6. маччхамам̣савиниччхайакатха̄
38. маччхамам̣сесу пана маччхаггахан̣ена саббампи джаладжам̣ вуттам̣. таттха акаппийам̣ на̄ма наттхи. мам̣сесу пана мануссахаттхиассасунакхаахисӣхабйаггхадӣпиаччхатараччха̄нам̣ васена даса мам̣са̄ни акаппийа̄ни. таттха мануссамам̣се тхуллаччайам̣, сесесу дуккат̣ам̣. ити имесам̣ манусса̄дӣнам̣ дасаннам̣ мам̣сампи ат̣т̣хипи лохитампи чаммампи ломампи саббам̣ на ват̣т̣ати. васа̄су пана ека̄ мануссаваса̄ва на ват̣т̣ати. кхӣра̄дӣсу акаппийам̣ на̄ма наттхи. имесу пана акаппийамам̣сесу ат̣т̣хиа̄дӣсу ва̄ йам̣ кин̃чи н̃атва̄ ва̄ ан̃атва̄ ва̄ кха̄дантасса а̄паттийева. йада̄ джа̄на̄ти, тада̄ десетабба̄. ‘‘апуччхитва̄ва кха̄дисса̄мӣ’’ти ган̣хато пат̣иггахан̣епи дуккат̣ам̣, ‘‘пуччхитва̄ кха̄дисса̄мӣ’’ти ган̣хато ана̄патти. уддиссакатам̣ пана джа̄нитва̄ кха̄дантассева а̄патти, паччха̄ джа̄нанто а̄паттийа̄ на ка̄ретаббо (маха̄ва. ат̣т̣ха. 281).
таттха (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.410) уддиссакатам̣ на̄ма бхиккхӯнам̣ аттха̄йа вадхитва̄ сампа̄дитам̣ маччхамам̣сам̣. убхайампи хи уддиссакатам̣ на ват̣т̣ати. тампи адит̣т̣хам̣ асутам̣ апарисан̇китам̣ ват̣т̣ати. тикот̣ипарисуддхан̃хи маччхамам̣сам̣ бхагавата̄ анун̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ асутам̣ апарисан̇китам̣. таттха адит̣т̣хам̣ на̄ма бхиккхӯнам̣ аттха̄йа мигамаччхе вадхитва̄ гайхама̄нам̣ адит̣т̣хам̣. асутам̣ на̄ма бхиккхӯнам̣ аттха̄йа мигамаччхе вадхитва̄ гахитанти асутам̣. апарисан̇китам̣ пана дит̣т̣хапарисан̇китам̣ сутапарисан̇китам̣ тадубхайавинимуттапарисан̇китан̃ча н̃атва̄ таббипаккхато джа̄нитаббам̣. катхам̣? идха бхиккхӯ пассанти мануссе джа̄лава̄гура̄дихаттхе га̄мато ва̄ никкхаманте аран̃н̃е ва̄ вичаранте. дутийадивасе ча несам̣ там̣ га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣ха̄нам̣ самаччхамам̣сам̣ пин̣д̣апа̄там̣ абхихаранти. те тена дит̣т̣хена парисан̇канти ‘‘бхиккхӯнам̣ ну кхо аттха̄йа ката’’нти, идам̣ дит̣т̣хапарисан̇китам̣, етам̣ гахетум̣ на ват̣т̣ати. йам̣ евам̣ апарисан̇китам̣, там̣ ват̣т̣ати. саче пана те манусса̄ ‘‘касма̄, бханте, на ган̣хатха̄’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ ‘‘найидам̣, бханте, бхиккхӯнам̣ аттха̄йа катам̣, амхехи аттано аттха̄йа ва̄ ра̄джайутта̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа ката’’нти ваданти, каппати.
на хева кхо бхиккхӯ пассанти, апича кхо сун̣анти ‘‘манусса̄ кира джа̄лава̄гура̄дихаттха̄ га̄мато ва̄ никкхаманти, аран̃н̃е ва̄ вичарантӣ’’ти. дутийадивасе ча тесам̣ там̣ га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣ха̄нам̣ самаччхамам̣сам̣ пин̣д̣апа̄там̣ абхихаранти. те тена сутена парисан̇канти ‘‘бхиккхӯнам̣ ну кхо аттха̄йа ката’’нти, идам̣ сутапарисан̇китам̣ на̄ма, етам̣ гахетум̣ на ват̣т̣ати. йам̣ евам̣ апарисан̇китам̣, там̣ ват̣т̣ати. саче пана те манусса̄ ‘‘касма̄, бханте, на ган̣хатха̄’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ ‘‘найидам̣, бханте, бхиккхӯнам̣ аттха̄йа катам̣, амхехи аттано аттха̄йа ва̄ ра̄джайутта̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа ката’’нти ваданти, каппати.
на хева кхо пана бхиккхӯ пассанти на сун̣анти, апича кхо тесам̣ там̣ га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣ха̄нам̣ паттам̣ гахетва̄ самаччхамам̣сам̣ пин̣д̣апа̄там̣ абхисан̇кхаритва̄ абхихаранти. те парисан̇канти ‘‘бхиккхӯнам̣ ну кхо аттха̄йа ката’’нти, идам̣ тадубхайавинимуттапарисан̇китам̣ на̄ма, етампи гахетум̣ на ват̣т̣ати. йам̣ евам̣ апарисан̇китам̣, там̣ ват̣т̣ати. саче пана те манусса̄ ‘‘касма̄, бханте, на ган̣хатха̄’’ти пуччхитва̄ таматтхам̣ сутва̄ ‘‘найидам̣, бханте, бхиккхӯнам̣ аттха̄йа катам̣, амхехи аттано аттха̄йа ва̄ ра̄джайутта̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа катам̣, паваттамам̣сам̣ ва̄ каппийамева лабхитва̄ бхиккхӯнам̣ аттха̄йа сампа̄дита’’нти ваданти, каппати. мата̄нам̣ петакиччаттха̄йа ман̇гала̄дӣнам̣ ва̄ аттха̄йа катепи есева найо. йам̣ йан̃хи бхиккхӯнам̣йева аттха̄йа акатам̣, йаттха ча ниббематико хоти, там̣ саббам̣ каппати.
39. саче пана екасмим̣ виха̄ре бхиккхӯнам̣ уддиссакатам̣ хоти, те ча аттано аттха̄йа катабха̄вам̣ на джа̄нанти, ан̃н̃е джа̄нанти. йе джа̄нанти, тесам̣ на ват̣т̣ати, итаресам̣ пана ват̣т̣ати. ан̃н̃е на джа̄нанти, тейева джа̄нанти, тесам̣йева на ват̣т̣ати, ан̃н̃есам̣ ват̣т̣ати. тепи ‘‘амха̄кам̣ аттха̄йа ката’’нти джа̄нанти, ан̃н̃епи ‘‘етесам̣ аттха̄йа ката’’нти джа̄нанти, саббесампи на ват̣т̣ати. саббе на джа̄нанти, саббесампи ват̣т̣ати. пан̃часу хи сахадхаммикесу йасса ва̄ тасса ва̄ аттха̄йа уддиссакатам̣ саббесам̣ на каппати.
саче пана кочи екам̣ бхиккхум̣ уддисса па̄н̣ам̣ вадхитва̄ тасса паттам̣ пӯретва̄ дети, со ча аттано аттха̄йа катабха̄вам̣ джа̄нам̣йева гахетва̄ ан̃н̃асса бхиккхуно дети, со там̣ тасса саддха̄йа парибхун̃джати, касса а̄паттӣти? двиннампи ана̄патти. йан̃хи уддисса катам̣, тасса абхуттата̄йа ана̄патти, итарасса аджа̄наната̄йа. каппийамам̣сасса хи пат̣иггахан̣е а̄патти наттхи, уддиссакатан̃ча аджа̄нитва̄ бхуттасса паччха̄ н̃атва̄ а̄паттидесана̄киччам̣ на̄ма наттхи. акаппийамам̣сам̣ пана аджа̄нитва̄ бхуттена паччха̄ н̃атва̄пи а̄патти десетабба̄. уддиссакатан̃хи н̃атва̄ бхун̃джатова а̄патти, акаппийамам̣сам̣ аджа̄нитва̄ бхун̃джантассапи а̄паттийева, тасма̄ а̄паттибхӣрукена рӯпам̣ саллаккхентенапи пуччхитва̄ва мам̣сам̣ пат̣иггахетаббам̣. парибхогака̄ле ‘‘пуччхитва̄ парибхун̃джисса̄мӣ’’ти ва̄ гахетва̄ пуччхитва̄ва парибхун̃джитаббам̣. касма̄? дувин̃н̃еййатта̄. аччхамам̣сампи хи сӯкарамам̣сасадисам̣ хоти, дӣпимам̣са̄дӣни ча мигамам̣са̄дисадиса̄ни, тасма̄ пуччхитва̄ гахан̣амева ваттанти ваданти.
ити па̄л̣имуттакавинайавиниччхайасан̇гахе
маччхамам̣савиниччхайакатха̄ саматта̄.