15. упаджджха̄чарийаваттаниддесаван̣н̣ана̄

145. ‘‘идам̣ тайа̄ дуккатам̣, дуббха̄сита’’нтиа̄дӣни ватва̄ чоданато, аттано ваджджам̣ ассарантасса сатуппа̄давасена са̄ран̣ато, самма̄ пат̣ипаттийам̣ са̄ран̣ато паватта̄панато ва̄ ваджджа̄ваджджам̣ упаниджджха̄йати бхусам̣ чинтетӣти упаджджха̄. упаджджха̄ ева упаджджха̄йо. ‘‘евам̣ тайа̄ буддхавачанам̣ саджджха̄йитаббам̣, евам̣ атиккамитаббам̣, евам̣ пат̣иккамитабба’’нтиа̄дина̄ а̄ча̄расиккха̄пане а̄чарати паваттатӣти а̄чарийо. со ча ниссайапаббаджджа̄упасампада̄дхамма̄чарийавасена чатуббидхо. упаджджха̄ ча а̄чарийо ча упаджджха̄чарийа̄, те. нисса̄йа васама̄ноти имина̄ ниссайапаббаджджа̄упасампада̄дхаммантева̄сикесу йо нисса̄йа васати, там̣ дассети. чатӯсу хи тесу ниссайантева̄сикена йа̄ва а̄чарийам̣ нисса̄йа васати, та̄васаббам̣ а̄чарийаваттам̣ ка̄таббам̣, нетарехи. итарехи, ниссайамуттакехипи йа̄ва чӣварараджанам̣, та̄ва ча аративинодана̄дикан̃ча ваттам̣ ка̄таббам̣. ана̄пуччхитва̄ паттачӣварада̄на̄димхи пана етесам̣ ана̄патти. саддхивиха̄рикасса пана упаджджха̄йа̄нам̣ йа̄ва чӣварараджанам̣, та̄ва ча аративинодана̄дикан̃ча акаронтасса ниссайамуттакасса̄пи амуттакасса̄пи а̄паттийева. екаччасса паттада̄на̄дито пат̣т̣ха̄йа амуттаниссайассева а̄патти. тесу маджджхе две а̄чарийасса йа̄ваджӣвам̣ бха̄ра̄. итаре пана йа̄ва самӣпе васанти, та̄вадева, тасма̄ а̄чарийена̄пи тесу самма̄ ваттитаббам̣, упаджджха̄йена саддхивиха̄рикесу ваттаббамева наттхи. супесалоти пийам̣ сӣламасса̄ти песало, вуддхи, йа-лопена ӣ-ка̄расса аттакаран̣ена, сут̣т̣ху песало супесало, сиккха̄ка̄моти аттхо. ‘‘дантакат̣т̣ха’’нтиа̄ди ‘‘даде’’тимасса каммам̣. дадети самма̄ а̄дарена йатха̄дхиппа̄йам̣ дадеййа̄ти аттхо. ка̄лети таданурӯпе ка̄ле.

146. патте ча…пе… чӣваре ча ваттам̣ чарети самбандхо. чарети кареййа. таттха нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ апаригхам̣сантена дхованам̣, мухуттам̣ ун̣хе ота̄панам̣, т̣хапанат̣т̣ха̄нам̣ упапариккхитва̄ чамма̄дина̄ кеначи антарахита̄йа никкхипанам̣ патте ваттам̣. га̄мам̣ пависанта̄нам̣ нива̄санака̄йабандханасан̇гха̄т̣ида̄нам̣, дховитва̄ содакапаттасса да̄нам̣ га̄маппавесе ваттам̣. йади а̄кан̇кханти, париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ча па̄рупитва̄ ча на̄тидӯраначча̄санне гаманам̣, паттапарийа̄паннаггахан̣ан̃ча гамане ваттам̣. ниваттенте пана пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санапан̃н̃а̄панам̣, па̄додака̄диупаниккхипанам̣, паттачӣвараппат̣иггахан̣ам̣ а̄гаме а̄гамане ваттам̣. бхан̣анта̄нам̣ антара̄ катха̄анопа̄танам̣ саббаттха ваттам̣. а̄санапан̃н̃а̄панам̣, ут̣т̣хитесу а̄санауддхаран̣ам̣, па̄дапӣт̣хакатхала̄нам̣ упаниккхипанам̣, пат̣иса̄манан̃ча а̄сане па̄дапӣт̣хе па̄дакатхале ча ваттам̣. дхотапа̄дат̣т̣хапанакам̣ па̄дапӣт̣хам̣. ан̃н̃ам̣ катхалам̣. упа̄хана̄ ча чӣваран̃ча̄ти двандо, тасмим̣. суккхааллачол̣ехи пун̃чханам̣ упа̄хана̄йа ваттам̣. синначӣварасса мухуттам̣ ота̄панам̣, чатуран̇гулам̣ кан̣н̣ам̣ усса̄ретва̄ чӣварасам̣харан̣ан̃ча чӣваре ваттам̣.

147. парибходжанӣйа…пе… пасса̄ват̣т̣ха̄нису ча виха̄расодхане ча пуна пан̃н̃а̄пане ча ваттам̣ татха̄ти самбандхо. ваччан̃ча пасса̄во ча ваччапасса̄ва̄. тит̣т̣хати еттха̄ти т̣ха̄нӣ, кут̣и. ваччапасса̄ва̄нам̣ т̣ха̄нӣти таппурисо. атха ва̄ тит̣т̣хати еттха̄ти т̣ха̄нам̣, сойева сама̄со, ваччапасса̄васса ча патанат̣т̣ха̄нам̣, там̣ асса аттхӣти ит̣т̣хагеха̄ди. парибходжанӣйан̃ча па̄нӣйан̃ча ваччапасса̄ват̣т̣ха̄нӣ ча пари…пе… т̣т̣ха̄нӣ. та̄су тесу ва̄. па̄додакаун̣хасӣтанаха̄нодакаппат̣ийа̄да̄панам̣ парибходжанӣйе ваттам̣. па̄таббапа̄нӣйена пуччханам̣ упат̣т̣ха̄панан̃ча па̄нӣйе ваттам̣. саммаджджанапа̄нӣйаупат̣т̣ха̄панам̣ ваччапасса̄ват̣т̣ха̄нӣсу ваттам̣. пат̣хамам̣ паттачӣвара̄дӣни хара̄петва̄ екаманте никкхипана̄ди, уллокато пат̣т̣ха̄йа маккат̣асанта̄нам̣ оха̄ретва̄ саммаджджанан̃ча виха̄расодхане ваттам̣. ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не бхӯматтхаран̣а̄дипан̃н̃а̄панам̣ пуна пан̃н̃а̄пане ваттам̣. татха̄ти имина̄ ‘‘чаре’’ти идам̣ атидисати.

148. виха̄рам̣ содхенто бхиккху пат̣ива̄те ва̄ сан̇ган̣е ва̄ па̄нӣйаса̄манта̄ ва̄ сайана̄санам̣ на паппхот̣еййа̄ти самбандхо. па̄нӣйа-саддена парибходжанӣйан̃ча сан̇гахитам̣. пат̣ива̄тети упарива̄те. сан̇ган̣ети бахӯнам̣ самосаран̣е виват̣аппадесе. сайана̄санам̣ на̄ма бхӯматтхаран̣аман̃ча̄ди.

149. нха̄не ваттам̣ чаре, нха̄тасса ка̄таббе чарети самбандхасса пуриса̄дхӣната̄йа самбандхо ведитаббо. чӣвараппат̣иггахан̣агаттапарикаммакаран̣ам̣ наха̄не ваттам̣. ка̄таббе чарети гаттато удакасаммаджджананива̄санада̄на̄дикичче паваттеййа̄ти аттхо. ‘‘ванаппагумбе’’тиа̄дӣсу вийа сисса е-ка̄ра̄десам̣ рӯпам̣, тасма̄ ка̄таббам̣ ваттам̣ чареййа̄ти йоджетва̄ ведитаббам̣. будха̄ пана ‘‘нха̄не нха̄тасса ка̄таббе ваттам̣ чаре’’ти йоджетва̄ аттхам̣ ваданти. евам̣ сати ка̄табба-саддасса каммаса̄дханатта̄ ваттамева ка̄таббам̣ на̄ма̄ти ‘‘ватте ваттам̣ чаре’’ти вуттам̣ вийа хотӣти вируджджхати. ‘‘наха̄тена наха̄тасса̄’’ти ва̄ па̄т̣хо, удаке гаттапарикаммена тхерам̣ пат̣хамам̣ наха̄петва̄ сайампи наха̄тена̄ти аттхо. па̄л̣ийампи ‘‘наха̄тена пат̣хаматарам̣ уттаритва̄’’ти (маха̄ва. 67) аттхи. атха ран̇гапа̄ке дховане сиббане ча ваттам̣ чарети самбандхо, раджанапа̄ке чӣварадховане чӣварасиббане ча̄ти аттхо. раджанто чӣваре тхеве т̣хите на ваджети самбандхо. раджантоти чӣварам̣ раджанто. тхевети раджанабиндумхи.

150. екаччасса̄ти а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ верино пуггаласса паттам̣ ва̄ чӣвара̄ни ва̄ кин̃чанам̣ париккха̄рам̣ ва̄ на дадеййа на ган̣хеййа ва̄ти самбандхо. таттха на дадеййа на ган̣хеййа̄ти пат̣иса̄манаттха̄йапи на дадеййа, на ган̣хеййа ва̄ти аттхо. ‘‘а̄кин̃чана’’нтиа̄дӣсу вийа кин̃чана-саддо дат̣т̣хаббо, тасса кин̃чӣти аттхо. кин̃чинанти ва̄ па̄т̣хо, кин̃чи нам̣ париккха̄ранти йоджана̄. падасиддхивасенеттха нанти та-саддаппайого като.

151-2. паччхато ка̄тунти паччха̄саман̣ам̣ ка̄тум̣. тасса̄ти екаччасса. паччхатоти паччха̄саман̣о хутва̄. ниннетунти екаччасса нӣхаритум̣. саббаттха ана̄пуччха̄ на ват̣т̣атӣти йоджетаббам̣. киччайам̣ ва̄ти веййа̄вачча̄ди йам̣ кин̃чи киччам̣ ва̄. киччамева киччайам̣, касса йо ‘‘сенийо’’тиа̄дӣсу вийа. парикаммам̣ ва̄ти пит̣т̣хипарикамма̄дипарикаммам̣. аттано ка̄ра̄петум̣ ва̄ти екаччена аттано ка̄ра̄петум̣ ва̄. ка̄тум̣ ва̄ти тасса аттана̄ ка̄тум̣ ва̄.

153. сӣмато ниггата̄ бахибхӯта̄ ниссӣма̄, там̣. а̄чарийупаджджха̄йесу аватва̄ дӯрам̣ бхиккха̄ча̄рам̣ гатесупи апассантена га̄мо пависитаббо. дит̣т̣хат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа пана а̄пуччхитум̣йева ват̣т̣ати. аттано киччайам̣ ва̄пӣти аттано сӣма̄йапи паттапачаначӣварараджана̄дикам̣ сакам̣ каран̣ӣйам̣ ва̄пи ка̄тум̣.

154. аратинти са̄сане анабхиратим̣. сан̇гха̄йаттесу каммесӯти парива̄са̄дитаджджанӣйа̄дӣсу сан̇гхаппат̣ибаддхесу каммесу. уссуккам̣ ва̄пӣти а̄чарийупаджджха̄йесу гарудхаммам̣ аджджха̄паннесу, камма̄рахесу ча ‘‘кинти ну кхо сан̇гхо парива̄сам̣ дадеййа̄’’тиа̄дина̄ усса̄хам̣ ва̄пи.

155. гила̄несу упат̣т̣хеййа̄ти ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко алам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣, пат̣ибало хоти бхесаджджам̣ сам̣видха̄тум̣, саппа̄йа̄саппа̄йам̣ джа̄на̄ти, асаппа̄йам̣ апана̄мети, саппа̄йам̣ упана̄мети, меттачитто гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄ти но а̄мисантаро, аджегуччхӣ хоти учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ кхел̣ам̣ ва̄ вантам̣ ва̄ нӣха̄тум̣, пат̣ибало хоти гила̄нам̣ ка̄лена ка̄лам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетум̣ сама̄дапетум̣ самуттеджетум̣ сампахам̣сету’’нти (маха̄ва. 366) евам̣ вуттапан̃чан̇гасаманна̄гатена хутва̄ гила̄несу упат̣т̣хахеййа̄ти аттхо. имина̄ саббехипи а̄чаритаббам̣ гила̄наваттам̣ упадисати. вут̣т̣ха̄нанти гелан̃н̃а̄ вут̣т̣хитам̣. а̄гамети а̄гамеййа, олокеййа̄ти аттхо. упаджджха̄чарийехи ча саддхивиха̄рикаантева̄сикесу йади те гила̄на̄ хонти, а̄дито пат̣т̣ха̄йа чӣваре раджанапарийоса̄нан̃ча аративинодана̄дикан̃ча ваттам̣, агила̄несу пана уддесапарипуччха̄ ова̄да̄нуса̄санийа̄ ануггахопаттачӣвара̄дида̄нан̃ча̄ти саббам̣ ка̄таббам̣. тенева хет̣т̣ха̄ вуттам̣ ‘‘тасма̄ а̄чарийена̄пи тесу самма̄ ваттитаббам̣, упаджджха̄йена саддхивиха̄рикесу ваттаббамева наттхӣ’’ти.

упаджджха̄чарийаваттаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.