4. пат̣хамасена̄санасиккха̄падам̣
108. чатуттхе химамева химанто, химанте нийутто хемантико, ка̄лоти а̄ха ‘‘хемантака̄ле’’ти. ота̄пента̄ паккамим̣сӯти самбандхо. ка̄ласаддасса самбандхисаддатта̄ самбандха̄пеккхоти а̄ха ‘‘йасса кассачӣ’’ти. химавассена̄ти химена ча вассена ча.
110. ‘‘вассико’’ти на сан̇кета̄ти авассикасан̇кета̄. ‘‘ат̣т̣ха ма̄се’’ти са̄ман̃н̃ато вуттепи ‘‘авассикасан̇кете’’ти висеситатта̄ хемантикагимхикама̄са̄йева гахетабба̄ти а̄ха ‘‘чатта̄ро хемантике’’тиа̄ди. йаттха̄ти йасмим̣ руккхе. на ӯхадантӣти самбандхо. ‘‘ка̄ка̄ ва̄’’ти еттха ва̄саддо сампин̣д̣анаттхо. тена̄ха ‘‘ан̃н̃е ва̄ сакунта̄’’ти. тасма̄ти йасма̄ ануджа̄на̄ти, тасма̄. йаттха̄ти йасмим̣ руккхе, виссамитва̄ гаччхантӣти йоджана̄. йасминти руккхе, катва̄ васантӣти йоджана̄. ат̣т̣ха ма̄се ева̄ти самбхавато а̄ха ‘‘йесу джанападесӯ’’тиа̄ди. тесупӣти джанападесупи. авассикасан̇кете ева̄ти самбхавато а̄ха ‘‘йаттха̄’’тиа̄ди. йаттха̄ти йесу джанападесу. ‘‘вигатавала̄хакам̣ висуддхам̣ набхам̣ хотӣ’’ти имина̄ саче авигатавала̄хакам̣ ависуддхам̣ набхам̣ хоти, никкхипитум̣ на ват̣т̣атӣти дӣпети. ‘‘еварӯпе ка̄ле’’ти падам̣ ‘‘никкхипитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти паде а̄дха̄ро.
аббхока̄сикена̄пӣти аббхока̄садхутан̇гайуттена̄пи. писаддо руккхамӯликасса апеккхако. ваттам̣ виттха̄ренто а̄ха ‘‘тасса хӣ’’тиа̄ди. тасса̄ти аббхока̄сикасса. хисаддо виттха̄раджотако. таттхева̄ти пуггаликаман̃чакейева. сан̇гхикам̣ ман̃чанти самбандхо. вӣтаман̃чакоти ва̄йитаман̃чако. тасминти вӣтаман̃чаке. пура̄н̣аман̃чако нассантопи анаггхоти а̄ха ‘‘пура̄н̣аман̃чако гахетаббо’’ти. чаммена аванахитабботи онаддхо, со ева онаддхако. гахетва̄ ча пана пан̃н̃апетва̄ нипаджджитум̣ на ват̣т̣атӣти йоджана̄. асамайети вассикасан̇кха̄те ака̄ле. чатуггун̣ена̄пӣти чатупат̣аленапи. ват̣т̣анти вала̄хака̄ а̄ват̣т̣анти асмим̣ самайети ват̣т̣уло, со ева ват̣т̣алико, сатта̄хам̣ ват̣т̣алико, сатта̄хо ва̄ ват̣т̣алико сатта̄хават̣т̣алико, со а̄ди йесам̣ та̄нӣти сатта̄хават̣т̣алика̄дӣни. а̄дисаддена сатта̄хато ӯна̄дхика̄ни гахетабба̄ни. ка̄йа̄нугатикатта̄ти ка̄йам̣ анугамакатта̄ ка̄йасадисатта̄ти аттхо.
пан̣н̣акут̣ӣсӯти пан̣н̣ена чха̄дитакут̣ӣсу. сабха̄габхиккхӯнанти аттана̄ сабха̄габхиккхӯнам̣, сантиканти самбандхо. ановассаке т̣ха̄нети йоджана̄. лаггетва̄ти ламбетва̄, айамева ва̄ па̄т̣хо. ‘‘саммаджджани’’нти падам̣ ‘‘гахетва̄’’ти паде авуттакаммам̣, ‘‘т̣хапетабба̄’’ти паде вуттакаммам̣. дховитва̄ти саммаджджаним̣ суддхам̣ катва̄. упосатха̄га̄ра̄дӣсӯтиа̄дисаддена паривен̣а̄дӣни гахетабба̄ни.
йо пана бхиккху гантука̄мо хоти, тена̄ти йоджана̄. таттха̄ти са̄ла̄йам̣. йаттха каттхачӣти йасмим̣ кисмин̃чи т̣ха̄не. па̄катикат̣т̣ха̄нети пакатийа̄ гахитат̣т̣ха̄не. татра татрева̄ти тесу тесу четийан̇ган̣а̄дӣсуйева. асанаса̄ланти асанти бхаккханти ассам̣ са̄ла̄йанти асана̄, асана̄ ча са̄ са̄ла̄ чети асанаса̄ла̄, бходжанаса̄ла̄ти аттхо. татра̄ти тасса саммаджджантасса, тасмим̣ ‘‘ваттам̣ джа̄нитабба’’нти па̄т̣хе ва̄. маджджхатоти павиттато, суддхат̣т̣ха̄натоти аттхо. па̄дат̣т̣ха̄на̄бхимукха̄ти саммаджджантасса па̄дат̣т̣ха̄нам̣ абхимукха̄. ва̄лика̄ харитабба̄ти пам̣су ча ва̄лика̄ ча апанетабба̄. саммун̃чанӣсала̄ка̄йа парам̣ пеллетабба̄ти адхиппа̄йо. бахӣти саммаджджитаббаталато бахи.
111. маса̄ракотӣти еттха итисаддо на̄мапарийа̄йо, маса̄рако на̄ма̄ти аттхо. евам̣ бундика̄баддхотӣтиа̄дӣсупи. па̄де маситва̄ виджджхитва̄ таттха ат̣анийо павесетабба̄ еттха̄ти маса̄рако. бундо ева бундико, па̄до, тасмим̣ а̄баддха̄ бандхита̄ ат̣анӣ йасса̄ти бундика̄баддхо. кул̣ӣрасса па̄до вийа па̄до йасса̄ти кул̣ӣрапа̄дако, йатха̄ кул̣ӣро ван̇капа̄до хоти, евам̣ ван̇капа̄доти вуттам̣ хоти. а̄хачча ан̇ге виджджхитва̄ таттха павесито па̄до йасса̄ти а̄хаччапа̄дако. а̄н̣инти аггакхилам̣. ман̃чати пуггалам̣ дха̄ретӣти ман̃чо. пӣт̣хати висамадуккхам̣ хим̣сатӣти пӣт̣хам̣. пан̣авоти еко тӯрийависесо, тасса сан̣т̣ха̄нам̣ катва̄ти аттхо. тан̃хи етарахи буддхапат̣имасса паллан̇касан̣т̣ха̄нам̣ хоти. танти коччхам̣. каронти кира̄ти самбандхо. еттха̄ти сена̄санапарибхоге. хӣти саччам̣. танти коччхам̣ махаггхам̣ хоти, махаггхатта̄ бхаддапӣт̣хантипи вуччати. йена̄ти йена бхиккхуна̄. ‘‘тха̄мамаджджхимасса̄’’ти падена пама̄н̣амаджджхимам̣ ниваттети.
еттха̄ти ‘‘ана̄пуччхам̣ ва̄ гаччхеййа̄’’ти паде. тхеро а̄н̣а̄петӣти йоджана̄. а̄н̣а̄петӣти ча а̄н̣а-дха̄туйа̄ ева песанасан̇кха̄тасса хетваттхасса ва̄чакатта̄ н̣а̄песаддо сваттхова. соти дахаро. татха̄ти йатха̄ тхерена вутто, татха̄ катва̄ти аттхо. таттха̄ти дива̄т̣т̣ха̄не, ман̃чапӣт̣хе ва̄. татоти т̣хапанака̄лато. парибундхети хим̣ сетӣти палибодхо, парисаддо упасагго, со вика̄равасена ан̃н̃атха̄ джа̄то. со палибодхо ан̃н̃аттха а̄ва̄са̄дико, идха пана сантхара̄питаман̃ча̄дико. са̄йанти са̄йанхе, бхумматтхе четам̣ упайогавачанам̣. тхеро бхан̣атӣти самбандхо. таттха̄ти ман̃чапӣт̣хе. ‘‘ба̄ло хотӣ’’ти ватва̄ тасса аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘ануггахитаватто’’ти. ануггахитам̣ ваттам̣ йена̄ти ануггахитаватто, тхеро. таджджетӣти уббеджети. тасминти дахаре. асса̄ти тхерасса.
а̄н̣аттиккхан̣ейева̄ти тхерасса песанаккхан̣ейева. дахаро вадатӣти йоджана̄. ‘‘тхеро’’ти падам̣ ‘‘ватва̄ гаччхатӣ’’ти пададвайе катта̄, ‘‘ка̄ретаббо’’ти паде каммам̣. нанти ман̃чапӣт̣хам̣, ‘‘пан̃н̃апетва̄’’типадамапеккхийа евам̣ вуттам̣. нанти дахарам̣ ва̄. ‘‘ватва̄’’ти падамапеккхийа евам̣ вуттам̣. таттхева̄ти ман̃чапӣт̣хейева. асса̄ти тхерасса. таттха̄ти дива̄т̣т̣ха̄не. бходжанаса̄лато ан̃н̃аттха гаччхантоти бходжанаса̄лато никкхамитва̄ ман̃чапӣт̣хапан̃н̃а̄панат̣т̣ха̄нато ан̃н̃ам̣ т̣ха̄нам̣ гаччханто, тхероти йоджана̄. таттхева̄ти дива̄т̣т̣ха̄нейева. йатриччхатӣти йам̣ т̣ха̄нам̣ гантумиччхатӣти аттхо. антарасаннипа̄тети сакалам̣ ахораттам̣ асаннипа̄тетва̄ антаре саннипа̄те сатӣти йоджана̄.
таттха̄ти тасмим̣ т̣ха̄не. а̄гантука̄ ган̣хантӣти самбандхо. татоти ган̣ханато. тесанти а̄гантука̄нам̣. йехӣти а̄ва̄сико ва̄ хоту, а̄гантуко ва̄, йехи бхиккхӯхи. тети нисиннакабхиккхӯ. уддхам̣ па̄л̣ипа̄т̣хам̣ са̄рети паваттетӣти усса̄рако. дхаммакатха̄йам̣ са̄дхӯти дхаммакатхико. тасминти усса̄раке ва̄ дхаммакатхике ва̄. ахораттанти ахо ча ратти ча ахораттам̣, аччантасам̣йогападам̣. итарасминти пат̣хамам̣ нисиннабхиккхуто ан̃н̃асмим̣ бхиккхумхӣти йоджана̄. антоупача̄рат̣т̣хейева̄ти лед̣д̣упа̄тасан̇кха̄тасса упача̄расса анто т̣хитейева, ана̄даре четам̣ бхуммам̣. саббаттха̄ти а̄паттива̄раана̄паттива̄ресу.
112. чимиликам̣ ва̄тиа̄дӣсу виниччхайо евам̣ ведитабботи йоджана̄. танти чимиликаттхаран̣ам̣. уттари аттхаритаббанти уттараттхаран̣анти дассенто а̄ха ‘‘уттараттхаран̣ам̣ на̄ма̄’’тиа̄ди. бхӯмийанти судха̄дипарикаммена аката̄йам̣ пакатибхӯмийам̣. чаммакхан̣д̣оти еттха чаммам̣йева анте кхан̣д̣атта̄ чхиннатта̄ чаммакхан̣д̣оти вуччати. нану сӣхачамма̄дӣни на каппантӣти а̄ха ‘‘ат̣т̣хакатха̄су хӣ’’тиа̄ди. хӣти саччам̣. тасма̄ти йасма̄ на диссати, тасма̄. парихаран̣ейева̄ти аттано сантаканти париччхиндитва̄, пуггаликанти ва̄ париггахетва̄ там̣ там̣ т̣ха̄нам̣ харан̣ейева. па̄до пун̃чхӣйати содхӣйати ета̄йа̄ти па̄дапун̃чханӣти катва̄ раджджупилотика̄йо па̄дапун̃чханӣти вуччатӣти а̄ха ‘‘па̄дапун̃чханӣ на̄ма̄’’тиа̄ди. майасаддалопам̣ катва̄ пхалакапӣт̣ханти вуттанти а̄ха ‘‘пхалакапӣт̣хам̣ на̄ма пхалакамайам̣ пӣт̣ха’’нти. пхалакан̃ча пӣт̣хан̃ча пхалакапӣт̣ханти ва̄ дассетум̣ вуттам̣ ‘‘атха ва̄’’ти. етена̄ти ‘‘пхалакапӣт̣ха’’нти падена. ‘‘сан̇гахита’’нти паде каран̣ам̣, катта̄ ва̄. бӣджанипаттаканти чатурассабӣджанӣйева сакун̣апаттасадисатта̄ бӣджанипаттакам̣, садисаттхе ко. ‘‘аджджхока̄се’’ти падам̣ ‘‘пачитва̄’’ти паде а̄дха̄ро. аггиса̄ла̄йанти аггина̄ пачанаса̄ла̄йам̣. паббха̄рети лен̣асадисе паббха̄ре. йаттха̄ти йасмим̣ т̣ха̄не.
йасминти пуггале. ‘‘аттано пуггаликамива хотӣ’’ти имина̄ ана̄паттӣти дассети.
113. йо бхиккху ва̄ ладжджӣ хоти, татха̄рӯпам̣ бхиккхум̣ ва̄ ти йоджана̄. ‘‘ладжджӣ хотӣ’’ти ватва̄ тасса аттхам̣ дассенто а̄ха ‘‘аттано палибодхам̣ вийа ман̃н̃атӣ’’ти. йоти а̄пуччхако бхиккху. ‘‘кеначи упаддутам̣ хотӣ’’ти сан̇кхепена вуттаматтхам̣ виттха̄ренто а̄ха ‘‘сачепи хӣ’’тиа̄ди. хисаддо виттха̄раджотако. вуд̣д̣хатаро бхиккху ган̣ха̄тӣти самбандхо. там̣ падесанти сена̄санат̣т̣хапитат̣т̣ха̄нам̣. а̄пада̄сӯти випаттӣсӯти. чатуттхам̣.