пан̃чавагго

каммаваггаван̣н̣ана̄

482. каммавагге ‘‘ган̣анапариччхедавачана’’нти имина̄ на пама̄н̣авачананти дассети. имина̄ камма̄нам̣ тато ӯна̄тирекабха̄вам̣ нива̄рети. ган̣ийате ган̣анам̣, париччхиджджати анена̄ти париччхедо, ган̣анасса париччхедо ган̣анапариччхедо. атха ва̄ ган̣ийати анена̄ти ган̣анам̣, тамева париччхедо ган̣анапариччхедо, сойева вачанам̣ ган̣анапариччхедавачанам̣. апалоканакаммам̣ на̄ма̄ти каттаббам̣ камманти самбандхо. вуттанайенева̄ти ‘‘сӣмат̣т̣хакасан̇гхам̣ содхетва̄ чханда̄раха̄нам̣ чхандам̣ а̄харитва̄’’ти вуттена ева найена.

таттха̄ти чатӯсу каммесу, н̃аттидутийакаммам̣ пана аттхӣти самбандхо.

таттха̄ти двӣсу каммесу. авасеса̄ти чхахи каммехи авасеса̄. йади париваттетва̄ катам̣ дал̣хӣкаммам̣ на хоти, евам̣ сати дал̣хӣкамматтха̄йа кинти ка̄таббанти а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. таттха ‘‘аккхарапарихӣнам̣ ва̄ падапарихӣнам̣ ва̄’’ти идам̣ аккхарапада̄нам̣ гал̣итам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘дуруттападам̣ ва̄’’ти идам̣ ситхиладханита̄диапарипун̣н̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. еттха ‘‘дуруттаккхарам̣ ва̄’’ти аджджха̄харитаббам̣. иданти пунаппунам̣ вачанам̣. каммам̣ хутва̄ти сукаммам̣ хутва̄.

483. саммукха̄каран̣ӣйаасаммукха̄каран̣ӣйесу асаммукха̄каран̣ӣйа̄ни аппакатта̄ пат̣хамам̣ дассетва̄ сеса̄нам̣ саммукха̄каран̣ӣйабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘таттха̄’’тиа̄ди. таттха таттха̄ти тесу двӣсу, асаммукха̄каран̣ӣйам̣ на̄ма ат̣т̣хавидхам̣ хотӣти самбандхо. таттха таттха̄ти тесу тесу кхандхакесу. ‘‘сукатам̣ хотӣ’’ти вачанаса̄маттхийато саммукха̄катампи сукатам̣ хотӣти аттхопи гахетаббо.

сеса̄нӣти ат̣т̣хакаммехи сеса̄ни. ета̄нӣти камма̄ни. ваттхувипанна̄нӣти ваттхуна̄ випанна̄ни.

тесампӣти пат̣ипуччха̄каран̣ӣйа̄нампи. еттха̄ти ‘‘пат̣ипуччха̄каран̣ӣйа’’нти паде. ‘‘пуччхитва̄’’ти имина̄ пат̣ипуччха̄ти падасса тва̄паччайантабха̄вам̣ дассети. ‘‘ка̄табба’’нти имина̄ каран̣ӣйанти еттха анӣйасаддасса камматтхабха̄вам̣ дассети. йатха̄динна̄йа̄хи чудитакена йатха̄динна̄йа. виппалапантасса̄ти вика̄рена йам̣ ва̄ там̣ ва̄ вачанам̣ палапантасса чудитакасса̄ти самбандхо. саббаттха̄ти саббесу ‘‘таджджанӣйакамма̄рахасса̄’’тиа̄дӣсу.

анупосатхадивасети упосатхадивасато ан̃н̃асмим̣ дивасе. тамеваттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘упосатхадивасо на̄ма̄’’тиа̄ди. каттикама̄санти паччхимакаттикама̄сам̣. тасса пава̄ран̣ама̄сатта̄ ‘‘т̣хапетва̄’’ти вуттам̣. са̄маггидивасо ча йатха̄вутта̄ ча̄туддасапаннараса̄ ча упосатхадивасо на̄ма̄ти йоджана̄. йатрахӣти йасмим̣ пана виха̄ре, т̣хапентӣти самбандхо. антара̄ти ча̄туддасӣпаннарасӣнам̣ маджджхе.

паччуккад̣д̣хитва̄ т̣хапитадивасоти паччха̄ упари кад̣д̣хитва̄ т̣хапитам̣ каттикака̄л̣апаккхача̄туддасим̣ ва̄ пан̃чадасим̣ ва̄ сандха̄йа вуттам̣. идха̄пӣти апава̄ран̣а̄йа пава̄ран̣ат̣т̣ха̄непи. па̄л̣ийама̄гатанайато ан̃н̃ампи найам̣ дассенто а̄ха ‘‘апича̄’’тиа̄ди. антимаваттхунти па̄ра̄джикаваттхум̣. йасса̄ти пуггаласса. имина̄ камма̄рахо пуггало ваттху на̄ма̄ти дассети.

484. даббасса агган̣ханам̣ ваттхуапара̄масанам̣ на̄ма на хоти, атха кхо на̄масса агган̣ханамева̄ти а̄ха ‘‘тасса на̄мам̣ на ган̣ха̄тӣ’’ти. апара̄масана̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘сун̣а̄ту ме’’тиа̄ди.

пуггалам̣ на пара̄масатӣти еттха пуггало на̄ма упаджджха̄йоти а̄ха ‘‘йо упасампада̄пеккхасса упаджджха̄йо’’ти. танти упаджджха̄йам̣.

саббена саббанти саббатха̄ саббам̣, нипа̄тасамуда̄йойам̣, саббена ва̄ а̄ка̄рена саббам̣ н̃аттинти йоджана̄.

н̃аттикамме пат̣хамам̣ каммам̣ катва̄ паччха̄ н̃аттит̣т̣хапанампи паччха̄ н̃аттим̣ т̣хапетийева на̄ма. ити имехӣтиа̄ди нигаманам̣.

485. ‘‘вуттанайенева̄’’ти атидиситва̄пи н̃аттикаммава̄ча̄нам̣ асадисатта̄ апара̄масана̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘евам̣ пана̄’’тиа̄ди. таттха несанти ваттхусан̇гхапуггала̄нам̣, пат̣хама̄нусса̄ване ва̄ дутийататийа̄нусса̄вана̄су ва̄ ваттаббе вадантоти самбандхо.

са̄ванам̣ ха̄петӣти еттха анусаддо лопоти а̄ха ‘‘анусса̄ванам̣ на каротӣ’’ти. ‘‘са̄ванам̣ ха̄петӣ’’ти еттха на кевалам̣ саббена саббам̣ анусса̄ванам̣ акаронтойева са̄ванам̣ ха̄пети на̄ма, атха кхо анусса̄вана̄йа дуруттачхад̣д̣анампи ха̄петийева на̄ма̄ти дассенто а̄ха ‘‘йопӣ’’тиа̄ди. ‘‘сакимева ва̄ двиккхаттум̣ ва̄’’ти имина̄ тиккхаттум̣ апарипӯрентойева са̄ванам̣ ха̄пети на̄ма̄ти дассети. имасса вачанасса са̄маттхийато н̃аттидутийакамме екаккхаттуто, н̃аттичатуттхакамме тиккхаттуто атирекам̣ каммава̄чам̣ каронто на ха̄петӣти н̃а̄йати.

‘‘чхад̣д̣етӣ’’ти еттха чхад̣д̣анасса падаккхара̄нам̣ гал̣итабха̄вена па̄кат̣атта̄ там̣ адассетва̄ ‘‘дуруттам̣ каротӣ’’ти еттха дуруттамева дассенто а̄ха ‘‘дуруттам̣ каротӣти еттха пана̄’’тиа̄ди. каронтена бхиккхуна̄ упалаккхетабботи самбандхо.

‘‘ситхила…пе… пабхедо’’ти йва̄йам̣ бйан̃джанаппабхедо вутто, айам̣ бйан̃джанаппабхедоти йоджана̄. га̄тха̄йам̣ дасадха̄ти дасаппака̄рена. бйан̃джанабуддхийа̄ти ваддхетӣти буддхи, бйан̃джанамева аккхарамева ситхила̄дивасена дасадха̄ буддхи бйан̃джанабуддхи, та̄йа. еттха ‘‘дасадха̄’’ти падена ‘‘бйан̃джанабуддхӣ’’ти сама̄сападасса антаре дасадха̄саддасса лопам̣ дассети ‘‘каммаджам̣ ева̄’’тиа̄дӣсу (висуддхи. 2.450; висуддхи. маха̄т̣и. 2.450) вийа. еттха хи евасаддена каммена ева джа̄там̣ каммаджанти сама̄сам̣ катва̄ сама̄самаджджхе евасаддалопам̣ дассети. пабхедоти висесо. айам̣ панеттха йоджана̄ – ситхилан̃ча дханитан̃ча дӣгхан̃ча рассан̃ча гарукан̃ча лахукан̃ча ниггахитан̃ча самбандхан̃ча ваваттхитан̃ча вимуттан̃ча̄ти дасадха̄ бйан̃джанабуддхийа̄ва пабхедо висесо н̃а̄табботи. ‘‘ситхила’’нти а̄дӣни даса пада̄ни ‘‘аккхарам̣ падам̣ бйан̃джана’’нти напум̣сакалин̇гавасена вуттапа̄т̣хам̣нисса̄йа вутта̄нӣти дат̣т̣хаббам̣.

га̄тха̄йа виттха̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘еттха хӣ’’тиа̄ди. ага̄л̣хена вачӣпайогена ваттаббам̣ аккхарам̣ ситхилам̣. га̄л̣хена вачӣпайогена ваттаббам̣ аккхарам̣ дханитам̣. тесвева̄ти пан̃часу ева ваггесу. на кевалам̣ дӣгхамева гарукам̣ на̄ма, атха кхо сам̣йогапарампӣти а̄ха ‘‘йам̣ ва̄’’тиа̄ди. йам̣ аккхарам̣ сам̣йогапарам̣ катва̄ вуччати, тампи гарукам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. сам̣його паро йасса аккхарасса̄ти сам̣йогапарам̣. ‘‘сам̣йогапада’’нтипи па̄т̣хо. йам̣ асам̣йогапарам̣ катва̄ вуччати, тампи лахукам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. йам̣ са̄нуна̄сикам̣ катва̄ ваттаббам̣, там̣ ниггахитам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. ниггахетва̄ти ниггахитам̣ на̄ма аттхато т̣ха̄накаран̣а̄нам̣ ависсаджджанам̣ амун̃чананти а̄ха ‘‘ависсаджджетва̄’’ти. йам̣ самбандхитва̄ вуччати, там̣ самбандхам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. йам̣ асамбандхам̣ катва̄ вуччати, там̣ ваваттхитам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. йам̣ аниггахетва̄ вуччати, там̣ вимуттам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. аниггахетва̄ти аниггахам̣ на̄ма аттхато виссаджджананти а̄ха ‘‘виссаджджетва̄’’ти.

евам̣ бйан̃джанабуддхивисесам̣ дассетва̄ ида̄ни каммава̄ча̄йа учча̄ран̣ависесам̣ виттха̄рена дассенто а̄ха ‘‘таттха̄’’тиа̄ди. таттха таттха̄ти та̄су дасасу бйан̃джанабуддхӣсу. татха̄саддена така̄расса тхака̄ракаран̣ан̃ча ситхиласса дханитакаран̣ан̃ча атидисати, татха̄ ‘‘паттакаллам̣ еса̄ н̃аттӣ’’тиа̄дивачанан̃ча ситхиласса дханитакаран̣ам̣ на̄ма̄ти йоджана̄.

итӣти евам̣. ситхиле каттаббе дханитам̣ каротӣти самбандхо. чатта̄ри бйан̃джана̄нӣти чатта̄ри аккхара̄ни. бйан̃джанасаддо хи идха аккхарава̄чако. чатассаннам̣ бйан̃джанабуддхӣнам̣ каммадӯсанам̣ дассетва̄ итара̄сам̣ адӯсанам̣ дассенто а̄ха ‘‘итаресу пана̄’’тиа̄ди. ануккама̄гатанти арийехи отаритва̄ ануккамена а̄гатам̣. павен̣инти сантатим̣. вина̄сетва̄ вутте ким̣ каммава̄ча̄копо хотӣти а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. на куппатӣти на нассати. касма̄ пана каммава̄ча̄ на куппати, нану каммам̣ копентӣ каммава̄ча̄ куппатӣти а̄ха ‘‘има̄ни хӣ’’тиа̄ди. хи йасма̄ на копенти, тасма̄ каммава̄ча̄ на куппатӣти йоджана̄.

йам̣ пана вачанам̣ суттантикаттхера̄ вадантӣти самбандхо. качча̄йана̄дисуттантам̣ каронтӣти суттантика̄, качча̄йана̄дайо, суттантика̄ ча те тхера̄ чети суттантикаттхера̄. на ват̣т̣атӣти аккхаравика̄ро на ват̣т̣ати. винайадхарена каммава̄ча̄ ка̄табба̄ти самбандхо. йатха̄па̄л̣ийа̄ти бхагавата̄ йатха̄вутта̄йа па̄л̣ийа̄. бйан̃джананируттийа̄ти бйан̃джананируттийам̣. итаратха̄ти вуттадосапарихаран̣ато ан̃н̃ена пака̄рена.

ака̄ле ва̄ са̄ветӣти еттха ака̄ло на̄ма анока̄соти а̄ха ‘‘анока̄се’’ти. анока̄со на̄ма н̃аттианусса̄вана̄нам̣ пубба̄паравитатханти а̄ха ‘‘н̃аттим̣ ат̣т̣хапетва̄’’тиа̄ди. пат̣хамам̣йева н̃аттим̣ ат̣т̣хапетва̄ пат̣хамам̣йева анусса̄ванакаммам̣ катва̄ти йоджана̄. ‘‘пат̣хамам̣йева̄’’ти хи падам̣ пубба̄пара̄пеккхам̣. итӣтиа̄ди нигаманам̣.

486. йа̄ екавӣсати бхиккхӯ на ган̣ха̄ти, айам̣ атикхуддакасӣма̄ на̄ма̄ти йоджана̄. екавӣсати бхиккхӯти аббха̄накамме камма̄рахена саддхим̣ екавӣсати бхиккхӯ. йаттха сӣма̄йам̣ нисӣдитум̣ на сакконти, айам̣ атикхуддакасӣма̄ на̄ма̄ти йоджана̄. нисӣдитунти ан̃н̃аман̃н̃асса хаттхапа̄сам̣ авиджахитва̄ париман̣д̣ала̄ка̄рена нисӣдитум̣. таттха̄ти атикхуддаке. еттха̄ти сесасӣма̄су. йа̄ саммата̄ хоти, айам̣ атимахатӣ на̄ма̄ти йоджана̄. кесаггаматтена̄пӣти писаддо тато атирекена пана пагева̄ти дассети. агхат̣итам̣ асамбандхам̣ нимиттам̣ имисса̄ти агхат̣итанимитта̄. кхан̣д̣анимиттабха̄вам̣ акхан̣д̣анимиттадассанена па̄кат̣ам̣ каронто а̄ха ‘‘пураттхима̄йа̄’’тиа̄ди. пуббакиттитанти пат̣хамакиттитам̣. таттхева̄ти уттара̄йа ева диса̄йа. апара̄пӣти писаддо дутийаттхасампин̣д̣анаттхо. йа̄ саммата̄ хоти, кхан̣д̣анимитта̄ на̄ма̄ти йоджана̄. анимиттупаганти йатха̄бхӯтакатханависесанамева, на бйаваччхедависесанам̣ тачаса̄ра̄диггахан̣ена анимиттупагабха̄васса па̄кат̣атта̄. антара̄ти маджджхе. йа̄ саммата̄ хоти, са̄ чха̄йа̄нимитта̄ на̄ма, анимитта̄ на̄ма̄ти йоджана̄.

бахи т̣хито хутва̄ самманнатӣти йоджана̄. нимитта̄ни пана бахи т̣хатва̄пи киттетум̣ ват̣т̣ати. евам̣ саммата̄пӣти писаддо асаммата̄ пана пагева̄ти дассети. сӣма̄йа сӣманти пада̄нам̣ самбандха̄пеккхатта̄, тасса ча асама̄набха̄вато тесам̣ висум̣ висум̣ самбандхам̣ дассенто а̄ха ‘‘аттано сӣма̄йа паресам̣ сӣма’’нти. самбхиндатӣти самбандхам̣ кароти. еттха хи бхидидха̄ту двидха̄каран̣аттхава̄чако, дха̄тваттхаба̄дхакена сам̣тйӯпасаггена самбандхава̄чако хотӣти дат̣т̣хаббам̣. таттха̄ти та̄су двӣсу сӣма̄су. итӣти евам̣. та̄сӯти сӣма̄су.

487-8. йампи каммаппаттачханда̄рахалаккхан̣анти йоджана̄. таттха̄ти тассам̣ парисато каммавипаттийам̣. тампӣти каммаппаттачханда̄рахалаккхан̣ампи, вуттамева̄ти самбандхо. таттха̄ти ‘‘чатта̄ро бхиккхӯ пакататта̄ каммаппатта̄’’ти па̄т̣хе. ануккхитта̄ти сан̇гхена уккхепанӣйакаммасса акататта̄ ануккхитта̄. парисуддхасӣла̄ти па̄ра̄джикам̣ анаджджха̄паннатта̄ парисуддхасӣла̄. имехи падехи пакати атта̄ сабха̄во етесанти пакататта̄ти аттхам̣ дассети. ‘‘каммасса араха̄’’ти имина̄ ‘‘каммаппатта̄’’ти падасса чхат̣т̣хӣсама̄сан̃ча паттасаддасса арахаануччхавикаттхабха̄ван̃ча дассети. техӣти чатӯхи пакататтехи. етӣти а̄гаччхати. авасеса̄ти чатӯхи пакататтехи авасеса̄. йасса пана̄ти пуггаласса пана. камма̄рахоти каммасса арахо.

489. еттха̄ти пан̣д̣ака̄дӣнам̣ аваттхубха̄вадассанат̣т̣ха̄не.

апалоканакаммакатха̄

495-6. таттха̄ти чатӯсу каммесу. еттха̄ти оса̄ран̣а̄дипа̄т̣хе. падасилит̣т̣хата̄йа̄ти локе пада̄нам̣ силит̣т̣хабха̄вато. таттха̄ти оса̄ран̣а̄дӣсу пан̃часу. кан̣т̣акаса̄ман̣ерасса йа̄ са̄ дан̣д̣акаммана̄сана̄ аттхи, са̄ нисса̄ран̣а̄ти йоджана̄. ‘‘миччха̄дит̣т̣хико хотӣ’’ти ватва̄ тамеваттхам̣ дассетум̣ ‘‘антагга̄хика̄йа дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато’’ти вуттам̣. миччха̄дит̣т̣хи хи лин̇гана̄сана̄йа ка̄ран̣ам̣ хоти. соти са̄ман̣еро, ‘‘ниссаджджа̄петаббо’’ти паде ка̄ритакаммам̣, вуттакаммам̣ ва̄. там̣ ладдхинти дха̄тукаммам̣, авуттакаммам̣ ва̄. кинти ка̄таббанти а̄ха ‘‘еван̃ча пана каммам̣ ка̄табба’’нти.

ка̄табба̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘сан̇гхам̣ бханте’’тиа̄ди. йам̣ сахасеййам̣ лабхантӣти йоджана̄. тасса̄ти сахасеййасса. ала̄бха̄йа̄ти ала̄бхаттха̄йа. ‘‘чара пире винасса̄’’ти имина̄ нисса̄ран̣а̄ка̄рам̣ дассети. аттхо панасса хет̣т̣ха̄ вуттойева.

соти саман̣еро, оса̄ретабботи самбандхо.

сва̄йанти со айам̣ са̄ман̣еро, аччайам̣ десетӣти самбандхо. соратоти сундараладдхийам̣ рато, дуладдхито ва̄ сут̣т̣ху орато. йатха̄ пурети йатха̄ пуббе руччати, татха̄ти йоджана̄. ка̄йасамбхогаса̄маггида̄нанти ка̄йена ча самбхогена ча са̄маггийа̄ да̄нам̣.

евантиа̄ди нигаманам̣. йасма̄ пана брахмадан̣д̣о пан̃часатикаккхандхаке (чӯл̣ава. 445) чханнассева пан̃н̃атто, тасма̄ тассева да̄табботи а̄ха ‘‘на кевала’’нтиа̄ди. еса̄ти брахмадан̣д̣о, ан̃н̃опи йо бхиккху вихарати, тассапи да̄табботи самбандхо. кинти да̄табботи а̄ха ‘‘еван̃ча пана да̄таббо’’ти. да̄табба̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘сан̇гхамаджджхе’’тиа̄ди.

йам̣ вачанам̣ иччхеййа, там̣ вачананти йоджана̄. кхама̄пентасса̄ти сан̇гхам̣ кхама̄пентасса тасса бхиккхусса̄ти йоджана̄.

пат̣исан̇кха̄ти пат̣исан̇кха̄йа, н̃а̄н̣ена паччавеккхитва̄ти аттхо.

йанти авандийакаммам̣, анун̃н̃а̄танти самбандхо. кена анун̃н̃а̄танти а̄ха ‘‘бхагавата̄’’ти. кисмим̣ кхандхаке анун̃н̃а̄танти а̄ха ‘‘бхиккхуниккхандхаке’’ти. кесу ваттхӯсу анун̃н̃а̄танти а̄ха ‘‘тена кхо пана…пе… имесу ваттхӯсӯ’’ти (чӯл̣ава. 411). ким̣ катва̄ анун̃н̃а̄танти а̄ха ‘‘дуккат̣ам̣ пан̃н̃апетва̄’’ти. кинти анун̃н̃а̄танти а̄ха ‘‘ануджа̄на̄ми…пе… ка̄таббо’’ти. тасса̄ти авандийасса. ‘‘на оса̄ран̣а̄дӣнӣ’’ти имина̄ евасаддасса чхад̣д̣етаббаттхам̣ дассети. тасса̄ти каммалаккхан̣абхӯтасса авандийасса. таттхева̄ти бхиккхуниккхандхакейева. нанти каммалаккхан̣ам̣. идха̄пӣти парива̄ре каммаваггепи.

апа̄са̄диканти апаса̄да̄вахам̣, апаса̄даджанакам̣ ва̄.

татоти авандийакаран̣ато. иманти бхиккхум̣. вандийанти вандитаббам̣, ванданам̣ ва̄.

еттха̄ти апалоканакамме, бхиккхунисан̇гхамӯлакам̣ катва̄ пан̃н̃аттанти йоджана̄. бхиккхусан̇гхасса̄пӣти писаддо на бхиккхунисан̇гхассева̄ти дассети. панасаддо самбха̄ванаттхо, татха̄ бхиккхунисан̇гхамӯлакам̣ пан̃н̃аттампӣти аттхо, лабхитаббабха̄вам̣ виттха̄рена дассенто а̄ха ‘‘йам̣ хӣ’’тиа̄ди. йам̣ апалоканакаммам̣ каротӣти йоджана̄. аппаматтакависсаджджакена пана да̄табба̄нӣти самбандхо. тесанти сӯчиа̄дӣнам̣. сойева̄ти аппаматтакависсаджджакойева. татоти аппаматтакато. таттха̄ти сена̄санаккхандхакаван̣н̣ана̄йам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 321). вуттаппака̄рам̣ гила̄набхесаджджампӣти самбандхо. йопи ча̄ти бхиккхупи ча хотӣти самбандхо. тасса да̄табба̄ти самбандхо. татруппа̄датоти тасмим̣ маха̄ва̄се уппа̄дапаччайато, гахетва̄ти самбандхо. ‘‘песаласса̄’’тиа̄дина̄ дуссӣла̄дӣнам̣ да̄тум̣ на ват̣т̣атӣти дассети.

джагга̄петум̣ ват̣т̣атӣти еттха апуччхитва̄ джагга̄петум̣ ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘айам̣ бхиккхӯ’’тиа̄ди. одисса̄ти уддиситва̄.

а̄санагхарам̣ ва̄ти пат̣има̄гхарам̣ ва̄, ка̄рако мануссоти самбандхо. упаниккхепато гахетва̄ти самбандхо. сан̇гхикенапӣти писаддо на кевалам̣ четийасса упаниккхепенева, атха кхо сан̇гхикенапӣти дассети.

йа̄панаматтам̣ алабхантехи каронтехӣти йоджана̄, парибхун̃джантехи хутва̄ти самбандхо. ‘‘ваттам̣ карома̄’’тиа̄дина̄ ‘‘йа̄панаматта’’нти падасса аттхам̣ дассети. виха̄ре ропита̄ йе пхаларуккха̄ти йоджана̄. йесанти руккха̄нам̣. тесӯти руккхесу. йе пана̄ти руккха̄ пана, апариггахита̄ хонтӣти самбандхо. там̣ пана̄ти апалоканакаммам̣ пана. сала̄кам̣ ган̣ханти еттха̄ти сала̄каггам̣, т̣ха̄нам̣. ‘‘йа̄гаггабхаттагга’’ити еттха̄пи есева найо. упосатхаггети упосатхасса гахан̣ат̣т̣ха̄не, упосатхагехети аттхо. таттха̄ти упосатхагге. танти апалоканакаммам̣.

йам̣ мӯлатачапаттаан̇курапуппхапхалакха̄данӣйа̄дӣти йоджана̄. антосӣма̄йа̄ти анто упача̄расӣма̄йа.

сукатамева̄ти сан̇гхена катамева. упосатхадивасети нидассанаматтам̣ йасмим̣ касмим̣чи дивасепи кататта̄.

пхалава̄рена̄ти руккха̄нам̣ пхалагахан̣ава̄рена. руккха̄ дхарантӣти руккха̄ тит̣т̣ханти, сам̣виджджанти ва̄. йехӣти бхиккхӯхи ропита̄, хонтӣти самбандхо. са̄ ева катика̄ти пуббе ката̄ са̄ ева катика̄, ан̃н̃а̄ катика̄ на ка̄табба̄ти адхиппа̄йо.

ан̃н̃асмим̣ виха̄рети руккха̄нам̣ т̣хитавиха̄рато ан̃н̃асмим̣ виха̄ре. тесанти руккха̄нам̣, са̄мӣти самбандхо. йепӣти руккха̄пи, ропита̄ти самбандхо. ан̃н̃ато т̣ха̄натоти йоджана̄. тесӯти руккхесу. еттха̄ти виха̄ре. техи пана̄ти паривен̣аса̄микехи бхиккхӯхи пана. дасабха̄ганти дасамабха̄гам̣. ‘‘есева найо’’ти имина̄ дасабха̄гам̣ датва̄ти аттхам̣ атидисати.

самбха̄ванӣйабхиккхуноти сӣласута̄дӣхи самбха̄ванӣйасса бхиккхуно. таттха̄ти пора̄н̣авиха̄ре. мӯлети пуббе, а̄дика̄лети аттхо. никкуккуччена̄ти ‘‘абха̄джитамида’’нти куккуччавирахена. кхиййанаматтамева танти там̣ кхиййанам̣ кхиййанаматтамева, на са̄ман̣ера̄нам̣ кхиййанам̣ рухатӣти аттхо.

панасаруккханти кан̣т̣акӣпхаларуккхам̣. айам̣ са̄мӣчӣти айам̣ бха̄джетва̄ кха̄данам̣ анудхаммата̄. кха̄йитанти кха̄дитам̣. двиннам̣ тин̣н̣ам̣ катикапат̣иппассамбханам̣ найена н̃а̄тум̣ саккун̣еййатта̄ там̣ адассетва̄ екассева катикапат̣иппассамбханам̣ дассенто а̄ха ‘‘екабхиккхуке пана̄’’тиа̄ди. пуримакатика̄ти ‘‘йатха̄сукхам̣ парибхун̃джитум̣ руччатӣ’’ти (пари. ат̣т̣ха. 495-496) пуре ката̄ катика̄. тесанти са̄ман̣ера̄нам̣, пха̄тикамманти самбандхо. бха̄джетва̄ти са̄ман̣ера̄нам̣ бха̄джетва̄. имина̄ са̄ман̣ера̄нам̣ пха̄тикаммам̣ на да̄таббампи бха̄гам̣ бха̄джетаббанти дассети.

са̄мантага̄мехӣти а̄саннага̄мехи, а̄гантва̄ти самбандхо. екам̣ амбам̣ екам̣ лабуджанти йоджана̄. адиййама̄не досе дассите диййама̄не а̄нисам̣сампи аттхато н̃а̄таббанти дассенто а̄ха ‘‘адиййама̄не хӣ’’тиа̄ди.

ган̣ханта̄нам̣ манусса̄нанти самбандхо. татоти катикаваттат̣т̣хапанато. на ваттабба̄ти пхалада̄накуладӯсакатта̄ на ваттабба̄. кинти а̄чиккхитаббанти а̄ха ‘‘на̄л̣икера̄дӣнӣ’’тиа̄ди. анувичаритва̄ти пада̄намануккамена вичаритва̄. упад̣д̣хабха̄готи бхиккхӯнам̣ ладдхабха̄гато упад̣д̣хо бха̄го. апалокетва̄ти сан̇гхам̣ а̄пуччхитва̄.

маггагамийасаттхава̄хоти маггам̣ гамико саттхава̄хо. соти балакка̄рена гахетва̄ кха̄данто. чха̄йа̄дӣнантиа̄дисаддена а̄ра̄мавана̄ни сан̇гахетабба̄ни. саче аттхӣти саче аттхо аттхи. пхалабхарита̄ти пхалена парипун̣н̣а̄. ‘‘пхалабха̄рита̄’’типи па̄т̣хо. пхаласан̇кха̄тена бха̄рена саманна̄гата̄ти аттхо. апачча̄сӣсантена̄ти тесам̣ сантика̄ да̄напат̣ида̄нам̣ апачча̄сӣсантена. пуббе вуттамева̄ти пуббе сан̇гхикат̣т̣ха̄не ‘‘куддхо хи со’’тиа̄дина̄ вуттамева. еттха̄ти пуггаликат̣т̣ха̄не.

танти пхала̄ра̄мам̣. соти пат̣ибало бхиккху. бха̄рийам̣ камманти джагганакаммам̣ бха̄рийам̣. еттакена̄ти татийабха̄гаупад̣д̣хабха̄гаматтена. саббам̣ пхала̄ра̄манти самбандхо. мӯлабха̄ганти пат̣хамабха̄гам̣. ‘‘дасабха̄гаматта’’нти имина̄ тадаттхам̣ дассети. датва̄ти сан̇гхасса датва̄. соти бхиккху. аката̄ва̄санти пуббе акатам̣ навам̣ сена̄санам̣. а̄ра̄манти сан̇гхасса а̄ра̄мам̣. техипӣти нисситакехипи. писаддо а̄чарийам̣ апеккхати. тесанти нисситака̄нам̣. джаггитака̄лети джаггита̄нам̣ руккха̄нам̣ пуппхапхалабхаритака̄ле. джагганака̄лети джагганаматтака̄ле, джагганаматтамева, на джагганака̄ран̣а̄ кин̃чи пуппхам̣ ва̄ пхалам̣ ва̄ хоти, тасмим̣ ка̄лети аттхо. ‘‘баху’’нтиа̄дина̄ ва̄ретабба̄ка̄рам̣ дассети.

пха̄тикаммена джагганто на аттхӣти йоджана̄. ана̄пуччхитва̄ва̄ти сан̇гхам̣ анапалокетва̄ва. итӣти евам̣.

н̃аттикаммат̣т̣ха̄набхеде пана евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. оса̄рети сан̇гхамаджджхам̣ павесети има̄йа н̃аттийа̄ти оса̄ран̣а̄.

нисса̄рийати сан̇гхато бахи карийати има̄йа̄ти нисса̄ран̣а̄. н̃атти упосатхо на̄ма̄ти идам̣ ка̄ран̣ӯпача̄равасена вуттам̣. тена̄ха ‘‘упосатхакаммавасена т̣хапита̄’’ти. есева найо н̃аттипава̄ран̣а̄ на̄ма̄ти еттха̄пи.

ануса̄сеййа̄тиа̄дина̄ пат̣хамапурисаеййавибхаттивасена т̣хапита̄ н̃атти аттана̄ парам̣ самманитум̣ т̣хапита̄ н̃атти на̄ма. ануса̄сеййантиа̄дина̄ уттамапурисаеййам̣вибхаттивасена т̣хапита̄ н̃атти аттана̄ва атта̄нам̣ самманитум̣ т̣хапита̄ н̃атти на̄ма. аттана̄ва атта̄ ва̄ паро ва̄ самманийати има̄йа н̃аттийа̄ти саммути. ниссат̣т̣хапаттачӣвара̄дӣни дӣйанти анена̄ти да̄нам̣, н̃атти. ваччам̣ анапеккхитва̄ ва̄чакасса нийатанапум̣сакалин̇гатта̄ напум̣сакалин̇гавасена вуттам̣.

а̄патти пат̣игган̣хийати анена̄ти пат̣иггахо.

пат̣имукхам̣ упари кад̣д̣хийати има̄йа̄ти паччуккад̣д̣хана̄.

каммамева̄ти лаккхийати анена̄ти каммалаккхан̣ам̣.

‘‘татха̄’’ти падена ‘‘каммалаккхан̣ам̣ на̄ма̄’’ти падам̣ атидисати. татоти саббасан̇га̄хикан̃аттито. пара̄ две н̃аттийо каммалаккхан̣ам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. итӣтиа̄ди нигаманам̣.

н̃аттидутийакаммат̣т̣ха̄набхеде оса̄ран̣а̄дӣнам̣ висесам̣ дассенто а̄ха ‘‘вад̣д̣хасса личчхавино’’тиа̄ди. сӣма̄саммути ча̄тиа̄дина̄ йоджана̄ ка̄табба̄.

йа̄ пана две н̃аттидутийакаммава̄ча̄ вутта̄ти йоджана̄. итӣтиа̄ди нигаманам̣.

н̃аттичатуттхакаммат̣т̣ха̄набхеде йоджана̄найо па̄кат̣ойева.

497. чатуваггакаран̣е камметиа̄дика̄йа десана̄йа самбандхам̣ дассенто а̄ха ‘‘ити камма̄ни ча̄’’тиа̄ди. таттха итӣти евам̣ дассетва̄ти самбандхо. тассаттхоти тасса ‘‘чатуваггакаран̣е камме’’тиа̄дивачанасса аттхо ведитабботи самбандхо.

ити каммаваггаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.

аттхавасавагга̄диван̣н̣ана̄

498. евам̣ каммаваггаван̣н̣анам̣ дассетва̄ тасса̄нантаре вутта̄йа ‘‘две аттхавасе пат̣ичча̄’’тиа̄дика̄йа десана̄йа анусандхим̣ дассенто а̄ха ‘‘ида̄нӣ’’тиа̄ди, ида̄ни а̄раддханти самбандхо. йа̄ни та̄ни сиккха̄пада̄нӣти йоджана̄. дит̣т̣хадхаммикавера̄нанти дит̣т̣хадхамме паваттатта̄ ча вирамитаббатта̄ ча дит̣т̣хадхаммика̄нам̣ вера̄нам̣. сам̣вара̄йа̄ти еттха сам̣пуббо варадха̄ту пидаханаттхо, а̄йасаддо ча тадаттхоти а̄ха ‘‘пидаханаттха̄йа̄’’ти. випа̄кадуккхасан̇кха̄та̄нанти па̄н̣а̄типа̄та̄дӣнам̣ випа̄кабхӯта̄нам̣ дуккхасан̇кха̄та̄нам̣. сампара̄йика̄нанти сампара̄йе паватта̄нам̣. идха̄ти имасмим̣ сиккха̄падапан̃н̃атта̄нисам̣сат̣т̣ха̄не. ‘‘ваджджанӣйабха̄вато’’ти имина̄ ваджджетабба̄нӣти ваджджа̄нӣти вачанаттхам̣ дассети. бха̄йанти етехӣти бхайа̄ни. аккхамат̣т̣хена̄ти асахан̣ӣйат̣т̣хена. ‘‘акусала̄нӣти вуччантӣ’’ти имина̄ випа̄кадуккха̄ни пхалӯпача̄рена акусала̄ни на̄ма̄ти дассети. ган̣абандхабхеданаттха̄йа сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттанти евамева па̄т̣хо. поттхакесу пана ‘‘ган̣абходжанасиккха̄падам̣ пан̃н̃атта’’нти па̄т̣хо ликхито. саббаттха̄ти саббасмим̣ аттхавасавагге. йанти вачанам̣. еттха̄ти имасмим̣ вагге.

ити аттхавасаваггаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.

499. ваттесу ваттама̄но пуггало оса̄рӣйати анена̄ти оса̄ран̣ӣйам̣, каммам̣. тена вуттам̣ ‘‘йена каммена оса̄рӣйати, там̣ каммам̣ пан̃н̃атта’’нти. ‘‘йена каммена̄’’тиа̄дина̄ бхан̣д̣анака̄рака̄дайо нисса̄рӣйанти анена каммена̄ти нисса̄ран̣ӣйанти вачанаттхам̣ дассети.

500. сатта̄паттиккхандха̄ пан̃н̃аттам̣ на̄ма̄ти самбандхо. антара̄ти какусандха̄дӣнам̣ тин̣н̣ам̣ буддха̄нан̃ча амха̄кам̣ бхагавато ча антаре. ‘‘сиккха̄паде’’ти имина̄ ‘‘апан̃н̃атте’’ти падасса аттхам̣ дассети. маккат̣ӣваттхуа̄дивинӣтакатха̄ анупан̃н̃аттам̣ на̄ма̄ти самбандхо. ‘‘сиккха̄паде’’ти имина̄ ‘‘пан̃н̃атте’’ти падасса аттхам̣ дассети. саббаттха̄ти саббасмим̣ а̄нисам̣савагге.

ити а̄нисам̣саваггаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.

501. саббасиккха̄пада̄нам̣ сан̇гаханти самбандхо. таттха̄ти ‘‘нава сан̇гаха̄’’тиа̄дипа̄т̣хе еваматтхо ведитабботи йоджана̄. ‘‘ваттхуна̄ сан̇гахо’’ти имина̄ ‘‘ваттхусмим̣, ваттхӯнам̣ сан̇гахо’’ти аттхам̣ нива̄рети. еттха̄ти ‘‘ваттхусан̇гахо’’тиа̄дипа̄т̣хе. хӣти виттха̄ро. йасма̄ наттхӣти самбандхо. сабба̄нӣти сиккха̄пада̄ни. ‘‘сан̇гахита̄нӣ’’ти имина̄ сан̇гахитабботи сан̇гахоти ниббачанам̣ дассети. евам̣ та̄ва̄тиа̄ди нигаманам̣.

йасма̄ пана сан̇гахита̄ти самбандхо.

еваметтха̄тиа̄дина̄ кхандхасамут̣т̣ха̄наадхикаран̣асаматхе сампин̣д̣етва̄ нигаманам̣ дассети. еттха̄ти сан̇гахавагге.

ити самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа

навасан̇гахитаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.

нит̣т̣хита̄ти нит̣т̣хам̣ ниппхаттим̣ ита̄ гата̄ти нит̣т̣хита̄, атха ва̄ нит̣т̣хе ниппхаттийам̣ ита̄ т̣хита̄ти нит̣т̣хита̄. часаддо авадха̄ран̣аттхо, нит̣т̣хита̄ ева̄ти хи аттхо. анутта̄наттхападаван̣н̣ана̄ти анутта̄на̄нам̣ аттхавантапада̄нам̣, аттха̄нан̃ча пада̄нан̃ча ван̣н̣ана̄.

ити парива̄раван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.

нит̣т̣хита̄ ча па̄читйа̄диван̣н̣ана̄йа йоджана̄ти.

джа̄дилан̃чхитана̄менанека̄нам̣ ва̄чито майа̄;

парива̄равинайасса, саматто йоджана̄найо.

нигаманакатха̄ван̣н̣ана̄

евам̣ винайасам̣ван̣н̣анам̣ катва̄ ида̄ни там̣ нигаменто а̄ха ‘‘етта̄вата̄’’тиа̄ди. таттха етта̄вата̄ти еттакена ‘‘йо каппакот̣ӣхипи аппамеййа’’нтиа̄дивачанато (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.гантха̄рамбхакатха̄) пат̣т̣ха̄йа ‘‘навасан̇гахитаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄’’ти вачанапарийоса̄на̄нам̣ аккхарападабйан̃джана̄нам̣ самуда̄йабхӯтена вачанаккамена, саматта̄ти самбандхо.

убхатовибхан̇гакхандхакапарива̄равибхаттидесананти убхатовибхан̇гена ча кхандхакена ча парива̄рена ча вибхаджитаббадесанам̣ винайапит̣аканти самбандхо. на̄тхоти бхиккхубхиккхунӣнам̣ хитапат̣ипаттим̣ йа̄чанат̣т̣хена ча килеса̄нам̣ упата̄панат̣т̣хена ча венеййа̄нам̣ хитасукхам̣ а̄сӣсанат̣т̣хена ча читтиссарийат̣т̣хена ча на̄тхо. венеййанти винетаббат̣т̣хена венеййам̣. джиноти пан̃чама̄ра̄нам̣ джитат̣т̣хена джино. айам̣ панеттха йоджана̄ – на̄тхо венеййам̣ виненто джино убхатовибхан̇гакхандхакапарива̄равибхаттидесанам̣ йам̣ винайапит̣акам̣ а̄ха̄ти.

самадхикасаттавӣсатисахассаматтена̄ти саха адхикена саттасахассаппама̄н̣ена ча вӣсатисахассаппама̄н̣ена ча гантхена̄ти самбандхо. тасса̄ти винайапит̣акасса. самантапа̄са̄дика̄ти самантато паса̄дам̣ вахика̄, джаника̄ ва̄. татра̄йам̣ йоджана̄ – тасса самадхикасаттавӣсатисахассаматтена гантхена самантапа̄са̄дика̄ на̄ма сам̣ван̣н̣ана̄ саматта̄ти.

татриданти татра идам̣. ‘‘татра̄’’ти падам̣ пуримавачана̄пеккхам̣. татра ‘‘самантапа̄са̄дика̄ на̄ма̄’’ти вачанети хи аттхо. самантапа̄са̄дикаттасминти паччаттаттхе четам̣ бхуммавачанам̣ хоти ‘‘идампи сӣласми’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.194 а̄дайо) вийа, самантапа̄са̄дикаттанти аттхо. айам̣ панеттха йоджана̄татра ‘‘самантапа̄са̄дика̄ на̄ма̄’’ти вачане самантапа̄са̄дика̄йа идам̣ самантапа̄са̄дикаттам̣ хотӣти айам̣ самантапа̄са̄дикабха̄воти аттхо.

а̄чарийапарам̣паратотиа̄дӣсу га̄тха̄су вуттам̣ нававидхам̣ висесанападам̣ ‘‘на диссатӣ’’ти падена самбандхитаббам̣. сампассатанти самма̄ пассанта̄нам̣ вин̃н̃ӯнанти самбандхо. йатоти йасма̄, на диссатӣти самбандхо. еттха̄ти сам̣ван̣н̣ана̄йам̣. самантапа̄са̄дика̄твева̄ти самантапа̄са̄дика̄ ити ева на̄ма. винайасса̄ти винайапит̣акасса. винеййадаманакусалена̄ти винеййа̄нам̣ дамане чхекена. локана̄тхена̄ти лока̄нам̣ на̄тхена. локаманукампама̄нена̄ти локам̣ анукампама̄нена. айан̃хеттха йоджана̄ – а̄чарийапарам̣парато…пе… вибхан̇ганайабхедадассанато сампассатам̣ вин̃н̃ӯнам̣ еттха кин̃чи апа̄са̄дикам̣ йато на диссати, тасма̄ винеййадаманакусалена локана̄тхена локаманукампама̄нена бхагавата̄ вуттасса винайасса айам̣ самантапа̄са̄дика̄твева сам̣ван̣н̣ана̄ паватта̄ти.

тиссопи има̄ сӣхал̣ат̣т̣хакатха̄йо сутва̄ти самбандхо. касса сантике сутанти а̄ха ‘‘буддхамитто…пе… сантике’’ти. ‘‘буддхамитто’’ти на̄мена виссутасса йасассино винайан̃н̃усса дхӣрасса тхерасса сантике сутва̄ти йоджана̄. ‘‘сутва̄’’ти падам̣ ‘‘а̄раддха̄’’ти паде пуббака̄лакирийа̄висесанам̣.

маха̄мегхавануййа̄не бхӯмибха̄ге патит̣т̣хито саттху маха̄бодхивибхӯсито йо маха̄виха̄ро аттхӣти йоджана̄.

тасса маха̄виха̄расса даккхин̣е диса̄бха̄ге падха̄нагхарам̣ падха̄нагхарана̄макам̣ уттамам̣ сучича̄риттасӣлена бхиккхусан̇гхена севитам̣ йам̣ паривен̣ам̣ аттхи, таттха ка̄райӣти йоджана̄.

кона̄мо ка̄райӣти а̄ха ‘‘ул̣а̄ракуласамбхӯто…пе… виссуто’’ти. таттха ул̣а̄ракуласамбхӯто сан̇гхупат̣т̣ха̄йако сада̄ ана̄кула̄йа саддха̄йа ратанаттайе пасанно ‘‘маха̄нигамаса̄мӣ’’ти виссуто упа̄сако ка̄райӣти самбандхо.

кам̣ ка̄райӣти а̄ха ‘‘ча̄ру…пе… сампаннасалила̄сайа’’нти. таттха ча̄рупа̄ка̄расам̣читам̣ собхена па̄ка̄рена сут̣т̣ху читам̣ чинитам̣ манорамам̣ сӣтаччха̄йатарӯпетам̣ сӣтаччха̄йена руккхена упетам̣ сампаннасалила̄сайам̣ мадхураджала̄дха̄рам̣ йам̣ па̄са̄дам̣ ка̄райӣти йоджана̄. маха̄нигамаса̄мино татра па̄са̄де васата̄майа̄ти самбандхо.

кам̣ уддиситва̄ кӣдиса̄ ка̄ а̄раддха̄ти а̄ха ‘‘сучисӣласама̄ча̄рам̣…пе… винайаван̣н̣ана̄’’ти. таттха сучисӣласама̄ча̄рам̣ буддхасиривхайам̣ тхерам̣ уддиситва̄ иддха̄ аттхавиниччхайа̄дӣхи парипун̣н̣а̄ йа̄ винайаван̣н̣ана̄ а̄раддха̄ти йоджана̄.

ким̣на̄масса ран̃н̃о катаме сам̣ваччхаре а̄раддха̄, кисмим̣ ка̄ле паринит̣т̣хита̄ти а̄ха ‘‘па̄лайантасса…пе… паринит̣т̣хита̄’’ти. таттха сакалам̣ лан̇ка̄дӣпам̣ нираббудам̣ катва̄ти самбандхо. па̄лайантасса сиринива̄сасса сирипа̄лайасассино ран̃н̃о джайасам̣ваччхарети самбандхо. самавӣсатиме кхеме джайасам̣ваччхаре айам̣ винайасам̣ван̣н̣ана̄ а̄раддха̄, екавӣсамхи ран̃н̃о екавӣсатиме сам̣ваччхаре сампатте сати паринит̣т̣хита̄ти йоджана̄.

йатха̄ аттано сам̣ван̣н̣ана̄ нирупаддава̄ сӣгхам̣ нит̣т̣хам̣ упагата̄, евам̣ локасса дхаммӯпасам̣хита̄ сӣгхам̣ гаччхантӯти а̄сӣсам̣ дассенто а̄ха ‘‘упаддава̄куле’’тиа̄ди. таттха упаддава̄куле упаддавехи а̄куле локе сатталоке нирупаддавато упаддававирахато йатха̄ айам̣ винайасам̣ван̣н̣ана̄ екасам̣ваччхаренева нит̣т̣хам̣ упа̄гата̄, евам̣ саббасса локасса а̄раддха̄ саббепи дхаммӯпасам̣хита̄ аттха̄ нирупаддава̄ сӣгхам̣ нит̣т̣хам̣ гаччхантӯти йоджана̄.

аттана̄ сама̄читасса пун̃н̃асса иччхитаттхе парин̣а̄манам̣ дассенто а̄ха ‘‘чират̣т̣хитаттхам̣ дхаммасса̄’’тиа̄ди. таттха дхаммасса чират̣т̣хитаттхам̣ имам̣ винайасам̣ван̣н̣анам̣ каронтена саддхаммабахума̄нена майа̄ йан̃ча пун̃н̃ам̣ сама̄читам̣, саббасса тасса пун̃н̃асса а̄нубха̄вена саббепи па̄н̣ино дхаммара̄джасса бхагавато саддхаммарасасевино бхаванту.

саддхаммо чирам̣ тит̣т̣хату, дево ка̄ле вассам̣ вассанто чирам̣ паджам̣ саттасамӯхам̣ таппету. ра̄джа̄ дхаммена меданим̣ раккхатӯти йоджана̄. итисаддо парисама̄панаттхо. ити паринит̣т̣хам̣ сут̣т̣ху а̄панам̣ дат̣т̣хаббантӣти аттхо.

саддха̄ ча буддхи ча вӣрийан̃ча саддха̄буддхивӣрийа̄ни, висуддха̄ни ча та̄ни саддха̄буддхивӣрийа̄ни чети висуддхасаддха̄буддхивӣрийа̄ни, парама̄ни ча та̄ни висуддхасаддха̄буддхивӣрийа̄ни чети парамависуддхасаддха̄буддхивӣрийа̄ни, техи париман̣д̣ито парамависуддхасаддха̄буддхивӣрийапат̣иман̣д̣ито, тена, тхерена̄ти самбандхо. сӣлан̃ча а̄ча̄ро ча аджджаван̃ча маддаван̃ча сӣла̄ча̄раджджавамаддава̄ни, та̄ни а̄дӣни йесам̣ тети сӣла̄ча̄раджджавамаддава̄дайо, а̄дисаддена кхантисорачча̄дайо сан̇ган̣ха̄ти, тейева гун̣а̄ти сӣла̄ча̄раджджавамаддава̄дигун̣а̄, тесам̣ самудайоти сӣла̄ча̄раджджавамаддава̄дигун̣асамудайо, тена самудито сут̣т̣ху па̄кат̣оти сӣла̄ча̄раджджавамаддава̄дигун̣асамудайасамудито, тена тхерена̄ти самбандхо.

сакасамайо ча самайантаро ча сакасамайасамайантара̄, тейева пана гаханасадисатта̄ гахананти сакасамайасамайантарагаханам̣, тасса аджджхога̄хан̣ам̣ сакасамайасамайантарагаханаджджхога̄хан̣ам̣, тасмим̣ саматтхо сакасамайасамайантарагаханаджджхога̄хан̣асаматтхо. тена тхерена̄ти самбандхо. висесена ан̃джати па̄кат̣ам̣ каротӣти вийатто, пуггало, вийаттасса идам̣ веййаттийам̣, сати. пан̃н̃а̄ ча веййаттийан̃ча пан̃н̃а̄веййаттийам̣, тена саманна̄гатена̄ти самбандхо. саманна̄гатена тхерена̄ти йоджана̄.

тӣн̣и пит̣ака̄нӣти типит̣акам̣, тамева парийа̄пун̣итаббатта̄ парийаттӣти типит̣акапарийатти, тасса пабхедо еттха саттхуса̄санети типит̣акапарийаттипабхедам̣, тасмим̣. саха ат̣т̣хакатха̄йа̄ти са̄т̣т̣хакатхам̣, саттху са̄санам̣, тасмим̣ саттхуса̄санети самбандхо. саттхуно парийаттипат̣ипаттипат̣иведхавасена тивидхам̣ са̄санам̣ саттхуса̄санам̣, бйа̄сопи йуджджатева, тасмим̣ саттхуса̄сане ‘‘аппат̣ихата’’ити падена самбандхитаббам̣. аппат̣ихатам̣ н̃а̄н̣ам̣ аппат̣ихатан̃а̄н̣ам̣, идам̣ тасмим̣ винайасам̣ван̣н̣ана̄ка̄ле тхерасса пат̣иведхан̃а̄н̣а̄бха̄вато сутамайачинта̄майан̃а̄н̣ам̣ сандха̄йа вуттанти дат̣т̣хаббам̣. аппат̣ихатан̃а̄н̣асса пабха̄во етасса̄ти аппат̣ихатан̃а̄н̣апабха̄во, тена тхерена̄ти самбандхо. махантам̣ веййа̄каран̣аметасса̄ти маха̄веййа̄каран̣о, имина̄ сиккха̄нируттиа̄дӣхи чхал̣ан̇ге махантавеййа̄каран̣е тхерасса аппат̣ихатан̃а̄н̣апабха̄ватам̣ дассети, тена маха̄веййа̄каран̣ена тхерена̄ти самбандхо.

каран̣ам̣ вуччати т̣ха̄нам̣ карийати учча̄рийати еттха, етена̄ти ва̄ вачанаттхена, каран̣асса сампатти каран̣асампатти, та̄йа джанитам̣ каран̣асампаттиджанитам̣. сукхена тхерамукхато виниггатам̣ сукхавиниггатам̣, каран̣асампаттиджанитена хетубхӯтена сукхавиниггатам̣ каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатам̣. мадхуравачанан̃ча уда̄равачанан̃ча мадхурода̄равачанам̣, пуббападе уттарападалопо, имина̄ кет̣убхапакаран̣е (субодха̄лам̣ка̄ре 127-142 га̄тха̄су) вуттесу дасасу саддагун̣есу мадхурата̄гун̣ена ча уда̄рата̄гун̣ена ча саманна̄гатабха̄вам̣ дассети. каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатан̃ча там̣ мадхурода̄равачанан̃чети каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатамадхурода̄равачанам̣. атха ва̄ каран̣асампаттиджанитан̃ча там̣ сукхавиниггатамадхурода̄равачанан̃чети каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатамадхурода̄равачанам̣. елам̣ вуччати дуруттадосо, наттхи еламетасса̄ти нела̄, сойева ван̣н̣о нелаван̣н̣о, тена йуттам̣ нелаван̣н̣айуттам̣, каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатамадхурода̄равачанам̣ нелаван̣н̣айуттаметасса̄ти каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатамадхурода̄равачананелаван̣н̣айутто, тхеро. висесанапарападасама̄со, нелаван̣н̣айуттакаран̣асампатти джанитасукхавиниггатамадхурода̄равачаноти хи аттхо, тена тхерена̄ти самбандхо. йуттан̃ча париса̄йа сотена анурӯпатта̄, муттан̃ча париса̄йа виса̄радатта̄ти йуттамуттам̣, вачанам̣, там̣ вадати сӣлена̄ти йуттамуттава̄дӣ, тена тхерена̄ти самбандхо.

каммасассатауччхедаиссаранимма̄на̄дивасена на̄на̄ ва̄да̄ етесанти ва̄дино, на̄на̄ва̄да̄ джана̄, ва̄дӣнам̣, ва̄дӣсу ва̄ варо каммакирийава̄датта̄ти ва̄диваро, тена тхерена̄ти самбандхо. па̄л̣ийа̄ аттхам̣ ван̣н̣етум̣ саматтхатта̄ маханто кави маха̄кави, тена тхерена̄ти самбандхо.

аттхадхамманируттипат̣ибха̄навасена пабхинна̄йа пат̣исамбхида̄йа парива̄ритоти пабхиннапат̣исамбхида̄парива̄ро, тасмим̣ уттаримануссадхаммети самбандхо. чха абхин̃н̃а̄ ча пат̣исамбхида̄ ча чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄, та̄ а̄дайо йесам̣ тети чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄дайо, а̄дисаддена тевиджджа̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄дайо пабхеда̄ етасса̄ти чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄диппабхедо, сойева гун̣о чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄диппабхедагун̣о, тена пат̣иман̣д̣ито чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄диппабхедагун̣апат̣иман̣д̣ито, тасмим̣ уттаримануссадхаммети самбандхо. уттариманусса̄нам̣ джха̄нала̄бхиа̄дӣнам̣ дхаммо уттаримануссадхаммо, атха ва̄ манусса̄нам̣ кусалакаммапатхасан̇кха̄тадхаммато уттарӣти уттаримануссадхаммо, джха̄на̄дидхаммо, тасмим̣, ‘‘суппатит̣т̣хита’’ ити падена самбандхитаббам̣. суппатит̣т̣хита̄ буддхи етесанти суппатит̣т̣хитабуддхино, тесам̣ тхера̄нанти самбандхо. тхера̄нам̣ вам̣се пака̄рена диппанти, падӣпо вийа̄ти ва̄ тхеравам̣саппадӣпа̄, тесам̣. тхиро сӣласама̄дхипан̃н̃а̄сан̇кха̄то гун̣о етесаматтхӣти тхера̄, тесам̣, вам̣са̄лан̇ка̄рабхӯтена̄ти самбандхо. маха̄виха̄ре васанасӣла̄ васанадхамма̄, васане са̄дхука̄рӣти ва̄ маха̄виха̄рава̄сино, тесам̣, тхера̄нанти самбандхо. вам̣се алан̇ка̄ро, вам̣сасса ва̄ти вам̣са̄лан̇ка̄ро, со хутва̄ бхӯто, вам̣са̄лан̇ка̄рабха̄вам̣ ва̄ паттоти вам̣са̄лан̇ка̄рабхӯто, тена тхерена̄ти самбандхо.

випула̄ ча са̄ висуддха̄ чети випулависуддха̄, висесанобхайападо, випулависуддха̄ буддхи етасса̄ти випулависуддхабуддхи, тена тхерена̄ти самбандхо. на̄мамева на̄мадхеййам̣, гахитам̣ на̄мадхеййаметасса̄ти гахитана̄мадхеййо, тена тхерена ката̄ самантапа̄са̄дика̄ на̄ма айам̣ винайасам̣ван̣н̣ана̄ тит̣т̣хатӯти самбандхо.

суддхачиттасса та̄дино локаджет̣т̣хасса махесино ‘‘буддхо’’ти на̄мампи йа̄ва локамхи паваттати, та̄ва локаниттхаран̣есӣнам̣ кулапутта̄нам̣ сӣлависуддха̄йа найам̣ дассентӣ локасмим̣ тит̣т̣хатӯти йоджана̄.

ити нигаманасса аттхайоджана̄ саматта̄.

нигаманакатха̄

етта̄вата̄ ча –

ратанапун̣н̣ана̄масса, пурасса ра̄джадха̄нийа̄;

даккхин̣е мунирӯпасса, ӣсам̣па̄чӣнаниссите.

йо виха̄ро сапа̄са̄до, ка̄рито ра̄джадевийа̄;

йа̄ васата̄ майа̄ татра, ката̄ па̄читйа̄дийоджана̄.

ма̄питаратнапун̣н̣асса, саттарасева ра̄джино;

джайавассет̣т̣ха̄расамхи, сампаттейам̣ сунит̣т̣хита̄.

‘‘ратанапун̣н̣а̄’’тивхайасса ра̄джадха̄нӣнагарасса даккхин̣асмим̣ диса̄бха̄ге пан̃чайоджанаппама̄н̣е т̣ха̄не двӣхи маха̄тал̣а̄кехи сусобхитасса мидхилана̄манагарасса пураттхимасмим̣ диса̄бха̄ге дийад̣д̣хага̄вутаппама̄н̣е т̣ха̄не анеката̄лапантӣхи сусобхито чатуннам̣ кула̄нам̣ раман̣ӣйабхӯто ‘‘капхрӯ’’ ити вохарито йо со маха̄га̄мо патит̣т̣хито, таттха пат̣исандхийа̄ джа̄тена сӣла̄дигун̣ехи пасам̣ситена ‘‘джа̄гаро’’ти гарӯхи гахитана̄мадхеййена тиккхаттум̣ ра̄джӯхи ра̄джамуддина̄ лан̃чхитена ме ката̄йам̣ па̄читйа̄диван̣н̣ана̄йа йоджана̄ сампатте джиначакке тераса̄дхикачатувассасата̄дхикам̣ двисахассам̣, саккара̄дже пана екатим̣са̄дхикадвивассасата̄дхикам̣ сахассам̣ гимха̄не джет̣т̣хама̄се джун̣хапаккхасса пан̃чаме суккава̄ре нит̣т̣хам̣ патта̄ ана̄йа̄сена̄ти.

йоджана̄йа имисса̄хам̣, рачанасса̄нубха̄вато;

бхавеййа̄некаджа̄тӣсу, пит̣акаттайадха̄рако.

кусало чубхайаттхесу, париса̄су виса̄радо;

самиджджханту сусан̇каппа̄, майхан̃ча саббапа̄н̣инам̣.

ваппа̄диманатиккамма, самма̄ дево павассату;

аттаджамива раккханту, ра̄джа̄но ча̄пи медининти.

ити бхадантаджа̄гараттхерена ката̄

па̄читйа̄диван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.