10. пат̣хамасан̇гхабхедасиккха̄падаван̣н̣ана̄

410. дасаме бахӯнанти дуббалата̄йа аран̃н̃а̄дисева̄йа читтам̣ сама̄хитам̣ ка̄тум̣ асакконта̄нам̣. дуккхассантакирийа̄йа тасмим̣ аттабха̄ве буддхавачанаггахан̣адха̄ран̣а̄дисан̇кха̄там̣ бйан̃джанападамева парамам̣ асса, на маггала̄бхоти падапарамо. абхисамбхун̣итва̄ти ниппха̄детва̄. дхаммато апетам̣ уддхаммам̣. пат̣иккхиттамева̄ти ‘‘на, бхиккхаве, асена̄саникена вассам̣ упагантабба’’нти (маха̄ва. 204) вачанато вуттам̣, идамева вачанам̣ сандха̄йа па̄л̣ийампи ‘‘ат̣т̣ха ма̄се’’тиа̄ди (па̄ра̄. 409) вуттам̣.

тӣхи кот̣ӣхӣти асуддхамӯлехи. еттха ча бхиккхӯнам̣ чатӯсу кулесу паккапин̣д̣ийа̄лопабходжананисситата̄йа, маччхамам̣сабходжанавирахитасса ча куласса дуллабхата̄йа таттха ладдхесу бхаттабйан̃джанесу маччхамам̣сасам̣саггасан̇ка̄йа, дуннива̄ран̣ата̄йа ча бхиккхӯнам̣ сарӣрайа̄панампи на сийа̄ти бхагавата̄ маччхамам̣сам̣ саббатха̄ аппат̣иккхипитва̄ тӣхи кот̣ӣхи апарисуддхамева пат̣иккхиттам̣. йади хи там̣ бхагава̄ саббатха̄ пат̣иккхипеййа, бхиккхӯ марама̄на̄пи маччха̄дисам̣саггасан̇китам̣ бхаттам̣ на бхун̃джеййум̣, тато тан̣д̣уладхан̃н̃а̄дим̣ пат̣иггахетва̄ нидахитва̄ сайам̣ пачитва̄ бхун̃джитум̣ тадупакаран̣абхӯтам̣ да̄сида̄сам̣, удуккхаламусала̄дикан̃ча бхиккхӯнам̣ патта̄ди вийа авассам̣ гахетум̣ ануджа̄нитаббам̣ сийа̄ти титтхийа̄нам̣ вийа гахат̣т̣ха̄ва̄со ева сийа̄, на бхиккхуа̄ва̄соти ведитаббам̣. джа̄лам̣ маччхабандханам̣. ва̄гура̄ мигабандханӣ. каппатӣти йади тесам̣ вачанена сан̇ка̄ на ваттати, ват̣т̣ати, на там̣ вачанам̣ лесакаппам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. тенева ваккхати ‘‘йаттха ча ниббематико хоти, там̣ саббам̣ каппатӣ’’ти.

паваттамам̣санти а̄пан̣а̄дӣсу паваттам̣ викка̄йикам̣ матамам̣сам̣. бхиккхӯнам̣йева аттха̄йа акатанти еттха ат̣т̣ха̄наппайутто ева-саддо, бхиккхӯнам̣ аттха̄йа акатамева̄ти самбандхитаббам̣, тасма̄ бхиккхӯнан̃ча ман̇гала̄дӣнан̃ча̄ти миссетва̄ катампи на ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. кечи пана йатха̄т̣хитавасена авадха̄ран̣ам̣ гахетва̄ ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ на сундарам̣. ‘‘ватта’’нти имина̄ а̄патти наттхӣти дассети.

каппанти асан̇кхеййакаппам̣, ‘‘а̄йукаппа’’нтипи (са̄раттха. т̣ӣ. 2.410) кечи. маха̄каппасса хи чатуттхабха̄го асан̇кхеййакаппо, тато вӣсатимо бха̄го сан̇гхабхедакасса а̄йукаппанти ваданти, там̣ ат̣т̣хакатха̄су каппат̣т̣хакатха̄йа на самети ‘‘каппавина̄се ева муччатӣ’’тиа̄ди (вибха. ат̣т̣ха. 809) вачанато. брахмам̣ пун̃н̃анти сет̣т̣хам̣ пун̃н̃ам̣. каппам̣ саггамхӣти еттха пат̣исандхипарампара̄йа каппат̣т̣хата̄ ведитабба̄.

411. ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакена̄ти уккхитта̄нуваттакабха̄вена бха̄ваппадха̄натта̄ ниддесасса. каммана̄на̄сам̣ва̄сакена̄ти уккхиттабха̄вена. ‘‘бхеда̄йа параккамеййа̄’’ти висум̣ вуттатта̄ бхеданасам̣ваттаникасса адхикаран̣асса сама̄да̄йа пагган̣ханато пуббепи паккхапарийесана̄дивасена сан̇гхабхеда̄йа параккамантасса саманубха̄санакаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. йопи ча̄йам̣ сан̇гхабхедо хотӣти самбандхо.

каммена̄ти апалокана̄дина̄. уддесена̄ти па̄тимоккхуддесена. воха̄рена̄ти та̄хи та̄хи упапаттӣхи ‘‘адхаммам̣ дхаммо’’тиа̄дина̄ (а. ни. 3.10-39, 42; чӯл̣ава. 352) воха̄рена, паресам̣ пан̃н̃а̄панена̄ти аттхо. ануса̄вана̄йа̄ти аттано ладдхийа̄ гахан̣аттхамева ану пунаппунам̣ кан̣н̣амӯле мантаса̄вана̄йа, катханена̄ти аттхо. сала̄кагга̄хена̄ти евам̣ ануса̄вана̄йа тесам̣ читтам̣ упаттхамбхетва̄ аттано паккхе павит̣т̣хабха̄васса сан̃н̃а̄н̣аттхам̣ ‘‘ган̣хатха имам̣ сала̄ка’’нти сала̄кагга̄хена. еттха ча каммамева, уддесо ва̄ сан̇гхабхеде падха̄нам̣ ка̄ран̣ам̣, воха̄ра̄дайо пана сан̇гхабхедасса пуббабха̄га̄ти ведитабба̄. аббхусситанти аббхуггатам̣. аччхеййа̄ти вихареййа.

‘‘ладжджӣ раккхиссатӣ’’ти (висуддхи. 1.42; па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.45) вачанато а̄паттибхайена а̄рочанам̣ ладжджӣнам̣ ева бха̄роти а̄ха ‘‘ладжджӣхи бхиккхӯхӣ’’ти, аладжджиссапи ана̄рочентасса а̄паттийева. аппат̣иниссаджджато дуккат̣анти висум̣ висум̣ ваданта̄нам̣ ган̣ана̄йа дуккат̣ам̣. пахонтена̄ти гантум̣ саматтхена, иччхантена̄ти аттхо. а̄патти пана ад̣д̣хайоджанаббхантаренева агила̄насса васена ведитабба̄.

416. н̃аттийа̄дӣхи дуккат̣а̄дисаббха̄вам̣ сандха̄йа ‘‘сан̇гха̄дисесена ана̄паттӣ’’ти вуттам̣. асса̄ти девадаттасса. апан̃н̃атте сиккха̄паде саманубха̄санакаммассева абха̄вато ‘‘на хи пан̃н̃аттам̣ сиккха̄падам̣ вӣтиккамантасса̄’’ти вуттам̣. сиккха̄падам̣ пан̃н̃апентенева хи саманубха̄санакаммам̣ анун̃н̃а̄там̣. уддисса анун̃н̃а̄татоти ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, романтхакасса романтхана’’нтиа̄дим̣ (чӯл̣ава. 273) уддисса̄нун̃н̃а̄там̣ сандха̄йа вадати. ана̄паттийанти ана̄паттива̄ре. а̄паттим̣ ропетабботи саманубха̄сана̄йа па̄читтийаа̄паттим̣ ропетаббо. а̄паттийева на джа̄та̄ти сан̇гха̄дисеса̄патти на джа̄та̄ ева.

‘‘на пат̣иниссаджджа̄мӣ’’ти сан̃н̃а̄йа абха̄вена муччанато сан̃н̃а̄вимоккхам̣. сачиттаканти ‘‘на пат̣иниссаджджа̄мӣ’’ти джа̄наначиттена сачиттакам̣. йо висан̃н̃ӣ ва̄ бхӣто ва̄ виккхитто ва̄ ‘‘пат̣иниссаджджитабба’’нтипи, ‘‘каммам̣ кариссатӣ’’ти ва̄ на джа̄на̄ти, тасса ана̄патти. бхеда̄йа параккаманам̣, дхаммакаммена саманубха̄санам̣, каммава̄ча̄парийоса̄нам̣, на пат̣иниссаджджа̄мӣти читтена аппат̣иниссаджджананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни.

пат̣хамасан̇гхабхедасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.