9. рӯпийасам̣воха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄

587. наваме джа̄тарӯпа̄дичатуббидханиссаггийаваттху идха рӯпийаггахан̣енева гахитанти а̄ха ‘‘джа̄тарӯпараджатапариваттана’’нти. пат̣иггахитапариваттанети каппийавоха̄рена, акаппийавоха̄рена ва̄ пат̣иггахитасса рӯпийасса париваттане.

589. па̄л̣ийам̣ гханакатанти ит̣т̣хака̄ди. рӯпийам̣ на̄ма саттхуван̣н̣отиа̄дӣсу кин̃ча̄пи кевалам̣ раджатам̣ на гахитам̣, татха̄пи рӯпийападенева там̣ гахитанти дат̣т̣хаббам̣. суддхо рӯпийасам̣воха̄ро ева вуттоти аджджха̄харитаббам̣. рӯпийе рӯпийасан̃н̃ӣтиа̄димхи виниччхайам̣ ваккха̄ма̄ти па̄т̣хасесо.

591. па̄л̣ийам̣ рӯпийе рӯпийасан̃н̃ӣти аттана̄ диййама̄нам̣ сакасантакам̣ сандха̄йа вуттам̣. рӯпийам̣ чета̄петӣти парасантакам̣. еса найо сесесупи. таттха арӯпийа-саддена дуккат̣аваттхумпи сан̇ган̣ха̄ти. паччхиме пана тике ‘‘арӯпийе рӯпийасан̃н̃ӣ арӯпийам̣ чета̄пети, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти имина̄ найена саббаттха йоджана̄ ведитабба̄. имасмин̃ча тике арӯпийа-саддена каппийаваттхуйева гахитам̣, на мутта̄дидуккат̣аваттху анте ‘‘пан̃чаннам̣ саха ана̄паттӣ’’ти вуттатта̄. кин̃ча̄пи дуккат̣аваттху на гахитам̣, татха̄пи дуккат̣аваттхуна̄ дуккат̣аваттхум̣, каппийаваттхуна̄ дуккат̣аваттхун̃ча париваттайато дуккат̣ам̣, найато сиддхамева хоти. тан̃ча дуккат̣аваттхумхи татхасан̃н̃а̄йа ва̄ ататхасан̃н̃а̄йа ва̄ виматийа̄ ва̄ париваттентассапи хотийева ачиттакатта̄ имасса сиккха̄падасса. пан̃чаннам̣ саха̄ти пан̃чахи сахадхаммикехи саха.

ида̄ни ‘‘ниссаггийаваттхуна̄ дуккат̣аваттхум̣ ва̄’’тиа̄дина̄ вуттасса аттхасса па̄л̣ийам̣ сарӯпена ана̄гататтепи найато лаббхама̄натам̣ дассетум̣ ‘‘йо хи айа’’нтиа̄ди вуттам̣. еттха ча йасма̄ рӯпийена париваттитам̣ арӯпийам̣ ниссат̣т̣хампи саббесампи акаппийатта̄ ниссаггийамева на хоти ниссаджджитва̄ парибхун̃джитаббассева ниссаджджитаббато, кевалам̣ пана идам̣ чхад̣д̣етва̄ па̄читтийамева париваттакена десетаббам̣, тасма̄ ‘‘рӯпийе рӯпийасан̃н̃ӣ арӯпийам̣ чета̄пети, ниссаггийам̣ па̄читтийа’’нтиа̄ди тико бхагавата̄ на вутто, тӣсупи падесу париваттийама̄насса арӯпийаттена ниссаггийавачана̄йога̄ рӯпийассева ниссаджджитаббато. рӯпийассева хи ниссат̣т̣хасса а̄ра̄мика̄дӣхи пат̣ипаджджанавидхи па̄л̣ийам̣ дассито, на арӯпийасса. тасма̄ па̄читтийаматтасамбхавадассанаттхамева панеттха ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘авуттопи айам̣…пе… тико ведитаббо’’ти вуттам̣, на пана тасса ваттхуно ниссаггийата̄дассанаттхам̣. тенева паттачатукке ‘‘на сакка̄ кеначи упа̄йена каппийам̣ ка̄ту’’нтиа̄ди вуттам̣. айам̣ амха̄кам̣ кханти. аттано ва̄ хӣтиа̄ди дутийатика̄нуломенева татийаттикасса сиджджханаппака̄рам̣ саматтхетум̣ вуттам̣. татра̄йам̣ адхиппа̄йо – йасма̄ хи йатха̄ аттано арӯпийена парасса рӯпийам̣ чета̄пентасса екасмим̣ анте рӯпийасамбхавато ‘‘рӯпийасам̣воха̄ро като ева хотӣ’’ти дутийаттико вутто, евам̣ аттано рӯпийена парасса арӯпийам̣ чета̄пентасса̄пи хотӣти татийо тико ваттаббо бхавеййа, со пана дутийаттикенева екато рӯпийапаккхаса̄ман̃н̃ена сиджджхатӣти па̄л̣ийам̣ на вуттоти. таттха екантена рӯпийапаккхети екена антена рӯпийапаккхе, ‘‘екато рӯпийапаккхе’’ти ва̄ па̄т̣хо.

ида̄ни дутийаттике арӯпийападасса аттхабхӯтесу дуккат̣аваттхукаппийаваттхӯсу дуккат̣аваттхуна̄ рӯпийа̄дипариваттане а̄паттибхедам̣ дассетум̣ ‘‘дуккат̣аваттхуна̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. дуккат̣аваттхуна̄ дуккат̣аваттхунтиа̄ди пана дуккат̣аваттхуна̄ париваттанаппасан̇ге па̄л̣ийам̣ авуттасса̄пи аттхасса найато лаббхама̄натам̣ дассетум̣ вуттам̣. таттха имина̄ти рӯпийасам̣воха̄расиккха̄падена, тена ча дуккат̣асса ачиттакатампи дассети. ан̃н̃атра сахадхаммикехӣти ‘‘пан̃чаннам̣ саха ана̄паттӣ’’ти вачанато вуттам̣, тена̄пи кайавиккайасиккха̄падасса каппийаваттхунисситатам̣ ева са̄дхети. имам̣…пе… рӯпийачета̄панан̃ча сандха̄йа вуттанти пакатена самбандхо. идха̄ти имасмим̣ сиккха̄паде. таттха̄ти кайавиккайасиккха̄паде (па̄ра̄. 593).

евам̣ дуккат̣аваттхуна̄ рӯпийа̄дипариваттане а̄паттибхедам̣ дассетва̄ ида̄ни каппийаваттхуна̄пи дассетум̣ ‘‘каппийаваттхуна̄ пана̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха тенева̄ти каппийаваттхуна̄ ева. ‘‘рӯпийам̣ угган̣хитва̄’’ти идам̣ уккат̣т̣хавасена вуттам̣. мутта̄дидуккат̣аваттхумпи уггахетва̄ ка̄ритампи пан̃чаннампи на ват̣т̣ати ева. самут̣т̣ха̄петӣти сайам̣ гантва̄, ‘‘имам̣ каха̄пан̣а̄дим̣ каммака̄ра̄нам̣ датва̄ бӣджам̣ самут̣т̣ха̄пехӣ’’ти евам̣ ан̃н̃ам̣ а̄н̣а̄петва̄ ва̄ самут̣т̣ха̄пети. маха̄акаппийоти аттана̄ва бӣджато пат̣т̣ха̄йа дӯситатта̄ ан̃н̃асса мӯласа̄микасса абха̄вато вуттам̣. со хи чорехи аччхиннопи пуна ладдхо джа̄нантасса кассачипи на ват̣т̣ати. йади хи ват̣т̣еййа, тал̣а̄ка̄дӣсу вийа аччхинно ват̣т̣атӣти а̄чарийа̄ вадеййум̣. на сакка̄ кеначи упа̄йена̄ти сан̇гхе ниссаджджанена, чора̄диаччхиндана̄дина̄ ча каппийам̣ ка̄тум̣ на сакка̄, идан̃ча тена рӯпена т̣хитам̣, таммӯликена ваттхумутта̄дирӯпена т̣хитан̃ча сандха̄йа вуттам̣. дуккат̣аваттхумпи хи таммӯликакаппийаваттхун̃ча на сакка̄ кеначи упа̄йена тена рӯпена каппийам̣ ка̄тум̣. йади пана со бхиккху тена каппийаваттхудуккат̣аваттхуна̄ пуна рӯпийам̣ чета̄пеййа, там̣ рӯпийам̣ ниссаджджа̄петва̄ ан̃н̃есам̣ каппийам̣ ка̄тумпи сакка̄ бхавеййа̄ти дат̣т̣хаббам̣.

паттам̣ кин̣а̄тӣти еттха ‘‘имина̄ каха̄пан̣а̄дина̄ камма̄ракулато паттам̣ кин̣итва̄ ехӣ’’ти а̄ра̄мика̄дӣхи кин̣а̄панампи сан̇гахитанти ведитаббам̣. тенева ра̄джасиккха̄падат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘еттакехи каха̄пан̣ехи са̄т̣аке а̄хара, еттакехи йа̄гуа̄дӣни сампа̄дехӣти вадати, йам̣ те а̄харанти, саббесам̣ акаппийам̣. касма̄? каха̄пан̣а̄нам̣ вича̄ритатта̄’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.538-539) вуттам̣. имина̄ пана вачанена йам̣ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ рӯпийасам̣воха̄расиккха̄падам̣ ‘‘ана̄н̣аттика’’нти вуттам̣, там̣ на самети. на кевалан̃ча имина̄, па̄л̣ийа̄пи там̣ на самети. па̄л̣ийан̃хи ниссат̣т̣харӯпийена а̄ра̄мика̄дӣхи саппийа̄дим̣ париватта̄петум̣ ‘‘со ваттаббо ‘а̄вусо, имам̣ джа̄на̄хӣ’ти. саче со бхан̣ати ‘имина̄ ким̣ а̄харӣйатӯ’ти, на ваттаббо ‘имам̣ ва̄ имам̣ ва̄ а̄хара̄’ти. каппийам̣ а̄чиккхитаббам̣ ‘саппи ва̄’’’тиа̄дина̄ рӯпийасам̣воха̄рам̣ паримочетва̄ва вуттам̣. ‘‘имина̄ рӯпийена ким̣ а̄харӣйатӯ’’ти пуччханто ‘‘имам̣ а̄хара̄’’ти вуттепи адхика̄рато ‘‘имина̄ рӯпийена имам̣ а̄хара̄’’ти бхиккхӯхи а̄н̣атто ева хотӣти там̣ рӯпийасам̣воха̄рам̣ париваджджетум̣ ‘‘на ваттаббо ‘имам̣ ва̄ имам̣ ва̄ а̄хара̄’’’ти пат̣иккхепо като, ана̄паттива̄репи ‘‘каппийака̄ракасса а̄чиккхатӣ’’ти на вуттам̣. кайавиккайасиккха̄паде (па̄ра̄. 595) пана татха̄ вуттам̣, тасма̄ идам̣ са̄н̣аттикам̣ кайавиккайамева ана̄н̣аттиканти гахетаббам̣.

мӯласса аниссат̣т̣хатта̄ти йена уггахитамӯлена патто кӣто, тасса мӯласса сан̇гхамаджджхе аниссат̣т̣хатта̄, етена рӯпийамева ниссаджджитаббам̣, на таммӯликам̣ арӯпийанти дассети. йади хи тена рӯпийена ан̃н̃ам̣ рӯпийам̣ чета̄пеййа, там̣ рӯпийасам̣воха̄расиккха̄паде а̄гатанайенева ниссаджджа̄петва̄ сесехи парибхун̃джитаббам̣ бхавеййа̄ти. ‘‘мӯласса асампат̣иччхитатта̄’’ти имина̄ мӯласса гихисантакаттам̣, тенева паттасса рӯпийасам̣воха̄ра̄нуппаннатан̃ча дассети. пан̃часахадхаммикасантакенева хи рӯпийасам̣воха̄радосо. таттха ча аттано сантаке па̄читтийам̣, итараттха дуккат̣ам̣.

ниссаджджӣти да̄навасена вуттам̣, на винайакаммавасена. тенева ‘‘сапписса пӯретва̄’’ти вуттам̣. йам̣ аттано дханена париваттети, тасса ва̄ дханасса рӯпийабха̄во, париваттанапариватта̄панесу ан̃н̃атарабха̄во ча̄ти има̄неттха две ан̇га̄ни.

рӯпийасам̣воха̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.