маха̄вибхан̇гасан̇гахакатха̄ван̣н̣ана̄
4. евам̣ сотуджанам̣ саване нийоджетва̄ йатха̄пат̣ин̃н̃а̄там̣ уттаравиниччхайам̣ дассетума̄ха ‘‘метхуна’’нтиа̄ди. ‘‘кати а̄паттийо’’ти айам̣ дит̣т̣хасам̣сандана̄, адит̣т̣хаджотана̄, виматиччхедана̄, анумати, катхетукамйата̄пуччха̄ти пан̃чаннам̣ пуччха̄нам̣ катхетукамйата̄пуччха̄. тиссо а̄паттийо пхусети тасса̄ сан̇кхепато виссаджджанам̣.
5. евам̣ ган̣ана̄васена дассита̄нам̣ ‘‘бхаве’’тиа̄ди сарӯпато дассанам̣. кхеттети тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ ан̃н̃атарасмим̣ аллока̄се тилабӣджаматтепи падесе. метхунам̣ пат̣исевантасса па̄ра̄джикам̣ бхавети самбандхо. ‘‘тхуллаччайа’’нти вуттанти йоджана̄. ‘‘йебхуййаккха̄йите’’ти идам̣ нидассанаматтам̣, упад̣д̣хаккха̄йитепи тхуллаччайасса хет̣т̣ха̄ вуттатта̄. ват̣т̣акате мукхе апхусантам̣ ан̇гаджа̄там̣ павесентасса дуккат̣ам̣ вуттанти йоджана̄.
6. ‘‘адиннам̣ а̄дийанто’’тиа̄дайопи вуттанайа̄йева.
7. пан̃чама̄саггхане ва̄пӣти пора̄н̣акасса нӣлакаха̄пан̣асса чатуттхабха̄гасан̇кха̄те пан̃чама̄се, тадаггханаке ва̄. адхике ва̄ти атирекапан̃чама̄саке ва̄ тадаггханаке ва̄. адинне пан̃чавӣсатийа̄ аваха̄ра̄нам̣ ан̃н̃атарена авахат̣е пара̄джайо хотӣти аттхо. ма̄се ва̄ ӯнама̄се ва̄ тадаггханаке ва̄ дуккат̣ам̣. тато маджджхети пан̃чама̄сакато маджджхе. пан̃ча ма̄са̄ сама̄хат̣а̄, пан̃чаннам̣ ма̄са̄нам̣ сама̄ха̄роти ва̄ пан̃чама̄сам̣, пан̃чама̄сам̣ аггхатӣти пан̃чама̄саггханам̣, пан̃чама̄сан̃ча пан̃чама̄саггханан̃ча пан̃чама̄саггханам̣, екадесасарӯпекасесойам̣, тасмим̣. ма̄се ва̄ти еттха̄пи ма̄со ча ма̄саггханакан̃ча ма̄сама̄саггханакоти ваттаббе ‘‘ма̄се’’ти екадесасарӯпекасесо, уттарападалопо ча дат̣т̣хаббо.
‘‘пан̃чама̄саггхане’’ти са̄ман̃н̃ена вуттепи пора̄н̣акасса нӣлакаха̄пан̣ассева чатуттхабха̄гавасена пан̃чама̄санийамо ка̄таббо. татха̄ хи бхагавата̄ дутийапа̄ра̄джикам̣ пан̃н̃а̄пентена бхиккхӯсу паббаджитам̣ пура̄н̣авоха̄рикамаха̄маттам̣ бхиккхум̣ ‘‘киттакена ваттхуна̄ ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро чорам̣ гахетва̄ ханати ва̄ бандхати ва̄ пабба̄джети ва̄’’ти пуччхитва̄ тена ‘‘па̄дена ва̄ па̄да̄рахена ва̄’’ти вутте тенева пама̄н̣ена адиннам̣ а̄дийантасса пан̃н̃аттам̣. ат̣т̣хакатха̄йан̃ча –
‘‘пан̃чама̄сако па̄доти па̄л̣им̣ уллин̇гитва̄ ‘тада̄ ра̄джагахе вӣсатима̄сако каха̄пан̣о хоти, тасма̄ пан̃чама̄сако па̄до’. етена лаккхан̣ена саббаджанападесу каха̄пан̣асса чатуттхо бха̄го ‘па̄до’ти ведитаббо. со ча кхо пора̄н̣акасса нӣлакаха̄пан̣асса васена, на итаресам̣ дудрада̄мака̄дӣнам̣. тена хи па̄дена атӣта̄ буддха̄пи па̄ра̄джикам̣ пан̃н̃апесум̣, ана̄гата̄пи пан̃н̃апессанти. саббабуддха̄нан̃хи па̄ра̄джикаваттхумхи ва̄ па̄ра̄джике ва̄ на̄наттам̣ наттхи, има̄нева чатта̄ри па̄ра̄джикаваттхӯни, има̄нева чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни, ито ӯнам̣ ва̄ атирекам̣ ва̄ наттхи. тасма̄ бхагава̄пи дханийам̣ вигарахитва̄ па̄денева дутийапа̄ра̄джикам̣ пан̃н̃апенто ‘йо пана бхиккху адиннам̣ тхеййасан̇кха̄та’нтиа̄дима̄ха̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.88) вуттам̣.
са̄раттхадӣпанийан̃ча –
‘‘чатуттхо бха̄го па̄доти ведитабботи имина̄ва саббаджанападесу каха̄пан̣ассева вӣсатимо бха̄гома̄сакоти идан̃ча вуттамева хотӣти дат̣т̣хаббам̣. пора̄н̣асаттха̄нурӯпам̣ лаккхан̣асампанна̄ уппа̄дита̄ нӣлакаха̄пан̣а̄ти ведитабба̄. дудрада̄мена уппа̄дито дудрада̄мако. со кира нӣлакаха̄пан̣асса тибха̄гам̣ аггхатӣ’ти ватва̄ ‘йасмим̣ падесе нӣлакаха̄пан̣а̄ на санти, таттха̄пи нӣлакаха̄пан̣авасенева париччхедо ка̄таббо. катхам̣? нӣлакаха̄пан̣а̄нам̣ вал̣ан̃джанат̣т̣ха̄не ча авал̣ан̃джанат̣т̣ха̄не ча сама̄нааггхавасена паваттама̄нам̣ бхан̣д̣ам̣ нӣлакаха̄пан̣ена сама̄наггхам̣ гахетва̄ тасса чатуттхабха̄гаггханакам̣ нӣлакаха̄пан̣асса па̄даггханаканти париччхиндитва̄ виниччхайо ка̄таббо’’ти (са̄раттха. т̣ӣ. 2.88) айаматтхова вутто.
еттха каха̄пан̣ам̣ на̄ма каронта̄ суван̣н̣енапи каронти раджатенапи тамбенапи суван̣н̣араджататамбамиссакенапи. тесу катарам̣ каха̄пан̣ам̣ нӣлакаха̄пан̣анти? кечи та̄ва ‘‘суван̣н̣акаха̄пан̣а’’нти. кечи ‘‘миссакакаха̄пан̣а’’нти. таттха ‘‘суван̣н̣акаха̄пан̣а’’нти ваданта̄нам̣ айамадхиппа̄йо – па̄ра̄джикаваттхуна̄ па̄дена саббаттха екалаккхан̣ена бхавитаббам̣, ка̄ладесапарибхога̄дивасена аггхана̄наттам̣ па̄дассева бхавитаббам̣. бхагавата̄ хи дхаммикара̄джӯхи хананабандханапабба̄джана̄нурӯпенева адинна̄да̄не па̄ра̄джикам̣ пан̃н̃аттам̣, на итаратха̄. тасма̄ еса̄ саббада̄ саббаттха абйабхича̄рӣти суван̣н̣амайасса каха̄пан̣асса чатуттхена па̄дена бхавитаббанти.
‘‘миссакакаха̄пан̣а’’нти ваданта̄нам̣ пана айамадхиппа̄йо –
ат̣т̣хакатха̄йам̣ –
‘‘тада̄ ра̄джагахе вӣсатима̄сако каха̄пан̣о хоти, тасма̄ пан̃чама̄сако па̄до. етена лаккхан̣ена саббаджанападесу каха̄пан̣асса чатуттхо бха̄го ‘па̄до’ти ведитаббо. со ча кхо пора̄н̣акасса нӣлакаха̄пан̣асса васена, на итаресам̣ дудрада̄мака̄дӣна’’нти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.88) –
вуттатта̄, са̄раттхадӣпанийан̃ча –
‘‘пора̄н̣асаттха̄нурӯпам̣ лаккхан̣асампанна̄ уппа̄дита̄ нӣлакаха̄пан̣а̄ти ведитабба̄’’ти (са̄раттха. т̣ӣ. 2.88) –
вуттатта̄ ча ‘‘винайавиниччхайам̣ патва̄ гаруке т̣ха̄табба’’нти вачанато ча миссакакаха̄пан̣ойева нӣлакаха̄пан̣о. таттхева хи пора̄н̣асаттхавихитам̣ лаккхан̣ам̣ диссати. катхам̣? пан̃ча ма̄са̄ суван̣н̣асса, татха̄ раджатасса, даса ма̄са̄ тамбасса̄ти ете вӣсати ма̄се миссетва̄ бандханаттха̄йа вӣхиматтам̣ лохам̣ паккхипитва̄ аккхара̄ни ча хаттхиа̄дӣнаман̃н̃атаран̃ча рӯпам̣ дассетва̄ като ниддосатта̄ нӣлакаха̄пан̣о на̄ма хотӣти.
сиккха̄бха̄джанавиниччхайе ча кесучи поттхакесу ‘‘па̄до на̄ма пан̃ча ма̄са̄ суван̣н̣асса̄’’ти пуримапаккхава̄дӣнам̣ матена па̄т̣хо ликхито. кесучи поттхакесу дутийапаккхава̄дӣнам̣ матена ‘‘пан̃ча ма̄са̄ хиран̃н̃асса̄’’ти па̄т̣хо ликхито. сӣхал̣абха̄са̄йа пора̄н̣акехи ликхита̄йа са̄ман̣ерасиккха̄йа пана –
‘‘пора̄н̣акасса нӣлакаха̄пан̣асса̄ти вуттаат̣т̣хакатха̄вачанасса, пора̄н̣аке ратанасутта̄бхидха̄накасутте вуттакаха̄пан̣алаккхан̣асса ча анурӯпато ‘суван̣н̣араджататамба̄ни миссетва̄ ут̣т̣ха̄петва̄ катакаха̄пан̣ам̣ каха̄пан̣ам̣ на̄ма̄’ти ча ‘са̄ман̣ера̄намупасампанна̄нан̃ча адинна̄да̄напа̄ра̄джикаваттхумхи ко висесо’ти пуччхам̣ катва̄ ‘са̄ман̣ера̄нам̣ дасикасуттена̄пи па̄ра̄джико хоти, упасампанна̄нам̣ пана суван̣н̣асса вӣсативӣхиматтена̄’’ти –
ча висесо дассито.
там̣ пана суван̣н̣ама̄сакавасена ад̣д̣хатийама̄сакам̣ хоти, пан̃чама̄сакена ча бхагавата̄ па̄ра̄джикам̣ пан̃н̃аттам̣. тасма̄ тасса йатха̄вутталаккхан̣асса каха̄пан̣асса саббадесесу алаббхама̄натта̄ саббадесаса̄дха̄ран̣ена тасса миссакакаха̄пан̣асса пан̃чама̄сапа̄даггханакена суван̣н̣енева па̄ра̄джикаваттхумхи нийамите саббадесава̄сӣнам̣ упака̄ра̄йа хотӣти евам̣ суван̣н̣енева па̄ра̄джикаваттхупариччхедо като. айамева нийамо сӣхал̣а̄чарийава̄дехи са̄роти гахито. тасма̄ сиккха̄гарукехи саббаттха песалехи винайадхарехи айамева виниччхайо са̄рато паччетаббо. хонти четтха –
‘‘хемараджататамбехи, саттхе ниддит̣т̣халаккхан̣ам̣;
аха̄петва̄ като вӣса-ма̄со нӣлакаха̄пан̣о.
хемапа̄дам̣ саджджхупа̄дам̣, тамбапа̄дадвайан̃хи со;
миссетва̄ рӯпамаппетва̄, ка̄тум̣ саттхесу дассито.
‘ела̄’ти вуччате досо, ниддосатта̄ татхӣрито;
тасса па̄до суван̣н̣асса, вӣсавӣхаггхано мато.
йасмим̣ пана падесе со, на ваттати каха̄пан̣о;
вӣсасован̣н̣авӣхаггхам̣, таппа̄даггханти ведийам̣.
вӣсасован̣н̣авӣхаггхам̣, тхенента̄ бхиккхаво тато;
чаванти са̄ман̃н̃агун̣а̄, ичча̄ху винайан̃н̃уно’’ти.
9. опа̄танти а̄ва̄т̣ам̣. дуккхе джа̄тети йоджана̄.
10. уттарим̣ дхамманти еттха ‘‘уттаримануссадхамма’’нти ваттаббе нируттинайена маджджхападалопам̣, ниггахӣта̄гаман̃ча катва̄ ‘‘уттарим̣ дхамма’’нти вуттам̣. уттариманусса̄нам̣ джха̄йӣнан̃чева арийа̄нан̃ча дхаммам̣ уттаримануссадхаммам̣. аттупана̄йиканти аттани там̣ упанети ‘‘майи аттхӣ’’ти самуда̄чаранто, атта̄нам̣ ва̄ таттха упанети ‘‘ахам̣ еттха сандисса̄мӣ’’ти самуда̄чарантоти аттупана̄йико, там̣ аттупана̄йикам̣, евам̣ катва̄ вадантоти самбандхо.
11. парийа̄йети ‘‘йо те виха̄ре васати, со бхиккху араха̄’’тиа̄дина̄ (пари. 287) парийа̄йабхан̣ане. н̃а̄тети йам̣ уддисса бхан̣ати, тасмим̣ вин̃н̃умхи мануссаджа̄тике ачирена н̃а̄те. но чети но че джа̄на̄ти.
ити уттаре лӣнаттхапака̄санийа̄
па̄ра̄джикакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
13. четети, упаккамати, муччати, евам̣ ан̇гаттайе пун̣н̣е гарукам̣ вуттам̣. дван̇ге четети, упаккамати йади на муччати, евам̣ ан̇гадвайе тхуллаччайанти йоджана̄. пайогети пайоджетва̄ упаккамитум̣ ан̇гаджа̄та̄масанам̣, парасса а̄н̣а̄пананти еварӯпе са̄хаттхика̄н̣аттикапайоге.
14. вуттанайенева упарӯпари пан̃ха̄пуччханам̣ н̃а̄тум̣ сакка̄ти там̣ аваттука̄мо а̄ха ‘‘ито пат̣т̣ха̄йа̄’’тиа̄ди. майампи йадеттха пуббе авуттаманутта̄наттхан̃ча, тадева ван̣н̣айисса̄ма.
15. ка̄йена̄ти аттано ка̄йена. ка̄йанти иттхийа̄ ка̄йам̣. еса найо ‘‘ка̄йабаддха’’нти еттха̄пи.
16. аттано ка̄йена пат̣ибаддхена иттхийа̄ ка̄йапат̣ибаддхе пхут̣т̣хе ту дуккат̣анти йоджана̄.
17. тиссо а̄паттийо сийунти йоджана̄. двиннам̣ магга̄нанти ваччамаггапасса̄вамагга̄нам̣.
18. ван̣н̣а̄дибхан̃н̃ети ван̣н̣а̄дина̄ бхан̣ане. ка̄йапат̣ибаддхе ван̣н̣а̄дина̄ бхан̃н̃е дуккат̣анти йоджана̄.
19. аттака̄мачарийа̄йа̄ти аттака̄мапа̄ричарийа̄йа.
20. пан̣д̣акасса сантикепи аттака̄мапа̄ричарийа̄йа ван̣н̣ам̣ вадато тасса бхиккхуноти йоджана̄. тираччха̄нагатасса̄пи сантикети еттха̄пи есева найо.
21. иттхипуриса̄намантаре сан̃чариттам̣ сан̃чаран̣абха̄вам̣ сама̄панне бхиккхумхи пат̣игган̣ханавӣмам̣са̄пачча̄харан̣акаттике сампанне тасса будхо гарукам̣ ниддисети йоджана̄.
22. дван̇гасама̄йогети тӣсветесу двиннам̣ ан̇га̄нам̣ йатха̄катхан̃чи сама̄йоге. ан̇ге сати панекасминти тин̣н̣амекасмим̣ пана ан̇ге сати.
24. пайогети ‘‘адеситаваттхукам̣ пама̄н̣а̄тиккантам̣ кут̣им̣, адеситаваттхукам̣ махаллакавиха̄ран̃ча ка̄ресса̄мӣ’’ти упакаран̣аттхам̣ аран̃н̃агаманато пат̣т̣ха̄йа саббапайоге. екапин̣д̣е ана̄гатети саббапарийантимам̣ пин̣д̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣.
25. идха йо бхиккху амӯлакена па̄ра̄джикена дхаммена ануддхам̣сетӣти йоджана̄.
26. ока̄сам̣ на ча ка̄ретва̄ти ‘‘кароту ме, а̄йасма̄, ока̄сам̣, ахам̣ те ваттука̄мо’’ти евам̣ тена бхиккхуна̄ ока̄сам̣ ака̄ра̄петва̄.
28. ан̃н̃абха̄гийети ан̃н̃абха̄гийападена упалаккхитасиккха̄паде. евам̣ ан̃н̃атрапи ӣдисесу т̣ха̄несу аттхо ведитаббо.
29. ‘‘саманубха̄сана̄йа ева̄’’ти падаччхедо. на пат̣иниссаджанти аппат̣иниссаджанто.
30. н̃аттийа̄ дуккат̣ам̣ а̄панно сийа̄, двӣхи каммава̄ча̄хи тхуллатам̣ а̄панно сийа̄, каммава̄ча̄йа оса̄не гарукам̣ а̄панно сийа̄ти йоджана̄. ‘‘тхуллата’’нти идам̣ тхуллаччайа̄паттиупалаккхан̣авачанам̣.
31. чатӯсу йа̄вататийакесу пат̣хаме а̄паттипариччхедам̣ дассетва̄ итаресам̣ тин̣н̣ам̣ тенапи екапариччхедатта̄ таттха вуттанайамева тесу атидисанто а̄ха ‘‘бхеда̄нуваттаке’’тиа̄ди.
ити уттаре лӣнаттхапака̄санийа̄
сан̇гха̄дисесакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
32. атирекачӣваранти анадхит̣т̣хитам̣, авикаппитам̣ викаппанупагапама̄н̣ам̣ чӣварам̣ ладдха̄ даса̄хам̣ атиккаманто екамева ниссаггийам̣ па̄читтийам̣ а̄паджджати. тичӣварена екараттимпи вина̄ васанто екамева ниссаггийам̣ па̄читтийам̣ а̄паджджати. идан̃ча джа̄тивасена екаттам̣ сандха̄йа вуттам̣ ваттхуган̣ана̄йа а̄паттӣнам̣ париччхиндитаббатта̄.
33. гахетва̄ка̄лачӣваранти ака̄лачӣварам̣ пат̣иггахетва̄. ма̄санти сатийа̄ пачча̄са̄йа никкхипитум̣ анун̃н̃а̄там̣ ма̄сам̣. атиккамантоти сатийа̄пи пачча̄са̄йа вӣтиккаманто антома̄се анадхит̣т̣хахитва̄, авикаппетва̄ ва̄ тим̣садиваса̄ни атиккаманто, чӣваруппа̄дадивасам̣ арун̣ам̣ а̄дим̣ катва̄ екатим̣самам̣ арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄пентоти аттхо. екам̣ ниссаггийам̣ а̄паттим̣ а̄паджджатӣти удӣританти йоджана̄.
34. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄. йам̣кин̃чи пура̄н̣ачӣваранти екава̄рампи парибхуттам̣ сан̇гха̄т̣иа̄дӣнаман̃н̃атарам̣ чӣварам̣.
35. пайогасминти ‘‘дхова̄’’тиа̄дике бхиккхуно а̄н̣аттикапайоге, евам̣ а̄н̣атта̄йа ча бхиккхунийа̄ уддхана̄дике саббасмим̣ пайоге ча. ‘‘ниссаггийа̄ва па̄читти хотӣти ниссаггийа̄ па̄читти ча хотӣти йоджана̄.
36. пат̣иган̣хатоти еттха ‘‘ан̃н̃атра па̄риваттака̄’’ти йоджана̄.
38. пайогасминти вин̃н̃а̄панапайоге. вин̃н̃а̄питети вин̃н̃а̄питачӣваре пат̣иладдхе.
39. бхиккхӯти аччхинначӣваро ва̄ нат̣т̣хачӣваро ва̄ бхиккху. тадуттаринти сантаруттарапарамато уттарим̣.
41. пайогети викаппана̄паджджанапайоге.
42. дувети дуккат̣апа̄читтийавасена дуве а̄паттийо пхусети йоджетаббам̣.
44. пайогети анун̃н̃а̄тапайогато атирека̄бхиниппха̄данапайоге. ла̄бхети чӣварасса пат̣ила̄бхе.
катхинаваггаван̣н̣ана̄ пат̣хама̄.
45. косийаваггасса а̄дӣсу пан̃часу сиккха̄падесу две две а̄паттийоти йоджана̄. пайогети каран̣ака̄ра̄панапайоге. ла̄бхети катва̄ ва̄ ка̄ретва̄ ва̄ паринит̣т̣ха̄пане.
46. ‘‘гахетва̄ ел̣акалома̄нӣ’’ти падаччхедо. атиккаманти атиккаманто.
47. ан̃н̃а̄йа̄ти ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄. ‘‘дхова̄пети ел̣аломака’’нти падаччхедо. ел̣аломаканти ел̣акалома̄ни. нируттинайена ка-ка̄расса випарийа̄йо. пайогети дхова̄панапайоге.
48. пайогети пат̣игган̣ханапайоге.
49. на̄на̄ка̄ранти на̄наппака̄рам̣. сама̄паджджанти сама̄паджджанто бхиккху. сама̄паннети сам̣воха̄ре сама̄панне сати. пайогети сама̄паджджанапайоге.
50. пайогети кайавиккайа̄паджджанапайоге. тасмим̣ катети тасмим̣ бхан̣д̣е аттано сантакабха̄вам̣ нӣте.
косийаваггаван̣н̣ана̄ дутийа̄.
51. атирекаканти анадхит̣т̣хитам̣, авикаппитам̣ ва̄ паттам̣. даса̄хам̣ атиккаментасса тасса бхиккхуно ека̄ва ниссаггийа̄патти хотӣти йоджана̄.
52-3. наттхи етасса пан̃ча бандхана̄нӣти апан̃чабандхано, тасмим̣, ӯнапан̃чабандхане паттети аттхо. пайогети вин̃н̃а̄панапайоге. тасса паттасса ла̄бхе пат̣ила̄бхе.
54. бхесаджджанти саппиа̄дикам̣.
55. пайогети парийесанапайоге.
56. пайогети аччхинданааччхинда̄панапайоге. хат̣ети аччхиндитва̄ гахите.
57. две пана̄паттийо пхусети ва̄йа̄панапайоге дуккат̣ам̣, викаппанупагапаччхимачӣварапама̄н̣ена вӣте ниссаггийанти две а̄паттийо а̄паджджатӣти аттхо.
58-9. йо пана бхиккху аппава̄рито ан̃н̃а̄такассева тантава̄йе самечча упасан̇камитва̄ чӣваре викаппам̣ а̄паджджанто хоти. соти со бхиккху. две а̄паттийо а̄паджджати, на сам̣сайоти йоджана̄. пайогети викаппа̄паджджанапайоге.
60. аччекасан̃н̃итам̣ чӣварам̣ пат̣иггахетва̄ти йоджана̄. ка̄ланти чӣварака̄лам̣.
61. тин̣н̣аман̃н̃атарам̣ ваттханти тин̣н̣ам̣ чӣвара̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ чӣварам̣. гхарети антарагхаре. нидахитва̄ти никкхипитва̄. тена чӣварена вина̄ чха̄раттато адхикам̣ дивасам̣ йасса а̄ран̃н̃акасса виха̄расса гочарага̄ме там̣ чӣварам̣ никкхиттам̣, тамха̄ виха̄ра̄ ан̃н̃атра васанто ниссаггийам̣ пхусети йоджана̄.
62. сан̇гхикам̣ ла̄бхам̣ парин̣атам̣ джа̄нам̣ джа̄нанто.
63. пайогети парин̣а̄манапайоге. саббаттха̄ти па̄ра̄джика̄дӣсу саббасиккха̄падесу. аппана̄ва̄рапариха̄нӣти парива̄ре пат̣хамам̣ вуттакаттхапан̃н̃аттива̄расса париха̄панам̣, идха авачананти аттхо, тасса ва̄расса парива̄ре саббапат̣хаматта̄ пат̣хамам̣ ваттаббабха̄вепи таттха ваттаббам̣ паччха̄ ган̣хитука̄мена майа̄ там̣ т̣хапетва̄ пат̣хамам̣ а̄паттидассанаттхам̣ таданантаро ката̄паттива̄ро пат̣хамам̣ вуттоти адхиппа̄йо.
паттаваггаван̣н̣ана̄ татийа̄.
ити уттаре лӣнаттхапака̄санийа̄
тим̣саниссаггийакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
64. мануссуттаридхаммети уттаримануссадхамме. абхӯтасмим̣ уттаримануссадхамме самуллапите пара̄джайо па̄ра̄джика̄патти.
65. амӯлантимаваттхуна̄ амӯлакена па̄ра̄джикена дхаммена бхиккхум̣ чодана̄йа гару сан̇гха̄дисесо хотӣти йоджана̄. парийа̄йавачанети ‘‘йо те виха̄ре васатӣ’’тиа̄дина̄ (пари. 287) парийа̄йена катхане. н̃а̄тети йасса катхети, тасмим̣ вачана̄нантарамева н̃а̄те.
66. но че пана виджа̄на̄тӣти атха там̣ парийа̄йена вуттам̣ вачана̄нантарамева саче на джа̄на̄ти. самуда̄хат̣анти катхитам̣.
67. омасато бхиккхусса дуве а̄паттийо вутта̄. упасампаннам̣ омасато па̄читти сийа̄. итарам̣ анупасампаннам̣ омасато дуккат̣ам̣ сийа̄ти йоджана̄.
68. песун̃н̃ахаран̣епи две а̄паттийо хонти.
69. пайогети падасо дхаммам̣ ва̄чентасса вачанакирийа̄рамбхато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пада̄дӣнам̣ парисама̄панам̣, еттхантаре аккхаручча̄ран̣апайоге дуккат̣ам̣. пада̄нам̣ парисаматтийам̣ па̄читтийам̣.
70. ‘‘тиратта̄ анупасампаннасахасеййа̄йа̄’’ти падаччхедо. анупасампаннена сахасеййа̄ анупасампаннасахасеййа̄, та̄йа. тиратта̄ уттарим̣ анупасампаннасахасеййа̄йа̄ти йоджана̄. пайогети сайанаттха̄йа сеййа̄пан̃н̃а̄панака̄йа̄ваджджана̄дипуббапайоге. паннети ка̄йапаса̄ран̣алаккхан̣ена сайанена нипанне.
71. йо пана бхиккху екараттийам̣ ма̄туга̄мена сахасеййам̣ каппети. дуккат̣а̄дайоти ‘‘пайоге дуккат̣ам̣, нипанне па̄читтийа’’нти йатха̄вуттадвеа̄паттийо а̄паджджатӣти йоджана̄.
72. пайогети йатха̄вутталаккхан̣апайоге.
73. анупасампаннети самӣпаттхе четам̣ бхуммам̣. анупасампаннасса сантике бхӯтам̣ уттаримануссадхаммам̣ йо саче а̄рочетӣти йоджана̄. дуккат̣а̄дайоти йасса а̄рочети, со наппат̣ивиджа̄на̄ти, дуккат̣ам̣, пат̣ивиджа̄на̄ти, па̄читтийанти евам̣ две а̄паттийо тасса хонти.
74. ан̃н̃ато ан̃н̃асса упасампаннасса дут̣т̣хулласса а̄паттим̣ анупасампанне анупасампаннасса сантике вадам̣ вадантоти йоджана̄. пайогети а̄рамбхато пат̣т̣ха̄йа пуббапайоге дуккат̣ам̣ а̄гаччхати дуккат̣ам̣ а̄паджджати. а̄рочите па̄читти сийа̄ти йоджана̄.
75. пайогети ‘‘акаппийапатхавим̣ кхан̣исса̄мӣ’’ти куда̄ла парийесана̄дисаббапайогети.
муса̄ва̄даваггаван̣н̣ана̄ пат̣хама̄.
76. па̄тентоти викопенто. тасса̄ти бхӯтага̄масса. па̄тети викопане.
77. ан̃н̃ава̄дакавихесака̄нам̣ екайоганиддит̣т̣хатта̄ таттха вуттанайенева вихесаке ча н̃а̄тум̣ сакка̄ти таттха висум̣ а̄паттибхедо на вутто.
78. паранти ан̃н̃ам̣ сан̇гхена самматасена̄санапан̃н̃а̄пака̄дикам̣ упасампаннам̣. уджджха̄пентоти тасса айасам̣ уппа̄детука̄мата̄йа бхиккхӯхи аваджа̄на̄петум̣ ‘‘чханда̄йа иттханна̄мо идам̣ на̄ма каротӣ’’тиа̄дӣни ватва̄ аван̃н̃а̄йа олока̄пенто, ла̄макато ва̄ чинта̄пенто. пайогети уджджха̄панаттха̄йа тасса аван̣н̣абхан̣ана̄дике пуббапайоге.
83. сан̇гхике виха̄ре пуббӯпагатам̣ бхиккхум̣ джа̄нам̣ джа̄нанто анупакхаджджа сеййам̣ каппети, тассевам̣ сеййам̣ каппайатоти йоджана̄. пайогедуккат̣а̄дайоти еттха алуттасама̄со. а̄ди-саддена сеййа̄каппане па̄читтийам̣ сан̇ган̣ха̄ти.
84. пайогети ‘‘никкад̣д̣хатха има’’нтиа̄дике а̄н̣аттике ва̄ ‘‘йа̄хи йа̄хӣ’’тиа̄дике ва̄часике ва̄ хаттхена тасса ан̇гапара̄масана̄дивасена кате ка̄йике ва̄ никкад̣д̣ханапайоге. сесанти па̄читтийам̣.
85. ‘‘веха̄сакут̣ийа̄ упарӣ’’ти падаччхедо. а̄хаччапа̄дакети еттха ‘‘ман̃че ва̄ пӣт̣хе ва̄’’ти сесо. сӣданти нисӣданто. дуккат̣а̄дайоти пайоге дуккат̣ам̣, нипаджджа̄йа па̄читтийанти има̄ а̄паттийо пхусети аттхо.
86. асса паджджасса пат̣хамапа̄дам̣ дасаккхарапа̄дакам̣ чхандовичитийам̣ вуттага̄тха̄, ‘‘га̄тха̄чхандо атӣтадвайа’’нти имина̄ чхандовичитилаккхан̣ена га̄тха̄чхандатта̄ адхит̣т̣хитва̄ дваттипарийа̄йети еттха аккхарадвайам̣ адхикам̣ вуттанти дат̣т̣хаббам̣. пайогети адхит̣т̣ха̄напайоге. адхит̣т̣хитети дваттипарийа̄йа̄нам̣ упари адхит̣т̣ха̄не кате.
87. пайогети син̃чанасин̃ча̄панапайоге. ситтети син̃чанакирийапарийоса̄не.
бхӯтага̄маваггаван̣н̣ана̄ дутийа̄.
88. дуккат̣ам̣ пхусети йоджана̄. овадите па̄читти сийа̄ти йоджана̄.
89. вибха̄гойева вибха̄гата̄.
90. ан̃н̃а̄тика̄йа бхиккхунийа̄ ан̃н̃атра па̄риваттака̄ чӣварам̣ денто бхиккху дуве а̄паттийо пхусети йоджана̄. пайогети да̄напайоге.
93. ‘‘на̄вам̣ ека’’нти падаччхедо. пайогети абхирухан̣апайоге. дуккат̣а̄дайоти а̄ди-саддена абхирул̣хе па̄читтийам̣ сан̇ган̣ха̄ти.
94. ‘‘дувидхам̣ а̄патти’’нти падаччхедо.
96. бхиккхунийа̄ саддхим̣ рахо нисаджджам̣ каппенто бхиккху пайогедуккат̣а̄дайо двепи а̄паттийо пхусети йоджана̄.
ова̄даваггаван̣н̣ана̄ татийа̄.
97. тадуттаринти тато бхун̃джитум̣ анун̃н̃а̄таекадивасато уттарим̣ дутийадивасато пат̣т̣ха̄йа. анантарасса ваггасса̄ти ова̄даваггасса. навамена̄ти бхиккхунийа̄ парипа̄читапин̣д̣апа̄тасиккха̄падена.
99. дваттипаттети дваттипаттапӯре. тадуттаринти дваттипаттапӯрато уттарим̣. пайогети пат̣иггахан̣апайоге.
101. абхихат̣т̣хунти абхихаритва̄.
102. тасса̄ти абхихарантасса. пит̣акети винайапит̣аке.
103. дасамепӣти еттха ‘‘дасаме апӣ’’ти падаччхедо.
бходжанаваггаван̣н̣ана̄ чатуттха̄.
104. ачелака̄диноти а̄ди-саддена ‘‘парибба̄джакасса ва̄ парибба̄джика̄йа ва̄’’ти (па̄чи. 270) вутте сан̇ган̣ха̄ти. бходжана̄диканти а̄ди-саддена кха̄данӣйам̣ сан̇ган̣ха̄ти. пайогети сахаттха̄ да̄напайоге.
105. да̄петва̄ ва̄ ада̄петва̄ ва̄ кин̃чи а̄мисам̣. пайогети уййоджанапайоге. тасминти тасмим̣ бхиккхумхи. уййоджите па̄читти сийа̄ти йоджана̄.
109. умма̄ра̄тиккамети индакхӣла̄тиккаме.
110. тадуттаринти тато париччхиннараттипарийантато ва̄ париччхиннабхесаджджапарийантато ва̄ уттарим̣.
111. уййуттам̣ дассанаттха̄йа гаччханто две а̄паттийо пхусети йоджана̄.
ачелакаваггаван̣н̣ана̄ пан̃чама̄.
114. мереййанти мерайам̣. нируттинайена а-ка̄расса е-ка̄ро, йа-ка̄расса ча двиттам̣. мерайа-саддапарийа̄йо ва̄ мереййа-саддо. мунӣти бхиккху.
115. ‘‘бхиккху ан̇гулипатодена̄’’ти падаччхедо. пайогети ха̄са̄панапайоге. тасса̄ти ха̄са̄пентасса.
116. гоппхака̄ хет̣т̣ха̄ удаке дуккат̣ам̣. гоппхакато упари упаригоппхакам̣, удакам̣, тасмим̣, гоппхакато адхикаппама̄н̣е удакети аттхо.
117. ана̄дарийанти пуггала̄на̄дарийам̣, дхамма̄на̄дарийам̣ ва̄. пайогети ана̄дарийавасена паватте ка̄йапайоге ва̄ вачӣпайоге ва̄. кате ана̄дарийе.
118. пайогети бхим̣са̄панапайоге.
119. джотинти аггим̣. сама̄дахитва̄на̄ти джа̄летва̄. ‘‘висиббенто’’ти имина̄ пхалӯпача̄рена ка̄ран̣ам̣ вуттам̣. висиббанакирийа̄ хи сама̄даханакирийа̄йа пхаланти висиббанакирийа̄воха̄рена сама̄даханакирийа̄ва. тасма̄ висиббентоти еттха сама̄дахантоти аттхо. пайогети сама̄даханасама̄даха̄панапайоге. висӣвитети вуттанайена сама̄дахитети аттхо.
120. пайогети чун̣н̣аматтика̄бхисан̇кхаран̣а̄дисаббапайоге. итаранти па̄читтийам̣.
121. тин̣н̣ам̣ дуббан̣н̣акаран̣а̄нанти кам̣санӣлапаттанӣлакаддамасан̇кха̄та̄нам̣ тин̣н̣ам̣ дуббан̣н̣акаран̣а̄нам̣. екам̣ ан̃н̃атарам̣ ана̄дийа адатва̄. чӣваранти навачӣварам̣.
122. наттхи етасса уддха̄ранти ануддха̄ро, там̣ ануддха̄ранти ваттаббе га̄тха̄бандхавасена рассаттам̣, акатапаччуддха̄ранти аттхо.
123. апанидхентоти апанетва̄ нидхенто никкхипенто. патта̄диканти а̄ди-саддена чӣваранисӣданасӯчигхарака̄йабандхана̄нам̣ гахан̣ам̣. пайогети апанидха̄напайоге. тасмим̣ патта̄дике пан̃чавидхе париккха̄ре. апанихите сеса̄ па̄читтийа̄патти сийа̄ти йоджана̄.
сура̄па̄наваггаван̣н̣ана̄ чхат̣т̣ха̄.
124. таподханоти па̄тимоккхасам̣варасӣласан̇кха̄там̣ таподханамасса̄ти таподхано, бхиккху.
125. тасмим̣ опа̄те.
126. мануссавиггахо мануссасарӣро. тираччха̄нагато на̄го ва̄ супан̣н̣о ва̄. тасса опа̄такхан̣акасса.
127. пат̣убуддхина̄ти саббесу н̃еййадхаммесу нипунан̃а̄н̣ена бхагавата̄.
128. пайогети парибхогаттха̄йа гахан̣а̄дике пайоге. тасса̄ти бхиккхусса.
129. уккот̣ентоти учча̄ленто йатха̄т̣ха̄не т̣ха̄тум̣ аденто. пайогети уккот̣анапайоге. уккот̣ите па̄читтийам̣ сийа̄ти йоджана̄.
130. дут̣т̣хуллам̣ ваджджаканти сан̇гха̄дисеса̄дике. екам̣ па̄читтийам̣ а̄паттим̣ а̄паджджати ити дӣпитанти йоджана̄.
131. пайогети ган̣апарийесана̄дипайоге. дуккат̣ам̣ патто сийа̄ дуккат̣а̄паттим̣ а̄панно бхавеййа̄ти аттхо. сеса̄ти па̄читтийа̄патти упасампа̄дите сийа̄. га̄тха̄бандхавасена упасаггалопо.
132-3. джа̄нам̣ тхеййасаттхена саха сам̣видха̄йа маггам̣ пат̣ипаджджато ча татхева ма̄туга̄мена саха сам̣видха̄йа маггам̣ пат̣ипаджджато ча̄ти йоджана̄. пайогети сам̣видха̄йа гантум̣ пат̣ипуччха̄дикаран̣апайоге. пат̣ипаннети маггапат̣ипанне. анантаранти аддхайоджанага̄мантара̄тиккамана̄нантарам̣.
134. н̃аттийа̄ оса̄не дуккат̣ам̣ пхусети йоджана̄.
135. аката̄нудхаммена̄ти анудхаммо вуччати а̄паттийа̄ адассане ва̄ аппат̣икамме ва̄ па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге ва̄ дхаммена винайена саттхуса̄санена уккхиттакасса ануломаваттам̣ дисва̄ катва̄ оса̄ран̣а̄, со оса̄ран̣асан̇кха̄то анудхаммо йасса на като, айам̣ аката̄нудхаммо на̄ма, та̄дисена бхиккхуна̄ саддхинти аттхо. самбхун̃джантоти а̄мисасамбхогам̣ каронто бхиккху. пайогети бхун̃джитум̣ а̄мисапат̣иггахан̣а̄дипайоге. бхуттети самбхутте, убхайасамбхоге, тадан̃н̃атаре ва̄ катети аттхо.
136. упала̄пентоти паттачӣварауддесапарипуччхана̄дивасена сан̇ган̣ханто. пайогети упала̄панапайоге.