10. сал̣авагго

1. адантаагуттасуттаван̣н̣ана̄

94. адамита̄ти дамам̣ ниббисеванабха̄вам̣ анӣта̄. агопита̄ти сатисан̇кха̄та̄йа ватийа̄ на раккхита̄. апихита̄ти сатикава̄т̣ена на пихита̄. чатӯхипи падехи индрийа̄нам̣ ана̄варан̣амева̄ха. адхикам̣ вахантӣти адхива̄ха̄, дуккхасса адхива̄ха̄ дуккха̄дхива̄ха̄. нирайесу уппаджджанакам̣ нерайикам̣. а̄ди-саддена сесапа̄л̣им̣ сан̇ган̣ха̄ти.

сал̣ева̄ти чха-ка̄расса са-ка̄ро, л̣а-ка̄ро падасандхикаро. йаттха̄ти нимиттаттхе бхуммам̣. анавассута̄ атинта̄ти ра̄гена атемита̄.

асса̄дитанти асса̄дам̣ итам̣ упагатам̣. тена̄ха ‘‘асса̄даванта’’нти. сукхадуккханти ит̣т̣ха̄нит̣т̣хам̣. анвайатӣти анвайо, хету. пхассоти анвайо етасса̄ти пхассанвайанти а̄ха – ‘‘пхассахетука’’нти. ‘‘авируддха’’ити вибхаттилопена ниддесо.

папан̃часан̃н̃а̄ти тан̣ха̄дисамадхӯпасам̣хатасан̃н̃а̄. тена̄ха ‘‘килесасан̃н̃а̄йа папан̃часан̃н̃а̄ на̄ма хутва̄’’ти. папан̃часан̃н̃а̄ етесам̣ аттхӣти папан̃часан̃н̃а̄, итарӣтара̄ нара̄. папан̃чайанта̄ти сам̣са̄ре папан̃чам̣ чира̄йанам̣ каронта̄. сан̃н̃иноти гехасситасан̃н̃а̄йа сан̃н̃а̄ванто. маномайам̣ витакканти кевалам̣ манаса̄ самбха̄витам̣ миччха̄витаккам̣. ирӣйатӣти ирийам̣ пат̣ипаттим̣ ирӣйати пат̣ипаджджати.

сут̣т̣ху бха̄витоти сут̣т̣хубха̄вам̣ субха̄ванам̣ ито бха̄витабха̄вито. пхут̣т̣хасса читтанти тена йатха̄вуттапхассена пхут̣т̣хам̣ асса читтам̣. на викампате квачӣти кисмин̃чи ит̣т̣ха̄нит̣т̣ха̄рамман̣е на кампати. па̄рага̄ти па̄рага̄мино бхаватха.

адантаагуттасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ма̄лукйапуттасуттаван̣н̣ана̄

95. апаса̄детӣти таджджети. усса̄детӣти уккам̣сети. айам̣ кира тхеро ма̄лукйапутто. памаджджитва̄ти йонисоманасика̄расса анануйуджджанена памаджджитва̄.

йатра̄ти паччаттам̣ вачана̄лан̇ка̄ре. на̄ма̄ти асамбха̄ване апаса̄данапаккхе, усса̄данапаккхе пана самбха̄ване. ким̣ джа̄танти ким̣ тена махаллакабха̄вена джа̄танти махаллакабха̄вам̣ тин̣а̄йапи аман̃н̃ама̄но вадати. тена̄ха ‘‘йади…пе… анугган̣ханто’’ти. анугган̣хантоти ачинтенто. ма̄диса̄нам̣ бхагавато ова̄до упака̄ра̄вахоти етарахи ова̄дан̃ча пасам̣санто.

‘‘адит̣т̣ха̄ адит̣т̣хапубба̄’’тиа̄дина̄ парикаппавасена вуттанидассанам̣ ‘‘йатха̄ етесу чханда̄дайо на хонти, евамитаресупи парин̃н̃а̄тесӯ’’ти найапат̣ипаджджанаттхам̣, тесампи имехи сама̄нетаббатта̄. тена вуттам̣ ‘‘супинакӯпама̄ ка̄ма̄’’ти (ма. ни. 1.234; 2.46; па̄чи. 417; чӯл̣ава. 65).

чаккхувин̃н̃а̄н̣ена дит̣т̣хе дит̣т̣хаматтанти чаккхувин̃н̃а̄н̣асса рӯпа̄йатанам̣ йаттако гахан̣а̄ка̄ро, таттакам̣. киттакам̣ пама̄н̣анти аттасам̣ведийам̣ парасса на диситаббам̣, каппана̄маттам̣ рӯпам̣. тена̄ха ‘‘чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ хӣ’’тиа̄ди. рӯпети рӯпа̄йатане. рӯпаматтамева̄ти нӣла̄дибхедам̣ рӯпа̄йатанаматтам̣, на нӣла̄ди. висесаниваттанаттхо хи айам̣ матта-саддо. йади евам̣, ева-ка̄ро киматтхийо? чаккхувин̃н̃а̄н̣ан̃хи рӯпа̄йатане лаббхама̄нампи нӣла̄дивисесам̣ ‘‘идам̣ нӣлам̣ на̄ма, идам̣ пӣтам̣ на̄ма̄’’ти на ган̣ха̄ти. куто ничча̄ничча̄дисабха̄ваттханти сам̣хитассапи ниваттанаттхам̣ евака̄раггахан̣ам̣. тена̄ха ‘‘на ничча̄дисабха̄ва’’нти. сесавин̃н̃а̄н̣ехипӣти джаванавин̃н̃а̄н̣ехипи.

дит̣т̣хам̣ на̄ма чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ рӯпа̄йатанасса дассананти катва̄. тена̄ха ‘‘рӯпе рӯпавиджа̄нана’’нти. чаккхувин̃н̃а̄н̣аматтамева̄ти йаттакам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ рӯпа̄йатане гахан̣аматтам̣, там̣маттамева ме саббам̣ читтам̣ бхависсатӣти аттхо. ‘‘ра̄га̄дирахена̄’’ти ва̄ па̄т̣хо. дит̣т̣хам̣ на̄ма падаттхато чаккхувин̃н̃а̄н̣ена дит̣т̣хам̣ рӯпам̣. таттхева̄ти чаккхувин̃н̃а̄н̣ена дит̣т̣хаматте рӯпе. читтаттайам̣ дит̣т̣хаматтам̣ на̄ма чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ вийа ра̄га̄дивирахена паваттанато. тена̄ха ‘‘йатха̄ та’’нти а̄ди.

манодва̄ра̄ваджджанена вин̃н̃а̄та̄рамман̣ам̣ вин̃н̃а̄танти адхиппетам̣ ра̄га̄дивирахена вин̃н̃еййато. тена̄ха ‘‘йатха̄ а̄ваджджанена̄’’тиа̄ди.

тада̄ти тасмим̣ ка̄ле, на тато пат̣т̣ха̄йа̄ти айаметтха аттхоти дассети. ‘‘дит̣т̣хаматта’’нтиа̄дина̄ йесам̣ ра̄га̄дӣнам̣ ниваттанам̣ адхиппетам̣, те ‘‘тена̄’’ти еттха та-саддена пачча̄масӣйантӣти ‘‘тена ра̄гена ва̄ ратто’’тиа̄ди вуттам̣. таттха̄ти висайе бхуммам̣, висайабха̄во ча висайина̄ самбандхавасена иччхитабботи вуттам̣ ‘‘пат̣ибаддхо’’тиа̄ди.

сатӣти рӯпасса йатха̄сабха̄васаллаккхан̣а̄ сати мут̣т̣ха̄ пийанимиттаманасика̄рена ануппаджджанато на диссати наппаваттати. аджджхоса̄ти аджджхоса̄йа. гилитва̄ паринит̣т̣хапетва̄ аттанийакаран̣ена.

абхиджджха̄ ча вихеса̄ ча̄ти каран̣аттхе паччаттавачананти а̄ха – ‘‘абхиджджха̄йа ча вихеса̄йа ча̄’’ти. аттхавасена вибхаттипарин̣а̄моти а̄ха – ‘‘абхиджджха̄вихеса̄хӣ’’ти. а̄чинантасса̄ти вад̣д̣хентасса. пат̣иссатоти патиссато саббаттха сатийа̄ йутто. севато ча̄пӣти еттха ча-саддо апи-саддо ча нипа̄таматтанти ‘‘севантасса’’иччева аттхо вутто.

ма̄лукйапуттасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. париха̄насуттаван̣н̣ана̄

96. париха̄насабха̄ванти анаваджджадхаммехи париха̄йанасабха̄вам̣. абхибхавита̄нӣти абхибхӯта̄ни ниббисеванабха̄ва̄ка̄рена. сарасан̇каппа̄ти тасмим̣ тасмим̣ висайе анават̣т̣хитабха̄вена сан̇каппа̄. сам̣йоджанийа̄ти сам̣йоджетабба̄. сам̣йоджана̄нан̃хи пунаппунам̣ уппаттийа̄ ока̄сам̣ денто килесаджа̄там̣ адхива̄сети на̄ма. килесо ева килесаджа̄там̣. а̄рамман̣ам̣ пана читте каронто адхива̄сети на̄ма. чхандара̄гаппаха̄нена на паджахати а̄рамман̣ам̣, килесам̣ пана ануппаттидхаммата̄па̄данена ева. абхибхавитам̣ а̄йатананти катхитам̣ адхива̄сана̄дина̄. ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, париха̄надхаммо хотӣ’’ти дхаммам̣ пуччхитва̄ там̣ вибхаджантена бхагавата̄ ‘‘тан̃че бхиккху адхива̄сетӣ’’тиа̄дина̄ пуггалена пуггала̄дхит̣т̣ха̄нена дхаммо дассито.

париха̄насуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. пама̄давиха̄рӣсуттаван̣н̣ана̄

97. на пидахитва̄ чаккхундрийам̣ на пидахитва̄ сан̃чха̄дитва̄ т̣хитасса. бйа̄син̃чатӣти килесехи висесена а̄син̃чати. килесатинтанти килесехи авассутам̣. дуббалапӣти тарун̣а̄ на балаппатта̄. балавапӣти уббега̄ пхаран̣аппатта̄ ча пӣти. даратхаппассаддхӣти ка̄йачиттадаратхавӯпасамалаккхан̣а̄ пассаддхи. на уппаджджанти паччайапарампара̄йа асиддхатта̄. ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пама̄давиха̄рӣ хотӣ’’тиа̄дина̄ пуггалам̣ пуччхитва̄ ‘‘па̄моджджам̣ на хоти, па̄моджджам̣ джа̄йатӣ’’тиа̄дина̄ ча, дхаммена ‘‘пама̄давиха̄рӣ аппама̄давиха̄рӣ’’ти ча пуггало дассито.

пама̄давиха̄рӣсуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. сам̣варасуттаван̣н̣ана̄

98. иданти ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, асам̣варо’’ти? идам̣ вачанам̣. паха̄таббадхаммаккха̄навасена̄ти паха̄таббадхаммассева катханам̣ вуттам̣. ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, асам̣варо хотӣ’’ти дхаммам̣ пуччхитва̄ ‘‘санти, бхиккхаве, чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄’’тиа̄дина̄ дхаммова вибхатто.

сам̣варасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. сама̄дхисуттаван̣н̣ана̄

99. читтекаггата̄йа̄ти саматхавасена читтекаггата̄йа. париха̄йама̄нети тасса ала̄бхена париха̄йама̄не. каммат̣т̣ха̄нанти випассана̄каммат̣т̣ха̄нам̣, саматхамева ва̄.

7. пат̣исалла̄насуттаван̣н̣ана̄

100. каммат̣т̣ха̄нанти саматхавипассана̄каммат̣т̣ха̄нам̣.

8-9. пат̣хаманатумха̄кам̣сутта̄диван̣н̣ана̄

101-102. упамам̣ парива̄ретва̄ти упамам̣ парихаритва̄. суддхикавасена̄ти упама̄йа вина̄ кеваламева.

10. удакасуттаван̣н̣ана̄

103. удакоти тасса на̄мам̣. ведам̣ н̃а̄н̣ам̣. саббам̣ джитава̄ти саббаджи. авакхатанти никхатам̣. уччха̄данадхаммоти уччха̄детаббасабха̄во. паримадданадхаммоти паримаддитаббасабха̄во. парихатоти парихарито. оданакумма̄сӯпачайуччха̄данапаримадданападехӣти ваттаббам̣. уччха̄данам̣ ва̄ паримадданаматтамева̄ти катва̄ на гахитам̣.

удакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

сал̣аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

дутийо пан̣н̣а̄сако.