271. косамбакавива̄дакатха̄
451. косамбакаккхандхаке айаманупуббикатха̄ евам̣ ведитабба̄ти йоджана̄. винайам̣ па̄л̣ито ча, тадаттхато ча дха̄ретӣти винайадхаро, татха̄ суттантам̣ дха̄ретӣти суттантико. тесӯти двӣсу бхиккхӯсу. суттантико бхиккху никкхамӣти самбандхо. а̄чаманаудака̄васесанти а̄чамети дховати анена̄ти а̄чаманам̣, тамева удакам̣ а̄чаманаудакам̣, тамева авасесам̣ а̄чаманаудака̄васесам̣, авасесаа̄чаманаудаканти аттхо. там̣ бхиккхунти суттантикам̣ бхиккхум̣. еттха̄ти а̄чаманаудака̄васесат̣т̣хапане. ‘‘саче хоти, десесса̄мӣ’’ти имина̄ аттано суббачабха̄ван̃ча сиккха̄ка̄матан̃ча дассети. тети тайа̄, катханти самбандхо. атха ва̄ тети туйхам̣, наттхӣти самбандхо. асан̃чичча асатийа̄ кататта̄ ана̄паттипаккхопи бхавеййа̄ти а̄ха ‘‘наттхи а̄паттӣ’’ти. еттха пана а̄паттийева. соти суттантико.
винайадхаропӣти винайадхаро пана, а̄рочесӣти самбандхо. а̄паджджама̄нопӣти писаддо гарахаттхо. тети винайадхарасса нисситака̄, а̄хам̣сӯти самбандхо. тасса̄ти суттантикасса. тети суттантикасса нисситака̄, а̄рочесунти самбандхо. соти суттантико. муса̄ва̄дӣти абхӯтато, абхӯтам̣ ва̄ вачанам̣ ваданасӣло. есоти винайадхаро. тети суттантикасса нисситака̄, а̄хам̣сӯти самбандхо. татоти калахавад̣д̣ханака̄ран̣а̄. винайадхаро ака̄сӣти самбандхо.
453. ‘‘на та̄ва бхинно’’ти имина̄ бхинноти еттха тапаччайасса авассамбха̄вийаттхе ана̄гатака̄ликатам̣ дассети. тамеваттхам̣ саха упама̄йа дассенто а̄ха ‘‘апича̄’’тиа̄ди. танти сассам̣. ‘‘бхиджджиссатӣ’’ти имина̄ бхиджджиссатӣти бхинноти вачанаттхам̣ дассети. со ча кхоти сан̇гхо. калахавасена бхиджджиссатӣти самбандхо. самбхамааттхавасена̄ти сам̣вегааттхавасена. самбхамасаддо хи тӣсу аттхесу ваттати га̄раве, бхӣтийам̣, сам̣веге ча̄ти. идха пана сам̣веге ваттати. бхиккхусан̇гхасса бхинне сам̣вегааттхавасена̄ти адхиппа̄йо. идам̣ хет̣т̣ха̄ катхита̄йа ‘‘бхайе кодхе пасам̣са̄йа’’нти га̄тха̄йа (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.15) часаддена сампин̣д̣итам̣ самбхамааттхам̣ сандха̄йа вуттанти дат̣т̣хаббам̣. еттха̄ти ‘‘бхинно бхиккхусан̇гхо бхинно бхиккхусан̇гхо’’ти па̄т̣хе. а̄мед̣итанти а̄ пунаппунам̣ бхайа̄дипӣл̣итатта̄ мед̣ена умма̄дена итам̣ катхитам̣ а̄мед̣итам̣.
454. хӣти виттха̄ро. бхагава̄ вадеййа̄ти самбандхо. уккхипанти апанентӣти уккхепака̄. уккхиттамануваттантӣти уккхитта̄нуваттака̄. етесанти уккхитта̄нуваттака̄нам̣. пуна етесанти уккхепака̄нам̣. паккхоти сакха̄. тантимева̄ти па̄л̣имева, бйа̄па̄рамева ва̄.
455. йоти бхиккху. читтам̣ уппа̄детӣти самбандхо. тумхети дхаммава̄дино сандха̄йа вуттам̣. ким̣ бхан̣атха̄ти ким̣ вачанам̣ бхан̣атха. ити пуччхитва̄ти самбандхо. тесан̃ча̄ти дхаммава̄дӣнан̃ча. итаресан̃ча̄ти адхаммава̄дӣнан̃ча. имети аттано паккхе име бхиккхӯ. тесанти адхаммава̄дӣнам̣. ‘‘каммам̣ копетӣ’’ти ‘‘на̄на̄сам̣ва̄сакачатуттхо че бхиккхаве каммам̣ кареййа, акаммам̣, на ча каран̣ӣйа’’нти вачанато (маха̄ва. 389) каммам̣ копети. итаресампӣти дхаммава̄дӣнампи. дхаммава̄дӣнам̣ паккхе нисӣдитва̄ адхаммава̄дӣнам̣ ладдхим̣ ган̣хантопи дхаммава̄дӣнам̣ на̄на̄сам̣ва̄сако хотийева, айам̣ найо вуттанайасса аттхато сиддхоти катва̄ идха на вутто. евантиа̄ди нигаманам̣. йоти бхиккху, пависати ган̣ха̄тӣти самбандхо. нисинно хутва̄ти йоджана̄. имети аттано паккхе име бхиккхӯ. итарети парапаккхе итаре бхиккхӯ. тесанти дхаммава̄дӣнам̣. йаттха таттха ва̄ пана паккхети йасмим̣ касмим̣чи ва̄ дхаммава̄дӣнам̣ паккхе. име дхаммава̄диноти ган̣ха̄тӣти там̣там̣паккхагате бхиккхӯ йа̄тха̄вато ва̄ айа̄тха̄вато ва̄ ‘‘име дхаммава̄дино’’ти ган̣ха̄ти.
456. ка̄йена катам̣ каммам̣ ка̄йакаммам̣, вачийа̄ катам̣ каммам̣ вачӣкаммам̣. таттха ка̄йакаммам̣ упадам̣сента̄ бхиккхӯ пахаранта̄ упадам̣сенти. вачӣкаммам̣ упадам̣сента̄ бхиккхӯ пхарусам̣ ваданта̄ упадам̣сенти. тена вуттам̣ ‘‘ка̄йена пахаранта̄’’тиа̄ди. упадам̣сентӣти паваттенти. ‘‘кодхавасена̄’’ти имина̄ пемавасена̄ти аттхам̣ ниваттети. адхаммийа̄нӣти адхаммена каттабба̄ни. ‘‘кичча̄нӣ’’ти имина̄ ийапаччайасса сарӯпам̣ дассети. асаммодика̄ти еттха йака̄ралопоти а̄ха ‘‘асаммодика̄йа̄’’ти. ‘‘катха̄йа̄’’ти имина̄ асаммодам̣ джанетӣти асаммодика̄ти катва̄ н̣икапаччайасса сарӯпам̣ дассети. упача̄рам̣ мун̃читва̄ти еттха упача̄ро на̄ма ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пахаранта̄нам̣ хаттхасса па̄пун̣анат̣т̣ха̄нам̣, там̣ мун̃читва̄ти аттхо. а̄санантарика̄йа̄ти еттха екам̣ а̄санам̣ антарам̣ бйавахитам̣ имисса̄ нисиннакирийа̄йа̄ти а̄санантарика̄ти дассенто а̄ха ‘‘екекам̣ а̄санам̣ антара’’нти. ‘‘катва̄’’ти имина̄ кирийа̄висесанабха̄вам̣ дассети.
457-8. айам̣ асса бхиккхуно адхиппа̄йо кира̄ти йоджана̄. етети кодха̄бхибхӯте бхиккхӯ. бхагава̄ пана катхесӣти самбандхо. ‘‘анаттхо ато’’ти имина̄ анаттхатоти падасса ока̄ралопасандхим̣ дассети. тесам̣ пада̄наматтхам̣ дассенто а̄ха ‘‘етасма̄’’тиа̄ди. ‘‘атха ва̄’’тиа̄дина̄ ‘‘анаттхадо’’ти ваттаббе ‘‘сугато’’тиа̄дӣсу вийа да-ка̄расса та-ка̄рам̣ катва̄ анаттхатоти вуттанти дассети. анаттхадоти анаттхам̣ дада̄тӣти анаттхадо.
464. путхусаддоти еттха путхусаддо махантапарийа̄йоти а̄ха ‘‘маха̄’’ти. асса̄ти бхан̣д̣анака̄ракасса джанасса. самаджаноти еттха самасаддо садисапарийа̄йоти а̄ха ‘‘екасадисо’’ти, тулйа̄дхикаран̣асама̄сойам̣. бхан̣д̣анака̄рако айам̣ джаноти йоджана̄. таттха̄ти бхан̣д̣анака̄ракесу джанесу. ан̃н̃ампи екам̣ идам̣ ка̄ран̣анти самбандхо. на ман̃н̃иттха̄ти кочи екопи на ман̃н̃иттха̄ти йоджана̄. имина̄ аман̃н̃арунти еттха а̄вибхаттийа̄ ‘‘ру’’нти а̄десо дассито.
паримут̣т̣ха̄ти паримут̣т̣ха̄ сати етесанти паримут̣т̣ха̄ти дассенто а̄ха ‘‘паримут̣т̣хасатино’’ти. ат̣т̣хаккхарага̄тха̄йам̣ ‘‘пан̃чамам̣ лагху саббаттха̄’’ти вуттатта̄ пан̃чамасса ра̄ка̄расса рассо хоти. тена вуттам̣ ‘‘ра̄ка̄расса расса̄десо като’’ти. катхам̣ бха̄н̣иноти ва̄чам̣ бха̄н̣ино. мукха̄йа̄манти еттха а̄йа̄масаддо виттха̄рапарийа̄йо, виттха̄ро ча на̄ма паса̄ран̣анти а̄ха ‘‘паса̄рету’’нти. сампада̄наттхаджотакена тум̣паччайена сампада̄наттхе упайогавачананти дассети. нӣта̄ти каммава̄чакасса китасса аппадха̄накаммам̣ дассенто а̄ха ‘‘имам̣ нилладжджабха̄ва’’нти. двикаммакадха̄тубха̄вато ‘‘аттано’’ти падха̄накаммампи аджджха̄харитаббам̣. танти калахам̣. ‘‘джа̄на’’нти падена ‘‘видӯ’’ти падасса аттхан̃ча ва̄кйан̃ча дассети. виданти джа̄нантӣти видӯти вачанаттхо ка̄табботи адхиппа̄йо. са̄дӣнавотиа̄дӣнавена досена саха паватто. айанти калахо.
йе ча там̣ упанайхантӣти еттха тасаддасса висайам̣ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘а̄гха̄та’’нти. йети джана̄. упанайханти упанаханти бандханти. санантаноти еттха санантанасаддо пура̄н̣апарийа̄йоти а̄ха ‘‘пора̄н̣о’’ти.
‘‘ан̃н̃е’’ти имина̄ парети еттха парасаддасса паччха̄бха̄гаттха̄дайо нива̄рети. майаметтха йама̄масети еттха етасаддасса висайам̣ дассенто а̄ха ‘‘сан̇гхамаджджхе’’ти. йамудха̄ту упайаманаттхо сека̄ро нипа̄таматтоти а̄ха ‘‘упайама̄ма̄’’ти. ‘‘сататам̣ самитам̣ маччусантикам̣ гаччха̄ма̄’’ти имина̄ ‘‘на джа̄нантӣ’’ти падасса а̄ка̄рам̣ дассети. таттха̄ти маха̄джанака̄йе йе пан̣д̣ита̄ти йоджана̄. евам̣ хӣти евамева. джа̄нанта̄ те пан̣д̣ита̄ пат̣ипаджджантӣти йоджана̄. медханта̄ хим̣санта̄ гаччханти паваттантӣти медхага̄ калаха̄. кечи медхадха̄туто н̣вупаччайам̣ ваданти, тесам̣ матена медхака̄ти пат̣хамаккхарена па̄т̣хо бхавеййа.
тесампӣти брахмадаттадӣгха̄вукума̄ра̄нампи. сан̇гатӣти сама̄гамо. воти тумха̄кам̣. йесам̣ тумха̄кам̣ нева ма̄та̄питӯнам̣ ат̣т̣хӣни чхинна̄ни, на па̄н̣а̄ хата̄, на гавассадхана̄ни хат̣а̄ни. тесам̣ тумха̄кам̣ касма̄ сан̇гати на хотӣти йоджана̄.
сабба̄ни париссайа̄нӣти еттха сабба̄нӣти вуттака̄ран̣ан̃ча лин̇гавипалла̄сан̃ча дассенто а̄ха ‘‘па̄кат̣апариссайе ча пат̣иччханнапариссайе ча̄’’ти. ‘‘абхибхавитва̄’’ти имина̄ абхибхуййа̄ти падасса тва̄паччайантабха̄вам̣ дассети. тена̄ти нипакена саха̄йена.
ра̄джа̄ва̄ти еттха ра̄джа̄ ива̄ти падавибха̄гам̣ катва̄ ра̄джасаддасса упалаккхан̣авасена маха̄джанака, ариндамара̄джа̄но ча ивасаддасса опамматтхаджотакан̃ча дассенто а̄ха ‘‘йатха̄’’тиа̄ди. рат̣т̣хавиджитасадда̄ ан̃н̃аман̃н̃апарийа̄йа̄. висесанависесйа̄нам̣ ка̄ма̄ча̄рато гамйама̄натта̄ вуттам̣ ‘‘виджитам̣ рат̣т̣ха’’нти. ‘‘ма̄тан̇го аран̃н̃е на̄го ива̄’’ти имина̄ падавибха̄гам̣ дассети. тесам̣ пада̄нам̣ аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘ма̄тан̇готи хаттхӣ вуччатӣ’’тиа̄ди. ‘‘хаттхӣ вуччатӣ’’ти имина̄ маханто ан̇го сарӣраметасса̄ти ма̄тан̇готи вачанаттхена хаттхӣ ма̄тан̇го на̄ма̄ти дассети. махантасаддасса ма̄та̄десо. на̄гасаддо ураге ча хаттхимхи ча на̄гаруккхе ча уттаме ча на̄мапан̃н̃аттийан̃ча̄ти пан̃часу аттхесу ваттати, идха уттаматтхети дассенто а̄ха ‘‘на̄готи маханта̄дхивачанамета’’нти. ма̄тан̇гаран̃н̃ева̄ти еттха ивасаддасса опамматтхаджотакабха̄вам̣ дассетва̄ аттхайоджанам̣ дассенто а̄ха ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄ди. ‘‘йатха̄ ча па̄лилеййако’’ти имина̄ ма̄тан̇гана̄гасса сарӯпам̣ упалаккхан̣ена дассети.