1. суккависсат̣т̣хикатха̄
самуччайаккхандхаке таттха̄ти чатуббидхесу ма̄наттесу. йам̣ ма̄наттам̣ диййати, идам̣ аппат̣иччханнама̄наттам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. есева найо анантарава̄кйесупи. пат̣иччханна̄йа а̄паттийа̄ти хетваттхе каран̣авачанам̣, ка̄ран̣аттхе ниссаккавачанам̣ ва̄. аддхама̄санти паннарасадивасака̄лам̣. одха̄йа̄ти самӯхам̣ катва̄. ‘‘екато катва̄’’ти имина̄ ‘‘одха̄йа̄’’ти падасса аттхам̣ дассети. тесӯти чатуббидхесу ма̄наттесу. иданти ма̄наттам̣. аппат̣иччханна̄йа…пе… вачанатоти н̃а̄пакахету. етена аппат̣иччханна̄йа а̄паттийа̄ да̄таббам̣ ма̄наттам̣ аппат̣иччханнама̄наттанти вачанаттхам̣ дассети. танти аппат̣иччханнама̄наттам̣. идха̄ти имиссам̣ па̄л̣ийам̣. татуттарӣти тато тӣхипи уттари. на̄на̄ваттхӯни ета̄санти на̄на̄ваттхука̄йо. та̄санти на̄на̄ваттхука̄нам̣.
ма̄л̣акасӣма̄йамева̄ти сӣмама̄л̣аке ева, сӣман̇ган̣е ева̄ти аттхо. таттхева̄ти ма̄л̣акасӣма̄йамева.
ведайа̄маханти ведайа̄ми ахам̣. мама ма̄наттачарабха̄вам̣ сан̇гхам̣ джа̄на̄пемӣти аттхо. ведайатӣти манти джа̄на̄пети, ити мам̣ сан̇гхо дха̄ретӯти адхиппа̄йо. вуттанайенева̄ти па̄рива̄сикаккхандхаке вуттанайенева. никкхипитаббанти ‘‘ма̄наттам̣ никкхипа̄ми, ваттам̣ никкхипа̄мӣ’’ти никкхипитаббам̣. ма̄л̣акатоти сӣман̇ган̣ато. сопӣти саха гаччхантопи. ‘‘ма̄л̣аке на̄рочита’’нти имина̄ йасса ма̄л̣аке а̄рочитам̣, тасса ана̄рочетва̄пи никкхипитаббанти дассети. а̄рочентена ваттаббанти самбандхо.
висабха̄гехи саха васантасса ваттасса дуппӯритатта̄ вуттам̣’’сабха̄га̄ бхиккхӯ васантӣ’’ти. чатӯхи, пан̃чахи ва̄ти ва̄саддена тато атирекампи сан̇ган̣ха̄ти. париккхепа̄рахат̣т̣ха̄натоти чӣвараккхандхаке (маха̄ва. ат̣т̣ха. 379) вуттапариккхепа̄рахат̣т̣ха̄нато. ‘‘две лед̣д̣упа̄те атиккамитва̄’’ти идам̣ виха̄ре бхиккхӯнам̣ саджджха̄йа̄дисаддасаванӯпача̄рапаха̄наттхам̣ вуттам̣. саче саванӯпача̄рато на муччати, тато атирекампи атиккамитаббам̣. оккамма̄ти маггапат̣ипанна̄нам̣ бхиккхӯнам̣ вачанасаддасаванӯпача̄рапаха̄наттхам̣ оккамитва̄. ‘‘гумбена ва̄ ватийа̄ ва̄’’ти дассанӯпача̄рапаха̄наттхам̣ вуттам̣. идха упача̄ро на̄ма йаттха т̣хатва̄ пассати сун̣а̄ти, сойева десо. ан̃н̃оти чатӯхи пан̃чахи ва̄ бхиккхӯхи ан̃н̃о. еса̄ти есо ма̄наттача̄рико.
‘‘два̄дасахаттхам̣ упача̄рам̣ оккамитва̄’’ти имина̄ аноккамитва̄ аджа̄нантассева гаччхати, наттхи раттиччхедопӣти дассети. еттха дит̣т̣харӯпа̄нам̣ сутасадда̄нам̣ два̄дасахаттхӯпача̄рато бахи т̣хита̄нампи а̄рочетаббам̣. адит̣т̣ха̄сута̄нампи анто два̄дасахаттхӯпача̄рагата̄нам̣ а̄рочетаббанти дат̣т̣хаббам̣. сати каран̣ӣйети идам̣ гантусса ка̄ран̣адассанаттхам̣ вуттам̣. асати каран̣ӣйепи гантум̣ ват̣т̣ати. сопӣти еко бхиккхупи. ‘‘тасса сантике а̄рочетва̄’’ти имина̄ ана̄рочане ваттабхедадуккат̣ам̣ хотӣти дассети. екасса сантике а̄рочетва̄ никкхипийама̄не ким̣ ӯне ган̣е чаран̣адосо ва̄ виппава̄со ва̄ на хотӣти а̄ха ‘‘айан̃ча̄’’тиа̄ди. таттха айан̃ча̄ти ма̄наттача̄рико пана. йасма̄ ка̄ран̣а̄ васи, тена ка̄ран̣ена̄ти йоджана̄. бхиккхӯнан̃ча аттхибха̄вам̣ саллаккхетва̄ти пакататта̄гатака̄ле тасса ана̄рочетва̄ва гаччханти, тасма̄ бхиккхӯнан̃ча два̄дасахаттхӯпача̄ре аттхибха̄вам̣ саллаккхетва̄ти аттхо. еттха ча ‘‘ган̣асса а̄рочетва̄’’ти имина̄ ӯне ган̣е чаран̣адоса̄бха̄вам̣ дассети. ‘‘бхиккхӯнан̃ча аттхибха̄вам̣ саллаккхетва̄’’ти имина̄ виппава̄садоса̄бха̄вам̣ дассети. йанти пуббе ана̄рочитам̣ йам̣ бхиккхум̣. айанти пат̣хамам̣ пасситаббасса а̄рочетва̄ никкхипанам̣. ‘‘никкхиттаваттасса париха̄ро’’ти имина̄ аниккхиттаватте антоупача̄рагата̄нам̣ саббесам̣ а̄рочетаббанти дассети.
айанти ма̄наттача̄рико, т̣хитоти самбандхо. тена̄пӣти ма̄наттача̄рикенапи, йа̄читаббанти йоджана̄. соти аниккхиттаватто бхиккху. татра̄ти ‘‘со аббхетаббо’’ти вачане. айам̣ аббха̄навидхи вуттоти йоджана̄. айан̃ча̄ти аббха̄навидхи ча. та̄санти а̄паттӣнам̣. евантиа̄ди нигаманам̣. пат̣иччханнама̄наттам̣ пана да̄таббам̣ хотӣти самбандхо. ‘‘пат̣иччханна̄йа̄’’тиа̄дина̄ пат̣иччханна̄йа а̄паттийа̄ да̄таббам̣ ма̄наттам̣ пат̣иччханнама̄наттанти вачанаттхам̣ дассети. нанти пат̣иччханнама̄наттам̣.