13. саман̣акаппаниддесаван̣н̣ана̄

125. бхӯта̄нам̣ джа̄та̄нам̣ ниббатта̄нам̣ га̄мо бхӯтага̄мо (па̄чи. 91; па̄чи. ат̣т̣ха. 91; кан̇кха̄. ат̣т̣ха. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄). сама̄рамбхоти чхеданапха̄ланапачана̄ди, тасмим̣ бхӯтага̄масама̄рамбхе бхӯтага̄масама̄рамбхахету па̄читти хотӣти аттхо. катакаппийам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. бхӯтага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄) пана саман̣акаппийам̣ бхавети самбандхо. саман̣а̄нам̣ каппийам̣ саман̣акаппийам̣. ида̄ни йена катам̣ каппийам̣ саман̣акаппийам̣ хоти, там̣ дассетум̣ ‘‘накхена ва̄’’тиа̄дима̄ха. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃чахи саман̣акаппехи пхалам̣ парибхун̃джитум̣, аггипариджитам̣ саттхапариджитам̣ накхапариджитам̣ абӣджам̣ ниббат̣т̣абӣджан̃н̃ева пан̃чама’’нти (чӯл̣ава. 250) хи вуттам̣.

126. ида̄ни там̣ бхӯтага̄мам̣ дассетум̣ ‘‘самӯла̄’’тиа̄дима̄ха. таттха (па̄чи. 91; па̄чи. ат̣т̣ха. 91) са-ити со бхӯтага̄мо на̄ма̄ти аттхо, мӯлабӣджа̄дӣхи пан̃чахи бӣджехи пабха̄вито хотӣти вуттам̣ хоти. таттха мӯлабӣджам̣ на̄ма халиддисин̇гивера̄ди. кхандхабӣджам̣ на̄ма ассаттхо нигродхоти евама̄ди. аггабӣджам̣ на̄ма аджджукапхан̣иджджака̄ди. пхал̣убӣджам̣ на̄ма уччхувел̣унал̣а̄ди. ‘‘бӣджабӣджам̣ на̄ма пуббан̣н̣ам̣ апаран̣н̣ам̣, йа̄ни ва̄ панан̃н̃а̄нипи аттхи бӣдже джа̄йанти бӣдже сан̃джа̄йанти, етам̣ бӣджабӣджам̣ на̄ма̄’’ти вуттам̣. ида̄ни ‘‘бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбха̄ пат̣ивирато хотӣ’’ти (дӣ. ни. 1.10, 195; ма. ни. 1.293, 411; 2.11; а. ни. 10.99; пу. па. 179) вуттатта̄ дхамма̄нуломена а̄гатам̣ бӣджага̄масама̄рамбхам̣ дассетум̣ ‘‘а̄рамбхе дуккат̣а’’нтиа̄дима̄ха. тасма̄ етам̣ пат̣хамам̣ ‘‘каппийам̣ карохӣ’’ти бхӯтага̄мапаримочанам̣ ка̄ретва̄ бӣджага̄мапаримочанаттхам̣ пуна каппийам̣ ка̄ретаббам̣.

127. ниббат̣т̣абӣджам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 92; кан̇кха̄. ат̣т̣ха. бхутага̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄) на̄ма амбапанаса̄ди. нобӣджам̣ на̄ма тарун̣амбапхала̄ди, етам̣ пана саббам̣ акаппийампи ват̣т̣атӣти аттхо. кат̣а̄хабаддхабӣджа̄ни капиттхапхала̄дӣни. бахиддха̄ ва̄пи ка̄райети капа̄лепи ка̄тум̣ ват̣т̣ати, саче ека̄баддха̄нӣти аттхо. кат̣а̄хамуттам̣ пана бхиндитва̄ ка̄ретаббам̣.

128. бха̄джане ва̄ бхӯмийам̣ ва̄ ека̄баддхесу бӣджесу екасмим̣ бӣдже каппийе кате саббесвева катам̣ бхавети аттхо. йатха̄ ча бӣдже, евам̣ руккхасахассам̣ ва̄ уччхусахассам̣ ва̄ чхиндитва̄ ека̄баддхе катепи виниччхайо ведитаббо.

129. каппийам̣ катва̄ никкхитте бӣджага̄ме пуна мӯлапан̣н̣а̄ни саче джа̄йарум̣, пуна каппийам̣ ка̄реййа̄ти аттхо. тада̄ти мӯле ча ан̇куре ча джа̄тети аттхо.

130. удакасамбхавоти удакаджа̄то. четийа̄дӣсӯти еттха а̄ди-саддена гехаппамукхапа̄ка̄раведика̄дӣсу ниббатта̄ гахита̄. ниббаттадваттипаттако бхӯтага̄мова, аниббаттако аггабӣдже сан̇гахам̣ гаччхати. бӣджампи йа̄ва мӯлам̣ ва̄ пан̣н̣ам̣ ва̄ на никкхамати, та̄ва бӣджага̄мова, мӯле ча никкханте пан̣н̣е ча харите джа̄те бхӯтага̄мова хотӣти аттхо.

131. макул̣анти апхуллам̣. ахичхаттакам̣ на̄ма руккхе джа̄там̣ ахичхаттакам̣.

132. алларуккхе ган̣хатоти самбандхо. таттха̄ти алларуккхе чхиндато ва̄пӣти самбандхо.

134. ‘‘имам̣ руккхам̣, имам̣ латам̣, имам̣ кандам̣ чхинда, бхинда̄’’тиа̄дина̄ найена нийаметва̄ бха̄ситум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘идам̣, ета’’нти аватва̄ кевалам̣ ‘‘руккхам̣ чхинда̄’’тиа̄дина̄ (па̄чи. ат̣т̣ха. 92; кан̇кха̄. ат̣т̣ха. бхӯтага̄махиккха̄падаван̣н̣ана̄) найена ваттум̣ ват̣т̣атӣти. саман̣акаппавиниччхайо.

саман̣акаппаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.