1. пат̣хамакатхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄
459. самита̄вина̄ти самитапа̄пена. готамакачетийам̣ на̄ма готамайаккхасса четийат̣т̣ха̄не катавиха̄ро вуччати.
461. навамам̣ ва̄ дасамам̣ ва̄ти бхумматтхе упайогавачанам̣. саче бхавеййа̄ти саче кассачи кан̇кха̄ бхавеййа. вуттасадисанти дасамам̣ ва̄ти вуттасадисам̣ париччхедасадисам̣, ‘‘вуттасадисамева̄’’типи ликханти. дха̄ретунти еттха а̄ха̄ти па̄т̣хасесо дат̣т̣хаббо.
463. сӯчийа̄ пат̣иса̄мананти сӯчигхаре сам̣гопанам̣, идан̃ча сӯчикаммасса саббасса паринит̣т̣хитабха̄вадассанаттхам̣ вуттам̣. етанти нат̣т̣хачӣварам̣. етесампӣти нат̣т̣хачӣвара̄дӣни пара̄масати, тена чӣварапалибодха̄бха̄вам̣ дассети. дутийасса палибодхасса̄ти а̄ва̄сапалибодхасса. еттха ча нит̣т̣хитачӣварасмим̣, уббхатасмим̣ катхинети двӣхи падехи двиннам̣ палибодха̄нам̣ абха̄вадассанена аттхатакатхинасса пан̃чама̄саббхантаре йа̄ва чӣварапалибодхаа̄ва̄сапалибодхесу ан̃н̃атарам̣ на упаччхиджджати, та̄ва атирекачӣварам̣ дха̄ретум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети. паккаманам̣ анто асса̄ти паккаманантика̄, евам̣ сеса̄пи ведитабба̄. виттха̄ро панеттха а̄гатат̣т̣ха̄не а̄ви бхависсати.
даса̄хапарамам̣ ка̄ланти аччантасам̣йогавачанам̣. идан̃хи вуттам̣ хоти…пе… даса̄хапарамабха̄воти идам̣ даса̄хапарамата̄падасса аттхаматтадассанам̣, даса̄хапарамабха̄воти идан̃хи вуттам̣ хотӣти еваметтха йоджана̄ ведитабба̄. айаматтхотиа̄ди даса̄хапарамападассева адхиппетаттхадассанавасена вуттам̣. таттха еттако ка̄лоти ‘‘даса̄хапарамата̄’’ти вутто йо ка̄ло, со еттако ка̄лоти аттхо.
кхоманти кхомасуттехи ва̄йитам̣ кхомапат̣ачӣварам̣, там̣ ва̄камайанти ваданти. каппа̄сасуттехи ва̄йитам̣ каппа̄сикам̣, евам̣ сеса̄нипи. камбаланти ел̣ака̄дӣнам̣ ломамайасуттена ва̄йитапат̣ам̣. бхан̇ганти кхомасутта̄дӣни сабба̄ни, екачча̄ни ва̄ миссетва̄ ва̄йитам̣ чӣварам̣. бхан̇гампи ва̄камайамева̄ти кечи. дукӯлам̣ паттун̣н̣ам̣ сома̄рапат̣ам̣ чӣнапат̣ам̣ иддхиджам̣ девадиннанти има̄ни пана чха чӣвара̄ни етесан̃н̃ева анулома̄нӣти висум̣ на вутта̄ни. дукӯлан̃хи са̄н̣асса ануломам̣ ва̄камайатта̄. ‘‘паттун̣н̣ам̣ косеййависесо’’ти абхидха̄накосе вуттам̣. сома̄радесе, чӣнадесе ча джа̄таваттха̄ни сома̄рачӣнапат̣а̄ни. паттун̣н̣а̄дӣни тӣн̣и косеййасса анулома̄ни па̄н̣акехи катасуттамайатта̄. иддхиджанти ехибхиккхӯнам̣ пун̃н̃иддхийа̄ ниббаттачӣварам̣. каппаруккхе ниббаттам̣, девадиннан̃ча кхома̄дӣнам̣ ан̃н̃атарам̣ хотӣти тесам̣ саббесам̣ анулома̄ни. манусса̄нам̣ пакативидаттхим̣ сандха̄йа ‘‘две видаттхийо’’тиа̄ди вуттам̣. имина̄ дӣгхато вад̣д̣хакӣхаттхаппама̄н̣ам̣ виттха̄рато тато упад̣д̣хаппама̄н̣ам̣ викаппанупаганти дассети. татха̄ хи ‘‘сугатавидаттхи на̄ма ида̄ни маджджхимасса пурисасса тиссо видаттхийо, вад̣д̣хакӣхаттхена дийад̣д̣хо хаттхо хотӣ’’ти (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.348-349) кут̣ика̄расиккха̄падат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣, тасма̄ сугатан̇гулена два̄дасан̇гула̄ сугатавидаттхи вад̣д̣хакӣхаттхена дийад̣д̣хо хаттхоти сиддхам̣. еван̃ча катва̄ ‘‘сугатан̇гулена ат̣т̣хан̇гулам̣ вад̣д̣хакӣхаттхаппама̄н̣а’’нти а̄гатат̣т̣ха̄нехи ча самети.
там̣ атикка̄майатоти еттха танти чӣварам̣, ка̄лам̣ ва̄ пара̄масати. тасса йо арун̣оти чӣваруппа̄дадивасасса йо атикканто арун̣о. чӣваруппа̄дадивасена саддхинти чӣваруппа̄дадивасасса а̄дибхӯтена атиккантаарун̣ена саддхинти аттхо, идан̃ча бхагавата̄ ‘‘даса̄хапарама’’нти ватва̄ пуна ‘‘ека̄дасе арун̣уггамане’’ти вуттатта̄ пубба̄парасам̣санданаттхам̣ саддато гаммама̄нампи ‘‘чӣваруппа̄дадивасена саддхи’’нти евам̣ вуттам̣. ‘‘дасаме арун̣е’’ти вутте ева хи даса̄хапарамена саддхим̣ самети. дивасапарийоса̄насса авадхибхӯтаана̄гата̄рун̣авасена хи дивасам̣ атиккантам̣ на̄ма хоти, на пана дивасасса а̄дибхӯта̄рун̣авасена парива̄са̄дӣсу татха̄ аггахан̣ато, идха пана бхагавата̄ дивасасса а̄диантапариччхедадассанавасена ‘‘ека̄дасе арун̣уггамане’’ти вуттам̣, тасма̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ дивасасса а̄дибхӯтам̣ там̣дивасанисситампи арун̣ам̣ гахетва̄ ‘‘ека̄дасе арун̣уггамане ниссаггийам̣ хотӣ’’ти вуттам̣. арун̣оти четтха сӯрийуггаманасса пуречаро вад̣д̣ханагханаратто пабха̄висесоти дат̣т̣хаббо.
вачанӣйоти сан̇гха̄пеккхо. вачанабхедоти ‘‘н̃аттийам̣ две а̄паттийо саратӣ’’тиа̄дина̄ ваттаббанти адхиппа̄йо.
468. ‘‘на идха сан̃н̃а̄ раккхатӣ’’ти идам̣ вематикан̃ча анатиккантасан̃н̃ан̃ча сандха̄йа вуттам̣. йопи евам̣сан̃н̃ӣ тассапӣти йо анатиккантасан̃н̃ӣ, вематико ва̄, тассапӣти аттхо. анат̣т̣хато авилуттасса висесама̄ха ‘‘пасайха̄ваха̄равасена̄’’ти. тхеййа̄ваха̄равасена гахитампи идха нат̣т̣хам̣.
ана̄патти ан̃н̃ена катам̣ пат̣илабхитва̄тиа̄ди нисӣданасантхатам̣ сандха̄йа вуттам̣. йена хи пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхим̣ ана̄дийитва̄ навам̣ нисӣданасантхатам̣ катам̣, тасса там̣ ниссаггийампи тато ан̃н̃асса пат̣илабхитва̄ парибхун̃джантасса ана̄паттикаранти сиджджханато айаматтхо саббаниссаггийесупи сиджджхати.
469. тичӣварам̣ адхит̣т̣ха̄тунти сан̇гха̄т̣иа̄дина̄мена адхит̣т̣ха̄тум̣. ‘‘на викаппету’’нти имина̄ на̄мена на викаппетум̣, етена викаппитатичӣваро течӣварико на хоти. тасса тасмим̣ адхит̣т̣хитатичӣваре вийа авиппава̄са̄дина̄ каттаббавидхи на ка̄табботи дассети, на пана викаппане досоти. тато паранти чатума̄сато парам̣ викаппетва̄ парибхун̃джитум̣ анун̃н̃а̄танти кечи ваданти, ан̃н̃е пана ‘‘викаппетва̄ йа̄ва а̄га̄мивасса̄нам̣, та̄ва т̣хапетумева ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, апаре пана ‘‘викаппане на досо, татха̄ викаппитам̣ париккха̄ра̄дина̄мена адхит̣т̣хахитва̄ парибхун̃джитабба’’нти ваданти.
мут̣т̣хипан̃чаканти мут̣т̣хийа̄ упалаккхитам̣ пан̃чакам̣, чатухаттхе минитва̄ пан̃чамам̣ хаттхам̣ мут̣т̣хим̣ катва̄ минитаббанти адхиппа̄йо. кечи пана ‘‘мут̣т̣хихаттха̄нам̣ пан̃чакам̣ мут̣т̣хипан̃чакам̣, тасма̄ пан̃чапи хаттхе мут̣т̣хим̣ катва̄ва минитабба̄’’ти ваданти. мут̣т̣хиттиканти еттха̄пи есева найо. двихаттхена антарава̄сакена тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄детум̣ сакка̄ти а̄ха ‘‘па̄рупанена̄’’тиа̄ди. атиреканти сугатачӣвараппама̄н̣ато адхикам̣. ӯнаканти мут̣т̣хипан̃чака̄дито ӯнакам̣, тена ча тесу тичӣвара̄дхит̣т̣ха̄нам̣ на рухатӣти дассети.
имам̣ сан̇гха̄т̣им̣ паччуддхара̄мӣти имам̣ сан̇гха̄т̣иадхит̣т̣ха̄нам̣ уккхипа̄ми париччаджа̄мӣти аттхо. ка̄йавика̄рам̣ каронтена̄ти хаттхена чӣварам̣ пара̄масантена, ча̄лентена ва̄. ва̄ча̄йа адхит̣т̣ха̄табба̄ти еттха ка̄йенапи ча̄летва̄ ва̄чампи бхиндитва̄ ка̄йава̄ча̄хи адхит̣т̣ха̄нампи сан̇гахитанти ведитаббам̣ ‘‘ка̄йена апхуситва̄’’ти вуттатта̄. дувидханти ахаттхапа̄сахаттхапа̄савасена дувидхам̣. таттха хаттхапа̄со на̄ма ад̣д̣хатеййахаттхо вуччати. два̄дасахаттханти кечи ваданти, там̣ идха на самети. ‘‘са̄мантавиха̄ре’’ти идам̣ т̣хапитат̣т̣ха̄насаллаккхан̣айогге т̣хитам̣ сандха̄йа вуттам̣. тато дӯре т̣хитампи т̣хапитат̣т̣ха̄нам̣ саллаккхентена адхит̣т̣ха̄таббамева. таттхапи чӣварасса т̣хапитабха̄васаллаккхан̣амева пама̄н̣ам̣. на хи сакка̄ саббатха̄ т̣ха̄нам̣ саллаккхетум̣. екасмим̣ виха̄ре т̣хапетва̄ тато ан̃н̃асмим̣ т̣хапитанти адхит̣т̣ха̄тум̣ на ват̣т̣ати. кечи пана ‘‘татха̄пи адхит̣т̣хите на досо’’ти ваданти, там̣ ат̣т̣хакатха̄йа на самети, вӣмам̣ситаббам̣. адхит̣т̣хахитва̄ т̣хапитаваттхехӣти париккха̄рачол̣ана̄мена адхит̣т̣хахитва̄ т̣хапитаваттхехи, тенева ‘‘имам̣ паччуддхара̄мӣ’’ти париккха̄рачол̣асса паччуддха̄рам̣ дассети. етена ча течӣварадхутан̇гам̣ парихарантена пам̣сукӯла̄дивасена ладдхам̣ ваттхам̣ даса̄хаббхантаре катва̄ раджитва̄ па̄рупитум̣ асакконтена париккха̄рачол̣авасена адхит̣т̣хахитва̄ва даса̄хам̣ атиккаметаббам̣, итаратха̄ ниссаггийам̣ хотӣти дассети. тенева ‘‘раджитака̄лато пана пат̣т̣ха̄йа никкхипитум̣ на ват̣т̣ати, дхутан̇гачоро на̄ма хотӣ’’ти (висуддхи. 1.25) висуддхимагге вуттам̣. ‘‘пуна адхит̣т̣ха̄табба̄нӣ’’ти идан̃ча сан̇гха̄т̣иа̄дитичӣварана̄мена адхит̣т̣хахитва̄ парибхун̃джитука̄масса васена вуттам̣, итарасса пана пурима̄дхит̣т̣ха̄намева аланти ведитаббам̣. ‘‘пуна адхит̣т̣ха̄табба’’нти имина̄ каппабиндупи да̄таббанти дассети.
баддхасӣма̄йам̣ авиппава̄сасӣма̄саммутисамбхавато на таттха дуппариха̄рата̄ти а̄ха ‘‘абаддхасӣма̄йам̣ дуппариха̄ра’’нти.
атириттаппама̄н̣а̄йа чхеданакам̣ па̄читтийанти а̄ха ‘‘анатириттаппама̄н̣а̄’’ти. тато парам̣ паччуддхаритва̄ викаппетабба̄ти вассикама̄сато парам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ паччуддхаритва̄ викаппетабба̄, имина̄ чатуннам̣ вассикама̄са̄нам̣ упари адхит̣т̣ха̄нам̣ тит̣т̣хатӣти вин̃н̃а̄йати тато паччуддхара̄йога̄. йан̃ча ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘вассикаса̄т̣ика̄ васса̄нама̄са̄тиккамена̄пи, кан̣д̣упат̣иччха̄ди а̄ба̄дхавӯпасамена̄пи адхит̣т̣ха̄нам̣ виджахатӣ’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. катхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄) вуттам̣, там̣ самантапа̄са̄дика̄йам̣ наттхи. парива̄рат̣т̣хакатха̄йан̃ча ‘‘аттха̄патти хеманте а̄паджджати, но гимхе’’ти еттха идам̣ вуттам̣ ‘‘каттикапун̣н̣ама̄сийа̄ паччхиме па̄т̣ипададивасе викаппетва̄ т̣хапитам̣ вассикаса̄т̣икам̣ нива̄сенто хеманте а̄паджджати, курундийам̣ пана ‘каттикапун̣н̣амадивасе апаччуддхаритва̄ хеманте а̄паджджатӣ’ти вуттам̣, тампи сувуттам̣, ‘чатума̄сам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ тато парам̣ викаппету’нти хи вутта’’нти (пари. ат̣т̣ха. 323). таттха маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ нива̄санапаччайа̄ дуккат̣ам̣ вуттам̣, курундат̣т̣хакатха̄йам̣ пана апаччуддха̄рапаччайа̄, тасма̄ курундийам̣ вуттанайена̄пи вассикаса̄т̣ика̄ васса̄нама̄са̄тиккамепи адхит̣т̣ха̄нам̣ на виджахатӣти пан̃н̃а̄йати. адхит̣т̣ха̄навиджаханесу ча васса̄нама̄саа̄ба̄дха̄нам̣ вигамена виджаханам̣ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йампи на уддхат̣ам̣, тасма̄ самантапа̄са̄дика̄йам̣ а̄гатанайена йа̄ва паччуддха̄ра̄ адхит̣т̣ха̄нам̣ тит̣т̣хатӣти гахетаббам̣. наха̄наттха̄йа анун̃н̃а̄татта̄ ‘‘ван̣н̣абхедаматтаратта̄пи чеса̄ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. ‘‘две пана на ват̣т̣антӣ’’ти имина̄ сан̇гха̄т̣иа̄дӣсу вийа дутийе адхит̣т̣ха̄нам̣ на рухати, атирекачӣварам̣ хотӣти дассети. маха̄паччарийам̣ чӣваравасена парибхогакиччасса абха̄вам̣ сандха̄йа ана̄патти вутта̄ сена̄санапариккха̄раттха̄йа диннапаччаттхаран̣е вийа. йам̣ пана ‘‘паччаттхаран̣ампи адхит̣т̣ха̄табба’’нти вуттам̣, там̣ сена̄санаттха̄йева̄ти нийамитам̣ на хоти навасу чӣваресу гахитатта̄, тасма̄ аттано на̄мена адхит̣т̣хахитва̄ нидахитва̄ париккха̄рачол̣ам̣ вийа йатха̄ татха̄ винийуджджитаббамева̄ти гахетаббам̣. па̄ва̄ро коджавоти имесампи паччаттхаран̣а̄дӣнам̣ локепи вохаран̣ато сена̄санапариккха̄раттха̄йа диннапаччаттхаран̣ато висум̣ гахан̣ам̣ катам̣.
‘‘хӣна̄йа̄ваттанена̄’’ти идам̣ антимаваттхум̣ аджджха̄паджджитва̄ бхиккхупат̣ин̃н̃а̄йа т̣хитасса чева титтхийапаккантасса ча бхиккхунийа̄ ча бхиккхунибха̄ве нирапеккхата̄йа гихилин̇гатиттхийалин̇гаггахан̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. сиккхам̣ апаччаккха̄йа гихибха̄вӯпагаманам̣ сандха̄йа вуттанти кечи ваданти, там̣ на йуттам̣ тада̄писса упасампаннатта̄, чӣварасса ча тасса сантакатта̄виджаханато. пама̄н̣ачӣварасса̄ти паччхимаппама̄н̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. две чӣвара̄ни па̄рупантасса̄ти га̄маппавесе дигун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупанам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘еса найо’’ти имина̄ пама̄н̣айуттесу йаттха каттхачи чхиддам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ виджахатӣтиа̄диаттхам̣ сан̇ган̣ха̄ти.
ан̃н̃ам̣ паччхимаппама̄н̣ам̣ на̄ма наттхӣти сутте а̄гатам̣ наттхӣти адхиппа̄йо. ида̄ни тамева вибха̄ветум̣ ‘‘йан̃хӣ’’тиа̄ди вуттам̣, там̣ на самети, сан̇гха̄т̣иа̄дӣнам̣ мут̣т̣хипан̃чака̄дихет̣т̣химаппама̄н̣асса сутте ана̄гататта̄ти адхиппа̄йо.
махантам̣ ва̄ кхуддакам̣ каротӣти еттха атимахантам̣ чӣварам̣ мут̣т̣хипан̃чака̄дипаччхимаппама̄н̣айуттам̣ катва̄ самантато чхинданена̄пи виччхинданака̄ле чхиджджама̄нат̣т̣ха̄нам̣ чхиддасан̇кхйам̣ на гаччхати адхит̣т̣ха̄нам̣ на виджахати ева̄ти сиджджхати, ‘‘гхат̣етва̄ чхиндати, на бхиджджатӣ’’ти вачанена ча самети. париккха̄рачол̣ам̣ пана викаппанупагапаччхимаппама̄н̣ато ӯнам̣ катва̄ чхиннам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ виджахати адхит̣т̣ха̄насса аниссайатта̄. та̄ни пуна баддха̄ни гхат̣ита̄ни адхит̣т̣ха̄таббамева̄ти ведитаббам̣. кечи пана ‘‘вассикаса̄т̣икачӣваре двидха̄ чхинне йадипи екекам̣ кхан̣д̣ам̣ паччхимапаччхимаппама̄н̣ам̣ пахоти, екасмим̣йева кхан̣д̣е адхит̣т̣ха̄нам̣ тит̣т̣хати, на итаре, ‘‘две пана на ват̣т̣антӣ’’ти вуттатта̄. нисӣданакан̣д̣уппат̣иччха̄дӣсупи есева найоти ваданти.
саммукхе паватта̄ саммукха̄ти паччаттавачанам̣, тан̃ча викаппанависесанам̣, тасма̄ ‘‘саммукхе’’ти бхумматтхе ниссаккавачанам̣ катва̄пи аттхам̣ ваданти, абхимукхети аттхо. атха ва̄ саммукхена аттано ва̄ча̄йа ева викаппана̄ саммукха̄викаппана̄. параммукхена викаппана̄ параммукха̄викаппана̄ти каран̣аттхена̄пи аттхо дат̣т̣хаббо, айамева па̄л̣ийа̄ самети. саннихита̄саннихитабха̄ванти а̄саннадӯрабха̄вам̣. етта̄вата̄ нидхетум̣ ват̣т̣атӣти еттакенева викаппана̄киччасса нит̣т̣хитатта̄, атирекачӣварам̣ на хотӣти даса̄ха̄тиккаме на ниссаггийам̣ джанетӣти адхиппа̄йо. парибхун̃джитум̣…пе… на ват̣т̣атӣти сайам̣ апаччуддхаран̣ам̣ парибхун̃джане па̄читтийам̣, адхит̣т̣ха̄не паресам̣ виссаджджане дуккат̣ан̃ча сандха̄йа вуттам̣.
парибхога̄дайопи ват̣т̣антӣти парибхогависсаджджанаадхит̣т̣ха̄на̄нипи. апи-саддена нидхетумпи ват̣т̣атӣти аттхо, етена ча паччуддха̄репи кате чӣварампи викаппитачӣварамева хоти, на атирекачӣварам̣. там̣ пана тичӣвара̄дина̄мена адхит̣т̣ха̄тука̄мена адхит̣т̣хахитаббам̣, итарена викаппитачӣварамева катва̄ парибхун̃джитаббанти дассети. кечи пана ‘‘йам̣ викаппитачӣварам̣, там̣ йа̄ва апарибхогака̄ла̄ апаччуддхара̄петва̄ва нидахитаббам̣, парибхогака̄ле пана сампатте паччуддхара̄петва̄ адхит̣т̣хахитва̄ парибхун̃джитаббам̣. йади хи тато пурепи паччуддхара̄пеййа, паччуддха̄ренева викаппана̄йа вигататта̄ атирекачӣварам̣ на̄ма хоти, даса̄ха̄тиккаме ча ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. тасма̄ йам̣ апарибхун̃джитва̄ва т̣хапетаббам̣, тадева викаппетаббам̣, паччуддха̄ре ча кате антодаса̄хейева адхит̣т̣ха̄таббам̣. йан̃ча ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘тато пабхути парибхога̄дайопи ват̣т̣антӣ’тиа̄ди вуттам̣, там̣ па̄л̣ийа̄ вируджджхатӣ’’ти ваданти, там̣ тесам̣ матиматтамева. па̄л̣ийан̃хи ‘‘антодаса̄хам̣ адхит̣т̣хети, викаппетӣ’’ти (па̄ра̄. 469) ча ‘‘са̄мам̣ чӣварам̣ викаппетва̄ апаччуддха̄ран̣ам̣ парибхун̃джеййа па̄читтийа’’нти (па̄чи. 373) ча ‘‘ана̄патти со ва̄ дети, тасса ва̄ висса̄санто парибхун̃джатӣ’’ти (па̄чи. 374) ча са̄ман̃н̃ато вуттатта̄, ат̣т̣хакатха̄йан̃ча ‘‘имам̣ чӣварам̣ ва̄ викаппанам̣ ва̄ паччуддхара̄мӣ’’тиа̄дина̄ паччуддха̄рам̣ адассетва̄ ‘‘майхам̣ сантакам̣ парибхун̃джа ва̄ виссаджджехи ва̄’’ти евам̣ аттано сантакаттам̣ амочетва̄ва парибхога̄дивасенева паччуддха̄расса вуттатта̄, ‘‘тато пабхути парибхога̄дайопи ват̣т̣антӣ’’ти адхит̣т̣ха̄нам̣ вина̄пи висум̣ парибхогасса, нидаханасса ча вуттатта̄ викаппана̄нантарамева паччуддхара̄петва̄ анадхит̣т̣хахитва̄ ева тичӣваравирахитам̣ викаппана̄рахам̣ чӣварам̣ парибхун̃джитум̣, нидахитун̃ча идам̣ па̄т̣еккам̣ винайакамманти кха̄йати. апича бахӯнам̣ патта̄нам̣ викаппетум̣, паччуддха̄ретун̃ча вуттатта̄ паччуддха̄рена тесам̣ атирекапаттата̄ дассита̄ти сиджджхати тесу екассева адхит̣т̣ха̄таббато. тасма̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ а̄гатанайенева гахетаббам̣.
пан̃н̃аттиковидо на хотӣти евам̣ викаппите ‘‘анантарамева евам̣ паччуддхаритабба’’нти винайакаммам̣ на джа̄на̄ти. тена̄ха ‘‘на джа̄на̄ти паччуддхариту’’нти, имина̄пи четам̣ ведитаббам̣ ‘‘викаппана̄нантарамева паччуддха̄ро ка̄таббо’’ти.
ависесена вуттавачананти тичӣвара̄дӣнам̣ са̄дха̄ран̣авачанена вуттавачанам̣. йам̣ панеттха ‘‘вируддхам̣ вийа диссатӣ’’ти ватва̄ там̣ виродха̄сан̇кам̣ ниваттетум̣ ‘‘тичӣварасан̇кхепена…пе… викаппана̄йа ока̄со динно хотӣ’’ти вуттам̣, там̣ ‘‘адхит̣т̣хети викаппетӣ’’ти са̄ман̃н̃ато вуттепи тичӣварампи викаппетӣти айаматтхо на сиджджхати, ‘‘тичӣварам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ на викаппету’’нти (маха̄ва. 358) висесетва̄ вуттатта̄. йам̣ пана адхит̣т̣ха̄таббам̣, там̣ адхит̣т̣ха̄ти. йам̣ тичӣваравирахитам̣, там̣ викаппетаббам̣, там̣ викаппетӣти еваматтхо сиджджхатӣти. тасма̄ еттха пубба̄паравиродхо на диссати са̄ман̃н̃авачанасса вутта̄васесейева аватит̣т̣ханато. йам̣ панеттха тичӣварасса̄пи викаппанавидхим̣ дассетум̣ ‘‘тичӣварам̣ тичӣварасан̇кхепена̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха тичӣварасан̇кхепена парихарийама̄несу екампи паччуддхаритва̄ викаппетум̣ на ват̣т̣ати, тичӣварато пана екам̣ ва̄ сакаламева ва̄ апанетва̄ апарам̣ тичӣварам̣ тичӣварасан̇кхепена парихаритука̄масса ва̄ тичӣвара̄дхит̣т̣ха̄нам̣ мун̃читва̄ париккха̄рачол̣авасенева саббачӣварам̣ парибхун̃джитука̄масса ва̄ пуримам̣ адхит̣т̣хитачӣварам̣ паччуддхаритва̄ викаппетум̣ ват̣т̣атӣти евамадхиппа̄йена ‘‘тичӣваре екена чӣварена виппаваситука̄мо хотӣ’’тиа̄ди вуттам̣ сийа̄, иччетам̣ па̄л̣ийа̄ саддхим̣ самети. атха пунапи тадева тичӣвара̄дхит̣т̣ха̄нена адхит̣т̣ха̄тука̄мо хутва̄ виппава̄сасукхаттхам̣ паччуддхаритва̄ викаппетӣти имина̄ адхиппа̄йена вуттам̣ сийа̄, там̣ ‘‘тичӣварам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ на викаппету’’нти (маха̄ва. 358) имина̄ вачанена на самети. йади хи сесачӣвара̄ни вийа тичӣварампи паччуддхаритва̄ викаппетаббам̣ сийа̄, ‘‘тичӣварам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ на викаппету’’нти идам̣ вачанамева нираттхакам̣ сийа̄ сесачӣварехи тичӣварасса висеса̄бха̄ва̄. тасма̄ ‘‘викаппетӣ’’ти идам̣ тичӣваравирахитамева сандха̄йа вуттам̣. тичӣварам̣ пана викаппетум̣ на ват̣т̣атӣти вин̃н̃а̄йати, тенева дутийакатхинасиккха̄падасса ана̄паттива̄ре ‘‘викаппетӣ’’ти идам̣ на вуттам̣, вӣмам̣ситва̄ йатха̄ па̄л̣ийа̄ саддхим̣ на вируджджхати, татха̄ еттха адхиппа̄йо гахетаббо.
туйхам̣ демӣтиа̄дӣсу париччаттатта̄ манаса̄ асампат̣иччхантепи сампада̄набхӯтассева сантакам̣ хоти, со иччхитаккхан̣е гахетум̣ лабхати. иттханна̄масса̄ти параммукхе т̣хитам̣ сандха̄йа вадати. йасса пана руччатӣтиа̄ди убхохипи париччаттата̄йа асса̄микатам̣ сандха̄йа вуттам̣.
‘‘там̣ на йуджджатӣ’’ти идам̣ антодаса̄хе ева висса̄саггахан̣ам̣ сандха̄йа ана̄паттива̄расса а̄гататта̄, идха ниссаггийачӣварасса каппийабха̄вакаран̣аттхам̣ лесена гахитатта̄ ча вуттам̣, кечи пана ‘‘парехи сабха̄гена аччхинне, висса̄саггахите ча пуна ладдхе досо на диссатӣ’’ти ваданти. анадхит̣т̣ха̄нена̄ти ка̄йава̄ча̄хи каттаббасса акаран̣ена̄ти адхиппа̄йо. чӣварасса аттано сантаката̄, джа̄типама̄н̣айуттата̄, чхиннапалибодхабха̄во, атирекачӣварата̄, даса̄ха̄тиккамоти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни.
пат̣хамакатхинасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.