4. вин̃н̃аттивиниччхайакатха̄
21. евам̣ бхесаджджа̄дивиниччхайам̣ катхетва̄ ида̄ни вин̃н̃аттивиниччхайам̣ катхетум̣ ‘‘вин̃н̃аттӣти йа̄чана̄’’тиа̄дима̄ха. таттха вин̃н̃а̄пана̄ вин̃н̃атти, ‘‘имина̄ но аттхо’’ти вин̃н̃а̄пана̄, йа̄чана̄ти вуттам̣ хоти. тена̄ха ‘‘вин̃н̃аттӣти йа̄чана̄’’ти. татра вин̃н̃аттийам̣ айам̣ майа̄ ваккхама̄но виниччхайо ведитабботи йоджана̄. мӯлаччхеджджа̄йа̄ти (ви. ви. т̣ӣ. 1.342) парасантакабха̄вато мочетва̄ аттано ева сантакакаран̣авасена. евам̣ йа̄чато ан̃н̃а̄такавин̃н̃аттидуккат̣ан̃чева да̄сапат̣иггахадуккат̣ан̃ча хоти ‘‘да̄сида̄сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато (дӣ. ни. 1.10, 194) хотӣ’’ти вачанам̣ нисса̄йа ат̣т̣хакатха̄йам̣ пат̣иккхиттатта̄. н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄нато пана да̄сам̣ мӯлаччхеджджа̄йа йа̄чантасса са̄дийанавасенева дуккат̣ам̣. сакакамманти па̄н̣авадхакаммам̣. идан̃ча па̄н̣а̄типа̄тадосапариха̄ра̄йа вуттам̣, на вин̃н̃аттипариха̄ра̄йа. анийаметва̄пи на йа̄читабба̄ти са̄мӣчидассанаттхам̣ вуттам̣, суддхачиттена пана хаттхакаммам̣ йа̄чантасса а̄патти на̄ма наттхи. йадиччхакам̣ ка̄ра̄петум̣ ват̣т̣атӣти ‘‘хаттхакаммам̣ йа̄ча̄ми, детха̄’’тиа̄дина̄ айа̄читва̄пи ват̣т̣ати, сакиччапасутампи евам̣ ка̄ра̄пентасса вин̃н̃атти наттхи ева, са̄мӣчидассанаттхам̣ пана вибхаджитва̄ вуттам̣.
саббакаппийабха̄вадӣпанаттханти саббасо каппийабха̄вадассанаттхам̣. мӯлам̣ детха̄ти ваттум̣ ват̣т̣атӣти ‘‘мӯлам̣ дасса̄ма̄’’ти пат̣хамам̣ вуттатта̄ вин̃н̃атти ва̄ ‘‘мӯла’’нти вачанасса каппийа̄каппийаваттхуса̄ман̃н̃авачанатта̄ акаппийавачанам̣ ва̄ нит̣т̣хитабхатикичча̄нам̣ да̄панато акаппийаваттхуса̄дийанам̣ ва̄ на хотӣти катва̄ вуттам̣. мӯлаччхеджджа̄йа ва̄ти идам̣ идха тхамбха̄дӣнам̣ да̄сида̄са̄дибха̄ва̄бха̄вато вуттам̣. анаджджха̄вуттхаканти апариггахитам̣, асса̄миканти аттхо.
22. на кевалан̃ча…пе… чӣвара̄дӣни ка̄ра̄петука̄мена̄тиа̄дӣсу чӣварам̣ ка̄ра̄петука̄масса ан̃н̃а̄такааппава̄ритатантава̄йехи хаттхакаммайа̄чанавасена ва̄йа̄пане вин̃н̃аттипаччайа̄ дуккат̣а̄бха̄вепи чӣварава̄йа̄панасиккха̄падена йатха̄рахам̣ па̄читтийадуккат̣а̄ни хонтӣти ведитаббам̣. акаппийакаха̄пан̣а̄ди на да̄таббанти каппийамукхена ладдхампи таттха каммакаран̣аттха̄йа имасса каха̄пан̣ам̣ дехӣти ватва̄ ‘‘да̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. пуббе катакаммасса да̄пане кин̃ча̄пи досо на диссати, татха̄пи аса̄руппамева̄ти ваданти. катакамматтха̄йапи каппийавоха̄рена парийа̄йато бхатим̣ да̄пентасса наттхи досо, са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 1.342) пана ‘‘акаппийакаха̄пан̣а̄ди на да̄таббанти кин̃ча̄пи акаппийакаха̄пан̣а̄дим̣ аса̄дийантена каппийавоха̄рато да̄тум̣ ват̣т̣ати, татха̄пи са̄руппам̣ на хоти, манусса̄ ча етасса сантакам̣ кин̃чи аттхӣти вихет̣хетаббам̣ ман̃н̃антӣти акаппийакаха̄пан̣а̄дида̄нам̣ пат̣иккхитта’’нти вуттам̣. татхева па̄четва̄ти хаттхакаммавасенева па̄четва̄. ‘‘ким̣ бханте’’ти еттакепи пуччхите йадаттха̄йа павит̣т̣хо, там̣ катхетум̣ лабхати пуччхитапан̃хатта̄.
23. ваттанти ча̄риттам̣, а̄патти пана на хотӣти адхиппа̄йо. каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ пат̣иггахетабба̄нӣти са̄кха̄йа маккхикабӣджанена пан̣н̣а̄дичхеде бӣджага̄макопанасса чева таттха лаггараджа̄диаппат̣иггахитакасса ча париха̄раттха̄йа вуттам̣, тадубхайа̄сан̇ка̄йа асати татха̄ акаран̣е досо наттхи. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 1.342) пана ‘‘каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ пат̣иггахетабба̄нӣти са̄кха̄йа лаггараджасмим̣ патте патитепи са̄кхам̣ чхиндитва̄ кха̄дитука̄мата̄йапи сати сукхапарибхогаттхам̣ вутта’’нти вуттам̣. надийа̄дӣсу удакасса апариггахитатта̄ ‘‘а̄хара̄ти ваттум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. гехато…пе… нева ват̣т̣атӣти париггахитудакатта̄ вин̃н̃аттийа̄ дуккат̣ам̣ хотӣти адхиппа̄йо. ‘‘на а̄хат̣ам̣ парибхун̃джиту’’нти вачанато вин̃н̃аттийа̄ а̄паннам̣ дуккат̣ам̣ десетва̄пи там̣ ваттхум̣ парибхун̃джантасса парибхоге парибхоге дуккат̣амева, пан̃чаннампи сахадхаммика̄нам̣ на ват̣т̣ати.
‘‘аладжджӣхи пана бхиккхӯхи ва̄ са̄ман̣ерехи ва̄ хаттхакаммам̣ на ка̄ретабба’’нти са̄ман̃н̃ато вуттатта̄ аттано аттха̄йа йам̣ кин̃чи хаттхакаммам̣ ка̄ретум̣ на ват̣т̣ати. йам̣ пана аладжджӣ нива̄рийама̄нопи бӣджана̄дим̣ кароти, таттха досо наттхи, четийакамма̄дӣни пана техи ка̄ра̄петум̣ ват̣т̣атӣти вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.342) вуттам̣. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.342) пана ‘‘аладжджӣхи…пе… на ка̄ретаббанти идам̣ уттарибхан̇га̄дхика̄ратта̄ аджджхохаран̣ӣйам̣ сандха̄йа вуттам̣, ба̄хирапарибхогесу пана аладжджӣхипи хаттхакаммам̣ ка̄ретум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. еттха ча ‘‘аладжджӣхи са̄ман̣ерехӣ’’ти вуттатта̄ ‘‘сан̃чичча а̄паттим̣ а̄паджджатӣ’’ти (пари. 359) аладжджилаккхан̣ам̣ уккат̣т̣хавасена упасампанне пат̣ичча упалаккхан̣ато вуттанти там̣лаккхан̣авирахита̄нам̣ са̄ман̣ера̄дӣнам̣ лин̇гаттхенаготрабхупарийоса̄на̄нам̣ бхиккхупат̣ин̃н̃а̄нам̣ дуссӣла̄нампи са̄дха̄ран̣авасена аладжджилаккхан̣ам̣ йатха̄т̣хапитапат̣ипаттийа̄ атит̣т̣ханамева̄ти гахетаббам̣.
24. гон̣ам̣ пана…пе… а̄хара̄пентасса дуккат̣анти вин̃н̃аттиккхан̣е вин̃н̃аттипаччайа̄, пат̣ила̄бхаккхан̣е гон̣а̄нам̣ са̄дийанапаччайа̄ ча дуккат̣ам̣. гон̣ан̃хи аттано аттха̄йа авин̃н̃аттийа̄ ладдхампи са̄дитум̣ на ват̣т̣ати ‘‘хаттхигава̄ссавал̣авапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хотӣ’’ти (дӣ. ни. 1.10, 194) вуттатта̄. тенева̄ха ‘‘н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄натопи мӯлаччхеджджа̄йа йа̄читум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти. еттха ча вин̃н̃аттидуккат̣а̄бха̄вепи акаппийаваттхуйа̄чанепи пат̣иггахан̣епи дуккат̣амева. раккхитва̄ти чора̄диупаддавато раккхитва̄. джаггитва̄ти тин̣аанна̄дӣхи посетва̄. на сампат̣иччхитаббанти аттано аттха̄йа госа̄дийанасса пат̣иккхиттатта̄ вуттам̣.
25. н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄не пана ват̣т̣атӣти сакат̣асса сампат̣иччхитаббатта̄ мӯлаччхеджджавасена йа̄читум̣ ват̣т̣ати. та̄вака̄ликам̣ ват̣т̣атӣти убхайаттха̄пи ват̣т̣атӣти аттхоти вимативиноданийам̣ (ви. ви. т̣ӣ. 1.342) вуттам̣. са̄раттхадӣпанийам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. 2.342) пана ‘‘сакат̣ам̣ детха̄ти…пе… на ват̣т̣атӣти мӯлаччхеджджавасена сакат̣ам̣ детха̄ти ваттум̣ на ват̣т̣ати. та̄вака̄ликам̣ ват̣т̣атӣти та̄вака̄ликам̣ катва̄ саббаттха йа̄читум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. ва̄сиа̄дӣни пуггалика̄нипи ват̣т̣антӣти а̄ха ‘‘еса найо ва̄сӣ’’тиа̄ди. валлиа̄дӣсу ча парапариггахитесу еса найоти йоджетаббам̣. гарубхан̣д̣аппахонакесуйева̄ти идам̣ вин̃н̃аттим̣ сандха̄йа вуттам̣, адинна̄да̄не пана тин̣асала̄кам̣ упа̄да̄йа парапариггахитам̣ тхеййачиттена ган̣хато аваха̄ро ева, бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббо. валлиа̄дӣсӯти еттха а̄ди-саддена па̄л̣иа̄гата̄нам̣ вел̣умун̃джапаббаджатин̣аматтика̄нам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо. таттха ча йасмим̣ падесе харита̄ладжа̄тихин̇гулика̄ди аппакампи махаггхам̣ хоти, таттха там̣ та̄лапаккаппама̄н̣ато ӯнампи гарубхан̣д̣амева, вин̃н̃а̄петун̃ча на ват̣т̣ати.
26. са̄ти вин̃н̃атти. парикатха̄дӣсу ‘‘сена̄санам̣ самба̄дха’’нтиа̄дина̄ парийа̄йена катханам̣ парикатха̄ на̄ма. уджукамева акатхетва̄ ‘‘бхиккхӯнам̣ ким̣ па̄са̄до на ват̣т̣атӣ’’тиа̄дина̄ адхиппа̄йо йатха̄ вибхӯто хоти, евам̣ катханам̣ обха̄со на̄ма. сена̄сана̄диаттхам̣ бхӯмипарикамма̄дикаран̣авасена паччайуппа̄да̄йа нимиттакаран̣ам̣ нимиттакаммам̣ на̄ма. тӣсу паччайесу вин̃н̃аттиа̄дайо дассита̄, гила̄напаччайе пана катханти а̄ха ‘‘гила̄напаччайе пана̄’’тиа̄ди. татха̄ уппаннам̣ пана бхесаджджам̣ роге вӯпасанте бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, на ват̣т̣атӣти? таттха винайадхара̄ ‘‘бхагавата̄ рогасӣсена парибхогасса два̄рам̣ диннам̣, тасма̄ арогака̄лепи бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, а̄патти на хотӣ’’ти ваданти, суттантика̄ пана ‘‘кин̃ча̄пи а̄патти на хоти, а̄джӣвам̣ пана копети, тасма̄ саллекхапат̣ипаттийам̣ т̣хитасса на ват̣т̣ати, саллекхам̣ копетӣ’’ти вадантӣти.
ити винайасан̇гахасам̣ван̣н̣ана̄бхӯте винайа̄лан̇ка̄ре
вин̃н̃аттивиниччхайакатха̄лан̇ка̄ро на̄ма
чатуттхо париччхедо.