34. патхавӣниддесаван̣н̣ана̄

242. джа̄та̄джа̄та̄ти дувидха̄ти джа̄та̄ патхавӣ аджа̄та̄ патхавӣти патхавӣ дувидха̄ти аттхо. имина̄ джа̄тапатхавин̃ча аджа̄тапатхавин̃ча дассети. та̄сам̣ вибха̄гам̣ дассети ‘‘суддха̄’’тиа̄дина̄. суддхаматтикапам̣сука̄ ча адад̣д̣ха̄ ча бахуматтикапам̣сука̄ ча ча̄тума̄са̄дхиковат̣т̣хапам̣суматтикара̄си ча джа̄та̄ патхавӣти самбандхо. маттика̄ ча пам̣су ча̄ти двандо. суддха̄ аппасаккхара̄дита̄йа маттика̄ пам̣саво йасса̄ти ба̄хираттхо. адад̣д̣ха̄ти уддханапачана̄дивасена татха̄ татха̄ адад̣д̣ха̄. са̄ пана висум̣ наттхи, суддхаматтика̄дӣсу ан̃н̃атара̄ва ведитабба̄. чатта̄ро ма̄са̄, техи сахито атиреко ка̄ло, тасмим̣ оват̣т̣хоти сама̄со. оват̣т̣хоти йена кеначи удакена оват̣т̣хо. будха̄ пана ‘‘а̄ка̄сато вут̣т̣хаудакенева, на ан̃н̃аттха пахаритва̄ патитабиндуна̄’’ти ваданти, ‘‘оват̣т̣хо’’ти са̄ман̃н̃ена вуттатта̄ ча ‘‘поккхаран̣ийа̄ т̣хитатанукаддамо ват̣т̣ати, бахало ту на ват̣т̣атӣ’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 86) вуттатта̄ ча ‘‘винайавиниччхайе сампатте гаруке т̣ха̄табба’’нти винайалаккхан̣ато ча на там̣ йуджджатӣти амха̄кам̣ кханти. пам̣суматтика̄нам̣ ра̄си пам̣суматтикара̄си. чату…пе… ват̣т̣хо пам̣суматтикара̄си йасса̄ти ан̃н̃ападаттхо, каммадха̄райо ва̄.

243. ва̄лука̄ ча дад̣д̣ха̄ ча йебхуййасаккхара̄димахӣпи ча ча̄тума̄сомават̣т̣хако вуттара̄си ча дутийа̄ бхӯмӣти самбандхо саккхара̄ ча па̄са̄н̣а̄ ча марумба̄ ча катхала̄ ча ва̄лука̄ ча̄ти двандо. суддха̄ саккхара…пе… ва̄лука̄ йасса̄ти виггахо. хаттхамут̣т̣хина̄ гахетаббаппама̄н̣а̄ саккхара̄, тато упари па̄са̄н̣а̄, кат̣асаккхара̄ марумба̄, капа̄лакхан̣д̣а̄ни катхала̄ти ведитабба̄. дутийа̄ти аджа̄та̄. вуттара̄сӣти вутто маттикапам̣сусира̄.

244. кӣдисӣ йебхуйуматтика̄дӣти а̄ха ‘‘две бха̄га̄’’тиа̄ди. йасса бхӯмийа̄ти йасса̄ бхӯмийа̄. сесесупӣти йебхуййапам̣суйебхуййасаккхарайебхуййапа̄са̄н̣а̄дӣсу.

245. ‘‘па̄читтӣ’’тиа̄дина̄ таттха виниччхайам̣ дассети. джа̄те джа̄тасан̃н̃исса кхан̣ане па̄читтӣти самбандхо. джа̄тети джа̄те бхӯмибха̄ге, лин̇гавипалла̄со ва̄, джа̄та̄йа̄ти вуттам̣ хоти. джа̄те двел̣хасса виматисса дуккат̣анти самбандхо. джа̄те аджа̄тасан̃н̃исса ана̄патти. татха̄ а̄н̣а̄пане ана̄паттӣти йоджана̄. аджа̄тасан̃н̃исса̄ти аджа̄та̄ти сан̃н̃а̄ аджа̄тасан̃н̃а̄, са̄ асса аттхӣти аджа̄тасан̃н̃ӣ, тасса.

246. ека̄йа̄н̣аттийа̄ ека̄ти саче саким̣ а̄н̣атто дивасампи кхан̣ати, а̄н̣а̄пакасса ека̄ ева а̄паттӣти аттхо. ва̄часо а̄паттӣти самбандхо. ва̄часоти виччха̄йам̣ со, ва̄ча̄йа ва̄ча̄йа̄ти аттхо.

247. ‘‘имам̣ т̣ха̄нам̣ кхан̣а ва̄’’тиа̄дина̄ йоджетаббам̣. ‘‘еттха аггим̣ джа̄лехи ва̄’’ти йоджана̄. ‘‘ватту’’нти идам̣ ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти имасса каттупадавачананти аттхо. атха ва̄ ‘‘имам̣ т̣ха̄нам̣ кхан̣а̄’’тиа̄диппака̄ро вачана̄йа на ват̣т̣атӣти аттхо. нийаметва̄ти имина̄ ‘‘а̄ва̄т̣ам̣ кхан̣а, кандам̣ кхан̣а̄’’тиа̄дина̄ анийаметва̄ ваттум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети.

248. ‘‘имасса тхамбхасса а̄ва̄т̣ам̣ джа̄на ва̄, каппийам̣ карохи ва̄’’ти ча ‘‘маттикам̣ джа̄на ва̄, маттикам̣ а̄хара ва̄, маттикам̣ каппийам̣ карохи ва̄’’ти ча едисам̣ вачанам̣ ват̣т̣атӣти самбандхо. етам̣ вийа диссатӣти едисам̣, ким̣ там̣? ‘‘маттикам̣ дехӣ’’тиа̄дикам̣ упамеййам̣. ‘‘маттикам̣ джа̄на̄’’тиа̄дикам̣ пана упама̄нам̣, тесам̣ упама̄нопамеййа̄нам̣ йа̄ каппийасан̇кха̄та̄ сама̄надхаммата̄, са̄ упама̄. татха̄ ча вуттам̣ амхехи субодха̄лан̇ка̄ре ‘‘упама̄нопамеййа̄нам̣, садхамматтам̣ сийопама̄’’ти. ан̃н̃атха̄ упама̄набхӯтааккхара̄вал̣исадисӣйева, аккхара̄вал̣и упамеййам̣ сийа̄. ва̄кйе вийа-саддойева пана упама̄нам̣ джотетӣти ведитаббам̣.

249. патхавийа̄ асамбаддхам̣ суккхакаддамаа̄дикан̃ча танукам̣ уссин̃чанӣйакаддаман̃ча копетум̣ лаббханти самбандхо. каддамаа̄диканти еттха а̄ди-саддена удакена гатат̣т̣ха̄не удакапаппат̣ако на̄ма хоти, йам̣ ва̄таппаха̄рена чалати, там̣ сан̇ган̣ха̄ти. уссин̃чанӣйакаддаманти гхат̣ехи уссин̃читум̣ саккун̣еййакаддамам̣.

250. ‘‘ча̄тума̄са̄дхиковат̣т̣хам̣ ган̣д̣уппа̄да’’нтиа̄дина̄ самбандхитаббам̣. ган̣д̣ам̣ патхавийа̄ ган̣д̣асадисам̣ маттикара̄сим̣ уппа̄дентӣти ган̣д̣уппа̄да̄. идха пана техи ут̣т̣ха̄пито гӯтхо ‘‘ган̣д̣уппа̄да’’нти ниддит̣т̣хо. поттхакесу пана ‘‘ган̣д̣уппа̄до’’ти па̄т̣хо диссати. там̣ ‘‘на копайе’’ти еттха каммена бхавитаббанти на йуджджати. мӯсикуккиранти мӯсика̄нам̣ уккиро кхан̣итва̄ бахи катам̣ пам̣сура̄си мӯсикуккироти. лед̣д̣а̄динти еттха лед̣д̣унти каситат̣т̣ха̄не нан̇галаччхиннаматтика̄пин̣д̣ам̣. а̄ди-саддена га̄вӣнам̣ кхураччхиннам̣ каддамам̣ сан̇ган̣ха̄ти.

251-2. удакасантике патите ва̄пиа̄дӣнам̣ кӯле ча па̄са̄н̣е лагге радже ча навасон̣д̣ийа̄ патите радже ча аббхока̄сут̣т̣хите ваммике ча маттика̄кут̣т̣е ча татха̄ти самбандхо. татха̄ти имина̄ кӯла̄дике ча̄тума̄са̄дхиковат̣т̣хам̣ ва̄ саббам̣ на копайети идам̣ атидисати. ит̣т̣хакакут̣т̣ако ват̣т̣атӣти а̄ха ‘‘йебхуййа̄’’тиа̄ди. йебхуййена катхала̄ еттха̄ти йебхуййакатхала̄, бхӯми, тит̣т̣хати еттха̄ти т̣ха̄нам̣, йебхуййакатхала̄йа т̣ха̄нам̣, тасмим̣. ит̣т̣хакакут̣т̣ако йебхуййакатхала̄ вийа хотӣти адхиппа̄йо. кут̣т̣акам̣ копентасса ана̄паттӣти адхиппа̄йо. ит̣т̣хака̄йа като кут̣т̣акоти сама̄со.

253-5. сан̃ча̄летва̄ бхӯмим̣ викопайам̣ тхамбха̄дим̣ ган̣хитум̣ ва̄ти самбандхо. таттха викопайанти каран̣аттхе паччаттавачанам̣, викопайата̄ти аттхо. ан̃н̃атха̄ катхаметтха пат̣хама̄пасан̇го. пат̣хама̄ хи ‘‘бхава’’нти вутте сийа̄, на ча ‘‘ган̣хиту’’нтиа̄дӣсу тум̣-паччайехи вутто кочи аттхи, йада̄ бха̄ве тум̣-паччайо, тада̄ на кин̃чи вуттам̣ хотӣти, ‘‘на каппатӣ’’ти падха̄накирийа̄йапи хет̣т̣ха̄ вуттанайена катта̄ ан̃н̃ойева̄ти евам̣ саббаттха. татийаттхе ту сати ито чито сан̃ча̄летва̄ бхӯмим̣ викопайата̄ тхамбха̄дим̣ ган̣хитум̣ на каппатӣти атӣва йуджджати. дха̄ра̄йа̄ти пасса̄вадха̄ра̄йа. висамам̣ самам̣ ка̄тум̣ саммун̃джанӣхи гхам̣ситум̣ ва̄ти йоджана̄. висаманти висамат̣т̣ха̄нам̣. ‘‘падам̣ дассесса̄мӣ’’ти бхӯмим̣ бхинданто чан̇камитум̣ ва̄ти самбандхо. бхиндантоти бхиндата̄. кан̣д̣урогӣ ва̄ тат̣а̄дӣсу ан̇гапаччан̇гам̣ гхам̣ситунти йоджана̄. кан̣д̣урогӣти кан̣д̣урогина̄. ча-саддо авадха̄ран̣е.

256-7. суддхачиттасса̄ти патхавибхеда̄дхиппа̄йавирахена парисуддхачиттасса.

258. аггисса анупа̄да̄не капа̄ле ва̄ анупа̄да̄на̄йа ит̣т̣хака̄йа ва̄ аггим̣ па̄тетум̣ ва̄ авасе сати бхӯмийам̣ па̄тетум̣ ва̄ лаббхатети самбандхо. упа̄да̄нам̣ индханам̣, на упа̄да̄нам̣ анупа̄да̄нам̣, тасмим̣. васо пабхуттам̣. ‘‘васо пабхутте а̄йатте’’ти хи нигхан̣д̣у. на васо авасо, тасмим̣ апабхуттети аттхо. патитат̣т̣ха̄нейева упа̄да̄нам̣ датва̄ аггим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. суккхакха̄н̣укасуккхаруккха̄дӣсу ча аггим̣ да̄тум̣ на ват̣т̣ати. саче пана ‘‘патхавим̣ аппаттамева нибба̄петва̄ гамисса̄мӣ’’ти дети, ват̣т̣ати, паччха̄ нибба̄петум̣ на саккоти, ависайатта̄ ана̄патти. ‘‘бхӯмийам̣ па̄техӣ’’ти евампи ваттум̣ на ват̣т̣атӣти.

патхавӣниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.