3. татийакатхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄

497. татийе па̄л̣ийам̣ чӣварапачча̄са̄ никкхипитунти чӣварапачча̄са̄йа сатийа̄ никкхипитунти аттхо. нит̣т̣хитачӣварасмим̣ бхиккхуна̄ти еттха дутийакатхине вийа са̄мивасенева каран̣авачанасса аттхо ведитаббо.

499-500. туйхам̣ даммӣти диннанти ‘‘туйхам̣, бханте, ака̄лачӣварам̣ даммӣ’’ти евам̣ диннам̣, етампи ка̄ле а̄дисса диннам̣ на̄ма хотӣти адхиппа̄йо. идам̣ пана ат̣т̣хакатха̄вачанам̣, па̄л̣ийам̣ ‘‘ка̄лепи а̄дисса динна’’нти идан̃ча ‘‘ака̄лачӣвара’’нти вачанаса̄ман̃н̃ато лаббхама̄нам̣ саббампи дассетум̣ аттхуддха̄равасена вуттам̣ пат̣хамаанийате сотасса рахо вийа. сан̇гхасса хи ка̄лепи а̄дисса диннам̣ ака̄ле уппанначӣварам̣ вийа саммукхӣбхӯтехи вуттхавассехи, авуттхавассехи ча саббехипи бха̄джетаббата̄са̄ман̃н̃ена ака̄лачӣварам̣ на̄ма хотӣти дассанаттхам̣ аттхуддха̄равасена па̄л̣ийам̣ ‘‘ка̄лепи а̄дисса динна’’нти вуттам̣, на пана ‘‘тато бха̄джетва̄ ладдхачӣварампи ака̄ле ладдхачӣварампи вуттхавасса̄нам̣ екама̄сапариха̄рам̣, пан̃чама̄сапариха̄рам̣ ва̄ на лабхати, пачча̄са̄чӣваре асати даса̄хапариха̄рамева лабхатӣ’’ти дассанаттхам̣ вуттам̣, ат̣т̣хакатха̄йампи ‘‘а̄дисса динна’’нти вачанаса̄ман̃н̃ато лаббхама̄нам̣ саббам̣ аттхуддха̄равасена дассетум̣ ‘‘екапуггаласса ва̄ идам̣ туйхам̣ даммӣти динна’’нти вуттам̣, на пана татха̄ладдхам̣ ва̄ ака̄ле ладдхам̣ ва̄ анаттхатакатхина̄нам̣ даса̄хаббхантаре адхит̣т̣ха̄таббанти дассетунти ведитаббам̣ итаратха̄ па̄л̣иат̣т̣хакатха̄хи вируджджханато. татха̄ хи аччекачӣварасиккха̄паде ака̄ле уппаннампи аччекачӣварам̣ ‘‘йа̄вачӣварака̄ласамайам̣ никкхипитабба’’нти (па̄ра̄. 648) вуттам̣, тасса ат̣т̣хакатха̄йан̃ча ‘‘пава̄ран̣ама̄сасса джун̣хапаккхапан̃чамийам̣ уппаннасса аччекачӣварасса анаттхате катхине ека̄дасадиваса̄дхико ма̄со, аттхате катхине ека̄дасадиваса̄дхика̄ пан̃ча ма̄са̄ ча париха̄ро вутто, тамева париха̄рам̣ сандха̄йа ‘чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа пана уппаннам̣ аначчекачӣварампи паччуддхаритва̄ т̣хапитачӣварампи етам̣ париха̄рам̣ лабхатийева̄’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.646-649) вуттам̣. тасма̄ ка̄лепи ака̄лепи ча йатха̄татха̄ ладдхам̣ атирекачӣварам̣ вуттхавасса̄нам̣ екама̄сам̣, пан̃чама̄сам̣ ва̄ йатха̄рахам̣ париха̄рам̣ лабхати ева̄ти гахетаббам̣.

евам̣ пана аватва̄ падабха̄джанам̣ вуттанти самбандхо. таттха еванти йам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘тато че уттарӣ’’ти имасса ма̄сапарамато уттарӣти аттхо вутто, там̣ пара̄масати. падабха̄джанийам̣ еваматтхам̣ аватва̄ ан̃н̃атха̄ аттхо вуттоти адхиппа̄йо. та̄ва уппаннам̣ пачча̄са̄чӣваранти паччаттавачанам̣. ‘‘мӯлачӣвара’’нти идам̣ упайогавачанам̣. аттано гатикам̣ каротӣти анантара̄ дутийадиваса̄дӣсу уппаннам̣ пачча̄са̄чӣварам̣ ма̄сапарамам̣ мӯлачӣварам̣ т̣хапетум̣ адатва̄ аттано даса̄хапарамата̄йа ева патит̣т̣ха̄петӣти аттано гатикам̣ каротӣти. тато уддхам̣ мӯлачӣваранти еттха пана мӯлачӣваранти паччаттавачанам̣. тан̃хи вӣсатимадивасато уддхам̣ два̄вӣсатимадиваса̄дӣсу уппаннам̣ пачча̄са̄чӣварам̣ аттана̄ саддхим̣ екато сиббетва̄ гхат̣итам̣ даса̄хапарамам̣ гантум̣ адатва̄ нава̄хапарамата̄дивасена аттано гатикам̣ кароти, екато асиббетва̄ висум̣ т̣хапитам̣ пана пачча̄са̄чӣварам̣ даса̄хапарамамева.

па̄л̣ийам̣ даса̄ха̄ти даса̄хена. ека̄дасе уппаннетиа̄дӣсу ека̄даса̄хе уппаннетиа̄дина̄ аттхо, айамева ва̄ па̄т̣хо гахетаббо. екавӣсе уппанне…пе… нава̄ха̄ ка̄ретаббантиа̄ди пачча̄са̄чӣварасса уппаннадивасам̣ т̣хапетва̄ вуттам̣. тенева ‘‘тим̣се…пе… тадахева адхит̣т̣ха̄табба’’нти вуттам̣. ‘‘ан̃н̃ам̣ пачча̄са̄чӣварам̣…пе… ка̄ретабба’’нти идам̣ сатийа̄ ева пачча̄са̄йа вуттам̣. саче пана ‘‘ито пат̣т̣ха̄йа чӣварам̣ на лабхисса̄мӣ’’ти иччхитат̣т̣ха̄нато пачча̄са̄йа упаччхинна̄йа ан̃н̃аттха̄пи йена кеначи упа̄йена пачча̄сам̣ уппа̄дети, мӯлачӣварам̣ на адхит̣т̣ха̄таббам̣, саббатха̄ пачча̄са̄йа упаччхинна̄йа даса̄ха̄тиккантам̣ мӯлачӣварам̣ тадахева адхит̣т̣ха̄таббам̣. пачча̄са̄чӣварампи париккха̄рачол̣ам̣ адхит̣т̣ха̄таббанти пат̣хаматарам̣ уппаннам̣ висабха̄гам̣ сандха̄йа вадати. ан̃н̃аман̃н̃анти ан̃н̃ам̣ ан̃н̃ам̣, айамева ва̄ па̄т̣хо. ан̇гам̣ панеттха пат̣хамакатхине вуттасадисамева. кевалан̃хи таттха даса̄ха̄тиккамо, идха ма̄са̄тиккамоти айам̣ висесо.

татийакатхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.