2. ведана̄сам̣йуттам̣

1. сага̄тха̄вагго

1. сама̄дхисуттаван̣н̣ана̄

249. ведана̄ ча паджа̄на̄тӣти сачча̄бхисамбодхавасена вуччама̄наведана̄нам̣ паджа̄нанам̣ са̄тисайасама̄дха̄напуббаканти бхагавата̄ ‘‘сама̄хито’’ти вуттанти а̄ха ‘‘упача̄рена ва̄ аппана̄йа ва̄ сама̄хито’’ти. ведана̄ти тиссопи ведана̄. дуккхасаччавасена̄ти дуккхасаччабха̄вена, париджа̄нанавасена̄ти аттхо. самбхаванти самудайам̣ тан̣ха̄виджджа̄каммапхасса̄диппабхедам̣ уппаттика̄ран̣ам̣. тена̄ха ‘‘самудайасаччавасена паджа̄на̄тӣ’’ти. йаттха̄ти йам̣нимиттам̣, йам̣ а̄гамма ка̄матан̣ха̄виджджа̄диниродха̄ ведана̄ниродхо, тесам̣ айам̣ ниродхо. нибба̄нам̣ а̄раббха арийамаггаппаваттийа̄ хи нибба̄нам̣ ведана̄ниродхоти вутто. кхайам̣ гаметӣти кхайага̄мӣ, там̣ кхайага̄минам̣. чха̄там̣ вуччати тан̣ха̄ ка̄ма̄нам̣ па̄тука̄мата̄васена паваттанато, аччантамева самуччхиннатта̄ наттхи етасмим̣ чха̄танти ниччха̄то. тена̄ха ‘‘ниттан̣хо’’ти. саммасанача̄раведана̄ти саммасанӯпача̄раведана̄. двӣхи падехӣти ‘‘сама̄хито сампаджа̄но’’ти имехи двӣхи. ‘‘сато’’ти пана идам̣ сампаджа̄нападассева упабрӯхананти адхиппа̄йо. сесехи чатӯхи чатусаччам̣ катхитам̣, итарехи пана двӣхи чатусаччабуджджханамева катхитам̣. саббасан̇га̄хикоти саббасабха̄вадхамма̄нам̣ сан̇ган̣ханако. тена̄ха ‘‘чатубхӯмакадхаммапариччхедо вутто’’ти.

сама̄дхисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. сукхасуттаван̣н̣ана̄

250. дуккхам̣ на хотӣти адуккхам̣, сукхам̣ на хотӣти асукхам̣, ма-ка̄ро падасандхикаро. адуккхамасукханти ведайитасадда̄пеккха̄йа напум̣саканиддесо. сапарасанта̄нагате сандха̄йа аджджхаттабахиддха̄гахан̣анти а̄ха ‘‘аттано ча парасса ча̄’’ти. тена саббампи ведайитам̣ гахитанти дат̣т̣хаббам̣. нассанасабха̄ванти иттаракхан̣ата̄йа бхан̇гато уддхам̣ апасситаббасабха̄вам̣. палоко бхедо етасса аттхӣти палокинам̣. тена̄ха ‘‘бхиджджанасабха̄ва’’нти. н̃а̄н̣ена пхуситва̄ пхуситва̄ти пуббабха̄ге випассана̄н̃а̄н̣ена аничча̄ пабхан̇гуноти а̄рамман̣ато, уттарака̄лам̣ асаммохато маггапарампара̄йа пхуситва̄ пхуситва̄ вайам̣ пассанто. вираджджатӣти маггавира̄гена вираджджати. саммасанача̄раведана̄ катхита̄ а̄раддхавипассака̄нам̣ васена десана̄ти. локийалокуттарехи н̃а̄н̣ехи йа̄тха̄вато париджа̄нанам̣ пат̣ивиджджханам̣ н̃а̄н̣апхусанам̣.

сукхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. паха̄насуттаван̣н̣ана̄

251. саббампи ат̣т̣хасатапабхедам̣ тан̣хам̣ чхинди самуччхедапаха̄навасена паджахи. тена̄ха ‘‘самуччхиндӣ’’ти. йадаггена тан̣ха̄ саббасо самуччхинна̄, тадаггена сабба̄нипи сан̃н̃оджана̄нӣти а̄ха ‘‘дасавидхампӣ’’тиа̄ди. самма̄ти сут̣т̣ху. паха̄нан̃ча на̄ма упа̄йена н̃а̄йена паха̄нанти а̄ха ‘‘хетуна̄ ка̄ран̣ена̄’’ти. дассана̄бхисамайа̄ти асаммохапат̣иведха̄. арахаттамагго хи уппаджджама̄нова сабха̄вапат̣иччха̄дакам̣ мохам̣ виддхам̣сенто ева паваттати, тена ма̄но йа̄тха̄вато дит̣т̣хо на̄ма хоти, айамасса дассана̄бхисамайо. йатха̄ хи сӯрийе ут̣т̣хите андхака̄ро виддхам̣сийама̄но вихато, евам̣ арахаттамагге уппаджджама̄не со саббасо пахӣно ева хоти, на тасмим̣ санта̄не патит̣т̣хам̣ лабхати, айамасса паха̄на̄бхисамайо. тена вуттам̣ ‘‘арахаттамагго хӣ’’тиа̄ди. киччавасена̄ти асаммохапат̣иведхасан̇кха̄тасса дассанакиччасса аниппха̄данавасена.

йе име чатта̄ро анта̄ти самбандхо. марийа̄дантоти марийа̄дасан̇кха̄то анто. еса найо сесаттайепи. тесӯти чатӯсу антесу. адум̣ чатуттхакот̣исан̇кха̄там̣ саббассева ват̣т̣адуккхасса антам̣ париччхедам̣ арахаттамаггена ма̄насса дит̣т̣хатта̄ пахӣнатта̄ ча ака̄сӣти йоджана̄. самуссайо аттабха̄во.

на рин̃чатӣти на вивечети на виссаджджети. тена̄ха ‘‘сампаджан̃н̃ам̣ на джахатӣ’’ти, сампаджан̃н̃ам̣ на париччаджатӣти аттхо. сан̇кхйам̣ нопетӣти имасса ‘‘дит̣т̣хадхамме ана̄саво’’ти имасса васена аттхам̣ ваданто ‘‘ратто дут̣т̣хо’’ти авоча саупа̄дисесанибба̄навасена. сан̇кхйам̣ нопетӣти ва̄ дит̣т̣хе-дхамме ана̄саво дхаммат̣т̣хо ведагӯ ка̄йасса бхеда̄ мануссо девоти ва̄ пан̃н̃аттим̣ на упетӣти анупа̄дисесанибба̄навасенапи аттхо ваттаббо. еттха ча сукха̄дӣсу ведана̄су йатха̄ккамам̣ ра̄га̄нусайа̄дайо катхита̄ти а̄ха – ‘‘имасмим̣ сутте а̄рамман̣а̄нусайо катхито’’ти. йо хи ра̄га̄ди паччайасамава̄йе атиит̣т̣ха̄дӣсу уппаджджана̄рахо маггена аппахӣно, со ‘‘ра̄га̄нусайо’’тиа̄дина̄ вутто, аппахӣнаттхо со маггена паха̄таббо, на парийут̣т̣ха̄на̄бхибхаваттхоти.

паха̄насуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. па̄та̄ласуттаван̣н̣ана̄

252. йаттха патит̣т̣ха̄ наттхи екантика̄ти екантикасса махато па̄тасса аланти айаметтха аттхо адхиппетоти а̄ха ‘‘наттхи еттха патит̣т̣ха̄’’ти. асамбхӯтаттханти на самбхӯтаттхам̣, муса̄ти аттхо. соти ассутава̄ путхуджджано. йам̣ там̣ удакам̣ пататӣти йоджана̄. йасма̄ самуддапит̣т̣хе антарантара̄ верамбхава̄тасадисо маха̄ва̄то ут̣т̣хахитва̄ маха̄самудде удакам̣ уггаччха̄пети, там̣ када̄чи чаккава̄л̣а̄бхимукхам̣, када̄чи синерупа̄да̄бхимукхам̣ гантва̄ там̣ патиханати, тасма̄ вуттам̣ ‘‘балава̄мукхам̣ маха̄самуддасса̄’’тиа̄ди. вегена паккхандитва̄ти махата̄ ва̄тавегена самуддхатам̣ тенева вегена паккхандантан̃ча хутва̄. маха̄наракапапа̄то вийа̄ти йоджана̄йа̄мавиттха̄рагамбхӣрасоббхапапа̄то вийа хоти. татха̄рӯпа̄нанти таттха васитум̣ саматтха̄нам̣. асантанти абхӯтам̣. аттхавасена хи ва̄ча̄ абхӯтам̣ на̄ма.

на патит̣т̣ха̄сӣти патит̣т̣хам̣ на лабхи. анибаддханти анибандханаттхам̣ йам̣кин̃чи. дуббалан̃а̄н̣оти н̃а̄н̣абаларахито. ‘‘ассутава̄ путхуджджано’’ти ватва̄ ‘‘сутава̄ арийаса̄вако’’ти вуттатта̄ ‘‘сота̄панно дхура’’нти вуттам̣. итаресу арийаса̄вакесу ваттаббамева наттхи. тесан̃хи ведана̄ супарин̃н̃а̄та̄. балававипассако…пе… йога̄вачаропи ват̣т̣ати маттасо ведана̄нам̣ парин̃н̃а̄татта̄.

па̄та̄ласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. дат̣т̣хаббасуттаван̣н̣ана̄

253. випарин̣а̄манавасена дуккхато дат̣т̣хабба̄ти кин̃ча̄пи сукха̄, парин̣а̄мадуккхата̄ пана сукхаведана̄йа екантика̄ти. винивиджджханат̣т̣хена̄ти пӣл̣анавасена аттабха̄васса виджджханат̣т̣хена. хутва̄ти паччайасама̄гамена уппаджджитва̄. тена па̄кабха̄вапуббако аттала̄бхо вутто. абха̄ва̄ка̄рена̄ти бхан̇гупагамана̄ка̄рена. тена виддхам̣сабха̄во вутто. убхайена удайаббайапариччхинната̄йа сикхаппаттам̣ аниччатам̣ дассети. сва̄йам̣ хутва̄ абха̄ва̄ка̄ро итара̄супи ведана̄су лаббхатева, адхико ча пана двиннам̣ дуккхасабха̄во. дуккхата̄васена пурима̄нам̣ ведана̄нам̣ дат̣т̣хаббата̄йа дасситатта̄ паччхима̄йа ведана̄йа евам̣ дат̣т̣хаббата̄ дассита̄. адда̄ти н̃а̄н̣агатийа̄ саччхикатва̄ адаккхи. н̃а̄н̣агаманан̃хетам̣, йадидам̣ дуккхато дассанам̣. сантасабха̄вам̣ сукхадуккхато упасантарӯпатта̄.

дат̣т̣хаббасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. салласуттаван̣н̣ана̄

254. двӣсу джанесӯти сутавантаассутавантесу двӣсу джанесу. анугатаведханти пуббе паваттаведхасса анугатаведхам̣. балаватара̄ дигун̣а̄ вийа хутва̄ дал̣хатарапаваттийа̄. евамева̄ти йатха̄ виддхасса пурисасса ануведхана̄ балаватара̄, евамева. сама̄дхимаггапхала̄ни ниссаран̣ам̣ виккхамбханасамуччхедапат̣иппассаддхивасена. сама̄дхисӣсена хеттха джха̄нан̃ча гахитам̣. со на джа̄на̄ти анадхигататта̄. ниссаран̣анти джа̄на̄ти аниссаран̣амева. та̄сам̣ самадхигата̄нам̣ сукхадуккхаведана̄нам̣. на виппайутто аппахӣнакилесатта̄. сан̇кха̄тадхаммасса̄ти сан̇кха̄йа пан̃н̃а̄йа парин̃н̃а̄тачатуккхандхасса. тена̄ха ‘‘тулитадхаммасса̄’’ти. имасмимпи сутте пуримасутте вийа а̄рамман̣а̄нусайова катхито, со пана таттха вуттанайенева ведитаббо. ануродхавиродхапаха̄насса вуттатта̄ кхӣн̣а̄саво дхурам̣. ана̄га̄мӣпи ват̣т̣ати, тасса виродхаппаха̄нам̣ лаббхати.

салласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. пат̣хамагелан̃н̃асуттаван̣н̣ана̄

255. саддахитва̄ гила̄не упат̣т̣ха̄таббе ман̃н̃иссантӣти йоджана̄. таттха̄ти тасмим̣ т̣ха̄не. каммат̣т̣ха̄на̄нуйого саппа̄йо йесам̣ те каммат̣т̣ха̄насаппа̄йа̄, сатипат̣т̣ха̄нарата̄ти аттхо. аниччатам̣ анупассантоти ка̄йам̣ пат̣ичча уппанна̄йа ведана̄йа ча аниччатам̣ анупассанто. вайам̣ анупассантотиа̄дӣсупи есева найо. вайанти пана та̄йа ева кхайасан̇кха̄там̣. вира̄ганти вираджджанам̣. пат̣иниссагганти паричча̄гапат̣иниссаггам̣, паккханданапат̣иниссаггампи ва̄.

а̄гаманӣйапат̣ипада̄ти арийамаггасса а̄гаманат̣т̣ха̄нийа̄ пуббабха̄гапат̣ипада̄. пуббабха̄га̄йева на локуттара̄. сампаджан̃н̃ам̣ пуббабха̄гийамева. тиссо анупассана̄ пуббабха̄га̄йева випассана̄парийа̄паннатта̄. миссака̄ти локийалокуттарамиссака̄. бха̄вана̄ка̄ло дассито ‘‘ниродха̄нупассино вихарато, пат̣иниссагга̄нупассино вихарато ра̄га̄нусайо пахӣйатӣ’’ти вуттатта̄.

пат̣хамагелан̃н̃асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8-9. дутийагелан̃н̃асутта̄диван̣н̣ана̄

256-257. пхассам̣ пат̣ичча̄ти еттха пхассасӣсена пхасса̄йатана̄нам̣ гахан̣ам̣. на хи пхасса̄йатанехи вина̄ пхассасса самбхаво. тена̄ха ‘‘ка̄йова хи еттха пхассоти вутто’’ти, пхассасӣсена вуттоти адхиппа̄йо. навамам̣ утта̄намева хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄.

дутийагелан̃н̃асутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. пхассамӯлакасуттаван̣н̣ана̄

258. сукхаведана̄йа хитам̣ сукхаведанийам̣. со панеса хитабха̄во паччайабха̄вена̄ти а̄ха ‘‘сукхаведана̄йа паччайабхӯта’’нти. имасмимпи суттадвайети имасмим̣ наваме дасаме ча суттепи. саммасанача̄раведана̄ти саммасанӣйаведана̄ ева катхита̄, на локуттара̄ти адхиппа̄йо.

пхассамӯлакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

сага̄тха̄ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. рахогатавагго

1. рахогатасуттаван̣н̣ана̄

259. йам̣кин̃чи ведайитанти ‘‘сукхам̣ дуккхам̣ адуккхамасукха’’нти вуттам̣ ведайитам̣ дуккхасмим̣ антогадхам̣, дуккханти ваттаббатам̣ лабхати парийа̄йена̄ти аттхо. тена̄ха ‘‘там̣ саббам̣ дуккханти аттхо’’ти. йа̄ еса̄тиа̄дӣсу йо сан̇кха̄ра̄нам̣ аниччата̄сан̇кха̄то хутва̄ абха̄ва̄ка̄ро, йа̄ кхайасабха̄вата̄ винассанасабха̄вата̄ джара̄йа маран̣ена ча̄ти двидха̄ випарин̣а̄манасабха̄вата̄, етам̣ сандха̄йа уддисса саббам̣ ведайитам̣ дуккханти майа̄ вуттанти айам̣ сан̇кхепаттхо. са̄ти сан̇кха̄ра̄нам̣ аниччата̄. ведана̄нампи аниччата̄ ева сан̇кха̄расабха̄ватта̄. та̄сам̣ аниччата̄ ча на̄ма маран̣ам̣ бхан̇готи катва̄ тато уттари дуккхам̣ на̄ма наттхӣти сабба̄ ведана̄ ‘‘дуккха̄’’ти вутта̄, йатха̄ ‘‘йаданиччам̣ там̣ дуккха’’нти ча, ‘‘пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ дуккха̄’’ти ча вуттам̣. идам̣ суттападам̣. чатта̄ро а̄руппа̄ти чатассо арӯпасама̄паттийо. еттха̄ти ча етасмим̣ пат̣иппассаддхива̄ре.

рахогатасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. ага̄расуттаван̣н̣ана̄

262. пураттхима̄ти вибхаттилопена ниддесо, ниссакке ва̄ етам̣ паччаттавачанам̣. пат̣хамаджджха̄на̄дивасена̄ти пат̣хамадутийаджджха̄навасена. ануссативасена̄ти нидассанаматтам̣ ан̃н̃ассапи упача̄раджджха̄наггахитасса савитаккача̄расса нира̄мисасса сукхасса лаббханато. тассапи ва̄ пат̣хамаджджха̄на̄дӣти еттха а̄ди-саддена сан̇гахо дат̣т̣хаббо. ка̄махету дуккхаппатта̄нам̣ дуккхаведана̄ ка̄ма̄мисена са̄миса̄ ведана̄. ануттаравимоккха̄ на̄ма арахаттапхалам̣. ‘‘куда̄ссу на̄ма̄хам̣ тада̄йатанам̣ упасампаджджа вихарисса̄мӣ’’ти евам̣ пихам̣ упат̣т̣ха̄пайато тасмим̣ аниджджхама̄не пихаппаччайа̄ уппаннадоманассаведана̄. неккхамманиссита̄ упеккха̄ведана̄ нира̄миса̄ адуккхамасукха̄ на̄ма. сависесам̣ пана дассетум̣ ‘‘чатуттхаджджха̄навасена уппанна̄ адуккхамасукхаведана̄’’ти вуттам̣.

ага̄расуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5-8. пат̣хамаа̄нандасутта̄диван̣н̣ана̄

263-266. хет̣т̣ха̄ катхитанайа̄нева, венеййаджджха̄сайато пана тесам̣ десана̄ти дат̣т̣хаббам̣. еттха̄ти етесу чатӯсу суттесу. пурима̄ни две ‘‘пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паннасса ва̄ча̄ пат̣иппассаддха̄ хотӣ’’тиа̄дина̄ найена йа̄ва кхӣн̣а̄савасса килесапат̣иппассаддхи, та̄ва десана̄йа паваттатта̄ ‘‘парипун̣н̣апассаддхика̄нӣ’’ти вутта̄ни. та̄ва парипӯрам̣ катва̄ адеситатта̄ ‘‘паччхима̄ни упад̣д̣хапассаддхика̄ни, десана̄йа̄’’тиа̄ди вуттам̣.

пат̣хамаа̄нандасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9-10. пан̃чакан̇гасутта̄диван̣н̣ана̄

267-268. дан̣д̣амуггарам̣ аггасон̣д̣амуггарам̣. ка̄л̣асуттапаккхипанам̣ ка̄л̣асуттана̄л̣и. ва̄сиа̄дӣни пан̃ча ан̇га̄ни асса̄ти пан̃чакан̇го. ваттхувиджджа̄йа вуттавидхина̄ каттаббаниссайа̄ни т̣хапетӣти тхапати. пан̣д̣итауда̄йиттхеро, на ла̄л̣уда̄йиттхеро. двепа̄нанда̄ти ат̣т̣хакатха̄йа падуддха̄ро като – ‘‘двепи майа̄ а̄нанда̄’’ти пана па̄л̣ийам̣. паса̄дака̄йасанниссита̄ ка̄йика̄, четосанниссита̄ четасика̄. а̄дхипаччат̣т̣хена сукхамева индрийанти сукхиндрийам̣. упавича̄равасена̄ти рӯпа̄дӣни упечча вичаран̣авасена. атӣте а̄рамман̣е. паччуппаннети аддха̄паччуппанне. евам̣ ат̣т̣ха̄дхикам̣ сатам̣ ат̣т̣хасатам̣.

па̄т̣ийекко анусандхӣти пуччха̄нусандхиа̄дӣхи висум̣ техи асаммиссо еко анусандхи. ека̄пи ведана̄ катхита̄ ‘‘татра, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако’’ти а̄харитва̄ ‘‘пхассапаччайа̄ ведана̄’’ти. йасма̄ бхагава̄ чатуттхаджджха̄нупеккха̄веданам̣ ватва̄ – ‘‘аттха̄нанда, етасма̄ сукха̄ ан̃н̃ам̣ сукха’’нтиа̄дим̣ ваданто тхапатино ва̄дам̣ упаттхамбхети на̄ма. тена хи упеккха̄ведана̄ ‘‘сукха’’нтева вутта̄ сантасабха̄ватта̄. абхиккантатаранти ативийа кантатарам̣ манораматарам̣. тена̄ха ‘‘сундаратара’’нти. пан̣ӣтатаранти падха̄набха̄вам̣ нӣтата̄йа ул̣а̄ратарам̣. тена̄ха ‘‘атаппакатара’’нти. сукханти вутта̄ пат̣ипаккхасса сут̣т̣ху кха̄данена, сукарам̣ ока̄сада̄намасса̄ти ва̄. ниродхо сукхам̣ на̄ма саббасо удайаббайа̄бха̄вато. тена̄ха ‘‘ниддуккхабха̄васан̇кха̄тена сукхат̣т̣хена̄’’ти.

сукхасмим̣йева̄ти сукхамиччева пан̃н̃апети. ниродхасама̄паттим̣ сӣсам̣ катва̄ти ниродхасама̄паттидесана̄йа сӣсам̣ уттамам̣ катва̄. десана̄йа уддеса̄дхимутте ут̣т̣ха̄петва̄ виттха̄ритатта̄ ‘‘неййапуггаласса васена̄’’ти вуттам̣. дасамам̣ анантарасутте вуттанайатта̄ утта̄наттхамева.

пан̃чакан̇гасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

рахогатаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. ат̣т̣хасатапарийа̄йавагго

1. сӣвакасуттаван̣н̣ана̄

269. чӯл̣а̄ пана асса махатӣ аттхи сависеса̄, тасма̄ ‘‘мол̣ийасӣвако’’ти вуччати. чханнапарибба̄джакоти камбала̄дина̄ копӣнапат̣иччха̄дакапарибба̄джако. питтапаччайа̄нӣти питтахетука̄ни. ‘‘тиссо ведана̄’’ти ватва̄ та̄сам̣ самбхавам̣ дассетум̣ ‘‘катха’’нтиа̄ди вуттам̣. кусалаведана̄ уппаджджати питтапаччайа̄. питтабхесаджджам̣ карисса̄мӣти бхесаджджасамбхаран̣аттхан̃чева тадаттхам̣ а̄мисакин̃джаккхасамбхаран̣аттхан̃ча па̄н̣ам̣ ханатӣти йоджана̄. маджджхатто бхесаджджакаран̣е уда̄сӣно.

тасма̄ти йасма̄ питта̄дипаччайахетуканти аттано ча локасса ча паччаккхам̣ атидха̄ванти йе саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄, тасма̄ тесам̣ миччха̄. питта̄дӣнам̣ тин̣н̣ампи самодха̄насаннипа̄те джа̄та̄ни саннипа̄тика̄ни. пуримаутуно висадисо утувипарин̣а̄моти а̄ха ‘‘висабха̄гаутуто джа̄та̄нӣ’’ти. анудако тхаддхалӯкхабхӯмивибха̄го джан̇галадесо, вуттавипарийа̄йена анупадесо ведитаббо. малайам̣ химасӣтабахуло, итаро ун̣хабахуло.

аттано пакатичарийа̄нам̣ висамам̣ ка̄йасса парихаран̣авасена, джа̄та̄ни пана асайхасаханаадесаака̄лачаран̣а̄дина̄ ведитабба̄нӣти а̄ха ‘‘маха̄бха̄равахана̄’’тиа̄ди. парасса упаккамато ниббатта̄ни опаккамика̄нӣти а̄ха – ‘‘айам̣ чоро ва̄’’тиа̄ди. кеваланти ба̄хирапаччайам̣ анапеккхитва̄ кевалам̣ тенева. тена̄ха ‘‘каммавипа̄катова джа̄та̄нӣ’’ти. сакка̄ пат̣иба̄хитум̣ патӣка̄рена. локавоха̄ро на̄ма катхито питтасамут̣т̣ха̄на̄дисаман̃н̃а̄йа локасиддхатта̄. ка̄мам̣ сарӣрасанниссита̄ ведана̄ камманиббатта̄ва, тасса̄ пана паччуппаннапаччайавасена евамайам̣ локавоха̄роти вуттан̃чева гахетва̄ парава̄дапат̣иседхо катоти дат̣т̣хаббам̣.

сӣвакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2-10. ат̣т̣хасатасутта̄диван̣н̣ана̄

270-278. ведана̄нам̣ ат̣т̣ха̄дхикам̣ сатам̣, тасса ат̣т̣хасатасса таббха̄васса парийа̄йо ка̄ран̣ам̣ еттха аттхӣти ат̣т̣хасатапарийа̄йо, суттам̣. тена̄ха ‘‘ат̣т̣хасатасса ка̄ран̣абхӯта’’нти. дхаммака̄ран̣анти парийаттидхаммабхӯтам̣ ка̄ран̣ам̣. ка̄йика̄ти пан̃чадва̄рака̄йика̄. тена̄ха ‘‘ка̄ма̄вачарейева лаббхантӣ’’ти, ка̄мабхӯмика̄ти аттхо. арӯпа̄вачаре наттхи, тибхӯмика̄ти аттхо. тена̄ха – ‘‘арӯпе тикачатуккаджджха̄нам̣ уппаджджати, тан̃ча кхо локуттарам̣, на локийа’’нти. итара̄ упеккха̄ведана̄. упавичаранти упечча паджджантӣти аттхо. там̣сампайутта̄нанти вича̄расампайутта̄нам̣.

пат̣ила̄бхатоти пат̣иладдхабха̄вато. саманупассатоти паччавеккхато пассато. атӣтам̣ кхан̣аттайа̄тиккамена атиккантам̣, нируддхаппаттийа̄ нируддхам̣, пакативиджаханена випарин̣атам̣. самануссаратоти чинтайато. гехасситанти ка̄магун̣анисситам̣. ка̄магун̣а̄ хи идха геханисситадхаммена гехапарийа̄йена вутта̄.

випарин̣а̄мавира̄ганиродханти випарин̣а̄манам̣ вираджджаналаккхан̣ам̣ нируджджханан̃ча видитва̄. пуббети атӣте. етарахӣти ида̄ни ваттама̄на̄. саммаппан̃н̃а̄йа пассатоти випассана̄пан̃н̃а̄йа чева маггапан̃н̃а̄йа ча йа̄тха̄вато пассато. уссукка̄петунти випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ маггапат̣иведхам̣ па̄петум̣. нибба̄нам̣ уддисса паваттитатта̄ неккхаммасситасоманасса̄ни на̄ма. лока̄мисапат̣исам̣йутта̄нанти ка̄магун̣аниссита̄нам̣. тада̄йатананти там̣ а̄йатанам̣ там̣ ка̄ран̣ам̣ арахаттам̣. ануттаресу вимоккхесӯти арийапхаладхаммесу. пиханти адхигамиччхам̣.

упеккха̄ти соманассарахитаан̃н̃а̄н̣упеккха̄. ба̄лйайогато ба̄ласса, тато ева мӯл̣хасса путхуджджанасса. килесодхӣнам̣ маггодхӣхи аджитатта̄ анодхиджинасса. саттамабхава̄дито уддхам̣ паваттанавипа̄касса аджитатта̄ авипа̄каджинасса. анека̄дӣнаве ват̣т̣е а̄дӣнавасса аджа̄нанена ана̄дӣнавадасса̄вино. пат̣ипаттипат̣иведхаба̄хусачча̄бха̄вена ассутавато путхуджджанасса. рӯпам̣ са̄ на̄тиваттати на атиккамати н̃а̄н̣асампайутта̄бха̄вато. саббасан̇га̄хакоти саббадхамме сан̇ган̣ханако. татийа̄дӣни йа̄ва дасама̄ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ утта̄наттха̄нева.

ат̣т̣хасатасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

11. нира̄мисасуттаван̣н̣ана̄

279. а̄рамман̣ато сампайогато ча килеса̄мисена са̄миса̄. нира̄миса̄йа̄ти ниссаккавачанам̣. нира̄мисатара̄ва̄ти екам̣савачанам̣ тасса̄ татха̄ ниссаметаббата̄йа. са̄ хи пӣти саббасо сантакилеса̄мисе санта̄не паваттийа̄ аччантасабха̄вадхамма̄рамман̣ависайата̄йа сайампи са̄тисайам̣ сантасабха̄ва̄ка̄рена паваттийа̄ нира̄миса̄йапи нира̄мисатара̄ вутта̄. тена̄ха ‘‘нану ча̄’’тиа̄ди. ида̄ни таматтхам̣ упама̄йа са̄дхетум̣ ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄дима̄ха. аппат̣иха̄риканти пат̣ихаран̣арахитам̣ аппат̣иха̄рам̣, кеначи ана̄ват̣анти аттхо. сесава̄ресӯти сукхава̄раупеккха̄ва̄ресу.

вимоккхава̄ро пана на атидит̣т̣хо итарехи висадисатта̄. тена̄ха ‘‘вимоккхава̄ре пана̄’’тиа̄ди. рӯпапат̣исам̣йуттоти бха̄витарӯпапат̣исам̣йутто. са̄мисо на̄ма йасма̄ са̄мисарӯпапат̣ибаддхавутти чева са̄мисарӯпапат̣ибха̄ган̃ча, тасма̄ ‘‘рӯпа̄миса’’нти вуччати, тена рӯпа̄мисена са̄мисо на̄ма. арӯпа̄мисасса абха̄вато арӯпапат̣исам̣йутто вимоккхо нира̄мисо на̄ма.

нира̄мисасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ат̣т̣хасатапарийа̄йаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ведана̄сам̣йуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.