пакин̣н̣акавиниччхайакатха̄ван̣н̣ана̄

3029. чхаттам̣ пан̣н̣амайам̣ кин̃чӣти та̄лапан̣н̣а̄дипан̣н̣аччхаданам̣ йам̣ кин̃чи чхаттам̣. бахӣти упари. антоти хет̣т̣ха̄. сиббитунти рӯпам̣ дассетва̄ сӯчикаммам̣ ка̄тум̣.

3030. пан̣н̣ети чхаданапан̣н̣е. ад̣д̣хачанданти ад̣д̣хачанда̄ка̄рам̣. макарадантаканти макараданта̄ка̄рам̣, йам̣ ‘‘гирикӯт̣а’’нти вуччати. чхиндитум̣ на ват̣т̣атӣти самбандхо. мукхават̣т̣ийа̄ на̄метва̄ баддхапан̣н̣акот̣ийа̄ ва̄ маттхакиман̣д̣алакот̣ийа̄ ва̄ гирикӯт̣а̄дим̣ каронти, имина̄ там̣ пат̣иккхиттам̣. дан̣д̣ети чхаттадан̣д̣е. гхат̣аканти гхат̣а̄ка̄ро. ва̄л̣арӯпам̣ ва̄ти бйаггха̄дива̄л̣а̄нам̣ рӯпакам̣ ва̄. лекха̄ти уккиритва̄ ва̄ чхиндитва̄ ва̄ читтакаммавасена ва̄ катара̄джи.

3031. пан̃чаван̣н̣а̄нам̣ сутта̄нам̣ антаре нӣла̄диекаван̣н̣ена суттена тхираттхам̣ чхаттам̣ анто ча бахи ча сиббитум̣ ва̄ чхаттадан̣д̣агга̄хакасала̄капан̃джарам̣ тхираттхам̣ винандхитум̣ ва̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄. ‘‘пан̃чаван̣н̣а̄нам̣ екаван̣н̣ена тхираттха’’нти имина̄ анекаван̣н̣ехи суттехи ван̣н̣амат̣т̣хаттха̄йа сиббитун̃ча винандхитун̃ча на ват̣т̣атӣти дӣпети.

поттхакесу пана ‘‘пан̃чаван̣н̣ена̄’’ти па̄т̣хо диссати, тасса екаван̣н̣ена, пан̃чаван̣н̣ена ва̄ суттена тхираттхам̣ сиббитум̣, винандхитум̣ ва̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄ ка̄табба̄ хоти, со еттхева хет̣т̣ха̄ вуттена –

‘‘пан̃чаван̣н̣ена суттена, сиббитум̣ на ча ват̣т̣атӣ’’ти –

па̄т̣хена ча ‘‘кечи та̄лапан̣н̣аччхаттам̣ анто ва̄ бахи ва̄ пан̃чаван̣н̣ена суттена сиббанта̄ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ каронти, там̣ на ват̣т̣ати. екаван̣н̣ена пана нӣлена ва̄ пӣтакена ва̄ йена кеначи суттена анто ва̄ бахи ва̄ сиббитум̣ чхаттадан̣д̣агга̄хакам̣ сала̄капан̃джарам̣ ва̄ винандхитум̣ ват̣т̣ати, тан̃ча кхо тхиракаран̣аттхам̣, на ван̣н̣амат̣т̣хаттха̄йа̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.85 па̄л̣имуттакавиниччхайа) ат̣т̣хакатха̄па̄т̣хена ча вируджджхати, тасма̄ со на гахетаббо.

3032. лекха̄ ва̄ пана кевала̄ти йатха̄вуттаппака̄ра̄ сала̄калекха̄ ва̄. чхиндитва̄ти уккиритва̄ катам̣ чхиндитва̄. гхам̣ситва̄ти читтакамма̄дивасена катам̣ гхам̣ситва̄.

3033. дан̣д̣абундамхӣти чхаттадан̣д̣асса пан̃джаре га̄хан̣аттха̄йа пха̄литабундамхи, мӯлети аттхо. айаметтха ниссандехе вуттанайо. кхуддасиккха̄ган̣т̣хипаде пана ‘‘чхаттапин̣д̣ийа̄ мӯле’’ти вуттам̣. ахичхаттакасан̣т̣ха̄нанти пхуллаахичхатта̄ка̄рам̣. раджджукехи га̄ха̄петва̄ дан̣д̣е бандханти, тасмим̣ бандхат̣т̣ха̄не валайамива уккиритва̄ ут̣т̣ха̄петва̄. бандханаттха̄йа̄ти ва̄тена йатха̄ на чалати, евам̣ раджджӯхи дан̣д̣е пан̃джарасса бандханаттха̄йа. уккиритва̄ ката̄ лекха̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄. йатха̄ха – ‘‘ва̄таппаха̄рена ачаланаттхам̣ чхаттаман̣д̣аликам̣ раджджукехи га̄ха̄петва̄ дан̣д̣е бандханти, тасмим̣ бандханат̣т̣ха̄не валайамива уккиритва̄ лекхам̣ т̣хапенти, са̄ ват̣т̣атӣ’’ти. ‘‘сачепи на бандханти, бандхана̄рахат̣т̣ха̄натта̄ валайам̣ уккиритум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ган̣т̣хипаде вуттам̣.

3034. самам̣ сатапада̄дӣнанти сатапада̄дӣхи садисам̣, тулйаттхе каран̣авачанаппасан̇ге са̄мивачанам̣.

3035. паттасса парийанте ва̄ти анува̄тасса убхайапарийанте ва̄. паттамукхепи ва̄ти двиннам̣ а̄ра̄мавиттха̄рапатта̄нам̣ сан̇гхат̣итат̣т̣ха̄не кан̣н̣епи ва̄, екассева ва̄ паттасса ӯнапӯран̣аттхам̣ сан̇гхат̣итат̣т̣ха̄непи ва̄. вен̣инти кудрӯсасӣса̄ка̄рена сиббанам̣. кечи ‘‘варакасӣса̄ка̄рена̄’’ти ваданти. сан̇кхаликанти бил̣а̄лада̄масадисам̣ сиббанам̣. кечи ‘‘сатападисама’’нти ваданти.

3036. пат̣т̣анти пат̣т̣ампи. ат̣т̣хакон̣а̄дико видхи пака̄ро етасса̄ти ат̣т̣хакон̣а̄дикавидхи, там̣. ‘‘ат̣т̣хакон̣а̄дика’’нти га̄тха̄бандхавасена ниггахита̄гамо. ‘‘ат̣т̣хакон̣а̄дикам̣ видхи’’нти етам̣ ‘‘пат̣т̣а’’нти етасса сама̄на̄дхикаран̣ависесанам̣, кирийа̄висесанам̣ ва̄, ‘‘каронтӣ’’ти имина̄ самбандхо. атха ва̄ пат̣т̣анти еттха бхумматтхе упайогавачанам̣, пат̣т̣ети аттхо. имасмим̣ паккхе ‘‘ат̣т̣хакон̣а̄дика’’нти упайогавачанам̣. ‘‘видхи’’нти етасса висесанам̣. идха ваккхама̄начатукон̣асан̣т̣ха̄нато ан̃н̃ам̣ ат̣т̣хакон̣а̄дикам̣ на̄мам̣. таттха̄ти тасмим̣ пат̣т̣адвайе. аггхийагада̄рӯпанти аггхийасан̣т̣ха̄нан̃чева гада̄сан̣т̣ха̄нан̃ча сиббанам̣. муггаранти лагул̣асан̣т̣ха̄насиббанам̣. а̄ди-саддена четийа̄дисан̣т̣ха̄на̄нам̣ гахан̣ам̣.

3037. таттха̄ти пат̣т̣адвайе тасмим̣ т̣ха̄не. каккат̣акаккхӣнӣти кул̣ӣрааччхисадиса̄ни сиббанавика̄ра̄ни. ут̣т̣ха̄пентӣти каронти. таттха̄ти тасмим̣ ган̣т̣хикапа̄сакапат̣т̣аке. сутта̄ти кон̣ато кон̣ам̣ сиббитасутта̄ чева чатурассе сиббитасутта̄ ча. пил̣ака̄ти тесамева сутта̄нам̣ ниваттетва̄ сиббитакот̣ийо ча. дувин̃н̃еййа̄ва̄ти раджанака̄ле дувин̃н̃еййарӯпа̄ анол̣а̄рика̄ дӣпита̄ ват̣т̣антӣти. йатха̄ха – ‘‘кон̣асуттапил̣ака̄ ча чӣваре ратте дувин̃н̃еййарӯпа̄ ват̣т̣антӣ’’ти.

3038. ган̣т̣хипа̄сакапат̣т̣ака̄ти ган̣т̣хикапат̣т̣акапа̄сакапат̣т̣ака̄ти йоджана̄. кан̣н̣акон̣есу сутта̄нӣти чӣваракан̣н̣есу сутта̄ни чева ган̣т̣хикапа̄сакапат̣т̣а̄нам̣ кон̣есу сутта̄ни ча чхиндеййа. еттха ча чӣваре а̄йа̄мато, виттха̄рато ча сиббитва̄ анува̄тато бахи никкхантасуттам̣ чӣварам̣ раджитва̄ суккха̄панака̄ле раджджуйа̄ ва̄ чӣваравам̣се ва̄ бандхитва̄ оламбитум̣ анува̄те баддхасутта̄ни ча кан̣н̣асутта̄ни на̄ма. йатха̄ха – ‘‘чӣварасса кан̣н̣асуттакам̣ на ват̣т̣ати, раджитака̄ле чхиндитаббам̣. йам̣ пана ‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кан̣н̣асуттака’нти (маха̄ва. 344) евам̣ анун̃н̃а̄там̣, там̣ анува̄те па̄сакам̣ катва̄ бандхитаббам̣, раджанака̄ле лагганаттха̄йа̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.85 па̄л̣имуттакавиниччхайа).

3039. сӯчикаммавика̄рам̣ ва̄ти чӣвараман̣д̣анаттха̄йа на̄на̄суттакехи сатападисадисам̣ сиббанта̄ а̄гантукапат̣т̣ам̣ т̣хапенти, еварӯпам̣ сӯчикаммавика̄рам̣ ва̄. ан̃н̃ам̣ ва̄ пана кин̃чипӣти ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи ма̄ла̄каммамигапаккхипа̄да̄дикам̣ сиббанавика̄рам̣. ка̄тунти сайам̣ ка̄тум̣. ка̄ра̄петунти ан̃н̃ена ва̄ ка̄ра̄петум̣.

3040. йо бхиккху парам̣ уттамам̣ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ абхипаттхайам̣ паттхайанто кан̃джипит̣т̣хакхалиаллика̄дӣсу чӣварам̣ паккхипати, тасса пана бхиккхуно дуккат̣а̄ моккхо на виджджатӣти йоджана̄. кан̃джӣти ва̄йанатантамаккханакан̃джисадиса̄ тхӯла̄кан̃джи. пит̣т̣ханти тан̣д̣улапит̣т̣хам̣. тан̣д̣улапит̣т̣хехи пакка̄ кхали. аллика̄ти ниййа̄со. а̄ди-саддена ла̄кха̄дӣнам̣ гахан̣ам̣.

3041. чӣварасса каран̣е каран̣ака̄ле самут̣т̣хита̄нам̣ сӯчихаттхамала̄дӣнам̣ дхованаттхам̣, килит̣т̣хака̄ле ча дхованаттхам̣ кан̃джипит̣т̣хикхалиаллика̄дӣсу паккхипати, ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3042. таттха̄ти йена каса̄вена чӣварам̣ раджати, тасмим̣ раджане чӣварасса сугандхабха̄ваттха̄йа гандхам̣ ва̄ уджджалабха̄ваттха̄йа телам̣ ва̄ ван̣н̣аттха̄йа ла̄кхам̣ ва̄. кин̃чӣти еварӯпам̣ йам̣ кин̃чи.

3043. ман̣ина̄ти па̄са̄н̣ена. ан̃н̃енапи ча кеначӣти йена уджджалам̣ хоти, еварӯпена муггара̄дина̄ ан̃н̃ена̄пи кеначи ваттхуна̄. дон̣ийа̄ти раджанамбан̣е. на гхам̣ситаббам̣ хаттхена га̄хетва̄ на гхат̣т̣етаббам̣.

3044. раттам̣ чӣварам̣ хаттхехи кин̃чи тхокам̣ пахаритум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄. ‘‘йаттха паккараджанам̣ паккхипанти, са̄ раджанадон̣и, таттха ам̣сабаддхакака̄йабандхана̄дим̣ гхат̣т̣етум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ган̣т̣хипаде вуттам̣.

3045. ган̣т̣хикети вел̣удантависа̄н̣а̄димайаган̣т̣хике. лекха̄ ва̄ти ват̣т̣а̄дибхеда̄ лекха̄ ва̄. пил̣ака̄ ва̄ти са̄сапабӣджасадиса̄ кхуддакапуббул̣а̄ ва̄. па̄л̣икан̣н̣икабхедакоти ман̣ика̄вал̣ирӯпапуппхакан̣н̣икарӯпабхедако. каппабиндувика̄ро ва̄ на ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3046. а̄раггена̄ти а̄ракан̣т̣акаггена, сӯчимукхена ва̄. ка̄чипи лекха̄ти ват̣т̣акагомутта̄дисан̣т̣ха̄на̄ йа̄ ка̄чипи ра̄джи.

3047. бхамам̣ а̄ропетва̄ти бхаме аллийа̄петва̄.

3048. паттаман̣д̣алакети патте чхавираккханаттха̄йа типусӣса̄дӣхи кате паттасса хет̣т̣ха̄ а̄дха̄ра̄дӣнам̣ упари ка̄таббе паттаман̣д̣алаке. бхиттикамманти вибхаттам̣ катва̄ на̄на̄ка̄рарӯпакакаммачиттам̣. йатха̄ха ‘‘на бхиккхаве читра̄ни паттаман̣д̣ала̄ни дха̄ретабба̄ни рӯпака̄кин̣н̣а̄ни бхиттикаммаката̄нӣ’’ти (чӯл̣ава. 253). таттха̄ти тасмим̣ паттаман̣д̣але. асса̄ти бхиккхусса. макарадантаканти гирикӯт̣а̄ка̄рам̣.

3049. мукхават̣т̣ийам̣ йа̄ лекха̄ парисса̄ванабандханаттха̄йа анун̃н̃а̄та̄, там̣ лекхам̣ т̣хапетва̄ дхаммакаран̣аччхатте ва̄ куччхийам̣ ва̄ ка̄чипи лекха̄ на ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3050. тахим̣ тахинти маттика̄йа таттха таттха. танти татха̄кот̣т̣итадигун̣асуттака̄йабандханам̣.

3051. антесу дал̣хаттха̄йа даса̄мукхе дигун̣ам̣ катва̄ кот̣т̣енти, ват̣т̣атӣти йоджана̄. читтикампӣти ма̄ла̄каммалата̄каммачиттайуттампи ка̄йабандханам̣.

3052. аккхӣнӣти кун̃джараккхӣни. таттха̄ти ка̄йабандхане ват̣т̣атӣти ка̄ катха̄. ут̣т̣ха̄петунти уккиритум̣.

3053. гхат̣анти гхат̣асан̣т̣ха̄нам̣. дед̣д̣убхасӣсам̣ ва̄ти удакасаппасӣсамукхасан̣т̣ха̄нам̣ ва̄. йам̣ кин̃чи вика̄рарӯпам̣ даса̄мукхе на ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3054. маччхакан̣т̣анти маччхакан̣т̣ака̄ка̄рам̣. кхаджджӯрипаттака̄ка̄ранти кхаджджӯрипаттасан̣т̣ха̄нам̣. маччхакан̣т̣ам̣ ва̄ мат̣т̣хам̣ пат̣т̣икам̣ ва̄ кхаджджӯрипаттака̄ка̄рам̣ ва̄ уджукам̣ катва̄ кот̣т̣итам̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄. еттха ча убхайапассесу маччхакан̣т̣акайуттам̣ маччхасса пит̣т̣хикан̣т̣акам̣ вийа йасса пат̣т̣ика̄йа ва̄йанам̣ хоти, идам̣ ка̄йабандханам̣ маччхакан̣т̣акам̣ на̄ма. йасса кхаджджӯрипаттасан̣т̣ха̄намива ва̄йанам̣ хоти, там̣ кхаджджӯрипаттака̄ка̄рам̣ на̄ма.

3055. пакативӣта̄ пат̣т̣ика̄. сӯкарантам̣на̄ма кун̃чика̄косакасан̣т̣ха̄нам̣. тасса дувидхасса ка̄йабандханасса. таттха раджджука̄ сӯкаранта̄нуломика̄, дуссапат̣т̣ам̣ пат̣т̣ика̄нуломикам̣. а̄ди-саддена муддикака̄йабандханам̣ гахитам̣, тан̃ча сӯкаранта̄нуломикам̣. йатха̄ха – ‘‘екараджджукам̣, пана муддикака̄йабандханан̃ча сӯкарантакам̣ анулометӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 278). таттха екараджджука̄ на̄ма екават̣т̣а̄. бахураджджукасса акаппийабха̄вам̣ ваккхати. ‘‘муддикака̄йабандханам̣ на̄ма чатурассам̣ акатва̄ саджджита’’нти ган̣т̣хипаде вуттам̣.

3056. мураджам̣ на̄ма мураджават̣т̣исан̣т̣ха̄нам̣ вет̣хетва̄ катам̣. вет̣хетва̄ти на̄на̄суттехи вет̣хетва̄. сиккха̄бха̄джанавиниччхайе пана ‘‘бахука̄ раджджуйо екато катва̄ ека̄йа раджджуйа̄ вет̣хитам̣ мураджам̣ на̄ма̄’’ти вуттам̣. маддавӣн̣ам̣ на̄ма па̄ман̇гасан̣т̣ха̄нам̣. дед̣д̣убхакам̣ на̄ма удакасаппасӣсасадисам̣. кала̄букам̣ на̄ма бахураджджукам̣. раджджуйоти убхайакот̣ийам̣ екато абаддха̄ бахӯ раджджуйо, татха̄ баддха̄ кала̄букам̣ на̄ма хотӣти. на ват̣т̣антӣти мураджа̄дӣни има̄ни сабба̄ни ка̄йабандхана̄ни на ват̣т̣анти. пурима̄ двети мураджам̣, маддавӣн̣ан̃ча̄ти две. ‘‘даса̄су сийу’’нти ваттаббе га̄тха̄бандхавасена ван̣н̣алопена ‘‘даса̄ сийу’’нти вуттам̣. йатха̄ха – ‘‘мураджам̣ маддавӣн̣а’нти идам̣ даса̄суйева анун̃н̃а̄та’’нти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 278).

3057. па̄ман̇гасан̣т̣ха̄на̄ти па̄ман̇гада̄мам̣ вийа чатурассасан̣т̣ха̄на̄.

3058. екараджджумайанти на̄на̄ват̣т̣е екато ват̣т̣етва̄ катараджджумайам̣ ка̄йабандханам̣. ват̣т̣ам̣ ват̣т̣атӣти ‘‘раджджука̄ дуссапат̣т̣а̄дӣ’’ти еттха екават̣т̣араджджука̄ гахита̄, идха пана на̄на̄ват̣т̣е екато ват̣т̣етва̄ ката̄ва екараджджука̄ гахита̄. тан̃ча̄ти тампи екараджджукака̄йабандханам̣. па̄ман̇гасан̣т̣ха̄нам̣ екампи на ча ват̣т̣атӣти кевалампи на ват̣т̣ати.

3059. бахӯ раджджуке екато катва̄ти йоджана̄. ват̣т̣ати бандхитунти мураджам̣, кала̄букам̣ ва̄ на хоти, раджджукака̄йабандханамева хотӣти адхиппа̄йо. айам̣ пана виниччхайо ‘‘бахӯ раджджуке екато катва̄ екена нирантарам̣ вет̣хетва̄ катам̣ ‘бахураджджука’нти на ваттаббам̣, там̣ ват̣т̣атӣ’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.85 па̄л̣имуттакавиниччхайа) ат̣т̣хакатха̄гатова идха вутто. сиккха̄бха̄джанавиниччхайе ‘‘бахука̄ раджджуйо екато катва̄ ека̄йа раджджуйа̄ вет̣хитам̣ мураджам̣ на̄ма̄’’ти йам̣ вуттам̣, там̣ имина̄ вируджджханато на гахетаббам̣.

3060. данта-саддена хаттхиданта̄ вутта̄. джатӯти ла̄кха̄. сан̇кхамайанти сан̇кхана̄бхимайам̣. видхака̄ мата̄ти еттха ‘‘вет̣хака̄’’типи па̄т̣хо видхапарийа̄йо.

3061. ка̄йабандханавидхети ка̄йабандханасса даса̄йа тхирабха̄ваттхам̣ кат̣т̣хаданта̄дӣхи кате видхе. вика̄ро ат̣т̣хаман̇гала̄дико. таттха таттха̄ти тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не, убхайакот̣ийанти аттхо. ту-саддена гхат̣а̄ка̄ропи ват̣т̣атӣти дӣпети.

3062. ма̄ла̄ …пе… вичиттита̄ти ма̄ла̄каммалата̄каммехи ча мигапаккхирӯпа̄дина̄на̄рӯпехи ча вичиттита̄. джанаран̃джанӣти ба̄ладжанапалобхинӣ.

3064. ат̣т̣хам̣са̄ ва̄пӣти еттха апи-саддена сол̣асам̣са̄дӣнам̣ гахан̣ам̣. ван̣н̣амат̣т̣ха̄ти ма̄ла̄камма̄диван̣н̣амат̣т̣ха̄.

3065. ан̃джанисала̄ка̄пи татха̄ ван̣н̣амат̣т̣ха̄ на ват̣т̣атӣти йоджана̄. ‘‘ан̃джаниттхавика̄йа ча, на̄на̄ван̣н̣ехи суттехи, читтакаммам̣ на ват̣т̣атӣ’’ти па̄т̣хо йуджджати. ‘‘тхавика̄пи ча̄’’ти па̄т̣хо диссати, со на гахетаббо.

3066. ратта̄дина̄ йена кеначи екаван̣н̣ена суттена пилотика̄димайам̣ йам̣ кин̃чи сипа̄т̣икам̣ сиббетва̄ вал̣ан̃джантасса ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3067. ман̣иканти тхӯлапуббул̣ам̣. пил̣аканти сукхумапуббул̣ам̣. пиппхалети ваттхаччхеданасаттхе. а̄ракан̣т̣акети патта̄дха̄равалайа̄нам̣ виджджханакан̣т̣аке. т̣хапетунти ут̣т̣ха̄петум̣. йам̣ кин̃чӣти сесам̣ ван̣н̣амат̣т̣хампи ча.

3068. дан̣д̣акети пиппхаладан̣д̣аке. йатха̄ха – ‘‘пиппхалакепи ман̣икам̣ ва̄ пил̣акам̣ ва̄ йам̣ кин̃чи ут̣т̣ха̄петум̣ на ват̣т̣ати, дан̣д̣аке пана париччхедалекха̄ ват̣т̣атӣ’’ти. париччхедалекха̄маттанти а̄н̣ибандханат̣т̣ха̄нам̣ патва̄ париччхинданаттхам̣ ека̄ва лекха̄ ват̣т̣ати. валитва̄ти убхайакот̣ийа̄ мукхам̣ катва̄ маджджхе валийо га̄хетва̄. накхаччхеданам̣ йасма̄ каронти, тасма̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3069. аран̣исахите кантакиччакаро дан̣д̣о уттара̄ран̣ӣ на̄ма. ва̄пӣти пи-саддена адхара̄ран̣им̣ сан̇ган̣ха̄ти, удуккхаладан̣д̣ассетам̣ адхивачанам̣. ан̃чханакайантадхану дханукам̣ на̄ма. мусаламаттхакапӣл̣анадан̣д̣ако пелладан̣д̣ако на̄ма.

3070. сан̣д̣а̄сети аггисан̣д̣а̄сам̣ ваданти. кат̣т̣хаччхеданава̄сийа̄ татха̄ йам̣ кин̃чи ван̣н̣амат̣т̣хам̣ на ват̣т̣атӣти самбандхо. двӣсу пассесӯти ва̄сийа̄ убхосу пассесу. лохена̄ти каппийалохена. бандхитум̣ ват̣т̣атӣти уджукамева чатурассам̣ ва̄ ат̣т̣хам̣сам̣ ва̄ бандхитум̣ ват̣т̣ати. ‘‘сан̣д̣а̄сети аггисан̣д̣а̄се’’ти ниссандехе вуттам̣. ат̣т̣хакатха̄йам̣ панеттха сӯчисан̣д̣а̄со дассито.

3071. хет̣т̣хатоти хет̣т̣ха̄ айопат̣т̣авалайасса. ‘‘упари ахиччхаттамакуламатта’’нти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣.

3072. виса̄н̣ети тела̄син̃чанакагавайамахим̣са̄дисин̇ге. на̄л̣ийам̣ ва̄пӣти вел̣уна̄л̣ика̄дина̄л̣ийам̣. апи-саддена ала̄бум̣ сан̇ган̣ха̄ти. а̄ман̣д̣аса̄ракети а̄малакачун̣н̣амайателагхат̣е. телабха̄джанакети вуттаппака̄рейева телабха̄джане. саббам̣ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ ват̣т̣атӣти пумиттхирӯпарахитам̣ ма̄ла̄камма̄ди саббам̣ ван̣н̣амат̣т̣хам̣ ват̣т̣ати.

3073-5. па̄нӣйасса ул̣ун̇кети па̄нӣйаул̣ун̇ке. дон̣ийам̣ раджанассапӣти раджанадон̣ийампи. пхалакапӣт̣хети пхалакамайе пӣт̣хе. валайа̄дха̄рака̄дикети дантавалайа̄диа̄дха̄раке. а̄ди-саддена дан̣д̣а̄дха̄рако сан̇гахито. па̄дапун̃чханийанти чол̣а̄димайапа̄дапун̃чханийам̣. пӣт̣хети па̄дапӣт̣хе. сахачарийена па̄дакатхалика̄йан̃ча. читтам̣ саббамева ча ват̣т̣атӣти йатха̄вутте бхиккхупариккха̄ре ма̄туга̄марӯпарахитам̣, бхиккхунипариккха̄ре пурисарӯпарахитам̣ авасесам̣ саббам̣ читтакаммам̣.

3076. на̄на̄ ча те ман̣айо ча̄ти на̄на̄ман̣ӣ, инданӣла̄дайо, на̄на̄ман̣ӣхи ката̄ на̄на̄ман̣имайа̄, тхамбха̄ ча кава̄т̣а̄ ча два̄ра̄ ча бхиттийо ча тхамбхакава̄т̣адва̄рабхиттийо, на̄на̄ман̣имайа̄ тхамбхакава̄т̣адва̄рабхиттийо йасмим̣ там̣ татха̄ вуттам̣. ка̄ катха̄ ван̣н̣амат̣т̣хакети ма̄ла̄каммалата̄каммачиттакамма̄диван̣н̣амат̣т̣хаке ваттаббамева наттхӣти аттхо.

3077. тха̄варасса ратанамайапа̄са̄дасса каппийабха̄вам̣ дассетва̄ суван̣н̣а̄димайасса̄пи саббапа̄са̄дапарибхогасса каппийабха̄вам̣ дассетума̄ха ‘‘сован̣н̣айа’’нтиа̄ди. сован̣н̣айанти суван̣н̣амайам̣. два̄ракава̄т̣а̄нам̣ анантарага̄тха̄йа дасситатта̄ ‘‘два̄ракава̄т̣абандха’’нти имина̄ два̄ракава̄т̣аба̄ха̄сан̇кха̄там̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ гахитам̣. два̄ран̃ча кава̄т̣ан̃ча два̄ракава̄т̣а̄ни, два̄ракава̄т̣а̄нам̣ бандхам̣ два̄ракава̄т̣абандхам̣, уттарапа̄сакумма̄расан̇кха̄там̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣анти аттхо. на̄на̄ ча те ман̣айо ча̄ти на̄на̄ман̣ӣ, суван̣н̣ан̃ча на̄на̄ман̣ӣ ча суван̣н̣ана̄на̄ман̣ӣ, бхитти ча бхӯми ча бхиттибхӯми суван̣н̣ана̄на̄ман̣ӣхи ката̄ бхиттибхӯми суван̣н̣ана̄на̄ман̣ибхиттибхӯми. ити имесу сена̄сана̄вайавесу. на кин̃чи екампи ниседханӣйанти екампи сена̄санапариккха̄рам̣ кин̃чи на ниседханӣйам̣, сена̄санампи на пат̣иккхипитаббанти аттхо. сена̄санам̣ ват̣т̣ати саббамева̄ти саббамева сена̄санапарибхогам̣ ват̣т̣ати. йатха̄ха –

‘‘саббам̣ па̄са̄дапарибхоганти суван̣н̣араджата̄дивичитра̄ни кава̄т̣а̄ни ман̃чапӣт̣ха̄ни та̄лаван̣т̣а̄ни суван̣н̣араджатамайа̄ни па̄нӣйагхат̣апа̄нӣйасара̄ва̄ни йам̣ кин̃чи читтакаммакатам̣, саббам̣ ват̣т̣ати. ‘па̄са̄дасса да̄сида̄сам̣ кхеттаваттхум̣ гомахим̣сам̣ дема̄’ти ваданти, па̄т̣еккам̣ гахан̣акиччам̣ наттхи, па̄са̄де пат̣иггахите пат̣иггахитамева хоти. гонака̄дӣни сан̇гхикавиха̄ре ва̄ пуггаликавиха̄ре ва̄ ман̃чапӣт̣хакесу аттхаритва̄ парибхун̃джитум̣ на ват̣т̣анти. дхамма̄сане пана гихивикатанӣха̄рена лаббханти, татра̄пи нипаджджитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 320).

‘‘сован̣н̣адва̄ракава̄т̣абандха’’нти ва̄ па̄т̣хо, бахуббӣхисама̄со. имина̄ ча дутийападена ча сена̄санам̣ висесӣйати.

3078. на давам̣ карети ‘‘ким̣ буддхо силакабуддхо? ким̣ дхаммо годхаммо аджадхаммо? ким̣ сан̇гхо госан̇гхо аджасан̇гхо мигасан̇гхо’’ти париха̄сам̣ на кареййа. титтхийаббатам̣ мӯгаббата̄дикам̣ нева ган̣хеййа̄ти йоджана̄.

3079. та̄ бхиккхунийо удака̄дина̄ ва̄пи на син̃чеййа̄ти йоджана̄.

3080. ан̃н̃аттха ан̃н̃асмим̣ виха̄ре вассам̣вуттхо ан̃н̃аттха ан̃н̃асмим̣ виха̄ре бха̄гам̣ васса̄ва̄сикабха̄гам̣ ган̣ха̄ти че, дуккат̣ам̣. тасмим̣ чӣваре нат̣т̣хе ва̄ джаджджаре джин̣н̣е ва̄ гӣва̄ пуна да̄таббанти йоджана̄.

3081. соти ан̃н̃аттха бха̄гам̣ ган̣ханако бхиккху. техӣти чӣвараса̄микехи. танти татха̄ гахитам̣ васса̄ва̄сикабха̄гам̣. тесанти чӣвараса̄мика̄нам̣.

3082. карототи ка̄ра̄пайато. дава̄ силам̣ павиджджхантоти пантикӣл̣а̄йа кӣл̣аттхика̄нам̣ сиппадассанавасена саккхарам̣ ва̄ ниннат̣т̣ха̄нам̣ пават̣т̣анавасена па̄са̄н̣ам̣ ва̄ павиджджханто. на кевалан̃ча па̄са̄н̣ам̣, ан̃н̃ампи йам̣ кин̃чи да̄рукхан̣д̣ам̣ ва̄ ит̣т̣хакакхан̣д̣ам̣ ва̄ хаттхена ва̄ йантена ва̄ павиджджхитум̣ на ват̣т̣ати. четийа̄дӣнам̣ аттха̄йа па̄са̄н̣а̄дайо хасанта̄ хасанта̄ пават̣т̣ентипи кхипантипи уккхипантипи, каммасамайоти ват̣т̣ати.

3083. гихигопакада̄насминти гихӣнам̣ уййа̄нагопака̄дӣхи аттана̄ гопитауййа̄на̄дито пхала̄дӣнам̣ да̄не йа̄вадаттхам̣ диййама̄непи. на досо кочи ган̣хатоти пат̣игган̣хато бхиккхуно кочи досо наттхи. сан̇гхачетийасантаке та̄лапхала̄димхи уййа̄нагопака̄дӣхи диййама̄не париччхеданайо тесам̣ ветанавасена париччхинна̄нам̣йева гахан̣е ана̄паттинайо вуттоти йоджана̄.

3084. пурисасам̣йуттанти паривисакехи пурисехи вуйхама̄нам̣. хаттхават̣т̣аканти хаттхенева пават̣т̣етаббасакат̣ам̣.

3085. бхиккхунийа̄ саддхим̣ кин̃чипи ана̄ча̄рам̣ на сампайоджеййа на ка̄реййа̄ти йоджана̄. ‘‘кин̃чӣ’’типи па̄т̣хо, гахат̣т̣хам̣ ва̄ паббаджитам̣ ва̄ кин̃чи бхиккхунийа̄ саддхим̣ ана̄ча̄равасена на сампайоджеййа̄ти аттхо. обха̄сентасса̄ти ка̄ма̄дхиппа̄йам̣ пака̄сентасса.

3086. хавети екам̣саттхе нипа̄то.

3087. аттано парибхогаттхам̣ диннанти ‘‘тумхейева парибхун̃джатха̄’’ти ватва̄ диннам̣ тичӣвара̄дим̣.

3088. асаппа̄йанти питта̄дидоса̄нам̣ копанавасена апха̄сука̄ран̣ам̣. апанетумпи джахитумпи, пагева да̄тунти адхиппа̄йо. аггам̣ гахетва̄ да̄тум̣ ва̄ти татха̄ гахан̣а̄рахам̣ анна̄дим̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘катипа̄хам̣ бхутва̄’’ти сесо. пин̣д̣апа̄та̄дито аггам̣ гахетва̄ патта̄дим̣ катипа̄хам̣ бхутва̄ да̄тум̣ ват̣т̣атӣти аттхо.

3089. пан̃чаваггӯпасампада̄ти винайадхарапан̃чамена сан̇гхена ка̄таббаупасампада̄. нава̄ти ан̃н̃ехи екава̄рампи апарибхутта̄. гун̣ан̇гун̣аупа̄хана̄ чатупат̣алато пат̣т̣ха̄йа бахупат̣алаупа̄хана̄. чамматтха̄роти каппийачамматтхаран̣ан̃ча. дхуванха̄нанти пакатинаха̄нам̣.

3090. самба̄дхасса̄ти ваччамаггапасса̄вамаггадвайасса са̄манта̄ дван̇гула̄ анто саттхаваттхикаммам̣ ва̄ританти йоджана̄. саттхена антамасо накхена̄пи чхеданапха̄лана̄дивасена саттхакамман̃ча ваттхӣхи бхесаджджателасса анто пависанавасена ка̄таббам̣ ваттхикамман̃ча тхуллаччайа̄паттивидха̄нена ва̄ританти аттхо. пасса̄вамаггасса са̄манта̄ дван̇гулам̣ ан̇гаджа̄тасса аггато пат̣т̣ха̄йа гахетаббам̣.

3091. ‘‘па̄каттха’’нти имина̄ нибба̄петум̣ чалане ниддосабха̄вам̣ дӣпети.

3092. упал̣а̄летӣти ‘‘паттачӣвара̄дипариккха̄рам̣ те даммӣ’’ти ватва̄ палобхетва̄ ган̣ха̄ти. таттха̄ти тасмим̣ пуггале. а̄дӣнаванти аладжджита̄дибха̄вам̣ дассетва̄ тена саха самбхога̄дикаран̣е аладжджибха̄ва̄паджджана̄диа̄дӣнавам̣. тасса̄ти тато вийоджетаббасса тасса.

3093. а̄дӣнавадассанаппака̄рам̣ дассетума̄ха ‘‘маккхана’’нтиа̄ди. ‘‘наха̄йитум̣ гатена гӯтхамуттехи маккханам̣ вийа дуссӣлам̣ нисса̄йа вихарата̄ тайа̄ ката’’нти евам̣ таттха а̄дӣнавам̣ ваттум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄.

3094-5. бхаттагге бходжанаса̄ла̄йа бхун̃джама̄но. йа̄гупа̄нети йа̄гум̣ пиванака̄ле. антога̄мети антарагхаре. вӣтхийанти нигаманагарага̄ма̄дӣнам̣ ратхика̄йа. андхака̄рети андхака̄ре ваттама̄не, андхака̄рагатоти аттхо. тан̃хи вандантасса ман̃чапа̄да̄дӣсупи нала̄т̣ам̣ пат̣ихан̃н̃еййа. ана̄ваджджоти киччапасутатта̄ ванданам̣ асаманна̄харанто. ека̄ваттоти екато а̄ватто сапаттапаккхе т̣хито верӣ висабха̄гапуггало. айан̃хи вандийама̄но па̄денапи пахареййа. ва̄ват̣оти сиббанакамма̄дикиччантарапасуто.

суттоти ниддам̣ окканто. кха̄данти пит̣т̣хакакхаджджака̄дӣни кха̄данто. бхун̃джантоти одана̄дӣни бхун̃джанто. ваччам̣ муттампи ва̄ каранти учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ каронто ити имесам̣ терасаннам̣ вандана̄ айуттаттхена ва̄рита̄ти самбандхо.

3096-7. каммаладдхисӣма̄васена тӣсу на̄на̄сам̣ва̄сакесу каммана̄на̄сам̣ва̄сакасса уккхиттаггахан̣ена гахитатта̄, сӣма̄на̄на̄сам̣ва̄сакавуд̣д̣хатарапакататтасса вандийатта̄, па̄рисесан̃а̄йена ‘‘на̄на̄сам̣ва̄сако вуд̣д̣хатаро адхаммава̄дӣ авандийо’’ти (пари. 467) вачанато ча ладдхина̄на̄сам̣ва̄сако идха ‘‘на̄на̄сам̣ва̄сако’’ти гахитоти ведитаббо. уккхиттоти тивидхена̄пи уккхепанӣйакаммена уккхиттако. гарукат̣т̣ха̄ ча пан̃ча̄ти па̄рива̄сикамӯла̄йапат̣икассана̄рахама̄натта̄рахама̄наттача̄рикааббха̄на̄рахасан̇кха̄та̄ пан̃ча гарукат̣т̣ха̄ ча. име пана ан̃н̃аман̃н̃асса йатха̄вуд̣д̣хам̣ вандана̄дӣни лабханти, пакататтена авандийатта̄ва авандийесу гахита̄. име ба̄вӣсати пуггалети нагга̄дайо йатха̄вутте.

3098. ‘‘дхаммава̄дӣ’’ти идам̣ ‘‘на̄на̄сам̣ва̄савуд̣д̣хако’’ти етасса висесанам̣. йатха̄ха ‘‘тайоме, бхиккхаве, вандийа̄. паччха̄ упасампаннена пуреупасампанно вандийо, на̄на̄сам̣ва̄сако вуд̣д̣хатаро дхаммава̄дӣ вандийо, садеваке локе, бхиккхаве, сама̄раке…пе… татха̄гато арахам̣ самма̄самбуддхо вандийо’’ти (чӯл̣ава. 312).

3099. ‘‘етейева вандийа̄, на ан̃н̃е’’ти нийа̄масса акататта̄ ан̃н̃есампи вандийа̄нам̣ саббха̄вам̣ дассетума̄ха ‘‘таджджана̄дӣ’’тиа̄ди. еттха а̄ди-саддена нийассапабба̄джанӣйапааса̄ран̣ӣйакамме сан̇ган̣ха̄ти. еттха̄ти етасмим̣ ванданӣйа̄дхика̄ре. камманти апалокана̄ди чатуббидхам̣ каммам̣.

3100. сан̇гхена адхаммакамме карийама̄не там̣ ва̄ретум̣ асакконтена, асакконтехи ча пат̣ипаджджитаббавидхим̣ дассетума̄ха ‘‘адхит̣т̣ха̄на’’нтиа̄ди. адхит̣т̣ха̄нам̣ панекасса уддит̣т̣ханти йоджана̄, адхаммакаммам̣ каронта̄нам̣ бхиккхӯнамантаре нисӣдитва̄ там̣ ‘‘адхамма’’нти джа̄нитва̄пи там̣ ва̄ретум̣ асакконтасса екасса ‘‘на метам̣ кхаматӣ’’ти читтена адхит̣т̣ха̄намуддит̣т̣ханти вуттам̣ хоти. двиннам̣ ва̄ тин̣н̣амева ча̄ти тамева ва̄ретум̣ асакконта̄нам̣ двиннам̣ ва̄ тин̣н̣ам̣ ва̄ бхиккхӯнам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ‘‘на метам̣ кхаматӣ’’ти дит̣т̣ха̄викаммам̣ сакасакадит̣т̣хийа̄ пака̄санам̣ уддит̣т̣ханти аттхо. тато уддхам̣ тӣхи уддхам̣ чатуннам̣ каммасса пат̣иккосанам̣ ‘‘идам̣ адхаммакаммам̣ ма̄ каротха̄’’ти пат̣иккхипанам̣ уддит̣т̣ханти аттхо.

3101. висса̄сагга̄халаккхан̣ам̣ аггахитаггахан̣ена пан̃чавидханти дассетума̄ха ‘‘сандит̣т̣хо’’тиа̄ди. йоджана̄ панеттха евам̣ ведитабба̄ – сандит̣т̣хо ча хоти, джӣвати ча, гахите ча аттамано хоти, самбхатто ча хоти, джӣвати ча, гахите ча аттамано хоти, а̄лапито ча хоти, джӣвати ча, гахите ча аттамано хотӣти евам̣ сандит̣т̣хасамбхаттаа̄лапита̄нам̣ тин̣н̣амекекасса тӣн̣и тӣн̣и висса̄сагга̄халаккхан̣а̄ни катва̄ нававидхам̣ хотӣти ведитаббам̣. вачанаттхо, панеттха виниччхайо ча хет̣т̣ха̄ вуттова.

3102. сӣлавипатти, дит̣т̣хивипатти ча а̄ча̄ра̄джӣвасамбхава̄ две випаттийо ча̄ти йоджана̄, а̄ча̄равипатти, а̄джӣвавипатти ча̄ти вуттам̣ хоти.

3103. таттха̄ти тесу чатӯсу випаттӣсу. аппат̣икамма̄ па̄ра̄джика̄ вут̣т̣ха̄нага̄минӣ сан̇гха̄дисеса̄паттика̄ дуве а̄паттийо сӣлавипаттӣти пака̄сита̄ти йоджана̄.

3104. йа̄ ча антагга̄хика̄ дит̣т̣хи, йа̄ дасаваттхука̄ дит̣т̣хи, айам̣ дувидха̄ дит̣т̣хи дит̣т̣хивипаттӣти дӣпита̄ти йоджана̄. таттха антагга̄хикадит̣т̣хи на̄ма уччхедантасассатантага̄хавасена паватта̄ дит̣т̣хи. ‘‘наттхи динна’’нтиа̄динайаппаватта̄ дасаваттхука̄ дит̣т̣хи.

3105. тхуллаччайа̄дика̄ десана̄га̄миника̄ йа̄ пан̃ча а̄паттийо, а̄ча̄ракусалена бхагавата̄ са̄ а̄ча̄равипаттӣти вутта̄ти йоджана̄. а̄ди-саддена па̄читтийапа̄т̣идесанӣйадуккат̣адуббха̄сита̄нам̣ гахан̣ам̣. йа̄ти пан̃ча̄паттийо апеккхитва̄ бахуттам̣. са̄ти а̄ча̄равипатти са̄ман̃н̃амапеккхитва̄ екаттам̣.

3106. кухана̄дӣти а̄ди-саддена лапана̄ немиттиката̄ ниппесиката̄ ла̄бхена ла̄бхам̣ ниджигӣсаната̄ гахита̄, кухана̄дӣнам̣ виттха̄ро висуддхимагге (висуддхи. 1.16) вуттанайена ведитаббо. а̄джӣво паччайо хету йасса̄ а̄паттийа̄ти виггахо. чхаббидха̄ти чатуттхапа̄ра̄джикасан̃чариттатхуллаччайапа̄читтийапа̄т̣идесанӣйадуккат̣а̄паттӣнам̣ васена чхаббидха̄. пака̄сита̄ –

‘‘а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ па̄пиччхо иччха̄пакато асантам̣ абхӯтам̣ уттаримануссадхаммам̣ уллапати, а̄патти па̄ра̄джикасса. а̄джӣвахету…пе… сан̃чариттам̣ сама̄паджджати, а̄патти сан̇гха̄дисесасса. а̄джӣвахету…пе… ‘йо те виха̄ре васати, со бхиккху араха̄’ти бхан̣ати, пат̣иджа̄нантасса а̄патти тхуллаччайасса. а̄джӣвахету…пе… бхиккху пан̣ӣтабходжана̄ни агила̄но аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, а̄патти па̄читтийасса. а̄джӣвахету…пе… бхиккхунӣ пан̣ӣтабходжана̄ни агила̄на̄ аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, а̄патти па̄т̣идесанӣйасса. а̄джӣвахету а̄джӣвака̄ран̣а̄ сӯпам̣ ва̄ оданам̣ ва̄ агила̄но аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (пари. 287) –

десита̄. имина̄ а̄джӣвавипатти дӣпита̄.

3107. ‘‘уккхитто’’тиа̄ди йатха̄ккамена тесам̣ тин̣н̣ам̣ на̄на̄сам̣ва̄сака̄нам̣ сарӯпадассанам̣. таттха тайо уккхиттака̄ вутта̄йева.

3108-9. ‘‘йо сан̇гхена уккхепанӣйакаммаката̄нам̣ адхаммава̄дӣнам̣ паккхе нисинно ‘тумхе ким̣ бхан̣атха̄’ти тесан̃ча итаресан̃ча ладдхим̣ сутва̄ ‘име адхаммава̄дино, итаре дхаммава̄дино’ти читтам̣ уппа̄дети, айам̣ тесам̣ маджджхе нисиннова тесам̣ на̄на̄сам̣ва̄сако хоти, каммам̣ копети. итаресампи хаттхапа̄сам̣ ана̄гататта̄ копетӣ’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 455) а̄гата ат̣т̣хакатха̄виниччхайам̣ дассетума̄ха ‘‘адхаммава̄дипаккхасми’’нтиа̄ди.

адхаммава̄дипаккхасминти уккхепанӣйакаммена нисса̄рита̄нам̣ адхаммава̄дӣнам̣ паккхасмим̣. нисиннова̄ти хаттхапа̄сам̣ авиджахитва̄ ган̣апӯрако хутва̄ нисиннова. вичинтайанти ‘‘име ну кхо дхаммава̄дино, уда̄ху ете’’ти вивидхена̄ка̄рена чинтайанто. ‘‘ете пана дхаммава̄дӣ’’ти ма̄насам̣ уппа̄дети, евам̣ уппанне пана ма̄насе. адхаммава̄дипаккхасмим̣ нисиннова евам̣ ма̄насам̣ уппа̄денто айам̣ бхиккху. ладдхийа̄ти евам̣ уппа̄дитама̄насасан̇кха̄та̄йа ладдхийа̄. тесам̣ адхаммава̄дӣнам̣ на̄на̄сам̣ва̄сако на̄ма хотӣти пака̄сито.

татрат̣т̣хо пана соти тасмим̣ адхаммава̄дипаккхасмим̣ нисиннова со. сада-дха̄туйа̄ гатинива̄ран̣аттхатта̄ татра нисинно ‘‘татрат̣т̣хо’’ти вуччати. двиннанти дхаммава̄диадхаммава̄дипаккха̄нам̣ двиннам̣ сан̇гха̄нам̣. камманти чатувагга̄дисан̇гхена каран̣ӣйакаммам̣. копетӣти адхаммава̄дӣнам̣ асам̣ва̄сабха̄вам̣ гантва̄ тесам̣ ган̣апӯран̣атта̄, итаресам̣ екасӣма̄йам̣ т̣хатва̄ хаттхапа̄сам̣ анупагататта̄, чхандасса ча адиннатта̄ каммам̣ копети. йо пана адхаммава̄дӣнам̣ паккхе нисинно ‘‘адхаммава̄дино име, итаре дхаммава̄дино’’ти тесам̣ маджджхе пависати, йаттха ва̄ таттха ва̄ паккхе нисинно ‘‘име дхаммава̄дино’’ти ган̣ха̄ти, айам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ сама̄насам̣ва̄сакам̣ каротӣти ведитаббо.

3110. бахисӣма̄гато пакататто бхиккху саче хаттхапа̄се т̣хито хоти, со сӣма̄йа на̄на̄сам̣ва̄сако матоти йоджана̄. там̣ ган̣апӯран̣ам̣ катва̄ катакаммампи куппати. евам̣ йатха̄вуттанийа̄мена тайо на̄на̄сам̣ва̄сака̄ махесина̄ вутта̄ти йоджана̄.

3111. чутоти па̄ра̄джика̄панно са̄санато чутатта̄ ‘‘чуто’’ти гахито. ‘‘бхиккхунӣ ека̄даса абхабба̄’’ти падаччхедо. имети бхедаманапеккхитва̄ са̄ман̃н̃ена саттараса джана̄. асам̣ва̄са̄ти на сам̣васитабба̄, наттхи ва̄ етехи пакататта̄нам̣ екакамма̄дико сам̣ва̄соти асам̣ва̄са̄ на̄ма сийум̣.

3112. асам̣ва̄сасса саббасса̄ти йатха̄вуттасса саттарасавидхасса саббасса асам̣ва̄сасса. татха̄ камма̄рахасса ча̄ти ‘‘йасса сан̇гхо каммам̣ кароти, со нева каммапатто, на̄пи чханда̄рахо, апича камма̄рахо’’ти (пари. 488) евам̣ парива̄ре вуттакамма̄рахасса ча. умматтака̄дӣнанти а̄ди-саддена кхиттачитта̄дӣнам̣ гахан̣ам̣. сан̇гхе таджджанӣйа̄дӣни каронте. пат̣иккхепоти пат̣иккосана̄. на рӯхатӣти пат̣иккосат̣т̣ха̄не на тит̣т̣хати, каммам̣ на копетӣти адхиппа̄йо.

3113. сасам̣ва̄сека…пе… бхиккхуноти вуттанайена каммена ва̄ ладдхийа̄ ва̄ асам̣ва̄сикабха̄вам̣ анупагататта̄ сама̄насам̣ва̄сакасса сӣма̄йа асам̣ва̄сикабха̄вам̣ анупагантва̄ екасӣма̄йа т̣хитасса антимаваттхум̣ анаджджха̄паннатта̄ пакататтасса бхиккхуно. анантарассапи хаттхапа̄се вачанена вачӣбхедакаран̣ена пат̣иккхепо пат̣иккосо рухати пат̣иккосанат̣т̣ха̄нейева тит̣т̣хати, каммам̣ копетӣти адхиппа̄йо.

3114. чхахи а̄ка̄рехӣти (па̄чи. ат̣т̣ха. 438; кан̇кха̄. ат̣т̣ха. нида̄наван̣н̣ана̄) ладжджита̄йа, ан̃н̃а̄н̣ата̄йа, куккуччапакатата̄йа, сатисаммоса̄йа, акаппийекаппийасан̃н̃ита̄йа, каппийеакаппийасан̃н̃ита̄йа̄ти имехи чхахи а̄ка̄рехи. пан̃ча саман̣акаппа̄ ча вутта̄, пан̃ча висуддхийо ча вутта̄ти йоджана̄.

‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахи саман̣акаппехи пхалам̣ парибхун̃джитум̣, аггипариджитам̣ саттхапариджитам̣ накхапариджитам̣ абӣджам̣ ниббат̣т̣абӣджан̃н̃ева пан̃чама’’нти (чӯл̣ава. 250) кхуддакаваттхуке анун̃н̃а̄та̄ пан̃ча саман̣акаппа̄ на̄ма. пан̃ча висуддхийоти парива̄ре екуттаре ‘‘пан̃ча висуддхийо’’ти имасса ниддесе ‘‘нида̄нам̣ уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣, айам̣ пат̣хама̄ висуддхӣ’’тиа̄дина̄ (пари. 325) найена дассита̄ пан̃ча па̄тимоккхуддесасан̇кха̄та̄ пан̃ча висуддхийо ча ‘‘суттуддесо па̄рисуддхиупосатхо адхит̣т̣ха̄нупосатхо пава̄ран̣а̄ са̄маггиупосатхойева пан̃чамо’’ти (пари. 325) евам̣ вутта̄ пан̃ча висуддхийо ча̄ти двепан̃чависуддхийо ‘‘двипан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄нӣ’’тиа̄дӣсу вийа са̄ман̃н̃авачанена сан̇гахита̄.

3115-7. ниссесена дӣйати пан̃н̃апӣйати еттха сиккха̄паданти нида̄нам̣, тесам̣ тесам̣ сиккха̄пада̄нам̣ пан̃н̃аттийа̄ т̣ха̄набхӯтам̣ веса̄лӣа̄ди. пум̣ вуччати нирайо, там̣ галати маддати нерайикадуккхам̣ анубхаватӣти пуггало, сатто. арийапуггала̄ там̣садисатта̄, бхӯтапуббагатийа̄ ва̄ ‘‘пуггала̄’’ти ведитабба̄. идха панете сиккха̄падавӣтиккамасса а̄дикаммика̄ адхиппета̄. ида̄ни пуггаланиддесам̣ ваккхати. васати еттха бхагавато а̄н̣а̄сан̇кха̄та̄ сиккха̄падапан̃н̃атти там̣ пат̣ичча паваттатӣти ваттху, тасса тасса пуггаласса сиккха̄падапан̃н̃аттихетубхӯто аджджха̄ча̄ро.

видха̄нам̣ вибхаджанам̣ видхи, пабхедо. пан̃н̃а̄пӣйати бхагавато а̄н̣а̄ пака̄рена н̃а̄пӣйати ета̄йа̄ти пан̃н̃атти, пан̃н̃аттийа̄ видхи пабхедо ‘‘пан̃н̃аттивидхи’’нти ваттаббе ‘‘видхим̣ пан̃н̃аттийа̄’’ти га̄тха̄бандхавасена асаматтханиддесо. са̄ пана пан̃н̃аттивидхи пан̃н̃аттианупан̃н̃атти ануппаннапан̃н̃атти саббаттхапан̃н̃атти падесапан̃н̃атти са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти екатопан̃н̃атти убхатопан̃н̃аттивасена нававидха̄ хоти.

‘‘випатти а̄патти ана̄паттӣ’’ти падаччхедо, випаджджанти ета̄йа сӣла̄дайоти випатти. са̄ пана сӣлаа̄ча̄радит̣т̣хиа̄джӣва̄нам̣ васена чатуббидха̄. са̄ пана уддесавасена хет̣т̣ха̄ дассита̄ва. а̄паджджанти ета̄йа акусала̄бйа̄катабхӯта̄йа бхагавато а̄н̣а̄вӣтиккаманти а̄патти. са̄ пуббапайога̄дивасена анекаппабхеда̄ а̄патти. ана̄патти аджа̄нана̄дивасена а̄н̣а̄йа анатиккаманам̣. самут̣т̣ха̄ти етехи а̄паттӣти самут̣т̣ха̄на̄ни, ка̄йа̄дивасена чхаббидха̄ни а̄паттика̄ран̣а̄ни. самут̣т̣ха̄на̄нам̣ найо самут̣т̣ха̄нанайо, там̣.

ваджджан̃ча камман̃ча кирийа̄ ча сан̃н̃а̄ ча читтан̃ча а̄н̣атти ча ваджджакаммакрийа̄сан̃н̃а̄читта̄н̣аттийо, та̄сам̣ видхи татха̄ вуччати, там̣. ваджджавидхинти ‘‘йасса̄ сачиттакапаккхе читтам̣ акусаламева хоти, айам̣ локаваджджа̄, сеса̄ пан̣н̣аттиваджджа̄’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) вуттам̣ ваджджавидхим̣. каммавидхинти ‘‘сабба̄ ча ка̄йакаммавачӣкамматадубхайавасена тивидха̄ хонтӣ’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) дасситам̣ каммавидхим̣. крийа̄видхинти ‘‘аттха̄патти кирийато самут̣т̣ха̄ти, аттхи акирийато, аттхи кирийа̄кирийато, аттхи сийа̄ кирийато сийа̄ акирийато’’тиа̄дина̄ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) найена дасситам̣ кирийа̄видхим̣. сан̃н̃а̄видхинти ‘‘сан̃н̃а̄вимоккха̄’’тиа̄дина̄ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) найена дасситам̣ сан̃н̃а̄видхим̣.

читтавидхинти ‘‘сабба̄пи читтавасена дувидха̄ хонти сачиттака̄, ачиттака̄ ча̄’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) вуттам̣ читтавидхим̣. а̄н̣аттивидхинти ‘‘са̄н̣аттикам̣ ана̄н̣аттика’’нти вуттам̣ а̄н̣аттивидхим̣. ан̇гавидха̄нанти саббасиккха̄падесу а̄паттӣнам̣ вуттам̣ ан̇гавидха̄нан̃ча. ведана̄ттикам̣, кусалаттикан̃ча̄ти йоджана̄. там̣ пана ‘‘акусалачиттам̣, двичиттам̣, тичиттам̣, дуккхаведанам̣, двиведанам̣, тиведана’’нти таттха таттха дасситамева.

саттарасавидхам̣ етам̣ лаккхан̣анти йатха̄вуттанида̄на̄дисаттарасаппабхедам̣ саббасиккха̄пада̄нам̣ са̄дха̄ран̣алаккхан̣ам̣. дассетва̄ти пака̄сетва̄. будхо винайакусало. таттха таттха сиккха̄падесу йатха̄рахам̣ йоджеййа̄ти самбандхо.

3118. имесу саттарасасу лаккхан̣есу нида̄напуггале та̄ва ниддиситума̄ха ‘‘нида̄на’’нтиа̄ди. таттха̄ти тесу саттарасасу са̄дха̄ран̣алаккхан̣есу, ниддха̄ран̣е четам̣ бхуммам̣. нида̄нанти ниддха̄ритаббадассанам̣. ‘‘пура’’нти идам̣ ‘‘веса̄лӣ’’тиа̄дипадехи паччекам̣ йоджетаббам̣. саккабхагга̄ти етехи джанападава̄чӣхи саддехи т̣ха̄наниссита̄ на̄гара̄ва гахетабба̄. та̄ни ча ‘‘саккесу вихарати капилаваттхусмим̣, бхаггесу вихарати сусума̄рагире’’ти таттха таттха сиккха̄паданида̄не нидассита̄нева.

3119. ‘‘даса веса̄лийа̄’’тиа̄дӣнам̣ аттхавиниччхайо уттаре а̄ви бхависсати. гириббаджети ра̄джагаханагаре. тан̃хи саманта̄ т̣хитехи исигилиа̄дӣхи пан̃чахи паббатехи ваджасадисанти ‘‘гириббаджа’’нти вуччати.

3121. бхиккхӯнам̣ па̄тимоккхасмим̣ судиннадханийа̄дайо тевӣсативидха̄ а̄дикаммикапуггала̄ вутта̄ти йоджана̄.

3122. убхайапа̄тимоккхе а̄гата̄ те саббе а̄дикаммикапуггала̄ парипин̣д̣ита̄ тим̣са бхавантӣти йоджана̄. ваттхуа̄дӣнам̣ виниччхайо уттаре ваккхама̄натта̄ идха на вутто. нану ча нида̄напуггалавиниччхайампи таттха ваккхатӣти со идха касма̄ вуттоти? на̄йам̣ досо, имасса пакаран̣атта̄ идха̄пи ваттабботи. йади евам̣ ваттхуа̄дивиниччхайопи идха ваттаббо сийа̄, со касма̄ на вуттоти? екайоганиддит̣т̣хасса имасса вачанена сопи вуттойева хотӣти екадесадассанавасена сам̣кхиттоти дат̣т̣хаббо.

3123. йо енам̣ тарум̣ джа̄на̄ти, со пан̃н̃аттим̣ асесато джа̄на̄тӣти самбандхо. еттха ‘‘енам̣ тару’’нти имина̄ нида̄на̄дисаттарасаппака̄рам̣ саббасиккха̄падаса̄дха̄ран̣алаккхан̣асамуда̄йам̣ рӯпакена дассети. ким̣ висит̣т̣хам̣ тарунти а̄ха ‘‘тимӯла’’нтиа̄ди.

таттха тимӯланти нида̄напуггалаваттхусан̇кха̄та̄ни тӣн̣и мӯла̄ни етасса̄ти тимӯлам̣. навапаттанти нававидхапан̣н̣аттисан̇кха̄та̄ни патта̄ни етасса̄ти навапаттам̣. двайан̇куранти локаваджджапан̣н̣аттиваджджасан̇кха̄та̄ две ан̇кура̄ етасса̄ти двайан̇курам̣. ‘‘двиан̇кура’’нти ваттаббе и-ка̄расса айа̄десам̣ катва̄ ‘‘двайан̇кура’’нти вуттам̣. саттапхаланти а̄н̣аттиа̄паттиана̄паттивипаттисан̃н̃а̄ведана̄кусалаттикасан̇кха̄та̄ни сатта пхала̄ни етасса̄ти саттапхалам̣. чхапуппханти чхасамут̣т̣ха̄насан̇кха̄та̄ни пуппха̄ни етасса̄ти чхапуппхам̣. двиппабхаванти читтакаммасан̇кха̄та̄ две пабхава̄ етасса̄ти двиппабхавам̣. двиса̄кханти кирийаан̇гасан̇кха̄та̄ две са̄кха̄ етасса̄ти двиса̄кхам̣. енам̣ тарум̣ йо джа̄на̄тӣти йо вутто бхиккху вуттасарӯпаса̄дха̄ран̣асаттарасалаккхан̣ара̄сивиниччхайасан̇кха̄татарум̣ джа̄на̄ти. соти со бхиккху. пан̃н̃аттинти винайапит̣акам̣. асесатоти саббасо.

3124. ити евам̣ мадхурападаттхам̣ ана̄кулам̣ парамам̣ уттамам̣ имам̣ виниччхайам̣ йо пат̣хати ва̄чуггатам̣ каронто парийа̄пун̣а̄ти, гарусантике са̄дхукам̣ сун̣а̄ти, парипуччхате ча аттхам̣ парипуччхати ча, со бхиккху винайа виниччхайе упа̄лисамо бхавати винайадхара̄нам̣ етадаггат̣т̣ха̄не никкхиттена упа̄лимаха̄тхерена садисо бхаватӣти йоджана̄.

ити винайаттхаса̄расандӣпанийа̄ винайавиниччхайаван̣н̣ана̄йа

пакин̣н̣акавиниччхайакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.