2. упосатхаккхандхакам̣

68. саннипа̄та̄нуджа̄нана̄дикатха̄

132. упосатхаккхандхаке таранти отаранти еттха̄ти титтхам̣, удакатиттхам̣, титтхам̣ вийа̄ти титтхам̣, ладдхӣти а̄ха ‘‘титтхам̣ вуччати ладдхӣ’’ти. ладдхи хи бахӯнам̣ ладдхика̄нам̣ отаран̣ат̣т̣ха̄натта̄ титтхам̣ на̄ма. ан̃н̃анти са̄саникаладдхито ан̃н̃ам̣. етесанти парибба̄джака̄нам̣. итоти имасма̄ са̄саникаладдхито. йанти йам̣ дхаммаджа̄там̣. тесанти ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣. те лабхантӣти еттха тасаддо мануссависайоти а̄ха ‘‘те манусса̄’’ти. мӯгасӯкара̄ти еттха тхӯласарӣрасса сӯкарасса саддаматтасса̄пи абха̄вато мӯгасӯкаро на̄ма̄ти а̄ха ‘‘тхӯласарӣрасӯкара̄’’ти.

135. асса̄ти бхиккхуно. соти сампаджа̄намуса̄ва̄до. кинти ким̣ а̄патти. дуккат̣анти падасса дуккат̣ам̣ камманти а̄сан̇ка̄ бхавеййа̄ти а̄ха ‘‘дуккат̣а̄паттӣ’’ти. са̄ ча кхо дуккат̣а̄патти муса̄ва̄далаккхан̣ена на хотӣти йоджана̄. кена хотӣти а̄ха ‘‘бхагавато пана вачанена̄’’ти. вачанена̄ти ча ‘‘сампаджа̄намуса̄ва̄де ким̣ хоти? дуккат̣ам̣ хотӣ’’ти (маха̄ва. 135) вачанена. акирийасамут̣т̣ха̄на̄ти а̄ви каттабба̄йа а̄паттийа̄ акаран̣ена акирийасамут̣т̣ха̄на̄.

мануджена̄ти мануссена. ва̄ча̄ти ва̄ча̄йа. йака̄расса хи лопо. гиранти саддам̣. парети ан̃н̃е пуггале. ва̄часиканти ва̄ча̄то самут̣т̣хитам̣. айам̣ панеттха йоджана̄ – бхиккху кеначи а̄санне т̣хитена мануджена ва̄ча̄йа ана̄лапанто хоти, паре дӯре т̣хите пуггале сандха̄йа гирам̣ маха̄саддам̣ но ча бхан̣еййа, евампи ва̄часикамева а̄паджджеййа̄ти.

антара̄йикоти еттха каротйаттхе н̣икапаччайоти а̄ха ‘‘антара̄йакаро’’ти. ‘‘киматтха̄йа̄’’ти имина̄ кисса̄ти еттха тадаттхе чатуттхӣти дассети, хетваттхопи йуджджатева. саббаттха̄ти саббесу ‘‘дутийасса джха̄насса адхигама̄йа̄’’тиа̄дӣсу. итӣтиа̄ди нигаманам̣. уддесато ча̄ти ‘‘сун̣а̄ту ме бханте сан̇гхо’’тиа̄диуддесато ча. ниддесато ча̄ти ‘‘па̄тимоккханти а̄димета’’нтиа̄диниддесато ча.

136. девасиканти еттха н̣икапаччайо виччхаттхе хотӣти а̄ха ‘‘дивасе дивасе’’ти. татийе ча саттаме ча паккхети екасса утуно ат̣т̣хасу паккхесу татийе ча саттаме ча паккхе. ‘‘вачанато’’ти падам̣ ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти паде н̃а̄пакахету. татха̄рӯпе паччайети татха̄рӯпе викатича̄риттасан̇кха̄те паччайе. ануваттитаббанти ануматим̣ ваттитаббам̣. вачанатопӣти писаддо пуббе н̃а̄пакахетум̣ сампин̣д̣ети. етанти ‘‘йасмим̣ тасмим̣ ча̄туддасе ва̄ паннарасе ва̄ уддиситум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вачанам̣.

71. сӣма̄нуджа̄нанакатха̄

138. нимитта̄ киттетабба̄ти нимитта̄ни киттетабба̄ни. ника̄расса хи а̄ка̄ро. нимиттам̣ катоти есо паббато нимиттам̣ катоти йоджана̄. есева найо паратопи. ‘‘есева найо’’ти имина̄ ‘‘пураттхима̄йа диса̄йа ким̣ нимиттам̣? па̄са̄н̣о бханте, есо па̄са̄н̣о нимитта’’нти аттхам̣ атидисати. есева найо сесесупи. кевалам̣ пана ванаудакесу ‘‘етам̣ ванам̣, етам̣ удака’’нти ваттаббам̣. надийам̣ ‘‘еса̄ надӣ’’ти ваттабба̄. еттха пана̄ти етиссам̣ уттара̄йам̣ анудиса̄йам̣ пана. хӣти пхаладжотако. таттха̄ти ‘‘нимитта̄ киттетабба̄’’ти вачане. сӣмаман̣д̣аланти сӣмабимбам̣. самбандхантена̄ти пуриманимиттена паччхиманимиттам̣ самбандхантена. имина̄ екантарика̄дивасена нимиттакиттанам̣ на ват̣т̣ати нимиттенапи нимитта̄нам̣ самбандха̄бха̄ватоти дассети. пуриманимиттена паччхиманимиттасса самбандхе сати аджджа екам̣ нимиттам̣ киттетва̄ све екам̣ нимиттам̣ киттетва̄ти евам̣ ка̄лантарепи нимиттам̣ киттетва̄ самманитум̣ ват̣т̣атӣти ваданти.

паббатоти еттха паббам̣ вуччати пхал̣у, там̣ етасмим̣ аттхӣти паббато. ва̄ликара̄сисса суддхапам̣супаббатапасан̇гатта̄ вуттам̣ ‘‘ва̄ликара̄си пана на ват̣т̣атӣ’’ти. итаропӣти ва̄ликара̄сито ан̃н̃опи тивидхо паббато. хаттхиппама̄н̣атоти ад̣д̣хат̣т̣хамаратанахаттхипама̄н̣ато. чатӯсу диса̄сӯти виха̄расса чатӯсу диса̄су. чатӯхи ва̄ тӣхи ва̄ти еттха ва̄саддена тато адхика̄нипи гахетабба̄ни. екена ва̄ нимиттена̄ти йоджана̄. итоти паббатанимиттато. тасма̄ти йасма̄ екена нимиттена на ват̣т̣ати, тасма̄. танти паббатам̣. тасма̄ти екассева нимиттасса киттитатта̄. йо паббато аттхи, там̣ паббатанти йоджана̄. антоти паббатасса анто.

татийабха̄гам̣ ва̄ти еттха ва̄саддена пат̣хамабха̄гопи екадесопи гахетаббо. тасса̄ти таттакасса падесасса. татийабха̄га̄дито апарам̣ саббапаббатам̣ антокатва̄ самматам̣ дассенто а̄ха ‘‘саче’’тиа̄ди.

па̄са̄н̣анимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. пасати гханабха̄вена бандхатӣти па̄са̄н̣о. айагул̣опи па̄са̄н̣асан̇кхамева гаччхати тена тасса садисатта̄. айагул̣опӣти еттха писаддена тамбакам̣сават̣т̣алохасуван̣н̣араджата̄дайопи сан̇ган̣ха̄ти. йо кочӣти сила̄пава̄л̣аман̣иа̄дӣсу йо кочи. дваттим̣сапалагул̣апин̣д̣апарима̄н̣ата̄ сан̣т̣ха̄нато гахетабба̄, на тулитва̄ ган̣анавасена. кхуддакатаро па̄са̄н̣оти йоджана̄. йо пит̣т̣хипа̄са̄н̣о ва̄ йо ут̣т̣хитапа̄са̄н̣о ва̄ти йоджана̄ ка̄табба̄ – уттарава̄кйе тасаддасса анийаманиддесавачанатта̄ ‘‘па̄са̄н̣асан̇кхам̣йева̄’’ти еттха евака̄рена ‘‘на паббатасан̇кха’’нти аттхам̣ дассети. махато пит̣т̣хипа̄са̄н̣асса̄ти а̄йа̄мавиттха̄руббедхато махантасса пит̣т̣хипа̄са̄н̣асса саккасса пан̣д̣укамбалапит̣т̣хипа̄са̄н̣асса вийа. танти пит̣т̣хипа̄са̄н̣ам̣. на ват̣т̣атӣти киттетум̣ на ват̣т̣ати. хӣти ладдхадосаджотако. танти пит̣т̣хипа̄са̄н̣ам̣. сӣма̄йа̄ти сӣмато. виха̄ропӣти на кевалам̣ нимиттамева, виха̄ропи. пит̣т̣хипа̄са̄н̣о на киттетабботи самбандхо. киттетва̄ти еттха ‘‘пит̣т̣хипа̄са̄н̣а’’нти йоджетаббам̣.

вананимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. ванийати майӯракокила̄дӣхи саттехи самбхаджийатӣти ванам̣, вананти самбхаджанти еттха̄ти ва̄ ванам̣. тачо ева са̄ро етесанти тачаса̄ро, та̄лана̄л̣икера̄дайо. а̄дисаддена вен̣уа̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. анто са̄ро етесанти антоса̄ра̄, са̄каса̄ла̄дайо. а̄дисаддена кхадира̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. антоса̄рамиссака̄нанти антоса̄рехи руккхехи миссака̄нам̣. руккха̄нам̣ вананти еттха авайаваавайавибха̄вена самбандхо ведитаббо. имина̄ тин̣аванам̣ руккхавананти еттха ‘‘тин̣а̄нам̣ вана’’нти ва̄ ‘‘руккха̄нам̣ вана’’нти ва̄ аттхам̣ дассети. тин̣амева ванам̣, руккхойева вананти аттхопи йуджджатева. чатта̄ро ва̄ пан̃ча ва̄ руккха̄ти чатупан̃чаруккха̄, те маттам̣ пама̄н̣аметтха̄ти чатупан̃чаруккхаматтам̣ ванам̣, татоти чатупан̃чаруккхаматтато. екадесанти ванасса екадесам̣. ванамаджджхети ванасса вемаджджхе, ванассӯпарӣти аттхо. руккхантаресу ева хи виха̄рам̣ каронти. екадесанти ванасса екадесам̣. таттха̄ти ване. ‘‘т̣хитавана’’нти падам̣ ‘‘киттетва̄’’ти паде авуттакаммам̣, ‘‘на киттетабба’’нти паде вуттакаммам̣.

руккханимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. руккхийати пхала̄дика̄мехи сам̣варийати раккхийатӣти руккхо, махийам̣ рухатӣти ва̄ руккхо. джӣвама̄накоти локавоха̄равасена мӯлан̇кура̄дихаритасан̇кха̄таджӣвама̄нако. парин̣а̄хатоти виса̄лабха̄вато. сӯчидан̣д̣акапама̄н̣оти сӯчийа̄ лекханийа̄ дан̣д̣абхӯтавел̣упама̄н̣о. со вел̣у канит̣т̣хан̇гулипама̄н̣оти дат̣т̣хаббо. татоти ат̣т̣хан̇гулуббедхасӯчидан̣д̣акапама̄н̣апарин̣а̄харуккхато. вам̣санал̣акасара̄ва̄дӣсӯти вам̣со ча нал̣ако ча сара̄во ча вам̣санал̣акасара̄ва̄, те а̄дайо йесам̣ капа̄ла̄дӣнанти вам̣санал̣акасара̄ва̄дайо, тесу. татоти вам̣са̄дито. там̣кхан̣ампӣти тасмим̣ нимиттаккхан̣епи. ака̄ран̣анти апама̄н̣ам̣. етанти навамӯласа̄кха̄ниггаманам̣. ваттум̣ ват̣т̣атӣти са̄ман̃н̃ана̄менапи висесана̄менапи ваттум̣ ват̣т̣ати. имина̄ паббата̄дӣсупи ‘‘паббато’’ти са̄ман̃н̃ана̄менапи ‘‘ван̇капаббато вепуллапаббато’’ти висесана̄менапи ваттум̣ ват̣т̣атӣти дассети.

магганимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. маггийати патхикехи, маггамӯл̣хехи ва̄ анвесийатӣти магго. йо йа̄дисо джан̇гхамагго ва̄ сакат̣амагго ва̄ винивиджджхитва̄ две тӣн̣и га̄мантара̄ни гаччхати, со та̄дисо джан̇гхамагго ва̄ сакат̣амагго ва̄ ват̣т̣атӣти йоджана̄. уккамитва̄ти паккамитва̄. йо джан̇гхамагго отарати, со на ват̣т̣атӣти йоджана̄. авал̣ан̃джа̄ти апарибхога̄. гаманам̣ джанетӣти джан̇гхо. джан̣н̣угоппхака̄нам̣ маджджхападесо. саха аттхена пан̣ийадханена̄ти саттхо, джан̇гхена вичаранто саттхо джан̇гхасаттхо. сакати саматтхети бха̄рам̣ вахитунти сакат̣о, тена вичаранто саттхо сакат̣асаттхо. джан̇гхасаттхо ча сакат̣асаттхо ча джан̇гхасакат̣асаттха̄, техи. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. етанти нимиттам̣.

кон̣анти виха̄ракон̣ам̣. гатам̣ пана магганти йоджана̄. парабха̄гети виха̄рам̣ париккхипитва̄ гаччхантехи чатӯхи маггехи парабха̄ге. дасасу на̄месӯти сатипат̣т̣ха̄нат̣т̣хакатха̄дӣсу а̄гатесу ‘‘магго пантхо патхо паджджо’’тиа̄дӣсу, абхидха̄на̄дӣсу (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 2.373; ма. ни. ат̣т̣ха. 1.106) ча а̄гатесу ‘‘магго пантхо патхо аддха̄’’тиа̄дӣсу дасасу маггана̄месу. йена кеначи на̄мена̄ти имина̄ паббата̄дӣсупи ‘‘паббато гири село адди наго ачало силуччайо сикхарӣ бхӯдхаро’’тиа̄дӣсу анекесу на̄месу йена кеначи на̄мена киттетум̣ ват̣т̣атӣти дассети.

ваммиканимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. упачика̄хи вамийати, сарабӯгхараголика̄дайо сатте ваматӣти ва̄ ваммико. там̣дивасаджа̄тоти тасмим̣ нимиттакиттитадивасе джа̄то. татоти ат̣т̣хан̇гулуббедхаговиса̄н̣апама̄н̣аваммӣкато.

надӣнимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. надати сандатӣти надӣ, наданто ети гаччхатӣти ва̄ надӣ. йасса̄ти надийа̄, сотанти самбандхо. ‘‘анваддхама̄са’’нтиа̄дина̄ екапаккхе тиккхаттум̣ екама̄се чхаккхаттум̣ вассантабха̄вам̣ дӣпети. вигатаматте сатӣти самбандхо. ‘‘ӣдисе’’ти имина̄ ‘‘анваддхама̄са’’нтиа̄диаттхам̣ атидисати. тиман̣д̣аланти хет̣т̣ха̄ джа̄н̣уман̣д̣алам̣, упари на̄бхиман̣д̣аланти тиман̣д̣алам̣. йаттха каттхачӣти титтхе ва̄ атиттхе ва̄. удакена темийатӣти йоджана̄, тинтийатӣти аттхо. на кевалам̣ нимиттейева айам̣ надӣ хоти, атха кхо надӣпа̄рагамана̄дикепӣти а̄ха ‘‘бхиккхунийа̄’’тиа̄ди. идам̣ ‘‘надӣпа̄рагаманепӣ’’ти паденева самбандхитаббам̣.

йа̄ пана̄ти надӣ пана, гата̄ти йоджана̄. танти надим̣. ватинти па̄л̣им̣. руккхапа̄дети руккхасса мӯле. удакан̃ча а̄варан̣ам̣ аджджхоттхаритва̄ паваттатийева̄ти йоджана̄. йатха̄ти йена̄ка̄рена. апаваттама̄на̄ хотӣти самбандхо.

дуббут̣т̣хика̄лети гимхасадисе дуббут̣т̣хика̄ле. ‘‘нирудакабха̄вена̄’’ти имина̄ ‘‘а̄варан̣абха̄вена̄’’ти висесанам̣ ниваттети. са̄ти удакама̄тика̄. сампа̄дентӣ хутва̄ ниччам̣ паваттатӣти йоджана̄. нимиттам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣти мануссехи нӣхат̣атта̄, сайан̃ча агаманатта̄ на ват̣т̣ати. йа̄ пана̄ти удакама̄тика̄ пана. мӯлети пат̣хамака̄ле. ка̄лантарена надӣ хотӣти самбандхо. танти удакама̄тикам̣.

удаканимитте евам̣ виниччхайо ведитабботи йоджана̄. удати пасаватӣти удакам̣. бхӯмигатамева удаканти самбандхо. тан̃ча̄ти бхӯмигатаудакан̃ча. а̄ва̄т̣а…пе… самудда̄дӣсу т̣хитам̣ апаваттанакаудаканти йоджана̄. уккхепиманти уккхипитва̄ гахитам̣. танти вачанам̣. сӯкаракхата̄йапӣти сӯкарехи кхата̄йа ва̄пийа̄пи. там̣кхан̣ан̃н̃ева̄ти тасмим̣ нимитте киттанаккхан̣ейева. а̄ва̄т̣ойева кхуддакат̣т̣хена а̄ва̄т̣акам̣. танти нимиттасан̃н̃а̄каран̣ам̣. ка̄тун̃ча̄ти сайам̣ ка̄тун̃ча. ка̄ра̄петун̃ча̄ти парехи ка̄ра̄петун̃ча. касма̄ ла̄бхасӣма̄йам̣ на ват̣т̣ати? ла̄бхасӣма̄ хи ан̃н̃есам̣ пӣл̣анам̣ каротӣти. ити имаматтхам̣ найато дассенто а̄ха ‘‘сама̄насам̣ва̄сакасӣма̄’’тиа̄ди. еттха̄ти сама̄насам̣ва̄сакасӣма̄йам̣.

ат̣т̣хадисам̣ сандха̄йа ат̣т̣ха нимитта̄ни вутта̄нӣти дат̣т̣хаббам̣. са̄ти сӣма̄. екена ва̄ нимиттена̄ти йоджана̄. тин̣н̣ам̣ нимитта̄нам̣ киттане нимитта̄нам̣ т̣хитадисам̣ саллаккхетва̄ ‘‘пураттхима̄йа диса̄йа̄’’тиа̄дина̄ киттетаббам̣. нимитта̄нам̣ сатакиттане сӣма̄йа ат̣т̣хадисам̣ саллаккхетва̄ екисса̄йапи диса̄йа бахунимитта̄ни киттетабба̄ни. син̇гха̄т̣акасан̣т̣ха̄на̄ти тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ сама̄гамат̣т̣ха̄не син̇гха̄т̣акасан̣т̣ха̄на̄, тикон̣а̄ на̄ма хотӣти адхиппа̄йо. чатурасса̄ти самачатурасса̄. син̇гха̄т̣акасан̣т̣ха̄на̄ти чатуннам̣ магга̄нам̣ самодха̄нат̣т̣ха̄не син̇гха̄т̣акасан̣т̣ха̄на̄. ад̣д̣хачандамудин̇га̄дисан̣т̣ха̄на̄ пана нимитта̄нам̣ т̣хитасан̣т̣ха̄нена хотӣти дат̣т̣хабба̄. танти сӣмам̣. бандхитука̄мехи ниссан̃ча̄расамайе бандхитабба̄ти самбандхо. баддхасӣмавиха̄ра̄нанти баддха̄ сӣма̄ етесӯти баддхасӣма̄, те ева виха̄ра̄ти баддхасӣмавиха̄ра̄, тесам̣. диса̄ча̄рикабхиккхӯнанти диса̄су ча̄рикабхиккхӯнам̣. таттха̄ти тасмим̣ екага̄макхетте, бхиккхӯнам̣ песетаббанти самбандхо. екаджджханти екато. ан̃н̃а̄нипӣти сӣмабандхага̄макхеттато ан̃н̃а̄нипи. маха̄падуматтхеро пана а̄ха̄ти йоджана̄. татоти техи на̄на̄га̄макхеттехи. а̄гантаббанти са̄мӣчидассанавасена вуттам̣. тена̄ха ‘‘а̄гаманампи ана̄гаманампи ват̣т̣атӣ’’ти. екасӣмабха̄вато вуттам̣ ‘‘антонимиттагатехи а̄гантабба’’нти.

евам̣ саннипатитесу сантесу сӣма̄ бандхитабба̄ти самбандхо. парийантам̣ катва̄ти хет̣т̣химапарийантам̣ катва̄.

паббаджджӯпасампада̄дӣнанти еттха бхан̣д̣укамма̄пуччханам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 98; ви. сан̇га. ат̣т̣ха. 144) сандха̄йа паббаджджа̄гахан̣ам̣ вуттам̣. кхан̣д̣асӣма̄ти виха̄рапаччантам̣ кхан̣д̣итам̣ вийа чхиндитам̣ вийа паватта̄ сӣма̄ кхан̣д̣асӣма̄. танти кхан̣д̣асӣмам̣. ваттам̣ джа̄нитаббанти еттха ваттам̣ виттха̄ренто а̄ха ‘‘саче хӣ’’тиа̄ди. сӣманти кхан̣д̣асӣмам̣. йатха̄ти йена̄ка̄рена бандхийама̄нети самбандхо. тасса̄ пама̄н̣ам̣ дассенто а̄ха ‘‘са̄’’тиа̄ди. са̄ти кхан̣д̣асӣма̄. аббха̄накамме саддхим̣ камма̄рахена вӣсати бхиккхӯ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘екавӣсати бхиккхӯ’’ти. татоти екавӣсатибхиккхуто. ган̣хантӣпӣти еттха писаддо сахассато орам̣ пана пагева̄ти дассети. сахассато адхикам̣ ган̣хантӣпи виха̄рапаччанте кхан̣д̣ите кхан̣д̣асӣма̄йева на̄ма. танти кхан̣д̣асӣмам̣.

татра̄ти кхан̣д̣асӣмамаха̄сӣма̄су а̄дха̄ре бхуммам̣. атха̄ти анантарам̣. еванти има̄йа авиппава̄сакаммава̄ча̄йа самманийама̄не. хӣти пхаладжотако. сӣманти сама̄насам̣ва̄сакасӣмам̣. на саккхиссантӣти пат̣хамам̣ авиппава̄сам̣ асамӯханитва̄ сӣмам̣ самӯханитум̣ на саккхиссанти. сӣмантарикапа̄са̄н̣а̄ти двиннам̣ сӣма̄нам̣ антаре вемаджджхе т̣хапита̄ па̄са̄н̣а̄. чатуран̇гулапама̄н̣а̄пӣти писаддо екан̇гулипама̄н̣а̄пи ват̣т̣атӣти дассети.

саманта̄ти кхан̣д̣асӣма̄йа саманта̄. анупарийа̄йантехӣти ануккамена кхан̣д̣асӣмапарийа̄йантехи бхиккхӯхӣти самбандхо. татоти техи сӣмантарикапа̄са̄н̣ехи, двиннам̣ сӣма̄нам̣ нимитта̄ни пат̣хамам̣ киттетва̄ паччха̄ та̄су йам̣ иччханти, там̣ бандхитаббабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. йатхиччхитам̣ бандхитум̣ ват̣т̣антопи пора̄н̣а̄чин̣н̣ам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘евам̣ сантепӣ’’тиа̄ди. убхиннампӣти двӣсу сӣма̄су т̣хита̄нам̣ убхиннампи камманти самбандхо. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄.

часаддо ва̄кйа̄рамбхаджотако. еса̄ сӣма̄ на̄ма̄ти йоджана̄. таттха̄ти пит̣т̣хипа̄са̄н̣а̄дӣсу пан̃часу т̣ха̄несу. нимиттапа̄са̄н̣а̄ йатха̄т̣ха̄не на тит̣т̣хантӣти пит̣т̣хипа̄са̄н̣ассупари нимиттапа̄са̄н̣ам̣ т̣хапитаматтам̣ сандха̄йа вуттам̣. пит̣т̣хипа̄са̄н̣ам̣ пана виджджхитва̄ нимиттапа̄са̄н̣ам̣ таттха никхан̣итва̄ йатха̄ т̣ха̄на̄ на ча̄венти, татха̄ т̣хапенти. евам̣ санте йатха̄т̣ха̄не тит̣т̣хантийева̄ти дат̣т̣хаббам̣. на сӣма̄ти сӣма̄йа патхависандха̄ракам̣ удакам̣ парийантам̣катва̄ гататта̄ сӣма̄ на джха̄йати.

кут̣игехепӣти еттха кут̣ӣти ча геханти ча ага̄рассева на̄мам̣. ага̄ран̃хи сӣта̄дидуккхасса кут̣анат̣т̣хена чхинданат̣т̣хена ча на̄на̄даббасамбха̄расса гахан̣ат̣т̣хена ча кут̣игеханти вуччати. кут̣и ева гехам̣ кут̣игехам̣, тасмимпи. бхиттим̣ акиттетва̄ти идам̣ ит̣т̣хакада̄румайам̣ бхиттим̣ сандха̄йа вуттам̣. саче сила̄майа̄ бхитти нимиттӯпага̄ бхавеййа, бхиттипи киттетабба̄. анто каритва̄ти кут̣игехасса бхиттийа̄ ва̄ анто катва̄. памукхети кут̣игехасса а̄линде. ниббодакапатанат̣т̣ха̄нети ниггалитва̄ удакасса патанат̣т̣ха̄не. евам̣ саммата̄йа сӣма̄йа̄ти йоджана̄.

‘‘кут̣т̣ам̣ акиттетва̄’’ти идам̣ пуриманайенева ведитаббам̣. антоти лен̣асса, кут̣т̣асса ва̄ анто. ока̄сети екавӣсатийа̄ бхиккхӯнам̣ ока̄се. еванти имина̄ка̄рена самманийама̄не. антоти бхиттийа̄ анто.

хет̣т̣ха̄ на отаратӣти хет̣т̣ха̄ а̄ка̄саталатта̄ на отарати. нану тхамбхе ануса̄ритва̄ отаран̣о бхавеййа, касма̄ на отаратӣти? тхамбха̄намупари екавӣсатийа̄ бхиккхӯнам̣ ока̄са̄бха̄ватоти дат̣т̣хаббам̣. хет̣т̣ха̄ отаран̣а̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. тула̄нанти тхамбха̄намупари тирийавасена т̣хита̄нам̣ руккхависеса̄нам̣. ут̣т̣хахитва̄ти бхӯмито ут̣т̣хахитва̄. тула̄руккхехӣти тула̄сан̇кха̄техи руккхехи. ‘‘екасамбандхо’’ти имина̄ на кевалам̣ тула̄руккхехева екасамбандхо, чатӯсу диса̄су чатуннам̣ бхиттӣнам̣ ан̃н̃аман̃н̃ампи самбандхоти дассети. хет̣т̣ха̄пи отаратӣти бхиттӣнамупари екавӣсатийа̄ бхиккхӯнам̣ ока̄сапахонакатта̄ вуттам̣. саче тхамбхаматтхаке…пе… хотӣти имина̄ бахӯхи тхамбхехи катапа̄са̄дасса екекасмим̣ тхамбхаматтхаке екавӣсатийа̄ бхиккхӯнам̣ ока̄се сати хет̣т̣ха̄ отаратӣти дассети. ниййӯхака̄дӣсӯти на̄гадантака̄дӣсу. а̄дисаддена бхиттикхила̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. бхитти ча̄ти ит̣т̣хакада̄румайа̄ бхитти ча. саче сила̄майа̄ бхитти ча тхамбха̄ ча хонти, киттетабба̄. бхиттилаггети бхиттӣсу лагге, бхиттӣнам̣ ва̄ лаггат̣т̣ха̄не. хет̣т̣ха̄па̄са̄дасса̄ти хет̣т̣ха̄па̄са̄де ‘‘т̣хита’’ити паде самбандхо. хет̣т̣ха̄па̄са̄дасса ва̄ тхамбха̄нанти йоджана̄. хет̣т̣ха̄ саммата̄йа сӣма̄йа упари а̄рохана̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. ниббодакапатанат̣т̣ха̄нети чхаданакот̣ийам̣.

таттха̄ти тасмим̣ тале. пит̣т̣хипа̄са̄н̣е сӣмам̣ бандханти вийа бандхантӣти йоджана̄. тенева париччхедена̄ти тенева талапариччхедена. та̄ламӯлапаббатепӣти еттха та̄ламӯлам̣ на̄ма хет̣т̣ха̄ махантам̣ хутва̄ анупуббена танукам̣ хоти, тена садисе паббатепи. вита̄насан̣т̣ха̄ноти уллочасса сан̣т̣ха̄но. чатӯсу диса̄су ниггатаса̄кхаруккхасан̣т̣ха̄но ва̄ кхуджджаруккхасан̣т̣ха̄но ва̄ хоти. йатха̄ паббато вита̄насан̣т̣ха̄но хоти, евам̣ мудин̇гасан̣т̣ха̄но ва̄ хоти пан̣авасан̣т̣ха̄но ва̄ти йоджана̄. таттха мудин̇го маджджхе тхӯло хоти, мӯле ча анте ча тануко. пан̣аво маджджхе тануко хоти, мӯле ча агге ча тхӯло. тесам̣ сан̣т̣ха̄но мудин̇гасан̣т̣ха̄но ва̄ пан̣авасан̣т̣ха̄но ва̄. хет̣т̣ха̄ ва̄ти мудин̇гасан̣т̣ха̄насса паббатасса хет̣т̣ха̄ ва̄. маджджхе ва̄ти пан̣авасан̣т̣ха̄насса маджджхе ва̄. две кӯт̣а̄нӣти две сикхара̄ни. кӯт̣антаранти кӯт̣а̄нам̣ маджджхам̣. чинитва̄ ва̄ти ит̣т̣хакасила̄хи чинитва̄ ва̄. пӯретва̄ ва̄ти пам̣сува̄лика̄хи пӯретва̄ ва̄.

саппапхан̣асадисоти саппасса пхан̣ена садисо, кхуджджо паббатоти аттхо. а̄ка̄сапаббха̄ранти бхиттийа̄ апариккхиттам̣ а̄ка̄сасан̇кха̄там̣ паббха̄рам̣. сӣмаппама̄н̣оти саддхим̣ антосусирена сӣмаппама̄н̣о. аггакот̣инти аггасан̇кха̄там̣ кот̣им̣. саче пана паббатасса хет̣т̣ха̄ антолен̣ам̣ хотӣти самбандхо. упаримасса̄ти антолен̣асса упари т̣хитасса. па̄ратоти ба̄хирато. асса̄ти паббатасса бахӣти самбандхо. оратоти антато. лен̣ам̣ хотӣти самбандхо. киттакам̣ махантанти а̄ха ‘‘сӣма̄париччхедаматиккамитва̄ т̣хита’’нти. киттакам̣ кхуддаканти а̄ха ‘‘саббапаччхимасӣма̄парима̄н̣а’’нти. танти кхуддакам̣ лен̣ам̣. атикхуддаканти саббапаччхимасӣма̄парима̄н̣а̄бха̄вато атикхуддакам̣. татоти упарисӣмато. бахӣти сӣмато бахи. ‘‘йади сӣмаппама̄н̣ам̣, сӣма̄ хотийева̄’’ти имина̄ йади на сӣмаппама̄н̣ам̣, на сӣма̄ хотийева̄ти дассети.

танти кхан̣д̣асӣмам̣. пӯретва̄ти ит̣т̣хакаматтика̄дӣхи пӯретва̄. ат̣т̣ам̣ бандхитва̄ти ат̣т̣а̄лакам̣ бандхитва̄. уман̇ганадӣти еттха ука̄ро ока̄равипарӣто, тасма̄ патхавийам̣ отаритва̄ пависитва̄ ман̇гати гаччхатӣти уман̇га̄ти аттхо дат̣т̣хаббо. уман̇га̄ча са̄ надӣ чети уман̇ганадӣ. таттха̄ти уман̇ганадийам̣. хет̣т̣ха̄патхавитале т̣хитоти сӣма̄йа хет̣т̣ха̄патхавитале иддхийа̄ т̣хито.

сӣма̄ма̄л̣акети кхан̣д̣асӣма̄йа ма̄л̣аке. ват̣аруккхоти нигродхаруккхо. татоти ват̣аруккхато. ниггатапа̄рохоти паваддхам̣ва хутва̄ руккхо а̄рохати анена̄ти па̄рохо, еко мӯлависесо. ниггато па̄рохо ниггатапа̄рохо. маха̄сӣмам̣ содхетва̄ти еттха содханам̣ на̄ма маха̄сӣмагата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ хаттхапа̄са̄найанам̣, сӣмато ва̄ бахикаран̣ам̣. бахиддха̄ти двӣхи сӣма̄хи бахиддха̄. ‘‘бахит̣т̣ха̄’’типи па̄т̣хо. бахи т̣хита̄ ка̄табба̄ти аттхо. ана̄хачча̄ти маха̄сӣма̄йа патхавӣталам̣ ва̄ таттхаджа̄таруккха̄дӣни ва̄ на а̄ханитва̄. еванти йатха̄ кхан̣д̣асӣма̄йа, евам̣ татха̄ти аттхо. сӣма̄ма̄л̣акети кхан̣д̣асӣма̄ма̄л̣аке.

сӣма̄ма̄л̣акети двиннам̣ сӣма̄нам̣ ан̇ган̣е. сӣма̄ма̄л̣акасса̄ти каммасса катат̣т̣ха̄насса сӣма̄ма̄л̣акасса. веха̄сат̣т̣хитаса̄кха̄йа̄ти каммасса акатат̣т̣ха̄не сӣма̄ма̄л̣аке ут̣т̣хита̄йа веха̄се т̣хита̄йа са̄кха̄йа. тасса̄ти бхиккхуно па̄да̄ ва̄ нива̄санапа̄рупанам̣ ва̄ти самбандхо. пуриманайепӣти ‘‘сӣма̄ма̄л̣аке ват̣аруккхо хотӣ’’тиа̄дина̄ вутте пуриманайепи. татра̄ти пуриманайе. уккхипа̄петва̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣти двӣхи сӣма̄хи ут̣т̣хитаруккхасса са̄кха̄ ва̄ тато ниггатапа̄рохо ва̄ двӣсу сӣма̄су патхавӣталам̣ ва̄ таттха джа̄таруккха̄дӣни ва̄ а̄хачча т̣хитатта̄ уккхипа̄петва̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. а̄нетабботи еттха двикаммика̄йа нӣдха̄туйа̄ ападха̄накаммассева вуттатта̄ ‘‘бхиккхӯ’’ти падха̄накаммам̣ аджджха̄харитаббам̣. аббхуггаччхатӣти аббхам̣ а̄ка̄сам̣ уггаччхати. татра̄ти паббате. касма̄ а̄нетабботи а̄ха ‘‘баджджхама̄на̄йева хӣ’’тиа̄ди. таттха баджджхама̄на̄йева̄ти каммава̄ча̄йа баджджхама̄на̄йева. имина̄ абаддхасӣма̄ пама̄н̣арахитам̣ десам̣ отаратӣти дассети. йам̣кин̃чӣти йам̣кин̃чи паббата̄ди. йаттха каттхачӣти йасмим̣ касмим̣чи т̣ха̄не. екасамбандхена̄ти баддхасӣма̄йа екасамбандхена. итӣти тасма̄ а̄нетабботи йоджана̄.

140. тӣн̣и йоджана̄ни тийоджанам̣. ‘‘пама̄н̣а’’нти имина̄ парамасаддасса атирекауттаматтхе ниваттети. етисса̄ти сӣма̄йа. самманантена бхиккхуна̄ти самбандхо. кон̣ато минитам̣ кон̣анти йоджана̄. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. а̄паттин̃ча̄ти дуккат̣а̄паттин̃ча.

па̄райатӣти аджджхоттхарати. ‘‘китака̄бхидхеййалин̇га̄’’ти (качча̄йанаса̄ре 45 га̄тха̄йам̣) вачанато абхидхеййабхӯтам̣ сӣмам̣ сандха̄йа иттхилин̇гавасена па̄ра̄ти вуттам̣. надийа̄ти упайогаттхе са̄мивачанам̣. надинти хи аттхо. надим̣ аджджхоттхарама̄нам̣ сӣманти самбандхо. еттха̄ти надипа̄расӣма̄йам̣. йаттхасса̄ти еттха йаттха асса̄ти падавибха̄гам̣ дассенто а̄ха ‘‘йаттха надийа̄’’тиа̄ди. ‘‘надийа̄’’ти имина̄ йам̣саддасса висайам̣ дассети. дхувана̄ва̄ти еттха дхувасаддо ниччаттхоти а̄ха ‘‘ниччасан̃чаран̣ана̄ва̄’’ти. имина̄ дхувена ниччена сан̃чаран̣ана̄ва̄ дхувана̄ва̄ти вачанаттхам̣ дассети. асса̄ти хоти, бхавеййа ва̄. на̄ва̄йа пама̄н̣ам̣ дассенто а̄ха ‘‘йа̄’’тиа̄ди. таттха йа̄ти на̄ва̄. па̄джанапурисена̄ти еттха па̄джанам̣ на̄ма еко на̄ва̄йа гаманӯпакаран̣ависесо. со хи паджати на̄ва̄ гаччхати анена̄ти па̄джананти вуччати. джака̄расса чака̄рам̣ катва̄ па̄чанантипи йуджджатева. тасса га̄хакена пурисена саддхинти аттхо. са̄ на̄ва̄ нӣта̄ти самбандхо. уддхам̣ ва̄ адхо ва̄ти надийа̄ пат̣исотам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄сотам̣ ва̄. тхенехи ва̄ти чорехи ва̄. кин̃ча̄пи хат̣а̄, пана татха̄пи авассам̣ лаббханеййа̄, дхувана̄ва̄ва хотӣти йоджана̄. ва̄тена ва̄ти ма̄лутена ва̄ ‘‘чхинна’’ити самбандхо. вӣчӣхӣти таран̇гехи. таран̇го хи вичитта̄ка̄рена чиноти вад̣д̣хатӣти вӣчӣти вуччати. кин̃ча̄пи надӣмаджджхам̣ нӣта̄, пана татха̄пи авассам̣ а̄харитабба̄, дхувана̄ва̄ва хотӣти йоджана̄. огатети отаритва̄ гате. тхалам̣ усса̄рита̄ти тхалам̣ уккхипитва̄ са̄рита̄ па̄пита̄ на̄ва̄пӣти самбандхо. висан̇кхатападара̄ти сан̇кхатавирахитапхалака̄ ва̄. дхувана̄ва̄ва хотӣти нимиттакиттанака̄ле ниччасан̃чаран̣ана̄ватта̄ дхувана̄ва̄ва хотӣти адхиппа̄йо. татра̄ти ‘‘дхувана̄ва̄’’тивачане. нимиттам̣ ва̄ сӣма̄ ва̄ каммава̄ча̄йа гаччхатӣти еттха кин̃ча̄пи на нимиттам̣ каммава̄ча̄йа гаччхати, сӣма̄йа пана авина̄бха̄вато вуттам̣ ‘‘каммава̄ча̄йа гаччхатӣ’’ти. тасма̄ти йасма̄ва на̄ва̄йа а̄гаччханта̄пи бхагавата̄ анун̃н̃а̄та̄, тасма̄.

йаттха̄ти надипа̄расӣмасаммананат̣т̣ха̄не. руккхасан̇гха̄т̣амайоти руккхасамӯхена като. падарабаддхоти пхалакехи баддхо. сан̃чаран̣айогготи сан̃чаран̣аккхамо. па̄л̣ийам̣ ‘‘асса̄’’ти т̣ха̄не ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘аттхӣ’’ти вуттатта̄ ‘‘асса̄’’типадасса хотӣти аттхойева дат̣т̣хаббо. там̣кхан̣ан̃н̃ева̄ти тасмим̣ нимиттакиттаккхан̣ейева. руккхам̣ чхиндитва̄ катоти самбандхо. екападикасетӯти екена падена гаманайогго екападико, сойева сетӯти екападикасету. акаппийасетум̣ дассенто а̄ха ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди. тена̄ти сетуна̄. сан̃чаритум̣ на сакка̄ хотӣти йоджана̄.

йаттха̄ти йасмим̣ надипа̄расӣмасаммананат̣т̣ха̄не. абхимукхатиттхейева̄ти сӣма̄йа абхимукхатиттхе ева. дхувана̄ва̄ ва̄ дхувасету ва̄ абхимукхатиттхато ӣсакам̣ уддхам̣ а̄рохантопи адхо орохантопи каппатӣти дассенто а̄ха ‘‘саче’’тиа̄ди. ӣсаканти екаусабха двиусабха̄дивасена манам̣ аппаматтам̣. уддхам̣ ва̄ти абхимукхатиттхато упари ва̄. адхо ва̄ти тато хет̣т̣ха̄ ва̄. га̄вутаматтаббхантарети га̄вутапама̄н̣асса т̣ха̄насса аббхантаре.

саханимиттакиттанавидхина̄ самманитаббавидхим̣ дассенто а̄ха ‘‘иман̃ча пана̄’’тиа̄ди. двӣсу тӣресу т̣ха̄тумасаккун̣еййатта̄ вуттам̣ ‘‘екасмим̣ тӣре т̣хатва̄’’ти. татоти нимиттато. атта̄нанти нимиттакиттанам̣ винайадхарам̣ сандха̄йа вуттам̣. париккхипантена̄ти парийа̄йантена. тасса̄ти таттакасса париччхедасса. саммукхат̣т̣ха̄нети адхосоте надитӣре т̣хитасса нимиттасса саммукхат̣т̣ха̄не. татоти нимиттато. тасса̄ти таттакасса париччхедасса. саммукха̄ надитӣре нимиттам̣ аттхӣти самбандхо. сан̇гхат̣етаббанти самбандхитаббам̣. атха̄ти нимиттакиттанато паччха̄. ‘‘саббанимитта̄нам̣ анто т̣хите бхиккхӯ хаттхапа̄сагате катва̄’’ти идам̣ саббам̣ екам̣ га̄макхеттам̣ бйа̄петва̄ самманитабха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣. саче сакалам̣ га̄макхеттам̣ абйа̄петва̄ екадесе самманитам̣ хоти, нимиттато бахи т̣хите бхиккхӯпи хаттхапа̄сагате катва̄ самманитабба̄. камманти сӣмасаммутикаммам̣. ‘‘т̣хапетва̄ нади’’нтивачанасса ка̄ран̣ам̣ дассенто а̄ха ‘‘надӣ пана баддхасӣмасан̇кхйам̣ на гаччхатӣ’’ти.

дӣпако хотӣти еттха дӣпоти антарадӣпо. со хи йасма̄ джаламаджджхе диппати, йасма̄ ча двидха̄ а̄по еттха сандати, тасма̄ дӣпоти вуччати, сойева кхуддакат̣т̣хена дӣпако. кака̄ро хи кхуддакаттхава̄чако. танти дӣпакам̣. аттана̄ти винайадхарена. ориманте ча па̄риманте ча̄ти адхосоте надитӣре т̣хитасса нимиттасса саммукхе ориманте ча па̄риманте ча. паратӣре нимиттам̣ киттетва̄ти самбандхо. кисса саммукхат̣т̣ха̄не нимиттанти а̄ха ‘‘надийа̄ ориматӣре нимиттасса саммукхат̣т̣ха̄не’’ти. татоти нимиттато. саммукха̄ нимиттам̣ аттхӣти самбандхо. па̄риманте ча ориманте ча̄ти паратӣре упарисоте т̣хитасса нимиттасса саммукхе па̄риманте ча ориманте ча. пат̣хамакиттитанимиттена̄ти ориматӣре упарисоте пат̣хамам̣ киттитена нимиттена. ека̄ сӣма̄ имасса̄ти екасӣмо, дӣпако. ‘‘тӣрадвайан̃ча̄’’ти падамапеккхитва̄ ‘‘екасӣма’’нти самбандхитаббам̣. ваччаманапеккхитва̄ ‘‘екасӣма̄’’типи ниччаиттхилин̇гавасена па̄т̣хо аттхи.

уддхам̣ ва̄ адхо ва̄ти еттха ва̄саддо анийамавикаппаттхо. атха̄ти тасмим̣ адхикатаре сатӣти йоджана̄. виха̄расӣмапариччхеданимиттасса уджукамева̄ти саче дӣпако адхо адхикатаро хоти, ориматӣре адхосоте т̣хитасса виха̄расӣмапариччхеданимиттасса уджукамева. сикхаранти син̇гам̣. тан̃хи сикхам̣ маттхакам̣ ра̄ти ган̣ха̄тӣти сикхаранти вуччати. татоти дӣпакасса па̄римантанимиттато. паратӣранимитта̄ни киттетва̄ти самбандхо. айам̣ дӣпакасса виха̄расӣмапариччхедато адхо адхикатаре виниччхайо. уддхам̣ адхикатарепи имина̄нуса̄рена ведитабботи со на дассито. паббатасан̣т̣ха̄на̄ти паббатена самам̣ т̣ха̄нам̣ етисса̄ти паббатасан̣т̣ха̄на̄.

уддхампи адхопӣти писаддо самуччайаттхо. убхопи сикхара̄нӣти уддхам̣ сикхарам̣, адхо сикхаранти убхопи сикхара̄ни. мудин̇гасан̣т̣ха̄на̄ти мӯле ча агге ча танукасса маджджхе тхӯласса мудин̇гасса сан̣т̣ха̄на̄.

саббапат̣хамена найена̄ти уддхам̣ адхиканайасса, адхо адхиканайасса, уддхам̣адхоадхиканайасса ча̄ти саббесам̣ найа̄нам̣ пат̣хамена виха̄расӣмадӣпака̄нам̣ самена найена. пан̣авасан̣т̣ха̄на̄ти мӯле ча агге ча тхӯласса маджджхетанукасса пан̣авасса сан̣т̣ха̄на̄.

72. упосатха̄га̄ра̄дикатха̄

141. анупаривен̣ийанти еттха анусаддасса виччхаттхам̣, паривен̣асаддасса ча лин̇гавипалла̄сабха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘тасмим̣ тасмим̣ паривен̣е’’ти. паривен̣асаддо хи напум̣сакалин̇го, идха пана лин̇гавипалла̄сам̣ катва̄ иттхилин̇гавасена вуттам̣. ‘‘сан̇кетам̣ акатва̄’’ти имина̄ асан̇кетена̄ти падасса кирийа̄висесанаттам̣ дӣпети. ‘‘каммава̄ча̄йа̄’’ти имина̄ самӯханитва̄ти падасса каран̣ам̣ дассети.

142. йатоти еттха топаччайасса ка̄ран̣аттхе паваттабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘йасма̄’’ти. ‘‘хаттхапа̄се’’ти имина̄ хаттхапа̄сато бахи нисинне акатовасса упосатхо хотӣти дассети. асса̄ти бхиккхуно. ваттхувасена̄ти ат̣т̣хуппаттивасена. упосатхасса памукхасса аббхока̄се ва̄ ма̄л̣ака̄дӣсу ва̄ти самбандхо. нимиттупага̄ ва̄ анимиттупага̄ ва̄ти хет̣т̣ха̄ ат̣т̣хасу нимиттесу вутта̄ нимиттупага̄ ва̄ анимиттупага̄ ва̄ паббата̄дайо ва̄ ан̃н̃е ва̄ киттетабба̄.

пат̣хаматарам̣ на а̄гаччхати, дуккат̣анти упосатхе гхосийама̄не пат̣хаматарам̣ на а̄гаччхати, дуккат̣ам̣. виха̄расса маджджхе хотӣти йоджана̄. еттха̄ти пора̄н̣аке а̄ва̄се. таттха̄ти пора̄н̣аке а̄ва̄се. асамба̄дхоти сан̇гхасса нисаджджат̣т̣ха̄напахонако. таттха̄ти паччха̄ ут̣т̣хите а̄ва̄се.

саббесам̣ нисаджджат̣т̣ха̄нанти йоджана̄. таттха̄ти тхерасса виха̄ре. соти тхерасса виха̄ро. еттха̄ти тумха̄кам̣ виха̄ре. саббесам̣ ока̄со наттхӣти самбандхо. таттха̄ти там̣ асукам̣ на̄ма а̄ва̄сам̣. ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти ваттаббанти йоджана̄. тасса̄ти тхерасса.

74. авиппава̄сасӣма̄нуджа̄нанакатха̄

143. андхакавиндам̣ на̄ма̄ти тасса га̄масса на̄мам̣. танти андхакавиндам̣. тхероти маха̄кассапаттхеро. татоти андхакавиндато. имина̄ ‘‘андхакавинда̄’’ти еттха ниссаккаттхе ниссаккавачананти дассети. упосатханти тадаттхе упайогавачанам̣. упосатхаттха̄йа̄ти хи аттхо. андхакавинда̄ ра̄джагахам̣ а̄гаманасса ка̄ран̣ам̣ дассенто а̄ха ‘‘ра̄джагахам̣ хӣ’’тиа̄ди. таттха хӣти йасма̄. андхакавинда̄ виха̄рам̣ анто катва̄ ‘‘ат̣т̣ха̄раса маха̄виха̄ра̄’’ти вуттам̣. несанти ат̣т̣ха̄расаннам̣ маха̄виха̄ра̄нам̣. сан̇гхасса са̄маггида̄наттханти еттха сан̇гхасса са̄маггида̄нам̣ аттано упосатхакиччам̣ сиддхам̣. тасма̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘упосатхам̣ а̄гаччханто’’ти вуттам̣. ‘‘сиппинийам̣ на̄ма̄’’ти имина̄ надим̣ тарантоти еттха надийа̄ на̄мам̣ дассети. манам̣ вӯл̣хоти еттха мананти нипа̄то ӣсакаттхоти дассенто а̄ха ‘‘ӣсака’’нти. ‘‘аппаматта’’нти имина̄ ‘‘ӣсака’’нтипадасса аттхам̣ дассети. ‘‘вӯл̣хабха̄во’’ти имина̄ бха̄вапаччайена вина̄ бха̄ваттхо н̃а̄табботи дассети. чан̣д̣ена̄ти кхарена. таттха̄ти надийам̣. аманасикаронтоти ‘‘чан̣д̣асота’’нти а̄бхогам̣ акаронто. на пана вӯл̣хоти на пана маха̄вӯл̣хо. удакаббха̄хата̄нӣти удакена абхиа̄хата̄ни. асса̄ти тхерасса. алла̄нӣти тинта̄ни.

144. пуримакаммава̄ча̄ти ‘‘саммата̄ са̄ сӣма̄ сан̇гхена тичӣварена авиппава̄са̄’’ти пуре вутта̄ каммава̄ча̄. айамева̄ти ‘‘т̣хапетва̄ га̄ман̃ча га̄мӯпача̄ран̃ча̄’’типадам̣ паккхипитва̄ анупан̃н̃атта̄ айамева каммава̄ча̄. айанти паччхимакаммава̄ча̄. хи йасма̄ бхиккхунисан̇гхо антога̄ме васати, тасма̄ пурима̄йева ват̣т̣атӣти йоджана̄. йади еванти йади бхиккхунисан̇гхасса айам̣ паччхимакаммава̄ча̄ ват̣т̣анам̣ сийа̄ бхавеййа, евам̣ сатӣти йоджана̄. соти бхиккхунисан̇гхо. ета̄йа каммава̄ча̄йа̄ти паччхимакаммава̄ча̄йа. на лабхеййа̄ти антога̄ме васанатта̄ тичӣварапариха̄рам̣ на лабхеййа. ким̣ на лабхатийева̄ти а̄ха ‘‘аттхи часса париха̄ро’’ти. асса̄ти бхиккхунисан̇гхасса. двепи сӣма̄йоти сама̄насам̣ва̄сакасӣма̄ ча авиппава̄сасӣма̄ ча̄ти двепи сӣма̄йо. таттха̄ти бхиккхубхиккхунӣсу. тасса̄ти бхиккхӯнам̣ сӣма̄йа. есева найоти бхиккхунӣнам̣ сӣмам̣ аджджхоттхаритва̄пи антопависитва̄пи бхиккхӯнам̣ сӣма̄йа саммане есева найо. етети бхиккхубхиккхунийо. са̄ман̃н̃атта̄ хи пуллин̇гена вуттам̣. еттха ча̄ти ‘‘т̣хапетва̄ га̄ман̃ча га̄мӯпача̄ран̃ча̄’’типаде ча. сан̇гахо ведитаббо, касма̄? га̄мена нигаманагара̄нам̣ екалаккхан̣атта̄.

париккхепока̄соти париккхепа̄рахока̄со. тесӯти га̄мага̄мӯпача̄ресу. париха̄ранти чӣваравиппава̄саа̄паттиапанайанам̣. ‘‘итӣ’’тиа̄ди нигаманам̣. еттха̄ти сама̄насам̣ва̄сакаавиппава̄сасӣма̄су. аттано дхаммата̄йа̄ти аттано сабха̄вена. йаттха̄ти йасмим̣ т̣ха̄не. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. тасса̄ти авиппава̄сасӣма̄йа. висунти сама̄насам̣ва̄сакасӣмато па̄т̣еккам̣. таттха̄ти двӣсу сӣма̄су. авиппава̄са̄йа̄ти авиппава̄сасӣма̄йа. танти га̄мам̣. са̄ти авиппава̄сасӣма̄. саммата̄йа сӣма̄йа̄ти авиппава̄сасӣма̄йа саммата̄йа сатийа̄ти самбандхо. самматато паччха̄ти ва̄ йоджана̄. нивисатӣти нива̄саттха̄йа висати пависати. сопӣти га̄мопи. сӣмасан̇кхйам̣йева̄ти авиппа̄сасӣмавоха̄рамева. адхит̣т̣хитатечӣварика̄ бхиккхӯ париха̄рам̣ лабхантӣти адхиппа̄йо. йатха̄ паччха̄ нивит̣т̣хо га̄мо сӣмасан̇кхйам̣йева гаччхати, еванти йоджана̄. ‘‘пависисса̄ма̄’’ти геха̄ни ката̄ни, ‘‘пависисса̄ма̄’’ти а̄лайопи аттхӣти йоджана̄. а̄лайопӣти апеккхопи. апавит̣т̣ха̄ти геха̄ни апавит̣т̣ха̄. гехамева чхад̣д̣етва̄ти гехам̣ чхад̣д̣етва̄ ева. имина̄ гехе чхад̣д̣ите саббам̣ чхад̣д̣итамева̄ти дассети. павит̣т̣хам̣ ва̄ агатам̣ ва̄ екампи кулам̣ аттхи сачети йоджана̄. еттха ча ‘‘екампи кулам̣ павит̣т̣хам̣ ва̄’’ти идам̣ навага̄мам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘екампи кулам̣ агатам̣ ва̄’’ти идам̣ пора̄н̣акага̄мам̣ сандха̄йа̄ти дат̣т̣хаббам̣.

татра̄ти ‘‘ваттам̣ джа̄нитабба’’нтивачане. авиппава̄сасӣма̄йанти маха̄сӣма̄йа. са̄ ева хи йасма̄ авиппава̄сакаммава̄ча̄йа бахулапайоджана̄ хоти, тасма̄ авиппава̄сасӣма̄ти вуччати. итара̄йа̄ти авиппава̄сасӣма̄йа. таттха̄ти та̄су двӣсу сӣма̄су. нира̄сан̇кат̣т̣ха̄несу т̣хатва̄ти четийан̇ган̣а̄дӣнам̣ кхан̣д̣асӣма̄йа анока̄сатта̄ вуттам̣. кхан̣д̣асӣман̃хи саммананта̄ четийан̇ган̣а̄дит̣т̣ха̄нам̣ паха̄йа ан̃н̃асмим̣ вивиттока̄се виха̄рапаччантам̣ кхан̣д̣итва̄ саммананти. самӯханитунти авиппава̄сасӣмам̣ самӯханитум̣. пат̣ибандхитум̣ на саккхиссантева̄ти авиппава̄сам̣йева джа̄нитва̄ кхан̣д̣асӣма̄йа ан̃н̃а̄татта̄ пат̣ибандхитум̣ на саккхиссантева. сӣмасамбхеданти кхан̣д̣асӣмаавиппава̄сасӣма̄нам̣ самбхедам̣. са̄санантарадха̄нена ва̄ти саттху а̄н̣а̄йа антарадха̄нена ва̄. са̄дхукам̣ пана̄ти никкан̇кхам̣ пана.

76. га̄масӣма̄дикатха̄

147. упосатхакаммасса висум̣ гахитатта̄ сесакаммавасена сама̄насам̣ва̄саката̄ гахетабба̄ гобалибадданайена ва̄ па̄рисесанайена ва̄. танти сама̄насам̣ва̄саекӯпосатхабха̄вам̣. ‘‘апариччхинна̄йа̄’’ти имина̄ ат̣т̣хапита̄йа̄ти еттха т̣хападха̄туйа̄ адхиппа̄йаттхам̣ дассети. га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ти еттха нагарам̣ кена сан̇гахитанти а̄ха ‘‘га̄маггахан̣ена четтха̄’’тиа̄ди. таттха еттха̄ти ‘‘га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄’’ти па̄т̣хе, га̄маггахан̣ена̄ти самбандхо. атха ва̄ еттха̄ти га̄манигаманагаресу, нагарампӣти самбандхо. га̄ма̄дӣнам̣ париччхедам̣ виттха̄рена дассенто а̄ха ‘‘таттха̄’’тиа̄ди. таттха таттха̄ти га̄манигаманагаресу. га̄мабходжака̄ти га̄мам̣ бхун̃джантӣти га̄мабходжака̄. балинти карам̣. со хи там̣ нисса̄йа га̄мабходжака̄ баланти джӣванти анена̄ти балӣти вуччати. йампи екам̣ падесам̣ париччхиндитва̄ детӣти йоджана̄. га̄макхеттети ран̃н̃о а̄н̣а̄ кхипийати еттха̄ти кхеттам̣, га̄мойева кхеттам̣ га̄макхеттам̣, тасмим̣. айампӣти айам̣ падесопи. сопӣти падесопи. висум̣га̄мо на̄ма̄ти йоджана̄. сопи висум̣га̄мо га̄масӣма̄ хотийева̄ти йоджана̄. висум̣ париччхиндитва̄ динно га̄мо висум̣га̄мо. тасма̄ти йасма̄ висум̣ га̄мо хоти, тасма̄. са̄ ча̄ти висум̣га̄масӣма̄ ча. итара̄ти висум̣га̄масӣмато ан̃н̃а̄ пакатига̄манагаранигамасӣма̄ ча̄ти йоджана̄.

еванти ‘‘асаммата̄йа бхиккхаве’’тиа̄дина̄ па̄т̣хена. танти сӣмапариччхедам̣. апариччхиннети ра̄джӯхи апариччхинне. ‘‘ат̣авипадесе’’ти имина̄ наттхи га̄мо еттха̄ти ага̄макоти вачанаттхасса сарӯпам̣ дассети. виджджха̄т̣ависадисети вигатам̣ аггино джха̄йанаметтха̄ти виджджха̄, чора̄дайо мануссе а̄бхусо т̣аванти пӣл̣айанти еттха̄ти а̄т̣ави. виджджха̄ ча са̄ а̄т̣ави чети виджджха̄т̣ави, та̄йа садисе виджджха̄т̣ависадисе. еттха пуриманайе га̄ма̄дӣхи а̄санно ва̄ хоту, ана̄санно ва̄ техи апариччхинно ат̣авипадесо гахетаббо. паччхиманайе дӯро манусса̄нам̣ ана̄гаманапатхо а̄т̣авипадесо гахетабботи айаметесам̣ висесо. асса̄ти бхиккхуно. саманта̄ти самантато. айам̣ сӣма̄ти айам̣ саттаббхантарасӣма̄. таттха̄ти саттасу аббхантаресу. саманта̄ т̣хитасса ва̄ нисиннасса ва̄ аббхантаре антокот̣т̣ха̄се джа̄там̣ аббхантарам̣ ат̣т̣хавӣсахаттхапама̄н̣ам̣.

йа̄ ка̄чи надӣ асӣма̄ва хотӣти самбандхо. надӣсӣмалаккхан̣апатта̄ти надӣсӣмалаккхан̣ам̣ патта̄. имина̄ сӣмалаккхан̣ам̣ апатта̄ надӣ бандхийама̄на̄ сӣма̄ва хотӣти дассети. са̄вадха̄ран̣ена ‘‘аттано сабха̄венева̄’’ти имина̄ бхиккхӯнам̣ бандханабха̄вена̄ти аттхам̣ ниваттети. еттха̄ти надийам̣. еттха̄ти джа̄тассарасамуддесу. йена кеначӣти антамасо тираччха̄нагатенапи йена кеначи. кхан̣итва̄ акато сайам̣джа̄тоти самбандхо. идам̣ хетуантогадхависесанам̣. кхан̣итва̄ акататта̄ти хи аттхо. сайам̣джа̄тоти сайамева джа̄тоти евака̄ро йоджетаббо. тена вуттам̣ ‘‘йена кеначи кхан̣итва̄ акато’’ти. соббхоти сам̣ убхоти падавибха̄го ка̄таббо. таттха сам̣саддо самантаттхава̄чако, убхасаддо пӯран̣аттхава̄чако. тасма̄ самантато а̄гатена удакена убхати пӯрати еттха̄ти соббхоти вачанаттхо ка̄таббо. тена вуттам̣ ‘‘самантато а̄гатена удакена пӯрито тит̣т̣хатӣ’’ти.

таттха̄ти надӣсамуддаджа̄тассаресу, а̄дха̄ре бхуммам̣. йам̣саддо т̣ха̄нависайоти а̄ха ‘‘йам̣ т̣ха̄на’’нти. маджджхимасса̄ти тха̄мамаджджхимасса. ваккхати хи ‘‘тха̄мамаджджхимена̄’’ти. ‘‘самантато’’ти имина̄ саманта̄ти еттха ниссаккаттхе ниссаккавачананти дассети. ‘‘удакуккхепена̄’’ти имина̄ удакуккхепа̄ти еттха каран̣аттхе ниссаккавачананти дассети. удакам̣ уккхипитва̄ кхипийати еттха̄ти удакуккхепо. ‘‘париччхинна’’нти имина̄ па̄т̣хасесам̣ дассети. аккхадхутта̄ти еттха аккхоти па̄сако. со хи акати кут̣илам̣ гаччхати анена̄ти аккхоти вуччати, дхаванти марийа̄даматиккамма кӣл̣а̄дипасутам̣ гаччхантӣти дхутта̄, аккхесу дхутта̄ аккхадхутта̄. да̄ругул̣анти са̄рада̄румайам̣ гул̣ам̣. ‘‘ва̄лукам̣ ва̄’’ти имина̄ ‘‘удакуккхепа̄’’ти еттха упалаккхан̣ам̣ дассети. йаттха̄ти йасмим̣ падесе. айанти падесо. тасса̄ти удакуккхепасса.

еттха̄ти надӣсамуддаджа̄тассаресу. мукхадва̄ранти самудда̄дӣнам̣ мукхасан̇кха̄там̣ два̄рам̣. саббаттха̄ти сабба̄йа надийам̣. тхерава̄дам̣ дассенто а̄ха ‘‘йам̣ пана̄’’тиа̄ди. ‘‘йоджанам̣…пе… ват̣т̣атӣ’’ти йам̣ пана вачанам̣ маха̄суматтхерена вуттанти йоджана̄. татра̄пӣти йоджананадийампи. пат̣иккхитта̄ка̄рам̣ виттха̄ренто а̄ха ‘‘бхагавата̄ хӣ’’тиа̄ди. надийа̄ пама̄н̣анти надийа̄ гамбхӣрапама̄н̣амева, на а̄йа̄мавиттха̄рапама̄н̣анти аттхо. ‘‘на йоджанам̣ ва̄ аддхайоджанам̣ ва̄’’ти вачанампи идамева сандха̄йа вуттанти дат̣т̣хаббам̣. кин̃ча̄пи а̄йа̄мавиттха̄рапама̄н̣ам̣ на вуттам̣, пабхавато пана йа̄ва мукхадва̄ра̄ а̄йа̄мавиттха̄равасена каммам̣ ка̄тум̣ пахонаканадӣйева гахетабба̄ти дат̣т̣хабба̄. йа̄ надӣти самбандхо. имасса суттасса̄ти ‘‘тиман̣д̣ала’’нтиа̄дикасса имасса суттасса. пабхаватоти самуда̄гамато. еттха̄ти надийам̣. саббехи бхиккхӯхи т̣хапетабботи самбандхо. татоти екаудакуккхепато.

киттака̄ парипун̣н̣а̄ хотӣти а̄ха ‘‘саматиттхика̄’’ти. титтхена самам̣ парипӯратӣти саматиттхика̄. удакаса̄т̣икам̣ нива̄сетва̄пӣти писаддо ‘‘анива̄сетва̄пӣ’’ти дассети. удакаса̄т̣икам̣ анива̄сентопи ваттхена авина̄бха̄вато ан̃н̃ам̣ нива̄сетва̄ти аттхо гахетаббо. на̄ва̄йа т̣хатва̄ карийама̄не ким̣ гаччхантийа̄пи на̄ва̄йа ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘гаччхантийа̄ пана̄’’тиа̄ди. ‘‘касма̄’’тиа̄дина̄ ка̄ран̣ам̣ дассети. хӣти йасма̄. танти удакуккхепаматтам̣. евам̣ сати…пе… ануса̄вана̄ хоти, тасма̄ гаччхантийа̄ на̄ва̄йа ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣти йоджана̄. ‘‘тасма̄’’тиа̄дина̄ ладдхагун̣ам̣ дассети. на кевалам̣ на̄ва̄йамева̄ти дассенто а̄ха ‘‘антонадийа’’нтиа̄ди.

руккхасса̄ти антонадийам̣ джа̄тасса руккхасса. са̄кха̄ ва̄ патит̣т̣хита̄ти самбандхо. сӣмам̣ ва̄ содхетва̄ти виха̄расӣмага̄масӣма̄су т̣хита̄нам̣ хаттхапа̄са̄найанабахикаран̣авасена сӣмам̣ ва̄ содхетва̄. джа̄таруккхасса павит̣т̣хаса̄кха̄йа ва̄ па̄рохе ва̄ти самбандхо. асса̄ти бахинадитӣре джа̄таруккхасса. таттха̄ти кха̄н̣уке.

тасса̄ти па̄са̄н̣адӣпакасса. пуббе вуттаппака̄рети пуббе надӣнимиттат̣т̣ха̄не ‘‘анваддхама̄са’’нтиа̄дина̄ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 138) вуттаппака̄ре. соти па̄са̄н̣адӣпако. пуна соти па̄са̄н̣адӣпакойева. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄.

а̄варан̣анти па̄л̣им̣. танти а̄варан̣ам̣. а̄варан̣ена ва̄ кот̣т̣хакабандхена ва̄ хетубхӯтена, паччхиджджатӣти самбандхо. кочи а̄варан̣аппадесо аджджхоттхарийатӣти самбандхо. таттха̄ти а̄варан̣аппадесе. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. ‘‘хет̣т̣ха̄па̄л̣и баддха̄’’ти идам̣ надим̣ вина̄сетва̄ тал̣а̄какаран̣а̄ка̄радассанам̣. еттха̄ти надийам̣, тал̣а̄ке ва̄. чхад̣д̣итамодаканти тал̣а̄караккханаттхам̣ екена ва̄римаггена чхад̣д̣итам̣ удакам̣. деве авассантети дуббут̣т̣хика̄латта̄ вассантака̄лепи деве авассанте. са̄ти надито нӣхат̣ама̄тика̄. ка̄лантарена̄ти ан̃н̃ена ка̄лена. уппатитва̄ти га̄манигама̄нам̣ упари патитва̄. паваттатӣти пуббе вуттапака̄ре вассака̄ле чатта̄ро ма̄се аббхоччхинна̄ сандати. виха̄расӣманти виха̄расамбандхам̣ баддхасӣмам̣.

самуддепӣти писаддо надимапеккхати. таттха̄ти падесе. отаритва̄ти хет̣т̣ха̄ таритва̄. ‘‘осаритва̄’’типи па̄т̣хо, айамеваттхо. сан̣т̣хахантӣти удакена самам̣ тит̣т̣ханти. соти падесо. удакантатоти удакакот̣ито. таттха̄ти самудде. ба̄дхатӣти пӣл̣айати. тесӯти на̄ва̄ат̣т̣акесу. танти пит̣т̣хипа̄са̄н̣ам̣. ӯмийоти вӣчийо. та̄ хи парам̣пара̄васена уггантва̄ савин̃н̃а̄н̣ака̄вин̃н̃а̄н̣аке мийанти хим̣санти, анто паккхипантӣти ва̄ ӯмийоти вуччанти. таттха̄ти пит̣т̣хипа̄са̄н̣е. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. удакенева пит̣т̣хипа̄са̄н̣о оттхарӣйатӣти йоджана̄. соти дӣпакапаббато. ‘‘дӯре’’ти ватва̄ тасса пама̄н̣ам̣ дассенто а̄ха ‘‘маччхавадха̄нам̣ ана̄гаманапатхе’’ти. маччхавадха̄нанти кеват̣т̣а̄нам̣. те хи йасма̄ маччхе хананти, тасма̄ маччхавадха̄ти вуччанти. ‘‘маччхабандха̄на’’нтипи па̄т̣хо. маччхе бандхантӣти маччхабандха̄ти вачанаттхо ка̄таббо. ана̄гаманапатхети йаттха гантва̄ тадахева пачча̄гантва̄ на а̄гаманапатхике десе. наттхи а̄гаманапатхо еттха̄ти ана̄гаманапатхо, десо. тасмим̣ ‘‘агаманапатхе’’типи па̄т̣хо, со айутто. касма̄? агаманапатхасса на̄дхиппетатта̄. гантва̄ хи пуна ана̄гаманапатхойева̄дхиппето. тесанти маччхавадха̄нам̣. гаманапарийантасса̄ти гаманакот̣ийа̄. оратоти орабха̄ге т̣хито дӣпако ва̄ паббато ва̄ти йоджетаббо. таттха̄ти орабха̄ге т̣хитесу дӣпакапаббатесу. оттхаритва̄ти пакатиудакена оттхаритва̄. таттха̄ти оттхаритва̄ т̣хите самудде.

каронтехипи ка̄таббанти самбандхо. йаттха̄ти йасмим̣ саре. айанти айам̣ саро, на джа̄тассаро хоти. айам̣ саро га̄макхеттасан̇кхйамева гаччхатӣти йоджана̄. таттха̄ти саре. йаттха пана̄ти йасмим̣ саре пана. тасса̄ти джа̄тассарасса. таттха̄ти падесе. саче гамбхӣрам̣ удакам̣ хотӣти йоджана̄. таттха̄ти ат̣т̣аке. еттха̄ти джа̄тассаре, т̣хитесу пит̣т̣хипа̄са̄н̣адӣпакесӯти йоджана̄. пахонакаджа̄тассароти сан̇гхакаммам̣ ка̄тум̣ пахонако джа̄тассаро. ‘‘суккхатӣ’’ти ватва̄ тадева саматтхетум̣ вуттам̣ ‘‘нирудако’’ти. таттха̄ти джа̄тассаре. саче нирудакаматтена га̄макхеттам̣ гаччхати. када̄ гаччхатӣти а̄ха ‘‘саче панеттха̄’’тиа̄ди. таттха еттха̄ти джа̄тассаре. поккхаран̣ӣа̄дӣнӣти еттха а̄дисаддена удакама̄тика̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. йада̄ кхан̣анти, тада̄ти па̄т̣хасесо йоджетаббо. ‘‘там̣ т̣ха̄на’’нти вуттепи на кхан̣анат̣т̣ха̄намева гахетаббам̣, ‘‘еттха̄’’ти са̄ман̃н̃ато вуттатта̄ саббойева джа̄тассаро гахетаббо. на кевалам̣ аджа̄тассараматтам̣ хоти, атха кхо га̄макхеттанти а̄ха ‘‘га̄масӣма̄сан̇кхйамева гаччхатӣ’’ти.

нанти джа̄тассарам̣. пӯретва̄ти маттика̄дӣхи пӯретва̄. па̄л̣инти а̄варан̣ам̣. саббамева нанти сакаламева там̣ джа̄тассарам̣. лон̣ӣпӣти писаддена на кевалам̣ соббхойева джа̄тассарасан̇кхйам̣ гаччхати, атха кхо лон̣ӣпӣти дассети. удакат̣т̣ха̄нока̄сети удакасса т̣ха̄не ока̄се.

148. сӣма̄йа сӣмам̣ самбхиндантӣти еттха ‘‘сӣма̄йа сӣма’’нти пада̄нам̣ самбандха̄пеккхатта̄ тесам̣ самбандхам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘аттано пареса’’нти. ‘‘баддхасӣма’’нти имина̄ ‘‘сӣма’’нти са̄ман̃н̃ато вуттепи висесато баддхасӣма̄йева гахетабба̄ти дассети. тамеваттхам̣ виттха̄ренто а̄ха ‘‘саче хӣ’’тиа̄ди. сам̣сат̣т̣хавит̣апа̄ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄саннатта̄ сам̣сат̣т̣хо вит̣апо етесанти сам̣сат̣т̣хавит̣апа̄. ‘‘сам̣сат̣т̣хавит̣апа̄’’ти идам̣ упалаккхан̣аматтам̣, мӯла̄нипи сам̣сат̣т̣ха̄нийева̄ти дат̣т̣хаббам̣. тесӯти двӣсу руккхесу. виха̄расӣма̄ ча̄ти пора̄н̣акавиха̄расӣма̄ ча. анто катва̄ти сӣма̄йа анто катва̄. атха паччха̄ти еттха ‘‘паччха̄’’ти имина̄ атхасаддассаттхам̣ дассети. евам̣ ке акам̣сӯти а̄ха ‘‘евам̣ чхаббаггийа̄ акам̣сӯ’’ти. тена̄ти каран̣ена.

аджджхоттхаран̣а̄ка̄рам̣ дассенто а̄ха ‘‘пареса’’нтиа̄ди. тасса̄ти баддхасӣма̄йа. падесанти бхиккхӯхи каммам̣ ка̄тум̣ пахонакам̣ екадесам̣. антамасо екассапи бхиккхуно т̣хатва̄ адхит̣т̣ха̄нупосатхам̣ ка̄тум̣ пахонакам̣ падесам̣. каммам̣ ка̄тум̣ аппахонакападесам̣ анто каритва̄ бандханта̄ сӣма̄йа сӣмам̣ самбхинданти на̄ма. сӣма̄йа упача̄роти паччха̄ бандхитабба̄йа сӣма̄йа упача̄ро. ‘‘вад̣д̣ханто сӣма̄сан̇карам̣ каротӣ’’ти имина̄ саче авад̣д̣ханако па̄са̄н̣о хоти, двиннампи сӣма̄нам̣ нимиттам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти дассети.

77. упосатхабхеда̄дикатха̄

149. паннарасикасса пуббакиччасса па̄л̣ийам̣ а̄гататта̄ ча̄туддасикассева пуббакиччам̣ дассенто а̄ха ‘‘аджджупосатхо ча̄туддасо’’ти.

‘‘адхаммена вагга’’нтиа̄дӣсу виниччхайо евам̣ ведитабботи йоджана̄. адхаммена вагганти еттха адхаммам̣ на̄ма екасмим̣ виха̄ре чатуннам̣ бхиккхӯнам̣ суттуддесаупосатхамакатва̄ па̄рисуддхиупосатхакаран̣ан̃ча тин̣н̣ам̣ па̄рисуддхиупосатхамакатва̄ суттуддесакаран̣ан̃ча. ваггам̣ на̄ма саббева асаннипатитва̄ екасса чхандапа̄рисуддхихаран̣ам̣. чхандапа̄рисуддхи на̄ма сан̇гхамаджджхам̣йева а̄гаччхати, на ган̣амаджджхам̣, на пуггаласса сантикам̣. адхаммена самагганти еттха адхаммам̣ вуттанайамева. самаггам̣ на̄ма саббесам̣ саннипатанам̣. дхаммена вагганти еттха дхаммам̣ на̄ма чатуннам̣ суттуддесаупосатхакаран̣ан̃ча тин̣н̣ам̣ па̄рисуддхиупосатхакаран̣ан̃ча. ваггам̣ вуттанайамева.

78. па̄тимоккхуддесакатха̄

150. имам̣ нида̄нанти па̄тимоккхасса имам̣ нида̄нам̣. сута̄ кхо пана̄ти еттха суййиттха̄ти сута̄, суййассантӣти ва̄ сута̄, па̄ра̄джикуддеса̄дайо. сута̄ ча сута̄ ча сута̄ти сарӯпекасесо ка̄таббо. авасесанти нида̄нуддеса̄дито авасесам̣ па̄ра̄джикуддеса̄ди. сутена̄ти сутасаддена. ‘‘аттхе асамбхавато садде вуттавидха̄нам̣ хотӣ’’ти хи парибха̄сато ‘‘сутена̄’’ти еттха саддова гахетаббо. тена найена̄ти тена нида̄нуддесанайена.

ат̣авимануссабхайанти ат̣авийам̣ нивасантасса мануссасса бхайам̣, ваначаракабхайанти аттхо. ра̄джантара̄йотиа̄дӣсу евам̣ висесо ведитабботи йоджана̄. давада̄хоти да̄йам̣ дахатӣти давада̄хо а̄ка̄расса рассам̣, йака̄расса ча вака̄рам̣ катва̄. нанти бхиккхум̣. екам̣ ва̄ бхиккхунти йоджана̄. пат̣хамо ва̄ уддесоти нида̄нуддесо. еттха̄ти пан̃часу уддесесу. йасминти уддесе. сопӣти уддесопи. сутенева са̄ветабботи сутападенева сан̇гхасса са̄ветабботи евасаддо ‘‘на виттха̄рена̄’’ти дассети.

анаджджхит̣т̣ха̄ти еттха упасаггавасена исудха̄тусса иччха̄кантито ан̃н̃аматтхам̣ дассенто а̄ха ‘‘ана̄н̣атта̄, айа̄чита̄ ва̄’’ти. еттха ‘‘ана̄н̣атта̄’’ти идам̣ тхерена ана̄н̣аттабха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘айа̄чита̄’’ти идам̣ саммутиладдхена навакена айа̄читабха̄вам̣ сандха̄йа вуттанти дат̣т̣хаббам̣. еттха̄ти ‘‘анаджджхит̣т̣ха̄ дхаммам̣ бха̄сантӣ’’ти вачане. дхаммаджджхесакети дхаммакатханаттха̄йа аджджхесатӣти дхаммаджджхесако, тасмим̣. а̄пуччхитва̄ ва̄ тена сан̇гхаттхерена йа̄чито хутва̄ ва̄ти йоджана̄. ва̄рапат̣ипа̄т̣ийа̄ти ва̄ра̄нуккамена. дехӣти ва̄ти еттха ити-ва̄-саддо ‘‘бхан̣а’’ итипадена ча ‘‘катхехи’’ итипадена ча йоджетаббо. ‘‘бхан̣а’’ ити ва̄ ‘‘катхехи’’ити ва̄ ‘‘дехи’’ити ва̄ ваттабба̄ти йоджана̄. тӣхипи видхӣхӣти оса̄ран̣акатханасарабхан̃н̃асан̇кха̄техи тӣхи саджджанехи. еттха ча суттасса оса̄рийате учча̄рийате оса̄ран̣ам̣, аттхасса катхийате катханам̣, суттасса ча тадаттхасса ча сарена бхан̣ийате сарабхан̃н̃ам̣. оса̄рехӣти суттам̣ учча̄рехи. катхехӣти аттхам̣ катхехи. сарабхан̃н̃анти суттасса ча тадаттхасса ча сарена бхан̣анам̣. нанти саддхивиха̄рикам̣. саджджха̄йам̣ адхит̣т̣хахитва̄ти ‘‘саджджха̄йам̣ каромӣ’’ти адхит̣т̣хахитва̄. еттха̄ти аджджхесанат̣т̣ха̄не.

нисситакети саддхивиха̄рика̄дайо. соти сан̇гхаттхеро, ‘‘ваттаббо’’типаде каммам̣, ‘‘вадатӣ’’тиа̄дӣсу падесу катта̄. а̄раддханти сан̇гхена а̄раддхам̣. т̣хапетва̄ти дхаммасаванам̣ т̣хапетва̄. оса̄ретва̄ти пат̣хамам̣ суттам̣ оса̄ретва̄. пуна катхентена̄ти паччха̄ аттхам̣ катхентена. ат̣т̣хапетва̄йева ва̄ти суттасса ча аттхасса ча антара̄ ат̣т̣хатва̄ ева ва̄. катхетаббанти аттхаджа̄там̣ катхетаббам̣. катхентасса…пе… найоти пат̣хамам̣ аттхам̣ катхетва̄ пуна суттан̃ча аттхан̃ча сарена бхан̣антасса пуна а̄гатепи есева найоти аттхо.

упанисиннакатха̄йапӣти самӣпе нисиннена катха̄йапи. тена̄ти сан̇гхаттхерена. ваттум̣ ват̣т̣атӣти висесетва̄ ваттум̣ ват̣т̣ати. тена̄ти мануссехи джа̄нанабхиккхуна̄. сан̇гхаттхеро бхан̣ати, тун̣хӣ ва̄ хотӣти самбандхо. ‘‘пуччхантӣ’’ти вуттети йоджана̄. анумодана̄дӣсупӣтиа̄дисаддена дхаммакатха̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. сан̇гхаттхеро ануджа̄на̄тӣти самбандхо. саббаттха̄ти саббесу виха̄раантарагхаресу.

саджджха̄йанти сайам̣ иссарена айанам̣ учча̄ран̣ам̣, кеначи анаджджхит̣т̣хо сайам̣ адхииссарена айанам̣ учча̄ран̣анти аттхо. тхероти саддхивиха̄ро тхеро. виссамисса̄мӣти кхедавирахитам̣ гамисса̄ми. а̄пуччхитаббанти пат̣хаматхерампи пуна а̄гататтхерампи а̄пуччхитаббам̣. екена сан̇гхаттхерена анун̃н̃а̄тена̄ти самбандхо. ан̃н̃асмӣнти анун̃н̃а̄таттхерато ан̃н̃асмим̣ тхерети самбандхо. танти пуна а̄гатам̣ тхерам̣. атта̄нам̣ самманитаббанти еттха паччатте упайогавачананти а̄ха ‘‘атта̄ самманитаббо’’ти. ким̣ самматена парисам̣ анолокетва̄ пуччхитабботи а̄ха ‘‘пуччхантена пана̄’’тиа̄ди.

153. мети майхам̣. итоти пуггалато, уппанноти самбандхо. пурамха̄канти падасса пуре амха̄канти падаччхедам̣ катва̄ пуресаддо пат̣хаматтхоти а̄ха ‘‘пат̣хамам̣ амха̄ка’’нти. пат̣икаччевасаддо пагевапарийа̄йо, ‘‘пат̣хаматарамева̄’’ти имина̄ тасса аттхам̣ дассети. бхӯтамева̄ти виджджама̄намева, татхамева ва̄.

82. адхаммакаммапат̣иккосана̄дикатха̄

154. адхаммакамманти абхӯтакаммам̣. пат̣иккоситунти еттха кусадха̄ту апанайанаттхоти а̄ха ‘‘ва̄рету’’нти. дит̣т̣хинти ладдхим̣. тесанти чатуннам̣ пан̃чаннам̣. йатха̄ти йена̄ка̄рена бхан̣ийама̄нети йоджана̄. на сун̣антӣти ан̃н̃е бхиккхӯ на сун̣анти. тхера̄дхӣнанти тхерена адхӣнам̣ а̄бандханти аттхо. тхера̄йаттанти тхерена а̄йаттам̣, тхерасса сантаканти аттхо. еттха̄ти па̄тимоккхуддесе.

83. па̄тимоккхуддесакааджджхесана̄дикатха̄

155. нававидхан̃ча̄ти дивасавасена тивидхам̣, ка̄ракавасена тивидхам̣, каттабба̄ка̄равасена тивидхан̃ча̄ти навакот̣т̣ха̄сан̃ча, навапака̄ран̃ча ва̄. чатуббидханти ‘‘адхаммена вагга’’нтиа̄дикам̣ чатуббидхам̣. дувидханти бхиккхубхиккхунӣвасена дувидхам̣. нававидханти бхиккхупа̄тимоккхе пан̃чавидхам̣, бхиккхунипа̄тимоккхе чатуббидханти нававидхам̣. еттха̄ти ‘‘йо таттха бхиккху бйатто пат̣ибало’’ти па̄т̣хе. сувисада̄ти сут̣т̣ху бйатта̄, суддха̄ ва̄. еттакампӣти писаддо гараха̄йам̣, адхике ка̄ на̄ма катха̄ти дассети.

са̄манта̄ а̄ва̄са̄ти еттха упайогаттхе ниссаккавачананти а̄ха ‘‘са̄мантам̣ а̄ва̄са’’нти. йо саккотӣти бахӯсу навесу йо саккоти.

84. паккхаган̣ана̄диуггахан̣а̄нуджа̄нанакатха̄

156. катинам̣ пӯран̣ӣти катинам̣ титхӣнам̣ пӯран̣ӣ. ко дивасоти киттако дивасо. аййа̄йаттанти аййехи бхиккхӯхи а̄йаттам̣ а̄баддхам̣. сам̣харитва̄ти пуна сала̄кам̣ сам̣харитва̄. айам̣ па̄т̣хо кесучи ат̣т̣хакатха̄поттхакесу наттхи. ка̄лаватоти еттха вантупаччайо сваттхоти а̄ха ‘‘ка̄лассева̄’’ти. евасаддо пана самбхавато йуджджийати. пагева̄ти па̄това.

158. са̄йампӣти са̄йанхепи. писаддена ан̃н̃ампи саран̣ака̄лам̣ сампин̣д̣ети.

159. а̄н̣а̄петунти еттха ана̄н̣а̄петаббабхиккхӯ апанетва̄ а̄н̣а̄петаббабхиккхӯ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘кин̃чи камма’’нтиа̄ди. сада̄ка̄ламева кин̃чи каммам̣ каронтоти йоджана̄. дхаммакатхика̄дӣсӯтиа̄дисаддена ган̣ава̄чака̄дайо сан̇ган̣ха̄ти. ва̄рена̄ти парийа̄йена. саммун̃чанинти йат̣т̣хисаммун̃чаним̣ ва̄ мут̣т̣хисаммун̃чаним̣ ва̄. самам̣, сут̣т̣ху ва̄ мун̃чати содхети има̄йа̄ти саммун̃чанӣ, та̄луджо пат̣хамо. тампӣти са̄кха̄бхан̇гампи.

160. вуттанайенева̄ти саммаджджане вуттанайенева. пуна а̄харитабба̄нӣти сан̇гхика̄ва̄сам̣ а̄сана̄ни пуна а̄харитабба̄ни. тат̣т̣ика̄йопӣти вен̣уа̄димайа̄ тат̣т̣ика̄йопи.

161. капаллика̄ ва̄ти капа̄лесу парийа̄панна̄ падӣпакапа̄ла̄ ва̄. танти тела̄дим̣. парийеситабба̄нӣти анаваджджапарийесанена парийеситабба̄ни.

86. дисам̣гамика̄диваттхукатха̄

163. сам̣гахетабботиа̄дӣнам̣ чатуннам̣ кирийа̄пада̄нам̣ висесам̣ дассенто а̄ха ‘‘сам̣гахетаббо’’тиа̄ди. сам̣гахасаддасса сан̇кхепагахан̣есупи ваттанато идха ‘‘ануггахаттхе’’ти дассетум̣ па̄л̣ийам̣ вуттам̣ ‘‘ануггахетаббо’’ти. тена вуттам̣ ‘‘татха̄каран̣авасена̄’’ти. упала̄петабботи сан̇гхена бахуссуто бхиккху бхиккхӯхи упагантва̄ ла̄петаббо катха̄петаббо. упат̣т̣ха̄петабботи сан̇гхена бахуссуто бхиккху бхиккхӯхи упа аччанена пӯджанена т̣ха̄петаббо. ‘‘саббесам̣ дуккат̣а’’нти ватва̄ тадева саматтхетум̣ вуттам̣ ‘‘идха нева тхера̄, на дахара̄ муччантӣ’’ти. тена̄ти бахуссутена бхиккхуна̄. евампи сатӣти евам̣ аса̄дийанепи сати. са̄йам̣ па̄танти са̄йан̃ча па̄то ча са̄йам̣па̄там̣. упат̣т̣ха̄нанти упат̣т̣ха̄нат̣т̣ха̄нам̣, упат̣т̣ха̄наттха̄йа ва̄. тена̄ти бахуссутена бхиккхуна̄. тесанти маха̄тхера̄нам̣. асса̄ти бахуссутасса бхиккхуно. саддхим̣чара̄ти аттана̄ саддхим̣ чарантӣти саддхим̣чара̄. атха̄пӣти йадипи. еко ва̄ ваттасампанно вадатӣти йоджана̄. есо ча ахан̃ча̄ти майам̣. на̄матумхаамхасаддесу хи екасесена каттаббесу парова гахетаббо. вихарантӯти вадантӣти йоджана̄.

со а̄ва̄со гантабботи еттха киматтха̄йа гантаббо, ким̣ анудивасам̣ гантабботи а̄ха ‘‘упосатхакаран̣аттха̄йа анваддхама̄сам̣ гантаббо’’ти. со ча кхоти а̄ва̄со. утувассейева̄ти хемантагимхейева. утувассейева гантабботи аттхасса н̃а̄таббабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘васса̄не пана̄’’тиа̄ди. йанти каммам̣. таттха̄ти ‘‘вассам̣ васантӣ’’тиа̄дивачане. соти па̄тимоккхуддесако бхиккху. ан̃н̃асминти апарасмим̣ па̄тимоккхуддесаке. ма̄садвайанти са̄ван̣ама̄сапун̣н̣амито йа̄ва ассайуджапун̣н̣амӣ, та̄ва ма̄садвайам̣ васитаббам̣. идам̣ пуримавассам̣ упагантва̄ паччхимика̄йа паккамана̄дим̣ сандха̄йа вуттам̣. саче паччхимикам̣ упагантва̄ анантарамева паккамана̄дим̣ кароти, ма̄саттайампи васитаббам̣.

87. па̄рисуддхида̄накатха̄

164. йена кеначи ан̇гапаччан̇гена вин̃н̃а̄петӣти пат̣ивачанам̣ ниччха̄ретумасакконто йена кеначи ан̇гапаччан̇гена вин̃н̃а̄пети. убхайатха̄ти убхайехи ка̄йава̄ча̄сан̇кха̄техи а̄ка̄рехи. ка̄йава̄ча̄хи вин̃н̃а̄петӣти самбандхо. саббети акхила̄ гила̄на̄. хаттхапа̄сети сан̇гхасса хаттхапа̄самхи. саче дӯре хонтӣти саче бахӯ гила̄на̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ дӯре хонти. там̣ дивасанти тасмим̣ сан̇гхааппахонакадивасе.

таттхева паккаматӣти еттха ниссаккаттхе тхапаччайоти а̄ха ‘‘татова̄’’ти, па̄рисуддхиха̄рат̣т̣ха̄нато ева̄ти аттхо. ‘‘гаччхатӣ’’ти имина̄ камудха̄туйа̄ падавиккхепаттхам̣ дассети, ‘‘каттхачӣ’’ти имина̄ тасса каммам̣. са̄ман̣еро пат̣иджа̄на̄тӣтиа̄дӣсу пат̣иджа̄нана̄ка̄раттхасса итисаддасса лопабха̄вам̣ дассенто а̄ха ‘‘са̄ман̣еро аха’’нти евам̣ пат̣иджа̄на̄тӣ’’тиа̄ди. бхӯтам̣йева̄ти виджджама̄нам̣йева. саббаттха̄ти саббесу ‘‘сиккхам̣ паччаккха̄тако пат̣иджа̄на̄тӣ’’тиа̄дӣсу.

саббантимена париччхедена чатуннам̣ бхиккхӯнанти самбандхо. саббаттха̄ти саббесу ‘‘сан̇гхаппатто виббхаматӣ’’тиа̄дӣсу. еттха̄ти па̄рисуддхихаран̣е. бахӯнампӣти еттха писаддена екена екасса̄пи, бахӯхи екасса̄пи, бахӯхи бахӯнампи а̄хат̣а̄ па̄рисуддхи а̄хат̣а̄ва хотӣти дассети. соти па̄рисуддхиха̄рако бхиккху. йесанти бхиккхӯнам̣. тассева̄ти па̄рисуддхиха̄ракассева. итара̄ пана̄ти итаресам̣ па̄рисуддхи пана. бил̣а̄ласан̇кхалика̄ти еттха бил̣а̄лоти а̄кхубхуджо. со хи бил̣а̄сайам̣ а̄кхум̣ ган̣хитум̣ алати саматтхетӣти бил̣а̄лоти вуччати. сан̇кхалика̄ти етам̣ сатта̄нам̣ бандханӯпакаран̣ависесасса на̄мам̣. бил̣а̄ласса сан̇кхалика̄ тена самбандхасамбандхибха̄вена самбандхатта̄ти бил̣а̄ласан̇кхалика̄. идам̣ упалаккхан̣аматтам̣ йесам̣ кесан̃чи сан̇кхалика̄йа гахетаббатта̄. та̄йа садиса̄ бил̣а̄ласан̇кхалика̄ па̄рисуддхӣти аттхо. идам̣ панеттха опаммасам̣санданам̣ – йатха̄ сан̇кхалика̄йа пат̣хамам̣ валайам̣ дутийам̣йева валайам̣ па̄пун̣а̄ти, на татийам̣, евамева пат̣хамам̣ динна̄ па̄рисуддхи дутийамева па̄пун̣а̄ти, на татийанти.

а̄гантва̄ти сан̇гхасса хаттхапа̄сам̣ а̄гантва̄. па̄л̣ийам̣ сутто на а̄рочетӣтиа̄дӣсу хетваттхе паччаттавачанам̣. суттена на̄рочетӣти хи аттхо. па̄рисуддхиха̄ракасса ана̄паттӣти еттха а̄паттӣти анвайаттхам̣ аттха̄паттито дассенто а̄ха ‘‘саче…пе… а̄паджджатӣ’’ти. асса̄ти бхиккхусса. убхиннампӣти па̄рисуддхида̄йакасса, там̣ха̄ракасса ча̄ти убхиннампи.

88. чхандада̄накатха̄

165. чхандада̄непи виниччхайо ведитабботи йоджана̄. упосатхо като хотӣти па̄рисуддхида̄йакасса ча сан̇гхасса ча упосатхо като хоти. ан̃н̃анти упосатхакаммато ан̃н̃ам̣. йам̣ пана камманти самбандхо. каммампӣти упосатхакаммато ан̃н̃ам̣ каммампи. еттха ча тадахупосатхе аттано ча сан̇гхасса ча саче упосатхакаммам̣ хоти, па̄рисуддхийева да̄табба̄. атха ан̃н̃ам̣ каммам̣ хоти, чхандойева да̄таббо. йади упосатхакамман̃ча ан̃н̃акамман̃ча хоти, па̄рисуддхи ча чхандо ча да̄таббо. там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘тадахупосатхе па̄рисуддхим̣ дентена чхандампи да̄ту’’нти. сӣма̄йа ва̄ти баддхасӣма̄йа ва̄. аччхитунти упавеситум̣. ‘‘а̄са упавесане’’ти хи дха̄тупа̄т̣хесу (садданӣтидха̄тума̄ла̄йам̣ 16 сака̄рантадха̄ту) вуттам̣. са̄маггӣ ва̄ти ка̄йаса̄маггӣ ва̄.

167. саратипи упосатхам̣, напи саратӣти еттха писаддасса анийамавикаппаттхам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘екада̄ сарати, екада̄ на саратӣ’’ти. ‘‘еканта’’нти имина̄ нева саратӣти еттха евасаддасса саннит̣т̣ха̄наттхам̣ дассети. каммам̣ на копетӣти саммутиладдхопи аладдхопи умматтако каммам̣ на копети.

91. сан̇гхупосатха̄дикатха̄

168. ‘‘саммаджджитва̄’’ти падамапеккхитва̄ со десоти еттха ‘‘упайогаттхе паччаттавачана’’нти вуттам̣. етанти ‘‘со десо саммаджджитаббо’’тиа̄дивачанам̣. тена̄ти тена хетуна̄. ат̣т̣хакатха̄чарийа̄ ‘‘саммаджджанӣ…пе… вуччати’’ ити а̄хӯти йоджана̄.

саммаджджанӣти саммаджджанакаран̣ам̣. падӣпоти падӣпуджджаланам̣. удаканти удакат̣т̣хапанам̣. а̄санена̄ти а̄санапан̃н̃а̄панена. ‘‘итӣ’’ти аджджха̄харитаббам̣. упосатхасса̄ти нававидхасса упосатхасса пуббакаран̣анти самбандхо. ета̄нӣти чатта̄ри камма̄ни. вуччатӣти катхийати. идам̣ ‘‘ета̄нӣ’’ти каммасса ча ‘‘пуббакаран̣а’’нти а̄ка̄расса ча абхедатта̄ а̄саннам̣ а̄ка̄рамапеккхитва̄ екавачанавасена вуттам̣. ‘‘аккха̄та̄нӣ’’ти идам̣ пана ‘‘има̄ни чатта̄рӣ’’ти каммамапеккхитва̄ бахувачанавасена вуттанти дат̣т̣хаббам̣.

чхандапа̄рисуддхиутуккха̄нанти чхандаккха̄нан̃ча па̄рисуддхиккха̄нан̃ча утуккха̄нан̃ча. бхиккхуган̣ана̄ти бхиккхӯ ган̣етва̄ аккха̄нам̣. ова̄доти бхиккхунӣхи йа̄читасса ова̄дасса аккха̄нам̣. ета̄нӣти ета̄ни пан̃ча. пуббакаран̣ато паччха̄ти пуббакаран̣асса каран̣ато паччха̄. еттха ча ‘‘пуббакаран̣ато паччха̄ каттабба̄нӣ’’ти идам̣ каттабба̄ка̄рассева висесанам̣, на аттхасса. айам̣ пана висесо – сан̇гхасаннипа̄тато пуббабха̄ге каттаббатта̄ пуббакаран̣ам̣ на̄ма, упосатхакаран̣ато пуббабха̄ге каттаббатта̄ пуббакиччам̣ на̄ма̄ти.

упосатхоти упосатхадивасо. йа̄ватика̄ ча бхиккхӯти йаттака̄ бхиккхӯ. каммапатта̄ти упосатхакаммасса патта̄ йутта̄ анурӯпа̄. та̄ватика̄ бхиккхӯ хаттхапа̄сам̣ авиджахитва̄ екасӣма̄йам̣ т̣хита̄ ча хонтӣти йоджана̄. сабха̄га̄паттийоти ваттхусабха̄га̄ а̄паттийо. ваджджанӣйа̄ти ваджджетабба̄. пуггала̄ти гахат̣т̣ха̄дипуггала̄. тасминти тасмим̣ упосатхасӣмама̄л̣аке. ета̄ни чатта̄рӣти па̄т̣хасесо.

а̄гатехи техи бхиккхӯхӣти йоджана̄. паннарасопӣти писаддена на кевалам̣ па̄л̣ийам̣ а̄гатанайенева адхит̣т̣ха̄тум̣ ват̣т̣ати, атха кхо ‘‘аджджа ме упосатхо паннарасо’’типӣти дассети.

92. а̄паттипат̣икаммавидхикатха̄

169. бхагавата̄…пе… ка̄табботи идам̣ ведитаббанти самбандхо. ‘‘йасса сийа̄ а̄паттӣтиа̄дивачаненева ча̄’’тиа̄дихетуттайена ‘‘на са̄паттикена упосатхо ка̄таббо’’ти йатха̄рутам̣ апан̃н̃аттампи аттхато сиддхамева̄ти дассети. хетуттайам̣ ‘‘ведитабба’’нти падена йоджетаббам̣. тхуллаччайа̄дӣсӯти а̄дисаддена па̄читтийапа̄т̣идесанӣйадуккат̣адуббха̄сита̄паттийо сан̇ган̣ха̄ти. ‘‘там̣ пат̣идесемӣ’’ти идам̣ сувуттамева хотӣти самбандхо. танти а̄паттим̣. тумхамӯлети тумхам̣ сантике. ниггахиталопан̃хи ва̄кйамева, на сама̄со. ‘‘тумха’’ ити ча ‘‘туйха’’ ити ча навакаттхера̄нам̣ ваттабба̄ка̄радассанаматтамева, на иччхитаттхавипаттидассанам̣. вуттампӣти писаддена на кевалам̣ па̄л̣инайенева сувуттам̣, имина̄ найенапи сувуттанти дассети. ‘‘пассасӣ’’ти идан̃ча ваттаббанти самбандхо. ваттабба̄ка̄рам̣ пана сувин̃н̃еййам̣. ‘‘а̄ма пасса̄мӣ’’ти идам̣ пана сувуттамева хотӣти самбандхо. вуттампӣти писаддо па̄л̣инайам̣ сампин̣д̣ети. а̄йатим̣ сам̣вареййа̄сӣти еттха пана ваттабботи самбандхо. гарӯсу бахувачанасса каттаббатта̄ вуттам̣ ‘‘сам̣вареййа̄тха̄’’ти. евам̣ вуттена а̄паттидесакена̄ти самбандхо.

татра̄ти ‘‘йада̄ ниббематико’’ти па̄т̣хе. сӯрийе мегхаччханне сатӣти йоджана̄. тена бхиккхуна̄ ваттаббанти самбандхо, ваттхум̣ киттетва̄ти бходжанасан̇кха̄там̣ ваттхум̣ киттетва̄. та̄ти а̄паттийо.

сабха̄га̄ а̄паттӣти еттха двӣсу ваттхусабха̄гаа̄паттисабха̄га̄су ваттхусабха̄га̄ва адхиппета̄ти дассенто а̄ха ‘‘йам̣ двепи джана̄’’тиа̄ди. йам̣ а̄паттинти самбандхо. сама̄но бха̄го ета̄санти сабха̄га̄. десетум̣ ват̣т̣атӣти а̄паттисабха̄га̄пи ваттхувисабха̄гатта̄ десетум̣ ват̣т̣ати. судесита̄ва̄ти а̄паттито бхиккху вут̣т̣ха̄тийева̄ти адхиппа̄йо. ан̃н̃ам̣ дуккат̣анти самбандхо. панасаддо гарахаттхаджотако судесита̄йа гараха̄ка̄рена паваттатта̄. кин̃ча̄пи судесита̄ва, пана татха̄пӣти йоджана̄. танти дуккат̣ам̣. на̄на̄ваттхуканти десана̄пат̣иггахан̣авасена на̄на̄ваттхукам̣.

170. сабха̄гойева ваттаббо, на висабха̄го. хӣти саччам̣, йасма̄ ва̄. тасса̄ти висабха̄гасса. итоти сан̇гхасаннипа̄тато.

95. ана̄паттипаннарасака̄дикатха̄

172. те на джа̄ним̣сӯти еттха джа̄нана̄ка̄радассанаттхам̣ ‘‘сӣмам̣ окканта̄ти ва̄ оккамантӣти ва̄’’ти вуттам̣. окканта̄ти ва̄ти пависиттха ити ва̄. тесанти чатуннам̣ ва̄ атирека̄нам̣ ва̄ бхиккхӯнам̣. вагга̄ самаггасан̃н̃иноти еттха касма̄ вагга̄, касма̄ самаггасан̃н̃иноти а̄ха ‘‘теса’’нтиа̄ди. таттха тесанти ан̃н̃есам̣ бхиккхӯнам̣. сӣмам̣ оккантатта̄ти сӣмам̣ пависитатта̄, вагга̄ хутва̄ти самбандхо. самагго ити сан̃н̃а̄ самаггасан̃н̃а̄, са̄ етесаматтхӣти самаггасан̃н̃ино.

175. куккуччапаката̄ти падасса ‘‘иччха̄пакато’’ти падена сама̄набха̄вам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘йатха̄’’тиа̄ди. пуббабха̄гети упосатхакаммато пуббабха̄ге. саннит̣т̣ха̄нам̣ катва̄пӣти каппатева̄ти саннит̣т̣ха̄нам̣ катва̄пи. ‘‘абхибхӯта̄’’ти имина̄ паката̄ти еттха папуббакарадха̄туйа̄ упасаггавасена абхибхаванаттхам̣ дассети.

176. йатха̄ хет̣т̣ха̄ вагга̄ваггасан̃н̃ӣпаннарасака̄дӣсу дуккат̣ам̣ вуттам̣, евамакатва̄ касма̄ ‘‘тхуллаччайа’’нти а̄ха ‘‘акусалабалавата̄йа̄’’ти.

100. сӣмоккантикапеййа̄лакатха̄

177. а̄ва̄сикенаа̄гантукапеййа̄ле саббам̣ ведитаббанти самбандхо. ведитабба̄ка̄рам̣ саха упама̄йа дассенто а̄ха ‘‘йатха̄’’тиа̄ди. а̄гантукенаа̄ва̄сикапеййа̄ле пана а̄нетаббанти самбандхо. пуримапеййа̄лети а̄ва̄сикенаа̄гантукапеййа̄ле. а̄гантукенаа̄гантукапеййа̄ле пана йоджетабботи самбандхо. еттха ча пеййа̄ланти садисанайасса ча там̣джа̄нанан̃а̄н̣асса ча па̄таббам̣ раккханам̣ пеййам̣, пеййам̣, пеййе ва̄, пеййа̄йа ва̄ алати саматтхетӣти пеййа̄ланти вачанаттхо ка̄таббо.

178. а̄ва̄сика̄нам̣ ча̄туддасо хутва̄ касма̄ а̄гантука̄нам̣ паннарасоти а̄ха ‘‘йеса’’нтиа̄ди. таттха йесанти а̄гантука̄нам̣. тирорат̣т̣хатоти а̄ва̄сика̄нам̣ рат̣т̣хасса ан̃н̃арат̣т̣хато. тироджанападатоти екарат̣т̣хепи ан̃н̃аджанападато. ча̄туддасикам̣ акам̣сӯти сан̃н̃а̄на̄наттавасена ча̄туддасикам̣ акам̣су. ануваттитаббанти ануматим̣ ваттитаббам̣. на пат̣иккоситаббанти ‘‘на ча̄туддасо’’ти ватва̄ на ва̄ритаббам̣. на ака̄ма̄ти еттха камудха̄ту иччхаттхо, каран̣аттхе ча ниссаккавачананти а̄ха ‘‘на аниччха̄йа да̄табба̄’’ти.

101. лин̇га̄дидассанакатха̄

179. ‘‘а̄ва̄сика̄нам̣ а̄ка̄ра’’нти имина̄ а̄ва̄сика̄ка̄ранти падасса чхат̣т̣хӣсама̄сам̣ дассети. саббаттха̄ти саббесу ‘‘а̄ва̄сикалин̇га’’нтиа̄дӣсу. йена̄ти супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄дина̄, ган̣хатӣти самбандхо. тесанти а̄ва̄сика̄нам̣. а̄ча̄расан̣т̣ха̄нанти а̄ча̄расан̣т̣хитим̣. со супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄дико а̄ка̄ро на̄ма̄ти йоджана̄. йанти супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄дим̣, гамайатӣти самбандхо. таттха таттха̄ти тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не. лӣне а̄ва̄сикети самбандхо. там̣ супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄ди лин̇гам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. ‘‘адиссама̄не’’ти имина̄ лӣнети падасса аттхам̣ дассети. ‘‘джа̄на̄петӣ’’ти имина̄ гамайатӣти падасса н̃а̄н̣аттхам̣ дассети. йанти супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄дим̣. тети а̄ва̄сика̄. там̣ супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄ди нимиттам̣ на̄ма̄ти йоджана̄. йена̄ти супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄дина̄. тети а̄ва̄сика̄ уддисийанти, со супан̃н̃аттаман̃чапӣт̣ха̄дико уддесо на̄ма̄ти йоджана̄. имехи падехи а̄кирийанти пака̄сийанти етена̄ти а̄ка̄ро, лӣне гамайати бодхетӣти лин̇гам̣. нимийанти париччхиджджа н̃а̄йанти етена̄ти нимиттам̣, уддисийанти ападисийанти етена̄ти уддесоти вачанаттхам̣ дассети. саббаметанти ‘‘а̄ва̄сика̄ка̄ра’’нтиа̄ди етам̣ саббам̣. йатха̄йоганти па̄л̣ийам̣ йога̄нурӯпам̣. таттха̄ти а̄гантука̄ка̄ра̄дӣсу. ‘‘амха̄кам̣ ида’’нти на н̃а̄таббанти ан̃н̃а̄там̣, тадева ан̃н̃а̄такам̣, нисӣдана̄ди. ‘‘амха̄кам̣ ида’’нти аджа̄нанам̣ на̄ма аттано асантакатта̄, ан̃н̃есамева сантакатта̄ хотӣти а̄ха ‘‘ан̃н̃есам̣ сантака’’нти. удаканиссеканти син̃чанавирахитам̣ удакам̣. бахувачанасса̄ти ‘‘дхота̄на’’нти еттха чхат̣т̣хӣбахувачанасса. екавачананти ‘‘дхотасса̄’’ти екавачанам̣. паччхимапа̄т̣хе малам̣ дхуна̄ти анена̄ти дхотам̣, дхотан̃ча там̣ удакан̃чети дхотаудакам̣, тамева ниссекам̣ дхотаудаканиссекам̣.

180. сама̄насам̣ва̄сакадит̣т̣хинти падасса итилопасама̄сам̣ дассенто а̄ха ‘‘сама̄насам̣ва̄сака̄ етети дит̣т̣хи’’нти. етети а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ. ‘‘ладдхи’’нти имина̄ на пуччхантӣти падасса каммам̣ дассети. на̄на̄сам̣ва̄сакабха̄ванти тесам̣ ладдхина̄на̄сам̣ва̄сакабха̄вам̣. ‘‘маддиту’’нти имина̄ на̄бхивитарантӣти еттха абхисаддассаттхам̣ дассети. ‘‘абхибхавиту’’нти имина̄ ча тадеваттхам̣ дассети. на̄на̄сам̣ва̄сакабха̄васса мадданам̣ на̄ма ладдхиниссаджджа̄пананти а̄ха ‘‘там̣ дит̣т̣хим̣ на ниссаджджа̄пентӣ’’ти.

103. нагантаббагантаббава̄ракатха̄

181. сабхиккхука̄ти падасса сам̣виджджанти бхиккхӯ етасмима̄ва̄сети сабхиккхукоти вачанаттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘йасмим̣ а̄ва̄се’’тиа̄ди. йанти а̄ва̄сам̣. тадахева̄ти тадахупосатхе ева. имина̄ саче саккоти, тадахева гантум̣, со гантабботи дассети. ‘‘акатва̄’’ти имина̄ катва̄ пана гантабботи дассети. ‘‘ан̃н̃атра̄’’ти нипа̄то ‘‘вина̄’’ти нипа̄тасса парийа̄йоти а̄ха ‘‘вина̄’’ти. аттачатуттхена ва̄ аттапан̃чамена ва̄ сан̇гхена гантум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄. еттха ча ‘‘аттачатуттхена ва̄’’ти идам̣ упосатхакаммам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘аттапан̃чамена ва̄’’ти идам̣ пава̄ран̣а̄каммам̣ сандха̄йа вуттанти дат̣т̣хаббам̣. виха̄рети виха̄расӣма̄йа маха̄сӣма̄йанти аттхо. идан̃хи виха̄расӣма̄нам̣ абхедена вуттам̣. сӣма̄пӣти кхан̣д̣асӣма̄пи. на гантабба̄ти сан̇гхасса гарукатта̄ на гантабба̄. еттха̄ти кхан̣д̣асӣма̄дӣсу. тасса̄ти бхиккхусса. гантум̣ ват̣т̣атӣти ган̣упосатхат̣т̣ха̄нато гантум̣ ват̣т̣ати, сан̇гхупосатхат̣т̣ха̄нато пана на ват̣т̣атийева̄ти дат̣т̣хаббам̣. виссат̣т̣хаупосатха̄ а̄ва̄са̄пи ан̃н̃ам̣ гантум̣ ват̣т̣атӣти йоджана̄. а̄ран̃н̃акена̄пӣти аран̃н̃е екакена нива̄сенапи. таттха̄ти ан̃н̃авиха̄ре. упосатханти сан̇гхупосатхан̃ча ган̣упосатхан̃ча.

182. йанти а̄ва̄сам̣. таттха̄ти там̣ а̄ва̄сам̣. гантум̣ саккоми ити джа̄неййа̄ти йоджана̄. таттха̄ти тасмим̣ а̄ва̄се. имина̄ нева катоти самбандхо. нева като бхависсати ити джа̄неййа̄ти йоджана̄.

105. ваджджанӣйапуггаласандассанакатха̄

183. хаттхапа̄сӯпагаманамева̄ти упосатхасан̇гха̄дӣнам̣ хаттхапа̄сасса упагаманамева. идам̣ па̄рива̄сийапа̄рисуддхида̄нам̣ на̄ма на ват̣т̣атӣти йоджана̄. тасса̄ти па̄рива̄сийапа̄рисуддхида̄насса. анупосатхети еттха ака̄расса ан̃н̃аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘ан̃н̃асмим̣ дивасе’’ти. таттха ан̃н̃асминти двӣхи упосатхехи ан̃н̃асмим̣. йа̄ сан̇гхаса̄маггӣ карийати, татха̄рӯпинти йоджана̄. косамбакабхиккхӯнанти косамбийам̣ нива̄сӣнам̣ бхиккхӯнам̣. са̄маггӣ вийа йа̄ са̄маггӣти йоджана̄. ‘‘т̣хапетва̄’’ти имина̄ ан̃н̃атра̄ти нипа̄тасса аттхам̣ дассети. йе пана̄ти бхиккхӯ пана самагга̄ хонтӣти самбандхо. упосатхейева̄ти упосатхадивасейева.

ити упосатхаккхандхакаван̣н̣ана̄йа йоджана̄ саматта̄.