1. пат̣хамасамуддасуттаван̣н̣ана̄
228. йади ‘‘дуппӯран̣ат̣т̣хена самудданат̣т̣хена̄’’ти имина̄ аттхадвайена са̄гаро ‘‘самуддо’’ти вуччати, чаккхуссеветам̣ ниппарийа̄йато йуджджатӣти дассетум̣ ‘‘йадӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха дуппӯран̣ат̣т̣хена̄ти пӯретум̣ асаккун̣еййабха̄вена. самудданат̣т̣хена̄ти саббасо упарӯпарипаккхиттагаманена. маха̄ган̇га̄димаха̄надӣнам̣ махата̄ удакогхена анусам̣ваччхарам̣ анупаккхандама̄нопи хи самуддо па̄рипӯрим̣ на гаччхати, йан̃ча бхӯмипадесам̣ оттхарати, там̣ самуддабха̄вам̣ нети, абха̄вам̣ ва̄ па̄пун̣а̄ти апайа̄те самуддодаке, там̣ ва̄ анудакабха̄вапаттийа̄ ататхамева хоти. ка̄ман̃чеса дуппӯран̣ат̣т̣хо самудданат̣т̣хо са̄гаре лаббхати, татха̄пи там̣ двайам̣ чаккхусмим̣йева висесато лаббхатӣти дассенто ‘‘тасса хӣ’’тиа̄дима̄ха. самосарантанти саббасо нӣла̄дибха̄гехи осарантам̣, а̄па̄тхам̣ а̄гаччхантанти аттхо. ка̄тум̣ на саккоти дуппӯран̣ӣйатта̄. садосагаманена гаччхати саттасанта̄насса дуссанато. дуссанат̣т̣хата̄ часса чаккхудва̄рикатан̣ха̄васена ведитабба̄. йатха̄ самудде апара̄парам̣ париваттама̄но ӯмийа̄ вего самуддасса̄ти вуччати, евам̣ чаккхусамуддасса пурато апара̄парам̣ париваттама̄нам̣ нӣла̄дибхедам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ чаккхусса̄ти ваттаббатам̣ арахати анан̃н̃аса̄дха̄ран̣атта̄ти вуттам̣ ‘‘рӯпамайо вего’’ти. асамапеккхитети самма̄дассане рӯпе мана̄пабха̄вам̣ амана̄пабха̄ван̃ча гахетва̄, ‘‘идам̣ на̄ма майа̄ дит̣т̣ха’’нти анупадха̄рентасса кевалам̣ самӯхагханавасена ган̣хантасса гахан̣ам̣ асамапеккханам̣. сахатӣти адхибхавати, там̣нимиттам̣ кан̃чи вика̄рам̣ на̄паджджати.
ӯмӣти вӣчийо. а̄ват̣т̣о а̄ват̣т̣анавасена паваттам̣ удакам̣. га̄хараккхасамакара̄дайо га̄хараккхасо. йатха̄ самудде ӯмийо упарӯпари ваттама̄на̄ аттани патитапуггалам̣ аджджхоттхаритва̄ анайабйасанам̣ а̄па̄денти, татха̄ а̄ват̣т̣ага̄хараккхаса̄. евамете ра̄га̄дайо килеса̄ сайам̣ уппаннакасатте аджджхоттхаритва̄ анайабйасанам̣ а̄па̄денти, килесуппаттинимиттата̄йа сатта̄нам̣ анайабйасана̄паттихетубхӯтасса ӯмибхайасса а̄рамман̣авасена чаккхусамуддо ‘‘саӯмиса̄ват̣т̣о сага̄хо сараккхасо’’ти вутто.
ӯмибхайанти еттха бха̄йати етасма̄ти бхайам̣, ӯмӣва бхайам̣ ӯмибхайам̣. куджджханат̣т̣хена кодхо. свева читтасса ча абхимадданавасенуппа̄данаттхена дал̣хам̣ а̄йа̄санат̣т̣хена упа̄йа̄со. еттха ча анекава̄рам̣ паваттитва̄ сатте аджджхоттхаритва̄ сӣсам̣ уккхипитум̣ адатва̄ анайабйасананиппха̄данена кодхӯпа̄йа̄сасса ӯмисадисата̄ дат̣т̣хабба̄. татха̄ ка̄магун̣а̄ килеса̄бхибхӯте сатте ма̄не вийа рӯпа̄дивисайасан̇кха̄те аттани сам̣са̄ретва̄ йатха̄ тато бахибхӯте неккхамме читтампи на уппаджджати, евам̣ а̄ват̣т̣етва̄ бйасана̄па̄данена а̄ват̣т̣асадисата̄ дат̣т̣хабба̄. йада̄ пана га̄хараккхасо а̄раккхарахитам̣ аттано гочарабхӯмигатам̣ пурисам̣ абхибхуййа гахетва̄ агочаре т̣хитампи гочарам̣ нетва̄ бхераварӯпадассана̄дина̄ аттано упаккамам̣ ка̄тум̣ асаматтхам̣ катва̄ анва̄виситва̄ ван̣н̣абалабхогаа̄йусукхехи вийоджетва̄ махантам̣ анайабйасанам̣ а̄па̄дети, евам̣ ма̄туга̄мопи йонисоманасика̄рарахитам̣ авӣрапурисам̣ аттано рӯпа̄дӣхи палобханавасена абхибхуййа гахетва̄ ва̄ вӣраджа̄тийампи иттхикуттабхӯтехи аттано ха̄вабха̄вавила̄сехи иттхима̄йа̄йа анва̄виситва̄ ва̄ авасам̣ аттано упака̄радхамме сӣла̄дайо сампа̄детум̣ асаматтхам̣ каронто гун̣аван̣н̣а̄дӣхи вийоджетва̄ махантам̣ анайабйасанам̣ а̄па̄дети, евам̣ ма̄туга̄масса га̄хараккхасасадисата̄ дат̣т̣хабба̄. ӯмибхайанти лаккхан̣авачанам̣. йатха̄ хи ӯми бха̄йитаббат̣т̣хена бхайам̣, евам̣ а̄ват̣т̣ага̄хараккхаса̄пӣти ӯмиа̄дибхайена сабхайанти аттхо ведитаббо. антам̣ аваса̄нам̣ гато, евам̣ па̄рам̣ нибба̄нам̣ гатоти вуччати.
пат̣хамасамуддасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.