6. лат̣укикопамасуттаван̣н̣ана̄

148. маха̄уда̄йиттхероти ка̄л̣уда̄йила̄л̣уда̄йиттхерехи ан̃н̃о маха̄дехата̄йа маха̄уда̄йӣти са̄сане пан̃н̃а̄то тхеро. апахари апахарати апахариссатӣти апахатта̄. тека̄лико хи айам̣ саддо. упахатта̄ти еттха̄пи есева найо. апаха̄ракоти апанета̄. упаха̄ракоти упанета̄.

149. йанти бхумматтхе паччаттавачанам̣, тена ча анантараниддит̣т̣хасамайо пачча̄мат̣т̣хоти а̄ха ‘‘йасмим̣ самайе’’ти. на бхагавантам̣ пат̣ичча̄ти на бхагавантам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄.

камманиппханнаттханти аттана̄ а̄йа̄чийама̄накаммасиддхиаттхам̣. бхаватӣти бхӯ, на бхӯти абхӯ, бхайавасена пана са̄ иттхӣ ‘‘абху’’нти а̄ха. а̄ту ма̄тӯти еттха йатха̄ –

‘‘ан̇га̄ ан̇га̄ самбхаваси, хадайа̄ адхиджа̄йасе;

атта̄ ева путта на̄ма̄си, са джӣва сарадосата’’нти. –

а̄дӣсу путто ‘‘атта̄’’ти вуччати кулавасена санта̄не паваттанато. евам̣ пита̄пи ‘‘путтасса атта̄’’ти вуччати. йасма̄ ‘‘бхиккхусса атта̄ ма̄та̄’’ти ваттхука̄ма̄ бхайавасена ‘‘а̄ту ма̄тӯ’’ти а̄ха. тена̄ха ‘‘а̄тӯти пита̄’’тиа̄ди.

150. евамеванти идам̣ гарахаттхаджотананипа̄тападанти вуттам̣ ‘‘гараханто а̄ха̄’’ти. татха̄ хи нам̣ ва̄чакасадденева дассенто ‘‘идхекачче могхапуриса̄’’ти а̄ха. а̄хам̣сӯти тесам̣ татха̄ вачанасса авиччхедена паваттидӣпананти а̄ха ‘‘вадантӣ’’ти. ким̣ панимасса аппаматтакасса̄ти паха̄таббаваттхум̣ аваман̃н̃ама̄нехи вуттам̣. тена̄ха ‘‘ким̣ пана̄’’ти. хетумхи джотетаббе четам̣ са̄мивачанам̣ йатха̄ ‘‘ануссавасса хету, аджджхенасса хетӯ’’ти. тена̄ха ‘‘аппаматтакасса хетӯ’’ти. нану апассантена вийа асун̣антена вийа бхавитаббанти? саттха̄ра̄ на̄ма аппаматтакесу досесу апассантена вийа ча асун̣антена вийа ча бхавитаббанти тесам̣ адхиппа̄йена виваран̣ам̣. тесу ча̄ти сиккха̄ка̄месу ча. аппаччайам̣ упат̣т̣ха̄пентӣти а̄нетва̄ самбандхитаббанти дассети. тесанти йе ‘‘могхапуриса̄’’ти вутта̄ пуггала̄, тесам̣. гале баддхам̣ маха̄кат̣т̣ханти гале оламбетва̄ баддхам̣ руккхадан̣д̣ама̄ха. пӯтилата̄йа̄ти галочийа̄. па̄ра̄джикаваттху вийа дуппаджахам̣ хотӣти чхандакаппаха̄навасена там̣ паджахитум̣ на саккоти.

151. ануссукка̄ти тасса паха̄таббасса паха̄не уссуккарахита̄. апачча̄сӣсанапаккхети та̄йа парадаттавуттита̄йа кассачи паччайасса куточи апачча̄сӣсакапаккхе т̣хита̄ хутва̄ суппаджахам̣ хоти, на тасса паха̄не бха̄рийам̣ аттхи.

152. далиддо дуггато. ассакоти аса̄патеййо. гехайат̣т̣хийоти гехачхаданасса а̄дха̄ра̄, та̄ уджукам̣ тирийам̣ т̣хапетаббадан̣д̣а̄. самантато бхиттипа̄десу т̣хапетаббадан̣д̣а̄ ман̣д̣ала̄. ка̄ка̄тида̄йинти ито чито ка̄кехи атипа̄тавасена уд̣д̣етаббам̣. тена̄ха ‘‘йаттха кин̃чидева̄’’тиа̄ди. сӯрака̄ка̄ти ка̄ка̄нам̣ уд̣д̣епана̄ка̄рама̄ха. напарамарӯпанти хӣнарӯпам̣. вилӣваман̃чакоти та̄лаветтака̄дӣхи вӣтаман̃чако. са̄ панасса санта̄на̄нам̣ чхиннабхинната̄йа олуггавилуггата̄, татха̄ сати са̄ висамарӯпа̄ хотӣти а̄ха ‘‘он̣ата̄’’тиа̄ди. со пуггало лӯкхабходжӣ хотӣти а̄ха ‘‘дхан̃н̃ам̣ на̄ма кудрӯсако’’ти. самака̄лам̣ вапитаббата̄йа самава̄пакам̣, йатха̄уту вапитаббабӣджам̣. джа̄йика̄ти куччхита̄ бхарийа̄, саббаттха гараха̄йам̣ ка-саддо. со вата̄хам̣ паббаджеййанти сохам̣ кесамассум̣ оха̄ретва̄ паббаджеййам̣, йохам̣ пурисо на̄ма ассам̣ вата̄ти паббаджджа̄васена аттано пурисам̣ бодхеййа. там̣сабха̄ве т̣хитасса бодха̄ на ту дуккара̄, са̄ кхат̣опика̄. са̄ кумбхӣ. мен̣д̣акасет̣т̣хино ад̣д̣хател̣аса̄ни кот̣т̣ха̄га̄расата̄ни вийа.

153. суван̣н̣аниккхасата̄нанти анекесам̣ суван̣н̣аниккхасата̄нам̣. чайоти санта̄нехи ничайо авӣчи ниччаппабандханичайо. тена̄ха ‘‘санта̄нато катасанничайо’’ти.

154. хет̣т̣ха̄ кин̃ча̄пи аппаджаханака̄ пат̣хамам̣ дассита̄, паджаханака̄ падха̄на̄, тесан̃ча васенеттха пуггалачатуккам̣ дасситам̣. те тан̃чева паджахантӣти паджаханака̄ пат̣хамам̣ гахита̄. ра̄сивасена̄ти ‘‘идхуда̄йи екаччо пуггало’’тиа̄дина̄ чатукке а̄гатавибха̄гам̣ ана̄маситва̄ ‘‘те те’’ти пачуравасена вуттам̣. тена̄ха ‘‘на па̄т̣ийеккам̣ вибхатта̄’’ти. авибха̄гена гахитаваттхӯсу вибха̄гато гахан̣ам̣ локасиддхаметанти дассетум̣ ‘‘йатха̄ на̄ма̄’’тиа̄ди вуттам̣. паджаханакапуггала̄ти ‘‘те тан̃чева паджахантӣ’’ти евам̣ паджаханакапуггала̄ ева.

упадхианудха̄ванака̄ти упадхӣсу ануанудха̄ванака̄ упадхийо а̄раббха паваттанака̄. витакка̄йева̄ти ка̄масан̇каппа̄дивитакка̄йева. индрийана̄наттата̄ти вимуттипарипа̄чака̄нам̣ индрийа̄нам̣ паропарийаттам̣. тасса хи васенева те чатта̄ро пуггала̄ джа̄та̄. аггамаггаттха̄йа випассанам̣ уссукка̄петва̄ йа̄ва на там̣ маггена самуггха̄тенти, та̄ва наппаджаханти на̄ма. ити хет̣т̣хима̄ тайопи арийа̄ аппахӣнасса килесасса васена ‘‘наппаджахантӣ’’ти вутта̄, пагева путхуджджана̄. вуттанайена пана випассанам̣ маггена гхат̣ента̄ те чатта̄ро джана̄ аггамаггаккхан̣е паджаханти на̄ма. те ева таттха сӣгхака̄рино кхиппам̣ паджаханти на̄ма, тена̄ха ‘‘таттха̄’’тиа̄ди.

сам̣вегам̣ катва̄ аггим̣ аккантапурисо вийа. маггена̄ти ануккама̄гатена аггамаггена. маха̄хаттхипадопамети маха̄хаттхипадопамасутте (ма. ни. 1.300 а̄дайо). таттха хи ‘‘тасса дха̄та̄рамман̣амева читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати адхимуччатӣ’’ти (ма. ни. 1.302) еттха атитиккхана̄титиккха-на̄тимандаатиманда-пуггалавасена ат̣т̣хакатха̄йам̣ (ма. ни. ат̣т̣ха. 2.302) тайо ва̄ра̄ уддхат̣а̄, таттха маджджхимавасенева пан̃хо катхито. индрийабха̄ванети индрийабха̄вана̄сутте, таттха̄пи маджджхиманайенева пан̃хо катхито. тена̄ха ‘‘имесӯ’’тиа̄ди.

танти ‘‘упадхӣ’’ти вуттам̣ кхандхапан̃чакам̣. дуккхасса мӯланти саббассапи ват̣т̣адуккхасса ка̄ран̣ам̣. ниггахан̣оти нирупа̄да̄но. тена̄ха ‘‘ниттан̣хо’’ти.

155. йе паджахантӣти ‘‘те тан̃чева паджахантӣ’’ти евам̣ вуттапуггала̄. те име на̄ма еттаке килесе паджахантӣти йе те путхуджджана̄ ла̄бхино ча пан̃ча ка̄магун̣е еттаке там̣там̣джха̄на̄диваттхуке ча там̣там̣маггаваджджхата̄йа париччхиннатта̄ еттаке килесе паджаханти. йе наппаджахантӣти еттха вуттанайа̄нуса̄рена аттхо ведитаббо. асучисукхам̣ ка̄йа̄сучисаннисситатта̄. анарийехӣти апарисуддхехи. пат̣ила̄бхато бха̄йитаббам̣ килесадуккхагатикатта̄. випа̄като бха̄йитаббам̣ апа̄йадуккхагатикатта̄. ган̣атопи килесатопи вивиттасукханти ган̣асан̇ган̣икато ча килесасан̇ган̣икато ча вивиттасукхам̣. ра̄га̄дивӯпасаматтха̄йа̄ти ра̄га̄дивӯпасама̄вахам̣ сукхам̣. на бха̄йитаббам̣ сампати а̄йатин̃ча екантахитабха̄вато.

156. ин̃джитасминти паччатте бхуммавачананти а̄ха ‘‘ин̃джана’’нтиа̄ди. ин̃джати тена̄ти ин̃джитам̣, тасса тасса джха̄насса кхобхакарам̣ ол̣а̄рикам̣ джха̄нан̇гам̣. чатуттхаджджха̄нам̣ анин̃джанам̣ саннисинна̄бха̄вато. татха̄ хи вуттам̣ ‘‘т̣хите а̄нен̃джаппатте’’ти (дӣ. ни. 1.244-245; ма. ни. 1.384-386; па̄ра̄. 12-13).

алам̣-саддо йуттаттхопи хоти – ‘‘аламева ниббиндитум̣, алам̣ вимуччиту’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.272; сам̣. ни. 2.124, 128, 134, 143), тасма̄ аналам̣ анусан̇гам̣ ка̄тум̣ айуттанти аттхо. тена̄ха ‘‘акаттаббаа̄лайанти вада̄мӣ’’ти. саннит̣т̣ха̄нанти самма̄пат̣ипаттийам̣ алам̣ етта̄вата̄ти усса̄хапат̣иппассамбханавасена саннит̣т̣ха̄нам̣ на ка̄таббанти йоджана̄. уддхамбха̄гийасан̃н̃итам̣ ан̣ум̣ ва̄ орамбха̄гийасан̃н̃итам̣ тхӯлам̣ ва̄, рӯпара̄готи еварӯпам̣ ан̣ум̣ ва̄ ка̄ма̄саво пат̣игханти еварӯпам̣ тхӯлам̣ ва̄, мудуна̄ паваттиа̄ка̄рависесена аппаса̄ваджджам̣, каммабандханат̣т̣хена ва̄ аппаса̄ваджджам̣, таббипарийа̄йато маха̄са̄ваджджам̣ ведитаббам̣. на̄титиккхапан̃н̃асса васена десана̄йа паваттатта̄ ‘‘неййапуггаласса васена̄’’ти вуттам̣. саббасо хи парийа̄диннаникантикасса арийапуггаласса васена сан̃н̃а̄ведайитаниродхасса а̄гататта̄ ‘‘арахаттаникӯт̣енева нит̣т̣ха̄пита̄’’ти вуттам̣. йам̣ панеттха аттхато на вибхаттам̣, там̣ сувин̃н̃еййамева.

лат̣укикопамасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄ саматта̄.