ваттаккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄

2914-5. а̄гантуко ча а̄ва̄сико ча пин̣д̣ача̄рико ча сена̄санан̃ча а̄ран̃н̃ако ча анумодана̄ ча̄ти виггахо, та̄су ватта̄ни, итарӣтарайогадвандасама̄сасса уттарападалин̇гатта̄ иттхи лин̇ганиддесо. бхатте бхаттагге, уттарападалопо. ‘‘бхатте’’тиа̄дӣхи падехи ‘‘ватта̄нӣ’’ти паччекам̣ йоджетаббам̣.

а̄чарийо ча упаджджха̄йако ча сиссо ча саддхивиха̄рико ча, тесам̣ ватта̄нӣти виггахо. саббасоти сабба̄вайавабхедехи. чатуддасева̄ти авайавабхедехи бахувидха̄нипи ватта̄ни висайабхедена чуддаса ева вутта̄ни. висуддхачиттена̄ти сава̄санасакаласам̣килесаппаха̄нато аччантапарисуддхачиттасанта̄нена. вина̄йакена̄ти сатте винетӣти вина̄йако, ануттарапурисадаммаса̄ратхибха̄вена даммадевабрахмана̄га̄дике сатте на̄на̄видхена винайанупа̄йена даметӣти аттхо. атха ва̄ вигато на̄йако асса̄ти вина̄йако, тена.

2916. а̄ра̄манти еттха там̣самӣпе таббоха̄ро. йатха̄ха ‘‘ида̄ни ‘а̄ра̄мам̣ пависисса̄мӣ’ти имина̄ упача̄расӣмасамӣпам̣ дассети, тасма̄ упача̄расӣмам̣ патва̄ упа̄хана̄омун̃чана̄ди саббам̣ ка̄табба’’нти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 357). ‘‘пана апанетабба’’нти падаччхедо. мун̃читабба̄ти упа̄хана̄ па̄дато апанетабба̄.

2917. огун̣т̣хананти сасӣсапа̄рупанам̣. сӣсе чӣварамева ва̄ на ка̄таббанти самбандхо. тена̄ти а̄гантукена. па̄нӣйава̄рина̄ти па̄таббаджалена.

2918. пуччхитва̄ти вассаган̣анам̣ пуччхитва̄. виха̄ре вуд̣д̣хабхиккхуно а̄гантукена бхиккхуна̄ вандитабба̄ва. ка̄лети ка̄лассева. тена а̄гантукена бхиккхуна̄ сена̄санам̣ ‘‘майхам̣ катарам̣ сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти пуччхитаббан̃ча̄ти йоджана̄.

2919. ‘‘пуччхитабба’’нти идам̣ ‘‘ваччат̣т̣ха̄на’’нтиа̄дикехи саббехи упайогантападехи паччекам̣ йоджетаббам̣. па̄нӣйамева ча̄ти ‘‘ким̣ имисса̄ поккхаран̣ийа̄ па̄нӣйамева пиванти, уда̄ху наха̄на̄дипарибхогампи каронтӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 357) ат̣т̣хакатха̄гатанайена па̄нӣйан̃ча. татха̄ парибходжанӣйан̃ча. сан̇гхакатиканти ‘‘кесучи т̣ха̄несу ва̄л̣амига̄ ва̄ аманусса̄ ва̄ хонти, тасма̄ кам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, кам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’’нти ат̣т̣хакатха̄гатанайена сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нан̃ча. гочара̄диканти еттха ча ‘‘гочаро пуччхитабботи ‘гочарага̄мо а̄санне, уда̄ху дӯре, ка̄лассева ча пин̣д̣а̄йа чаритаббам̣, уда̄ху но’ти евам̣ бхиккха̄ча̄ро пуччхитаббо’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 357) вуттанайена гочаран̃ча. а̄ди-саддена агочарам̣ гахитам̣. ‘‘агочаро на̄ма миччха̄дит̣т̣хика̄нам̣ ва̄ га̄мо париччхиннабхиккхо ва̄ га̄мо, йаттха екасса ва̄ двиннам̣ ва̄ бхиккха̄ диййати, сопи пуччхитаббо’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 357) вуттанайена агочаран̃ча.

2920. евам̣ а̄гантукаваттам̣ дассетва̄ ида̄ни а̄ва̄сикаваттам̣ дассетума̄ха ‘‘вуд̣д̣ха’’нтиа̄ди. паччуггантва̄ паттан̃ча чӣваран̃ча пат̣иггахетаббанти йоджана̄. ча-саддо луттаниддит̣т̣хо.

2921. тасса̄ти а̄гантукасса. па̄додакан̃ча̄ти ча-саддена дхота̄дхотапа̄да̄ йаттха т̣хапӣйанти, там̣ па̄дапӣт̣хам̣, па̄дакатхаликан̃ча упаниккхипитаббанти етам̣ гахитам̣. пуччхитаббан̃ча ва̄рина̄ти ‘‘па̄нӣйена пуччхантена саче саким̣ а̄нӣтам̣ па̄нӣйам̣ саббам̣ пивати, ‘пуна а̄немӣ’ти пуччхитаббойева̄’’ти вуттанайена па̄нӣйена пуччхитаббо. идха ча-саддена –

‘‘апича бӣджаненапи бӣджитаббо, бӣджантена саким̣ па̄дапит̣т̣хийам̣ бӣджитва̄ саким̣ маджджхе, саким̣ сӣсе бӣджитаббам̣, ‘алам̣ хотӯ’ти вуттена тато мандатарам̣ бӣджитаббам̣. пуна ‘ала’нти вуттена тато мандатарам̣ бӣджитаббам̣. татийава̄рам̣ вуттена бӣджанӣ т̣хапетабба̄. па̄да̄писса дховитабба̄, дховитва̄ саче аттано телам̣ аттхи, тена маккхетабба̄. но че аттхи, тасса сантакена маккхетабба̄’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 359) –

вуттаватта̄ни сан̇ган̣ха̄ти.

2922-3. вандеййоти вуд̣д̣ха̄гантуко вандитаббо. пан̃н̃апетаббанти ‘‘каттха майхам̣ сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти пуччхитена сена̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, ‘‘етам̣ сена̄санам̣ тумха̄кам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти евам̣ а̄чиккхитаббанти аттхо. ‘‘ваттаббо’’ти идам̣ ‘‘аджджха̄вуттхамавуттха’’нтиа̄дӣхи падехи там̣там̣лин̇гавачана̄нурӯпена париваттетва̄ паччекам̣ йоджетаббам̣. аджджха̄вуттханти пан̃н̃аттасена̄санасса бхиккхӯхи пат̣хамам̣ вуттхабха̄вам̣. авуттхам̣ ва̄ти чӣварака̄лам̣ тасмим̣ бхиккхӯхи анаджджха̄вуттхабха̄вам̣ ва̄. гочара̄гочарам̣ вуттамева.

секкхакула̄ни ча̄ти ладдхасеккхасаммутика̄ни кула̄ни ча ваттабба̄ни. ‘‘павесе никкхаме ка̄ло’’ти идам̣ ‘‘сан̇гхакатика’’нти еттха вуттаттхамева. па̄нӣйа̄диканти а̄ди-саддена парибходжанӣйакаттарайат̣т̣хӣнам̣ а̄чиккханам̣ сан̇ган̣ха̄ти.

2924. йатха̄нисинненева̄ти аттана̄ нисиннат̣т̣ха̄нейева нисиннена. асса̄ти навакасса.

2925. ‘‘атра паттам̣ т̣хапехи, идама̄санам̣ нисӣда̄хӣ’’ти иччевам̣ имина̄ пака̄рена саббам̣ ваттаббанти йоджана̄. деййам̣ сена̄санампи ча̄ти сена̄санан̃ча да̄таббам̣. ча-саддена ‘‘авуттхам̣ ва̄ аджджха̄вуттхам̣ ва̄ а̄чиккхитабба’’нтиа̄дина̄ вуттам̣ сампин̣д̣ети. маха̄а̄ва̄сепи аттано сантикам̣ сампаттасса а̄гантукасса ваттам̣ ака̄тум̣ на лаббхати.

2926. ‘‘ма̄тика̄йа ниддит̣т̣хаккаменева ватта̄ни ка̄табба̄ни, уда̄ху йатха̄нуппаттивасена̄’’ти кочи ман̃н̃еййа̄ти ма̄тика̄ккаменева ка̄таббанти нийамо наттхи, йатха̄нуппаттавасенева ка̄таббанти вин̃н̃а̄петум̣ ма̄тика̄ккамамана̄дийитва̄ гамикаваттам̣ а̄раддхам̣. атха ва̄ ваттиччха̄нупуббакатта̄ саддапайогасса ма̄тика̄ккамамана̄дийитва̄ йатхиччхам̣ ниддесо катоти ведитабботи. да̄руматтикабхан̣д̣а̄нӣти ман̃чапӣт̣ха̄дӣни чева раджанабха̄джана̄ни ча. пат̣иса̄метва̄ти гуттат̣т̣ха̄не т̣хапетва̄. а̄васатхампи тхакетва̄ти а̄васатхе два̄ракава̄т̣а̄дӣни ча тхакетва̄.

2927. а̄пуччхитва̄пӣти бхиккхусса ва̄ са̄ман̣ерасса ва̄ а̄ра̄микасса ва̄ ‘‘имам̣ пат̣иджагга̄хӣ’’ти ниййа̄детва̄ ва̄. пуччхитаббе асантепӣти еттха пи-саддо пана-саддаттхо. гопетва̄ ва̄пи са̄дхуканти ‘‘чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄’’тиа̄дина̄ (чӯл̣ава. 360) вуттанайена самма̄ пат̣иса̄метва̄ гантаббанти йоджана̄.

2928. пин̣д̣ача̄рикаваттам̣ дассетума̄ха ‘‘сахаса̄’’тиа̄ди. пин̣д̣ача̄рико бхиккху антарагхарам̣ пависанто сахаса̄ на пависе сӣгхам̣ на пависеййа, никкхаманто сахаса̄ на никкхаме сӣгхам̣ на никкхамеййа, бхиккхуса̄руппена пависеййа, никкхамеййа ча. пин̣д̣ача̄рина̄ бхиккхуна̄ гехадва̄рам̣ сампаттена атидӯре на т̣ха̄таббам̣ ниббакосато атидӯрат̣т̣ха̄не на т̣ха̄таббам̣. ачча̄санне на т̣ха̄таббам̣ ниббакосато а̄саннатаре т̣ха̄не на т̣ха̄таббам̣.

2929. учча̄ретва̄ти упана̄метва̄. бха̄джананти паттам̣. даккхин̣ена пан̣а̄метва̄ти даккхин̣ена хаттхена упана̄метва̄. бхиккхам̣ ган̣хеййа̄ти еттха ‘‘убхохи хаттхехи пат̣иггахетва̄’’ти сесо. йатха̄ха – ‘‘убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ бхиккха̄ гахетабба̄’’ти (чӯл̣ава. 366).

2930. сӯпам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄ ити мухуттакам̣ саллаккхеййа тит̣т̣хеййа. антара̄ти бхиккха̄да̄насамайе. на бхиккха̄да̄йика̄ти иттхӣ ва̄ хоту пурисо ва̄, бхиккха̄да̄насамайе мукхам̣ на олокетаббанти.

2931. пин̣д̣ача̄рикаваттам̣ дассетва̄ а̄ран̃н̃икаваттам̣ дассетума̄ха ‘‘па̄нӣйа̄дӣ’’тиа̄ди. па̄нӣйа̄дӣти а̄ди-саддена парибходжанӣйааггиаран̣исахитакаттарайат̣т̣хӣнам̣ гахан̣ам̣. татра̄йам̣ виниччхайо – па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббанти саче бха̄джана̄ни наппахонти, па̄нӣйамева парибходжанӣйампи катва̄ упат̣т̣ха̄петаббам̣. бха̄джанам̣ алабхантена вел̣уна̄л̣ика̄йапи упат̣т̣ха̄петаббам̣. тампи алабхантасса йатха̄ самӣпе кхуддакаа̄ва̄т̣о хоти, евам̣ ка̄таббам̣. аран̣исахите асати аггим̣ ака̄тумпи ча ват̣т̣ати. йатха̄ ча а̄ран̃н̃икасса, евам̣ канта̄рапат̣ипаннасса̄пи аран̣исахитам̣ иччхитаббам̣. ган̣ава̄сино пана тена вина̄пи ват̣т̣атӣти.

наккхаттанти ассайуджа̄дисаттавӣсативидхам̣ наккхаттам̣ джа̄нитаббанти самбандхо. катхам̣ джа̄нитаббанти а̄ха ‘‘тена його ча̄’’ти, тена наккхаттена чандасса його н̃а̄табботи аттхо. джа̄нитабба̄ диса̄пи ча̄ти аран̃н̃е вихарантена ат̣т̣хапи диса̄ асаммохато джа̄нитабба̄.

2932. ан̃н̃аваттам̣ дассетума̄ха ‘‘ваччапасса̄ватиттха̄нӣ’’тиа̄ди. пат̣ипа̄т̣ийа̄ бхавантӣти гата̄нуккамена севитабба̄ бхаванти. йатха̄ха – ‘‘ваччакут̣ийам̣, пасса̄ват̣т̣ха̄не, нха̄натиттхети тӣсупи а̄гатапат̣ипа̄т̣ийева пама̄н̣а’’нти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 373). йатха̄вуд̣д̣хам̣ каронтасса̄ти гатапат̣ипа̄т̣им̣ вина̄ вуд̣д̣хапат̣ипа̄т̣ийа̄ каронтасса.

2933. ваччакут̣им̣ пависанто сахаса̄ на пависеййа. уббхаджитва̄ти чӣварам̣ уккхипитва̄.

2934. ниттхунантена бхиккхуна̄ ваччам̣ на ка̄таббанти йоджана̄. ‘‘ваччасса дунниггаманена упахато хутва̄ ниттхунати че, на досо’’ти сиккха̄бха̄джанавиниччхайе вуттам̣. дан̣д̣акат̣т̣хам̣ кха̄дато ваччам̣ карото бхиккхуно дуккат̣ам̣ хотӣти йоджана̄.

2936. кхарена̄ти пхарусена ва̄ пха̄литакат̣т̣хена ва̄ ган̣т̣хикена ва̄ кан̣т̣акена ва̄ сусирена ва̄ пӯтина̄ ва̄ дан̣д̣ена на авалекхеййа на пун̃чхеййа. на кат̣т̣хам̣ ваччакӯпаке чхад̣д̣еййа̄ти там̣ кат̣т̣хам̣ ваччакӯпе на чхад̣д̣еййа. пасса̄вадон̣ийа̄ кхел̣ам̣ на па̄теййа̄ти йоджана̄.

2937. па̄дука̄сӯти ваччапасса̄вапа̄дука̄су. никкхамане никкхаманака̄ле. таттхева̄ти ваччапасса̄вапа̄дука̄свева. пат̣иччха̄деййа̄ти уккхиттам̣ чӣварам̣ ота̄ретва̄ сарӣрам̣ пат̣иччха̄деййа.

2938. йо ваччам̣ катва̄ салиле сати саче на̄чамеййа удакакиччам̣ на кареййа, тасса дуккат̣ам̣ уддит̣т̣ханти йоджана̄. мохана̄сина̄ти сава̄санасса мохасса, тена сахаджекат̣т̣хапаха̄некат̣т̣ха̄нам̣ сакаласам̣килеса̄нан̃ча паха̄йина̄ а̄саваккхайан̃а̄н̣ена самуччхиндата̄ мунина̄ саббан̃н̃уна̄ самма̄самбуддхена. ‘‘салиле сатӣ’’ти имина̄ асати ниддосатам̣ дӣпети. йатха̄ха –

‘‘сати удакети еттха саче удакам̣ аттхи, пат̣иччханнат̣т̣ха̄нам̣ пана наттхи, бха̄джанена нӣхаритва̄ а̄чамитаббам̣. бха̄джане асати паттена нӣхаритаббам̣. паттепи асати асантам̣ на̄ма хоти. ‘идам̣ атививат̣ам̣, пурато ан̃н̃ам̣ удакам̣ бхависсатӣ’ти гатасса удакам̣ алабхантассева бхиккха̄ча̄равела̄ хоти, кат̣т̣хена ва̄ кеначи ва̄ пун̃чхитва̄ гантаббам̣, бхун̃джитумпи анумоданампи ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 373).

2939. сасадданти удакасаддам̣ катва̄. ‘‘па̄са̄н̣а̄дит̣т̣ха̄не пахаритва̄ удакам̣ садда̄йати че, на досо’’ти сиккха̄бха̄джанавиниччхайе вуттам̣. чапу чапӯти ча̄ти та̄дисам̣ анукаран̣ам̣ катва̄ на̄чаметаббанти йоджана̄. а̄чамитва̄ти удакакиччам̣ катва̄. сара̄ве а̄чаманабха̄джане удакам̣ на сесетаббанти йоджана̄, идам̣ пана саббаса̄дха̄ран̣ат̣т̣ха̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. йатха̄ха ат̣т̣хакатха̄йам̣ –

‘‘а̄чаманасара̄вакети саббаса̄дха̄ран̣ат̣т̣ха̄нам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. татра хи ан̃н̃е ан̃н̃е а̄гаччханти, тасма̄ удакам̣ на сесетаббам̣. йам̣ пана сан̇гхикепи виха̄ре екадесе нибаддхагаманаттха̄йа катам̣ т̣ха̄нам̣ хоти пуггаликат̣т̣ха̄нам̣ ва̄, тасмим̣ ват̣т̣ати. виречанам̣ пивитва̄ пунаппунам̣ пависантасса̄пи ват̣т̣атийева̄’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 374).

2940. ӯхатампӣти ан̃н̃ена ва̄ аттана̄ ва̄ асан̃чичча ӯхатам̣ малена дӯситат̣т̣ха̄нам̣. адховитва̄ти джале сати асодхетва̄ джале асати кат̣т̣хена ва̄ кеначи ва̄ пун̃чхитва̄ гантаббам̣. йатха̄ха – ‘‘удакам̣ аттхи бха̄джанам̣ наттхи, асантам̣ на̄ма хоти, бха̄джанам̣ аттхи удакам̣ наттхи, етампи асантам̣, убхайе пана асати асантамева, кат̣т̣хена ва̄ кеначи ва̄ пун̃чхитва̄ гантабба’’нти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 374). укла̄па̄пи саче хонтӣти ваччапасса̄ват̣т̣ха̄на̄ни саче качавара̄кин̣н̣а̄ни хонти. ‘‘асесато содхетабба’’нти имина̄ тато кассачи качаварасса апанайанам̣ содханам̣ на̄ма на хоти, ниссесакачавара̄панайанамева содхананти дӣпети.

2941. пит̣хароти авалекханакат̣т̣ханиккхепанабха̄джанам̣. кумбхӣ че ритта̄ти а̄чаманакумбхӣ саче туччха̄.

2942. евам̣ ваччакут̣иваттам̣ дассетва̄ сена̄санаваттам̣ дассетума̄ха ‘‘анаджджхит̣т̣хо’’тиа̄ди. анаджджхит̣т̣хоти ананун̃н̃а̄то.

2943. вуд̣д̣хам̣ а̄пуччхитва̄ катхентасса̄ти йоджана̄. вуд̣д̣хатара̄гамети йам̣ а̄пуччхитва̄ катхетума̄раддхо, татопи вуд̣д̣хатарасса бхиккхуно а̄гаме сати.

2944. екавиха̄расминти екасмим̣ гехе. ‘‘ана̄пуччха̄’’ти идам̣ ваккхама̄нехи йатха̄рахам̣ йоджетаббам̣.

2945. пат̣хамам̣ йаттха каттхачи вуд̣д̣ха̄нам̣ саннидха̄не каттаббаваттам̣ ниддит̣т̣ханти ида̄ни екавиха̄ре васантена̄пи тасса ка̄таббатам̣ дассетум̣ пунапи ‘‘на ча дхаммо катхетаббо’’ти а̄ха. дхаммачаккхуна̄ти дхаммалочанена дхаммагарукена, имина̄ ата̄дисасса като ва̄ро нираттхакоти дӣпети.

2946. ка̄табботи джа̄летаббо. соти дӣпо. ‘‘два̄рам̣ на̄ма йасма̄ маха̄вал̣ан̃джам̣, тасма̄ таттха а̄пуччханакиччам̣ наттхӣ’’ти (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 369) вачанато там̣ аватва̄ а̄паттиккхеттамева дассетума̄ха ‘‘ва̄тапа̄накава̄т̣а̄ни, тхакеййа вивареййа но’’ти.

2947. вуд̣д̣хато париваттайети йена вуд̣д̣хо, тато париваттайе, пит̣т̣хим̣ адассетва̄ вуд̣д̣ха̄бхимукхо тена париваттайети аттхо. чӣваракан̣н̣ена ва̄ ка̄йена ва̄ там̣ вуд̣д̣хам̣ на ча гхат̣т̣айе.

2948. евам̣ сена̄санаваттам̣ дассетва̄ джанта̄гхараваттам̣ дассетума̄ха ‘‘пурато’’тиа̄ди. тхера̄нам̣ пурато нева нха̄йеййа, упари пат̣исоте на ча нха̄йеййа, отаранта̄нам̣ вуд̣д̣ха̄нам̣ уттарам̣ уттаранто маггам̣ дадеййа, на гхат̣т̣айе ка̄йена ва̄ чӣварена ва̄ на гхат̣т̣айеййа̄ти йоджана̄.

‘‘тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄’’тиа̄дина̄ (чӯл̣ава. 364) найена вутта̄нам̣ бхаттаггаватта̄нам̣ секхийакатха̄йа вуттатта̄ ча упаджджха̄йаватта̄дӣнам̣ маха̄кхандхакакатха̄йа вуттатта̄ ча анумоданаватта̄нам̣ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаттагге чатӯхи пан̃чахи тхера̄нутхерехи бхиккхӯхи а̄гамету’’нтиа̄дина̄ (чӯл̣ава. 362) найена бхаттаггаваттейева антогадхабха̄вена вуттатта̄ ча ниддесе та̄ни на вутта̄ни, татха̄пи тесу анумоданаваттам̣ евам̣ ведитаббам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 362) – сан̇гхаттхере анумоданаттха̄йа нисинне хет̣т̣ха̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ чатӯхи нисӣдитаббам̣. анутхере нисинне маха̄тхерена ча хет̣т̣ха̄ ча тӣхи нисӣдитаббам̣. пан̃чаме нисинне упари чатӯхи нисӣдитаббам̣. сан̇гхаттхерена хет̣т̣ха̄ дахарабхиккхусмим̣ аджджхит̣т̣хепи сан̇гхаттхерато пат̣т̣ха̄йа чатӯхи нисӣдитаббамева. саче пана анумодако бхиккху ‘‘гаччхатха, бханте, а̄гаметаббакиччам̣ наттхӣ’’ти вадати, гантум̣ ват̣т̣ати. маха̄тхерена ‘‘гаччха̄ма, а̄вусо’’ти вутте ‘‘гаччхатха̄’’ти вадати, евампи ват̣т̣ати. ‘‘бахига̄ме а̄гамесса̄ма̄’’ти а̄бхогам̣ катва̄пи бахига̄мам̣ гантва̄ аттано нисситаке ‘‘тумхе тасса а̄гаманам̣ а̄гаметха̄’’ти ватва̄пи гантум̣ ват̣т̣атийева. саче пана манусса̄ аттано ручитена екена анумоданам̣ ка̄ренти, нева тасса анумодато а̄патти, на ча маха̄тхерасса бха̄ро хоти. упанисиннакатха̄йамева хи мануссесу катха̄пентесу маха̄тхеро а̄пуччхитаббо, маха̄тхерена ча анумодана̄йа аджджхит̣т̣хова а̄гаметабботи идаметтха лаккхан̣анти.

2949. ваттанти йатха̄вуттам̣ а̄бхисама̄ча̄рикаваттам̣. йатха̄ха – ‘‘а̄бхисама̄ча̄рикам̣ апарипӯретва̄ сӣлам̣ парипӯрессатӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣ’’ти. на виндатӣти на лабхати.

2950. анекагготи виккхиттатта̄йева асама̄хитачитто. на ча пассатӣти н̃а̄н̣ачаккхуна̄ на пассати, дат̣т̣хум̣ саматтхо на хотӣти аттхо. дуккха̄ти джа̄тидуккха̄дидуккхато.

2951. тасма̄ти йасма̄ дуккха̄ на паримуччати, тасма̄. ова̄дам̣ катва̄ ким̣ висесам̣ па̄пун̣а̄тӣти а̄ха ‘‘ова̄дам̣ буддхасет̣т̣хасса, катва̄ нибба̄намехитӣ’’ти. ехити па̄пун̣иссати.

ваттаккхандхакакатха̄ван̣н̣ана̄.