адхикаран̣абхедам̣

уккот̣анабхеда̄диван̣н̣ана̄

340. адхикаран̣абхеде еваматтхо ведитабботи йоджана̄. дассетум̣ а̄ха̄ти самбандхо. две саматхети еттха двиннам̣ саматха̄нам̣ сарӯпам̣ дассенто а̄ха ‘‘саммукха̄винайан̃ча йебхуййасикан̃ча̄’’ти. ‘‘пат̣иседхетӣ’’ти имина̄ уккот̣етӣти еттха кут̣адха̄туйа̄ чхеданаттхам̣ аттхато дассети. чхеданам̣ на̄ма аттхато саматхапат̣иседхананти аттхо.

341. два̄дасасу уккот̣есӯти ниддха̄ран̣е бхуммам̣. акатам̣ каммантиа̄дайоти еттха а̄дисаддена ‘‘дуккат̣ам̣ каммам̣, пуна ка̄таббам̣ камма’’нти две уккот̣а̄ сан̇гахетабба̄. анихатам̣ каммантиа̄дайоти еттха а̄дисаддена ‘‘дуннихатам̣, пуна ниханитабба’’нти две уккот̣а̄ сан̇гахетабба̄. авиниччхитантиа̄дайоти еттха а̄дисаддена ‘‘дувиниччхитам̣, пуна виниччхитабба’’нти две уккот̣а̄ сан̇гахетабба̄. авӯпасантантиа̄дайоти еттха а̄дисаддена ‘‘дувӯпасантам̣, пуна вӯпасаметабба’’нти две уккот̣а̄ сан̇гахетабба̄. апича̄ти са̄ман̃н̃ато пана.

таттха джа̄таканти еттха тасаддасса висайам̣ дассенто а̄ха ‘‘йасмим̣виха̄ре’’ти. йасмим̣виха̄ре уппаннам̣ хотӣти самбандхо. ан̃н̃аман̃н̃асса аттесу, атта̄нам̣ ва̄ пат̣ипаккхам̣ аттхайанти иччхантӣти аттапаччаттхика̄. па̄л̣имуттакавиниччхайенева̄ти па̄л̣ийам̣ а̄гатехи саматхехи муттакена дхаммадесана̄маттавиниччхайенева. иданти адхикаран̣ам̣. йена̄пи виниччхайена̄ти па̄л̣имуттакена йена̄пи виниччхайена.

ан̃н̃оти нева̄сикехи ан̃н̃о винайадхаро пуччхатӣти самбандхо. техи ча̄ти нева̄сикехи ча.

етасса̄ти винайадхарасса. айанти винайадхаро. таттха̄ти там̣ га̄мам̣. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ва̄ сан̃н̃а̄пентӣти аттапаччаттхика̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ва̄ сан̃н̃а̄пенти. те бхиккхӯти те аттапаччаттхика̄ бхиккхӯ. ниджджха̄пентӣти сан̃н̃а̄пенти. уккот̣ети йоти йо уккот̣ети. етети аттапаччаттхике бхиккхӯ, дисва̄ти самбандхо. таттха̄ти га̄мам̣. таттхева̄ти антара̄магге ева.

таттхева̄ти га̄мамева. таттхева̄ти тасмим̣йева т̣ха̄не. таттха гатанти там̣ га̄мам̣ гатам̣.

‘‘есева найо’’ти имина̄ па̄читтийамева атидисати.

сан̇гхена…пе… адхикаран̣е вадантопӣти самбандхо. йам̣ панетам̣ а̄паттивут̣т̣ха̄нам̣ на̄ма хотӣти йоджана̄. етанти а̄паттивут̣т̣ха̄нам̣. вадантопӣти писаддо на кевалам̣ тин̣аваттха̄ракам̣ уккот̣ентойева уккот̣ети на̄ма, атха кхо вадантопӣти дассети.

чханда̄гатим̣ гаччхантотиа̄дӣсу агатигамана̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘винайадхаро хутва̄’’тиа̄ди. аттха̄йа уккот̣ентоти самбандхо. тасса̄ти анаттхам̣ чарантасса. мандо пана уккот̣ети на̄ма̄ти самбандхо. еко балаваниссито ча хотӣти самбандхо. гаханамиччха̄дит̣т̣хинти гаханасадисам̣ миччха̄дит̣т̣хим̣ паванасадисам̣ миччха̄дит̣т̣хинти аттхо. балаванте ча̄ти еттха часаддо саббакаммесу йоджетаббо. нисситатта̄ти екасса нисситатта̄. балаваниссито ча̄ти еттха̄пи ча саддо саббакаттӯсу йоджетаббо. тасса̄ти висама̄динисситасса.

соти са̄ман̣еро. ман̇кубхӯта̄ттха̄ти ман̇кӯ хутва̄ бхӯта̄, ман̇кум̣ ва̄ патта̄ аттха бхаватха̄ти аттхо. тети пара̄джайабхиккхӯ. тасса̄ти са̄ман̣ерасса. соти са̄ман̣еро. тети пара̄джайабхиккхӯ. танти са̄ман̣ерам̣. соти дахаро. татоти саннипа̄така̄ран̣а̄. хиййоти анантара̄тӣта̄хе. итӣти евам̣ вадети. соти дахаро. идам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттанти йоджана̄. гаччха̄ти гаччха̄хи. итӣти евам̣ ваттабботи йоджана̄.

сан̇гхена саддхим̣ адхикаран̣ам̣ виниччхинитва̄ паривен̣агатам̣ екам̣ бхиккхунти йоджана̄. кисса̄ти кена ка̄ран̣ена. евам̣ имина̄ка̄рена виниччхитаббам̣ нанӯти йоджана̄. соти виниччхайака̄рако бхиккху. чхандада̄йако сувин̃н̃еййойева.

адхикаран̣анида̄на̄диван̣н̣ана̄

342. ким̣нида̄нантиа̄дӣсу чхасу падесу сама̄сабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘ким̣нида̄намасса̄’’тиа̄ди. асса̄ти вива̄да̄дхикаран̣асса. ‘‘ким̣нида̄на’’нти пада̄нам̣ сатипи сама̄сабха̄ве бйан̃джанантапакатикатта̄ ‘‘ки’’нти ниггахитантабха̄вена учча̄ран̣ам̣ ка̄таббам̣. сабба̄нета̄нӣти сабба̄ни нида̄нантиа̄дӣни ета̄ни пада̄ни. вевачана̄нӣти екасмим̣йева ‘‘ка̄ран̣а’’нти аттхе вивидха̄ни вачана̄ни вивачана̄ни, та̄нийева вевачана̄ни. атха ва̄ вивидхам̣ вачанаметассаттхасса̄ти вивачанам̣, ка̄ран̣асан̇кха̄то аттхо, абхидхеййаабхидха̄набха̄вена самбандхатта̄ вивачанасса ета̄ни вевачана̄ни, пада̄ни.

‘‘ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхусан̇кха̄то’’ти имина̄ вива̄дасарӯпам̣ дассети. вива̄данти ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхусан̇кха̄там̣ вива̄дам̣. етанти ‘‘вива̄данида̄на’’нти етам̣ вачанам̣. асса̄ти анува̄да̄дхикаран̣асса. идампӣти ‘‘анува̄данида̄на’’нти вачанампи. асса̄ти а̄патта̄дхикаран̣асса. етанти ‘‘а̄паттинида̄на’’нти вачанам̣. киччамева бйан̃джанавад̣д̣ханавасена киччайанти вуттам̣. асса̄ти кичча̄дхикаран̣асса. саманубха̄сана̄дӣнам̣ уппаджджанакакичча̄нанти самбандхо. етанти ‘‘киччайанида̄на’’нти вачанам̣. екападайоджана̄ти екена ‘‘нида̄на’’нти падена йоджана̄. саббапада̄нӣти сабба̄ни самудайа̄дӣни пада̄ни.

наваннанти джа̄тивасена чханнам̣ хетӯнам̣ навасу антогадхатта̄ тикавасенетам̣ вуттам̣. бйан̃джанаматтанти хетупаччайавасена бйан̃джанамева. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. еттха̄ти татийапуччха̄виссаджджане.

343. два̄даса мӯла̄нӣти еттха два̄дасаннам̣ мӯла̄нам̣ сарӯпам̣ дассенто а̄ха ‘‘кодхаупана̄хайугал̣ака̄дӣнӣ’’тиа̄ди. еттха (вибха. 833, 944) а̄дисаддена маккхапал̣а̄сайугал̣а исса̄маччхарийайугал̣а ма̄йа̄са̄т̣хеййайугал̣а па̄пиччхамиччха̄дит̣т̣хийугал̣а сандит̣т̣хипара̄ма̄сиа̄дха̄нагга̄хидуппат̣иниссаггийугал̣авасена пан̃ча йугал̣а̄ни сан̇ган̣ха̄ти. аджджхаттасанта̄наппаватта̄нӣти нийакаджджхаттасанта̄не паватта̄ни.

ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхӯнам̣ самут̣т̣ха̄набха̄вам̣ ниббачанена пака̄сенто а̄ха ‘‘там̣ хӣ’’тиа̄ди. танти анува̄да̄дхикаран̣ам̣, самут̣т̣ха̄тӣти самбандхо. еттха ча ‘‘етесӯ’’ти имина̄ адхикаран̣абха̄вам̣ дассети. ‘‘етехӣ’’ти имина̄ каран̣абха̄вам̣ дассети. тена̄ти ка̄ран̣ена. асса̄ти вива̄да̄дхикаран̣асса. ета̄нӣти ат̣т̣ха̄расабхедакараваттхӯни. саббаттха̄ти саббесам̣ адхикаран̣а̄нам̣ саббесу самут̣т̣ха̄несу.

344. екена адхикаран̣ена кичча̄дхикаран̣ена̄ти идам̣ вуттанти самбандхо. ета̄нӣти адхикаран̣а̄ни. екам̣сатоти екам̣сена, екакот̣т̣ха̄сена̄ти аттхо. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄.

са̄васеса̄патти саммати вийа анавасеса̄патти на самматӣти йоджана̄. касма̄ на самматӣти а̄ха ‘‘на хӣ’’тиа̄ди. хӣти йасма̄. са̄ти анавасеса̄ а̄патти. татоти анавасеса̄паттито. еттха ча ‘‘на сакка̄ десету’’нти имина̄ десана̄га̄минийа̄ абха̄вам̣ дӣпети. ‘‘на сакка̄…пе… патит̣т̣ха̄ту’’нти имина̄ вут̣т̣ха̄нага̄минийа̄ абха̄вам̣ дӣпети.

349. татоти найато. йаттха сативинайотиа̄дика̄ чха йамакапуччха̄ти самбандхо. та̄санти пуччха̄нам̣. пака̄ситоти па̄кат̣о.

351. двиннампи саматха̄нанти саммукха̄винайасативинайавасена двиннампи саматха̄нам̣. йасма̄ти йена ка̄ран̣ена на сакка̄ти самбандхо. паттават̣т̣ӣнам̣ на̄на̄каран̣анти самбандхо. тесанти саммукха̄винайасативинайа̄нам̣ на̄на̄каран̣анти самбандхо. айам̣ панеттха йоджана̄ – йасма̄ кадаликкхандхе паттават̣т̣ӣнам̣ на̄на̄каран̣ам̣ виниббхуджджитва̄ дассетум̣ на сакка̄ вийа тесам̣ на̄на̄каран̣ам̣ виниббхуджджитва̄ дассетум̣ на сакка̄ти. тена̄ти ка̄ран̣ена. саббаттха̄ти саббесу виссаджджанесу.

саттасаматханида̄наван̣н̣ана̄

352. асса̄ти саммукха̄винайасса. таттха̄ти ‘‘нида̄нанида̄но’’ти па̄т̣хе. иданти саммукха̄чатуккам̣. ладдхупава̄доти ладдхо паресам̣ упава̄до йена̄ти ладдхупава̄до, кхӣн̣а̄саво. йасса ча̄ти йасса ча сантикети самбандхо. убхиннанти десакапат̣игга̄хака̄нам̣ двиннам̣.

353. нану пуччха̄йам̣ ‘‘саттаннам̣ саматха̄на’’нти вуттам̣, касма̄ пана виссаджджана̄йам̣ саммукха̄винайасса самут̣т̣ха̄нам̣ на вуттанти а̄ха ‘‘кин̃ча̄пӣ’’тиа̄ди. таттха кин̃ча̄пи вуттанти йоджана̄. еттха кин̃ча̄писаддо самбха̄ванаттхо, панасаддо гарахаттхо. татха̄ вуттампӣти йоджана̄. каммасан̇гаха̄бха̄вена̄ти камме сан̇гахасса абха̄вена. таттха̄ти тасмим̣ ‘‘каммасса кирийа̄’’тиа̄дипа̄т̣хе. каммам̣ карӣйати има̄йа̄ти кирийа̄, н̃атти. тена вуттам̣ ‘‘каммасса кирийа̄ти н̃атти ведитабба̄’’ти. карийате т̣хапийате каран̣ам̣. сайам̣ упагамийате упагаманам̣. аджджхесанена парам̣ упагама̄пийате аджджхупагаманам̣. адхива̄сийате адхива̄сана̄. аппат̣иккосийате апат̣иккосана̄. ити имаматтхам̣ дассенто а̄ха ‘‘каран̣анти тасса̄йева̄’’тиа̄ди. етанти каммам̣. мети майхам̣. кхамудха̄тупайоге сампада̄наттхе сампада̄навачанам̣. атха ва̄ мети майа̄. катваттхе каран̣авачанам̣, са̄мивачанам̣ ва̄. кхаматӣти каттурӯпасадисам̣ каммарӯпам̣. рӯпан̃хи каттурӯпасадисам̣ каммарӯпам̣ ‘‘кхамати сан̇гхасса̄’’тиа̄дӣсу (маха̄ва. 127) вийа. каммарӯпасадисам̣ каттурӯпам̣ ‘‘упа̄сако сӣлам̣ сама̄дийатӣ’’тиа̄дӣсу (пат̣т̣ха̄. 1.1.423) вийа. еттха камматтхе паватто йапаччайо лопоти дат̣т̣хаббам̣.

саттасаматхана̄на̄ттха̄диван̣н̣ана̄

354. ма̄та̄путта̄дӣнам̣ айам̣ вива̄доти йоджана̄. ‘‘вируддхава̄датта̄’’ти имина̄ ваданам̣ ва̄до, вируддхо ва̄до вива̄доти ниббачанам̣ дассети. адхикаран̣ӣйата̄йа̄ти вӯпасамитата̄йа. имина̄ адхикарийати саматхехи вӯпасамийатӣти адхикаран̣анти вачанаттхам̣ дассети. саббаттха̄ти саббесу адхикаран̣абхедесу.

ити адхикаран̣абхедаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.