7. секхийакан̣д̣ам̣

1. париман̣д̣алаваггаван̣н̣ана̄

576. секхийесу йасма̄ ваттаккхандхаке (чӯл̣ава. 356 а̄дайо) вуттаватта̄нипи сиккхитаббатта̄ секхийа̄нева, тасма̄ па̄ра̄джика̄дӣсу вийеттха па̄л̣ийам̣ париччхедо на като. ча̄риттанайадассанаттхан̃ча ‘‘йо пана бхиккху оламбенто нива̄сеййа, дуккат̣а’’нти аватва̄ ‘‘сиккха̄ каран̣ӣйа̄’’ти саббаттха па̄л̣и а̄ропита̄. падабха̄джане пана ‘‘а̄патти дуккат̣асса̄’’ти вуттатта̄ саббаттха ана̄дарийакаран̣е дуккат̣ам̣ ведитаббам̣.

ат̣т̣хан̇гуламаттанти матта-саддена тато кин̃чи адхикам̣, ӯнампи сан̇ган̣ха̄ти. тенева нисиннасса чатуран̇гуламаттампи вуттам̣. на хи нисиннасса чатуран̇гулаппама̄н̣ам̣, т̣хитасса ат̣т̣хан̇гуламева̄ти сакка̄ нийаметум̣ ӯна̄дхикаттасамбхавато. тасма̄ йатха̄ са̄руппам̣ хоти евам̣ ат̣т̣хан̇гула̄нуса̄рена нива̄санан̃н̃ева адхиппетанти гахетаббам̣. тенева ваккхати ‘‘йо пана бхиккху суккхаджан̇гхо ва̄’’тиа̄ди. курундийам̣ ‘‘аджа̄нантасса ана̄паттӣ’’ти а̄дарам̣ катва̄ угган̣хантасса̄пи аджа̄нанам̣ сандха̄йа вуттам̣. тена̄пи нирантарам̣ нива̄санапа̄рупанаваттам̣ сиккхитаббам̣, асиккхито ана̄дарийамева. париман̣д̣алаггахан̣ена уккхипитва̄ нива̄санампи пат̣иккхиттанти а̄ха ‘‘уккхипитва̄ ва̄ ота̄ретва̄ ва̄’’ти.

сачиттаканти ваттхувиджа̄наначиттена сачиттакам̣. са̄раттхадӣпанийам̣ пана упатиссаттхерава̄данайена локаваджджаттам̣ гахетва̄ ‘‘ваттхувиджа̄наначиттена, пан̣н̣аттивиджа̄наначиттена ча сачиттака’’нти (са̄раттха. т̣ӣ. секхийакан̣д̣а 3.576) вуттам̣. таттха ча ваттхувиджа̄нанам̣ висум̣ на ваттаббам̣. пан̣н̣аттивиджа̄нанена тасса̄пи антогадхабха̄вато идам̣ ваттхум̣ евам̣ вӣтиккамантасса а̄паттӣти виджа̄нанто хи пан̣н̣аттим̣ виджа̄на̄тӣти вуччати. упатиссаттхерава̄де четтха пан̣н̣аттим̣ аджа̄нитва̄ апариман̣д̣аланива̄сана̄диваттхумева джа̄нантасса пан̣н̣аттивӣтиккама̄на̄дарийа̄бха̄ва̄ саббасекхийесу ана̄патти ева абхимата̄, тан̃ча на йуттам̣ косамбаккхандхаке (маха̄ва. 451 а̄дайо) ваччакут̣ийам̣ удака̄васесам̣ т̣хапентасса пан̣н̣аттивиджа̄нана̄бха̄вепи а̄паттийа̄ вуттатта̄. вуттан̃хи таттха ‘‘тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху а̄паттим̣ а̄панно хоти …пе… со апарена самайена тасса̄ а̄паттийа̄ ана̄паттидит̣т̣хи хотӣ’’тиа̄ди (маха̄ва. 451). ат̣т̣хакатха̄йан̃часса ‘‘твам̣ еттха а̄паттибха̄вам̣ на джа̄на̄сӣти, а̄ма на джа̄на̄мӣти. хоту а̄вусо, еттха а̄паттӣти, саче хоти, десесса̄мӣти. саче пана те, а̄вусо, асан̃чичча асатийа̄ катам̣, наттхи а̄паттӣти. со тасса̄ а̄паттийа̄ ана̄паттидит̣т̣хи ахосӣ’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 451) вуттам̣, татха̄ ‘‘адхаммава̄дӣти уккхитта̄нуваттакесу ан̃н̃атаро’’ти (маха̄ва. ат̣т̣ха. 457-458) ча вуттам̣. кхандхакаватта̄нан̃хи секхийатта̄ таттха вутто найо имесам̣, идха вутто ча тесам̣ са̄дха̄ран̣ова хотӣти. тенева ‘‘асан̃чичча асатийа̄ катам̣, наттхи а̄паттӣ’’ти евам̣ идха вутто а̄паттинайо таттха̄пи дассито. тасма̄ пхуссадеваттхерава̄де ева т̣хатва̄ ваттхувиджа̄наначиттенева саббасекхийа̄ни сачиттака̄ни, на пан̣н̣аттивиджа̄наначиттена. бхиййокамйата̄йасӯпабйан̃джанапат̣иччха̄данауджджха̄насан̃н̃ӣти две сиккха̄пада̄ни локаваджджа̄ни акусалачитта̄ни, сеса̄ни пан̣н̣аттиваджджа̄ни, тичитта̄ни, тиведана̄ни ча̄ти гахан̣амева йуттатарам̣ диссати. теневеттха ‘‘асан̃чичча̄ти пурато ва̄ паччхато ва̄ оламбетва̄ нива̄сесса̄мӣти евам̣ асан̃чичча̄’’тиа̄дина̄ ваттхуаджа̄нанавасенева ана̄паттиван̣н̣ана̄ ката̄, на пан̣н̣аттивиджа̄наначиттавасена.

апича ‘‘йасса сачиттакапаккхе читтам̣ акусаламева хоти, там̣ локаваджджа’’нти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) имина̄ лаккхан̣авачанена̄пи четам̣ сиджджхати. ваттхувиджа̄наначиттавасенева хеттха ‘‘сачиттакапаккхе’’ти вуттам̣. итаратха̄ пан̣н̣аттивиджа̄наначиттавасена саббасиккха̄пада̄нампи сачиттакапаккхе читтасса акусалаттанийамена локаваджджаттаппасан̇гато пан̣н̣аттиваджджамева на сийа̄, идан̃ча вачанам̣ нираттхакам̣ сийа̄ имина̄ вачанена ниваттетаббасса сиккха̄падасса абха̄ва̄. на ча секхийесу ваттхувиджа̄наначиттена сачиттакапаккхе читтам̣ па̄н̣а̄типа̄та̄дӣсу вийа акусаламева̄ти нийамо аттхи, йенеттха локаваджджата̄ пасаджджеййа, ‘‘ана̄дарийам̣ пат̣ичча̄’’ти четам̣ па̄л̣ивачанам̣ ваттхум̣ джа̄нитва̄ тӣхи читтехи вӣтиккамамева ана̄дарийам̣ катва̄ вуттам̣, на пан̣н̣аттим̣ джа̄нитва̄ акусалачиттенева вӣтиккаманти гахетаббам̣. ан̃н̃атха̄ кхандхакапа̄л̣ийа̄, ат̣т̣хакатха̄йан̃ча пубба̄паран̃ча вируджджханатоти амха̄кам̣ кханти. йатха̄ ва̄ на вируджджхати, татха̄ еттха адхиппа̄йо гавеситаббо. ана̄дарийам̣, ана̄паттика̄ран̣а̄бха̄во, апариман̣д̣аланива̄сананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. йатха̄ четтха, евам̣ саббаттха. кевалам̣ таттха таттха вуттапат̣ипаккхакаран̣авасена татийан̇гайоджанамева висесо.

577. дутийа̄дӣсу гихипа̄рутанти сетапат̣апа̄рута̄ди. виха̄репӣти сан̇гхасаннипа̄табуддхупат̣т̣ха̄на̄дика̄лам̣ сандха̄йа вуттам̣.

578. ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄тиа̄ди пат̣иччха̄данавидхидассанам̣. гӣвам̣ пат̣иччха̄детва̄тиа̄дина̄ вуттатта̄ сан̃чичча гӣвам̣, ман̣ибандханан̃ча аппат̣иччха̄дентасса а̄патти. еттха̄пи париман̣д̣аласиккха̄падасса са̄дха̄ран̣атта̄ джа̄н̣уман̣д̣алато хет̣т̣ха̄ чатуран̇гуламаттам̣ ота̄ретва̄ аноламбетва̄ париман̣д̣аламева па̄рупитаббам̣.

579. виваритва̄ нисӣдатоти виха̄ре вийа екам̣сапа̄рупанам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘ва̄саттха̄йа упагатасса̄’’ти вуттатта̄ ва̄са̄дхиппа̄йам̣ вина̄ дхаммадесанапариттабхан̣ана̄диаттха̄йа сучирампи нисӣдантена саббам̣ антарагхараваттам̣ пӯрентенева нисӣдитаббам̣. нисӣданапат̣исам̣йуттесу ева ча сиккха̄падесу ‘‘ва̄сӯпагатасса̄’’ти ана̄паттийа̄ вуттатта̄ ва̄саттха̄йа антарагхарам̣ упагаччхантена̄пи суппат̣иччханната̄дисаббам̣ акопентенева гантаббам̣. ‘‘ва̄сӯпагатасса̄’’ти хи вуттам̣, на пана упагаччхама̄насса̄ти. кечи пана ‘‘екекасмим̣ пат̣хамам̣ гантва̄ ва̄сапариггахе кате тато ан̃н̃ехи йатха̄сукхам̣ гантум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. апаре пана ‘‘гехасса̄микехи ‘йа̄ва тумхе нивасиссатха, та̄ва тумха̄кам̣ имам̣ гехам̣ демӣ’ти динне ан̃н̃ехи ава̄са̄дхиппа̄йехи антара̄ра̄ме вийа йатха̄сукхам̣ гантум̣, нисӣдитун̃ча ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ саббам̣ на гахетаббам̣ татха̄вачана̄бха̄ва̄, да̄налаккхан̣а̄бха̄ва̄, та̄ваттакена виха̄расан̇кхйа̄нупагаманато ча. ‘‘йа̄ва нисӣдиссатха, та̄ва тумха̄кам̣ имам̣ гехам̣ демӣ’’ти дентопи хи та̄вака̄ликамева дети ваттхупаричча̄галаккхан̣атта̄ да̄насса.

582. чатухаттхаппама̄н̣анти вад̣д̣хакӣхаттхам̣ сандха̄йа вуттанти ваданти.

584. уккхиттачӣваро хутва̄ти кат̣ито уддхам̣ ка̄йабандхана̄дидассанавасеневуккхипанам̣ сандха̄йа вуттам̣ пин̣д̣а̄йа чарато паттаггахан̣а̄диматтасса анун̃н̃а̄татта̄. тенева ‘‘нисиннака̄ле пана дхамакаран̣а’’нтиа̄ди вуттам̣. нисиннака̄ле хи кхандхе лаггапаттаттхавика̄дито дхамакаран̣ам̣ нӣхарантасса кат̣ито уддхампи диссати, татха̄ адассетва̄ нӣхаритаббанти адхиппа̄йо. а̄сане нисӣдантасса̄пи ча па̄рупитачӣварам̣ кин̃чи уккхипитва̄ сан̇гха̄т̣им̣ джан̇гхапин̣д̣ехи ануккхипитва̄ва нисӣдитаббам̣. имасмин̃н̃ева пана сиккха̄паде ‘‘ва̄сӯпагатасса̄’’ти вуттатта̄ нисӣданапат̣исам̣йуттесу чхат̣т̣хаат̣т̣хамесу авуттатта̄ ва̄сӯпагатена̄пи сусам̣вутена оккхиттачаккхуна̄ва нисӣдитаббам̣. тенева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йампи тесам̣ висесам̣ аватва̄ идхева ‘‘ва̄сӯпагатасса пана ана̄паттӣ’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. уккхиттакасиккха̄падаван̣н̣ана̄) вутта̄.

париман̣д̣алаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. уджджаггхикаваггаван̣н̣ана̄

586. дутийавагга̄диуджджаггхикааппасаддесу нисӣданапат̣исам̣йуттесупи ва̄сӯпагатасса ана̄патти на вутта̄, ка̄йаппача̄лака̄дӣсу ева пана вутта̄. па̄л̣ипоттхакесу панетам̣ кесучи пеййа̄лена бйа̄мохитатта̄ на сут̣т̣ху вин̃н̃а̄йати. йаттха ча антарагхаре дхаммам̣ ва̄ десентасса, па̄тимоккхам̣ ва̄ уддисантасса маха̄саддена йа̄вапарисаса̄ванепи ана̄патти ева̄ти дат̣т̣хаббам̣ татха̄ а̄нандаттхерамахиндаттхера̄дӣхи а̄чаритатта̄.

уджджаггхикаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. кхамбхакатаваггаван̣н̣ана̄

603. патте гахан̣асан̃н̃а̄ асса аттхӣти паттасан̃н̃ӣти имаматтхам̣ дассетум̣ ‘‘патте сан̃н̃ам̣ катва̄’’ти вуттам̣.

604. олон̣ӣти ека̄ бйан̃джанавикати. кан̃джикатакка̄дирасоти кечи. мам̣сараса̄дӣнӣти а̄ди-саддена авасеса̄ сабба̄пи бйан̃джанавикати сан̇гахита̄.

605. самабхаританти рачитам̣. хет̣т̣ха̄ орохатӣти саманта̄ ока̄сасамбхавато хаттхена самам̣ карийама̄нам̣ хет̣т̣ха̄ бхассати. паттаматтхаке т̣хапита̄ни пӯва̄ни ева ват̣ам̣сака̄ка̄рена т̣хапитатта̄ ‘‘пӯвават̣ам̣сака’’нти вутта̄ни. кечи пана ‘‘паттам̣ гахетва̄ тхӯпӣкатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ рачитва̄ диййама̄намева ган̣хато а̄патти, хаттхагате ева пана патте диййама̄не тхӯпӣкатампи гахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ на гахетаббамева ‘‘саматиттика’’нти бха̄ванапум̣сакавасена са̄ман̃н̃ато вуттатта̄.

кхамбхакатаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. саккаччаваггаван̣н̣ана̄

608. чатуттхавагга̄дӣсу сапада̄нанти еттха да̄нам̣ вуччати авакхан̣д̣анам̣, апетам̣ да̄нато апада̄нам̣, саха апада̄нена сапада̄нам̣, авакхан̣д̣анавирахитам̣ анупат̣ипа̄т̣ийа̄ти вуттам̣ хоти. тена̄ха ‘‘таттха таттха одхим̣ акатва̄’’тиа̄ди.

611. вин̃н̃аттийанти сӯподанавин̃н̃аттисиккха̄падам̣ сандха̄йа вадати. ‘‘ваттаббам̣ наттхӣ’’ти имина̄ па̄л̣ийа̄ва саббам̣ вин̃н̃а̄йатӣти дассети. таттха па̄л̣ийам̣ асан̃чичча̄тиа̄дӣсу ваттхуматтам̣ н̃атва̄ бхун̃джанена а̄паттим̣ а̄паджджантассева пуна пан̣н̣аттим̣ н̃атва̄ мукхагатам̣ чхад̣д̣етука̄масса йам̣ аручийа̄ павит̣т̣хам̣, там̣ асан̃чичча павит̣т̣хам̣ на̄ма, таттха ана̄патти. тадева пуна ан̃н̃авихитата̄йа ва̄ авин̃н̃аттамидантисан̃н̃а̄йа ва̄ бхун̃джане ‘‘асатийа̄’’ти вуччати.

613. ‘‘ан̃н̃ассаттха̄йа̄’’ти идамасса сиккха̄падасса аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ сайам̣ бхун̃джане ева пан̃н̃аттатта̄ имина̄ сиккха̄падена ана̄паттим̣ сандха̄йа вуттам̣. пан̃часахадхаммика̄нам̣ пана аттха̄йа ан̃н̃а̄такааппава̄ритат̣т̣ха̄не вин̃н̃а̄пенто вин̃н̃аттиккхан̣е ат̣т̣хакатха̄су сутта̄нуломато вуттаакатавин̃н̃аттидуккат̣ато на муччати. сан̃чичча бхун̃джанаккхан̣е сайан̃ча ан̃н̃е ча миччха̄джӣвато на муччантӣти гахетаббам̣.

615. ‘‘куккут̣ан̣д̣ам̣ атикхуддака’’нти идам̣ аса̄руппавасена вуттам̣, атимаханте ева а̄паттӣти дат̣т̣хаббам̣. бхун̃джантена пана чора̄дибхайам̣ пат̣ичча махантампи апариман̣д̣алампи катва̄ сӣгхам̣ бхун̃джанавасенеттха а̄пада̄. еваман̃н̃есупи йатха̄нурӯпам̣ дат̣т̣хаббам̣.

саккаччаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. кабал̣аваггаван̣н̣ана̄

617. ана̄хат̣е кабал̣е мукхадва̄равиваран̣е пана пайоджана̄бха̄ва̄ ‘‘а̄пада̄сӯ’’ти на вуттам̣. еваман̃н̃есупи ӣдисесу.

618. саббам̣ хаттханти хаттхекадеса̄ ан̇гулийо вутта̄ ‘‘хаттхамудда̄’’тиа̄дӣсу вийа, тасма̄ екан̇гулимпи мукхе паккхипитум̣ на ват̣т̣ати.

кабал̣аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. сурусуруваггаван̣н̣ана̄

627. па̄л̣ийам̣ сӣтӣкатоти сӣтапӣл̣ито. силакабуддхоти париха̄савачанаметам̣. силакан̃хи кин̃чи дисва̄ ‘‘буддхо айа’’нти вохаранти.

628. ‘‘ан̇гулийо мукхе павесетва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти имина̄ саббам̣ хаттхам̣ антомукхе паккхипанасиккха̄падассапи павит̣т̣хан̇гулиниллеханена имассапи сиккха̄падасса ана̄паттим̣ дассети. есева найоти гханайа̄гуа̄дӣсу паттам̣ хаттхена, от̣т̣хан̃ча дживха̄йа ниллехитум̣ ват̣т̣атӣти атидисати. тасма̄ти йасма̄ гханайа̄гуа̄дивирахитам̣ ниллехитум̣ на ват̣т̣ати.

634. вилӣваччхаттанти вен̣упесика̄хи катам̣. ман̣д̣алабаддха̄нӣти дӣгхасала̄ка̄су тирийам̣ валайа̄ка̄рена сала̄кам̣ т̣хапетва̄ суттехи баддха̄ни дӣгхан̃ча тирийан̃ча уджукамева сала̄ка̄йо т̣хапетва̄ дал̣хабаддха̄ни чева тирийам̣ т̣хапетва̄ дӣгхадан̣д̣акехева сан̇коча̄рахам̣ катва̄ суттехева тирийам̣ баддха̄ни. таттхаджа̄такадан̣д̣акена катанти саха дан̣д̣акена чхинната̄лапан̣н̣а̄дӣхи катам̣. чхаттапа̄дука̄йа̄ти йасмим̣ чхаттадан̣д̣акот̣им̣ павесетва̄ чхаттам̣ уджукам̣ т̣хапетва̄ хет̣т̣ха̄ чха̄йа̄йа нисӣданти, тит̣т̣ханти ва̄, та̄дисе чхатта̄дха̄ре.

637. ча̄поти маджджхе ван̇кака̄джадан̣д̣асадиса̄ дханувикати. кодан̣д̣оти виддхадан̣д̣а̄ дханувикати.

сурусуруваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. па̄дукаваггаван̣н̣ана̄

647. саттамавагге руккхато патитоти екам̣ оламбанаса̄кхам̣ гахетва̄ патито. па̄л̣ийа̄ти аттано а̄ча̄раппака̄сакагантхасса. дхӣраттхӯти дхӣ аттху, нинда̄ хотӯти аттхо. винипа̄танахетуна̄ти винипа̄танасса хетубха̄вена. тванти упайогаттхе паччаттавачанам̣, там̣ иччева ва̄ па̄т̣хо. асма̄ти па̄са̄н̣о.

649. на катхетаббанти тхерена аттано кан̇кха̄т̣т̣ха̄насса пуччхитатта̄ вуттам̣. дахарасса аттхакосаллам̣ н̃а̄тум̣ пуччхитена учча̄сане нисиннасса а̄чарийасса ануйогада̄нанайена ваттум̣ ват̣т̣ати.

652. кхел̣ена четтха син̇гха̄н̣ика̄пи сан̇гахита̄ти еттха удакаган̣д̣усакам̣ катва̄ уччхукачавара̄дин̃ча мукхенева харитум̣ удакесу чхад̣д̣етум̣ ват̣т̣атӣти дат̣т̣хаббам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева.

па̄дукаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

секхийаван̣н̣ана̄найо нит̣т̣хито.

655. адхикаран̣асаматхесу ча идха ваттаббам̣ наттхи.

ити самантапа̄са̄дика̄йа винайат̣т̣хакатха̄йа вимативиноданийам̣

бхиккхувибхан̇гаван̣н̣ана̄найо нит̣т̣хито.

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

бхиккхунӣвибхан̇гаван̣н̣ана̄