9. ратанавагго

1. антепурасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ратанаваггасса пат̣хаме кхаттийасса̄ти кхаттийаджа̄тикасса, муддха̄бхиситтасса̄ти кхаттийа̄бхисекена муддхани абхиситтасса. аниккханто ра̄джа̄ итоти аниккхантара̄джакам̣, тасмим̣ аниккхантара̄джаке, сайанигхарети аттхо. ратанам̣ вуччати махесӣ, ниггатанти никкхантам̣, аниггатам̣ ратанам̣ итоти аниггатаратанакам̣, тасмим̣ аниггатаратанаке, сайанигхарети аттхо. индакхӣлам̣ атиккамеййа̄ти еттха аттано а̄гатабха̄вам̣ аджа̄на̄петва̄ сайанигхарасса умма̄рам̣ пат̣хамам̣ па̄дам̣ атикка̄ментасса дуккат̣ам̣, дутийам̣ па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄раббха ран̃н̃о антепураппависанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пат̣исам̣видите аппат̣исам̣видитасан̃н̃ино, вематикасса ча дуккат̣ам̣. пат̣исам̣видитасан̃н̃исса, на кхаттийасса ва̄, на кхаттийа̄бхисекена абхиситтасса ва̄, убхосу ва̄, убхиннам̣ ва̄ ан̃н̃атарасмим̣ никкханте сайанигхарам̣ пависантасса, асайанигхаре, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. кхаттийата̄, абхиситтата̄, убхиннампи сайанигхарато аниккхантата̄, аппат̣исам̣видитата̄, индакхӣла̄тиккамоти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄ни, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.

антепурасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ратанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дутийе ратананти мутта̄дидасавидхам̣. ратанасамматанти йам̣кин̃чи манусса̄нам̣ упабхогапарибхогам̣. аджджха̄ра̄ме ва̄ти париккхиттасса антопат̣иккхепе апариккхиттасса двиннам̣ лед̣д̣упа̄та̄нам̣ анто. аджджха̄васатхети париккхиттасса антопат̣иккхепе, апариккхиттасса мусалапа̄таббхантаре. айам̣ панеттха виниччхайо – джа̄тарӯпараджатам̣ аттано аттха̄йа угган̣хантасса ва̄ угган̣ха̄пентасса ва̄ ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. сан̇гхаган̣апуггалачетийанавакамма̄нам̣ аттха̄йа дуккат̣ам̣, авасесе мутта̄диратане саббесампи аттха̄йа дуккат̣амева. каппийаваттхум̣ ва̄ акаппийаваттхум̣ ва̄ антамасо ма̄тусантакампи бхан̣д̣а̄га̄рикасӣсена пат̣иса̄ментасса па̄читтийам̣, та̄дисам̣ пана аттано сантакам̣ катва̄ пат̣иса̄метум̣ ват̣т̣ати. ‘‘идам̣ пат̣иса̄метха̄’’ти вутте пана ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхипитаббам̣. саче купита̄ па̄тетва̄ гаччханти, палибодхо на̄ма хоти, пат̣иса̄метаббам̣. виха̄ре каммам̣ каронта̄ вад̣д̣хакӣа̄дайо ва̄ ра̄джаваллабха̄ ва̄ ‘‘йам̣кин̃чи упакаран̣ам̣ ва̄ сайанабхан̣д̣ам̣ ва̄ пат̣иса̄метва̄ детха̄’’ти ваданти, чханденапи бхайенапи на ка̄таббамева, гуттат̣т̣ха̄нам̣ пана дассетум̣ ват̣т̣ати.

аджджха̄ра̄мааджджха̄васатхесупи йа̄дисе т̣ха̄не ‘‘бхиккхӯхи ва̄ са̄ман̣ерехи ва̄ гахитам̣ бхависсатӣ’’ти а̄сан̇ка̄ уппаджджати, та̄дисейева т̣ха̄не уггахетва̄ ва̄ уггаха̄петва̄ ва̄ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитаббам̣, ‘‘йасса бхан̣д̣ам̣ нат̣т̣хам̣, со а̄гаччхатӯ’’ти ча а̄чиккхитаббам̣. атха йо а̄гаччхати, со ‘‘кӣдисам̣ те бхан̣д̣ам̣ нат̣т̣ха’’нти пуччхитаббо, саче сан̃н̃а̄н̣ена сампа̄дети, да̄таббам̣. но че, ‘вичина̄хӣ’ти ваттаббо. тамха̄ а̄ва̄са̄ паккамантена патирӯпа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ хаттхе, тесу асати патирӯпа̄нам̣ гахапатика̄нам̣ хаттхе никкхипитва̄ паккамитаббам̣. йо пана нева паккамати, на са̄микам̣ пассати, тена тха̄варам̣ сена̄санам̣ ва̄ четийам̣ ва̄ поккхаран̣им̣ ва̄ ка̄ретаббо. саче дӣгхасса аддхуно аччайена са̄мико а̄гаччхати, там̣ дассетва̄ ‘анумода̄хӣ’ти ваттаббо. саче на̄нумодати, ‘‘дехи ме дхана’’нти чодети, сама̄дапетва̄ да̄таббам̣.

са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха ратанаугган̣ханаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра аджджха̄ра̄ма̄ ва̄, аджджха̄васатха̄ ва̄’’ти айаметтха дувидха̄ анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, анун̃н̃а̄тат̣т̣ха̄не ана̄дарийена уггахетва̄ аниккхипантасса дуккат̣ам̣. анун̃н̃а̄тат̣т̣ха̄не гахетва̄ никкхипантасса, йам̣ хоти а̄ма̄сам̣ ратанасамматам̣, там̣ висса̄сам̣ ва̄ та̄вака̄ликам̣ ва̄ угган̣хантасса, пам̣сукӯласан̃н̃а̄йа ган̣хато, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ананун̃н̃а̄такаран̣ам̣, парасантаката̄, висса̄сагга̄хапам̣сукӯласан̃н̃а̄нам̣ абха̄во, уггахан̣ам̣ ва̄ уггаха̄панам̣ ва̄ти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чариттасадиса̄нӣти.

ратанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. вика̄лага̄маппавесанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

татийе сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ти идам̣ ча̄ритте вуттанайамева. вика̄лети маджджханхика̄тиккамато пат̣т̣ха̄йа антоарун̣е, етасмим̣ антаре ‘‘вика̄ле га̄маппавесанам̣ а̄пуччха̄мӣ’’ти ва̄, ‘‘га̄мам̣ пависисса̄мӣ’’ти ва̄ ана̄пуччхитва̄ асати татха̄рӯпе ачча̄йике каран̣ӣйе париккхиттасса га̄масса париккхепам̣ атиккамантасса, апариккхиттасса упача̄рам̣ оккамантасса пат̣хамапа̄де дуккат̣ам̣, дутийапа̄де па̄читтийам̣. сачепи самбахула̄ кеначи каммена га̄мам̣ пависанти, саббехи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄пуччхитаббам̣. ‘‘тасмим̣ га̄ме там̣ каммам̣ на сампаджджатӣ’’ти ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ гаччханта̄нам̣ пуна а̄пуччханакиччам̣ наттхи. саче пана усса̄хам̣ пат̣иппассамбхетва̄ виха̄рам̣ гаччханта̄ антара̄ ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ пависитука̄ма̄ хонти, а̄пуччхитаббамева. кулагхаре ва̄ а̄санаса̄ла̄йам̣ ва̄ бхаттакиччам̣ катва̄ телабхиккха̄йа ва̄ саппибхиккха̄йа ва̄ чаритука̄мена саче пассе бхиккху аттхи, а̄пуччхитаббо, асанте ‘наттхӣ’ти гантаббам̣. вӣтхим̣ отаритва̄ пана бхиккхум̣ дисва̄пи а̄пуччханакиччам̣ наттхи. йо пана га̄мамаджджхена магго хоти, саче тена гаччхантасса ‘‘тела̄дӣнам̣ аттха̄йа чарисса̄мӣ’’ти читтам̣ уппаджджати, пассе бхиккхум̣ дисва̄ а̄пуччхитаббам̣. магга̄ аноккамма чарантасса пана а̄пуччханакиччам̣ наттхи, оккамантасса вуттанайенева па̄читтийам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха вика̄ле га̄маппавесанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘сантам̣ бхиккху’’нти ча ‘‘ана̄пуччха̄’’ти ча ‘‘ан̃н̃атра татха̄рӯпа̄ ачча̄йика̄ каран̣ӣйа̄’’ти ча има̄ панеттха тиссо анупан̃н̃аттийо, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, ка̄ле вика̄ласан̃н̃ино, вематикасса ча дуккат̣ам̣. ка̄ласан̃н̃ино пана, йо ча ачча̄йике ва̄ каран̣ӣйе, сантам̣ ва̄ а̄пуччхитва̄, асантам̣ ва̄ ана̄пуччхитва̄ пависати, антара̄ра̄мабхиккхунупассайатиттхийасеййапат̣иккаманесу ва̄ ан̃н̃атарам̣ гаччхати, тасса, га̄мена магго хоти, тена гаччхато, а̄пада̄су, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччхата̄, анун̃н̃а̄така̄ран̣а̄бха̄во, вика̄ле га̄маппависананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни катхинасадиса̄нева, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.

вика̄лага̄маппавесанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. сӯчигхарасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхе бхеданамева бхеданакам̣, там̣ асса аттхӣти бхеданакам̣. тасма̄ еварӯпе сӯчигхаре каран̣ака̄ра̄панесу дуккат̣ам̣, пат̣ила̄бхена пана там̣ бхиндитва̄ па̄читтийам̣ десетаббам̣.

саккесу самбахуле бхиккхӯ а̄раббха бахусӯчигхаравин̃н̃а̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, аттана̄ виппакатам̣ аттана̄ ва̄, парехи ва̄, парехи виппакатампи аттана̄ ва̄, парехи ва̄ парийоса̄петва̄ лабхантасса чатуккапа̄читтийам̣. ан̃н̃ассаттха̄йа каран̣ака̄ра̄панесу, ан̃н̃ена катам̣ пат̣илабхитва̄ парибхун̃джане дуккат̣ам̣. ган̣т̣хике аран̣ике видхе ан̃джанийа̄ ан̃джанисала̄ка̄йа ва̄сиджат̣е удакапун̃чханийа̄ти етесу йам̣кин̃чи ат̣т̣хиа̄дӣхи каронтасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сӯчигхарата̄, ат̣т̣химайа̄дита̄, аттано аттха̄йа каран̣ам̣ ва̄ ка̄ра̄петва̄ ва̄ пат̣ила̄бхоти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чариттасадиса̄нӣти.

сӯчигхарасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. ман̃чапӣт̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄

пан̃чаме ман̃чанти маса̄рака̄дӣсу ан̃н̃атарам̣. пӣт̣хампи та̄дисамева, там̣ пана ман̃чо вийа атидӣгхам̣, а̄сандико вийа ча самам̣ чатурассам̣ на хоти. чхеданакам̣ бхеданакасадисамева.

са̄ваттхийам̣ упанандам̣ а̄раббха учче ман̃че сайанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, пама̄н̣икам̣ каронтасса, пама̄н̣а̄тиккантам̣ лабхитва̄ чхиндитва̄ йатха̄ пама̄н̣амева упари диссати, евам̣ никхан̣итва̄ ва̄, утта̄нам̣ ва̄ катва̄, ат̣т̣акам̣ ва̄ бандхитва̄ парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. пама̄н̣а̄тиккантаман̃чапӣт̣хата̄, аттано аттха̄йа каран̣ам̣ ва̄ ка̄ра̄петва̄ ва̄ пат̣ила̄бхоти има̄неттха две ан̇га̄ни. сесам̣ саббам̣ сӯчигхарасиккха̄падасадисамева̄ти.

ман̃чапӣт̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. тӯлонаддхасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чхат̣т̣хе тӯлам̣ онаддхаметтха̄ти тӯлонаддхам̣, чимиликам̣ паттхаритва̄ тӯлам̣ паккхипитва̄ упари чимилика̄йа онаддханти вуттам̣ хоти. удда̄ланакам̣ бхеданакасадисамева.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха тӯлонаддхака̄ра̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, а̄йоге ка̄йабандхане ам̣сабаддхаке паттаттхавика̄йа парисса̄ване бимбохане, ан̃н̃ена катам̣ тӯлонаддхам̣ пат̣илабхитва̄ удда̄летва̄ парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. бимбоханан̃четтха сӣсаппама̄н̣амева ват̣т̣ати, сӣсаппама̄н̣ам̣ на̄ма йасса виттха̄рато тӣсу кон̣есу двиннам̣ антарам̣ видаттхичатуран̇гулам̣ хоти, маджджхе мут̣т̣хиратанам̣, дӣгхато дийад̣д̣харатанам̣ ва̄ двиратанам̣ ва̄. тӯлонаддхаман̃чапӣт̣хата̄, аттано аттха̄йа каран̣ам̣ ва̄ ка̄ра̄петва̄ ва̄ пат̣ила̄бхоти има̄неттха две ан̇га̄ни. сесам̣ вуттанайенева ведитаббанти.

тӯлонаддхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. нисӣданасиккха̄падаван̣н̣ана̄

саттаме нисӣдананти сантхатасадисам̣ сантхаритва̄ екасмим̣ анте сугатавидаттхиппама̄н̣ам̣ двӣсу т̣ха̄несу пха̄летва̄ ката̄хи тӣхи даса̄хи йуттасса париккха̄рассетам̣ на̄мам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха аппама̄н̣ика̄ни нисӣдана̄ни дха̄ран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘даса̄ видаттхӣ’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, пама̄н̣икам̣ ва̄ ӯнакам̣ ва̄ каронтасса, ан̃н̃ена катам̣ пама̄н̣а̄тиккантам̣ пат̣илабхитва̄ чхиндитва̄ парибхун̃джантасса, вита̄на̄дӣсу йам̣кин̃чи каронтасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. нисӣданасса пама̄н̣а̄тиккантата̄, аттано аттха̄йа каран̣ам̣ ва̄ ка̄ра̄петва̄ ва̄ пат̣ила̄бхоти има̄неттха две ан̇га̄ни. сесам̣ вуттанайенева ведитаббанти.

нисӣданасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. кан̣д̣уппат̣иччха̄дисиккха̄падаван̣н̣ана̄

ат̣т̣хаме кан̣д̣уппат̣иччха̄динти адхона̄бхиуббхаджа̄н̣уман̣д̣алам̣ кан̣д̣упӣл̣акаасса̄ватхуллакаччха̄ба̄дха̄нам̣ пат̣иччха̄данаттхам̣ анун̃н̃а̄там̣ чӣварам̣.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха аппама̄н̣ика̄йо кан̣д̣уппат̣иччха̄дика̄йо дха̄ран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, сесам̣ нисӣдане вуттанайенева ведитаббанти.

кан̣д̣уппат̣иччха̄дисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. вассикаса̄т̣икасиккха̄падаван̣н̣ана̄

наваме са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха аппама̄н̣ика̄йо вассикаса̄т̣ика̄йо дха̄ран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесаметтха йам̣ ваттаббам̣, там̣ нисӣдане вуттанайамева̄ти.

вассикаса̄т̣икасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. нандасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дасаме са̄ваттхийам̣ а̄йасмантам̣ нандам̣ а̄раббха сугатачӣвараппама̄н̣ам̣ чӣварам̣ дха̄ран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, сесам̣ нисӣдане вуттанайамева̄ти.

нандасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ратанавагго навамо.

кан̇кха̄витаран̣ийа̄ па̄тимоккхаван̣н̣ана̄йа

суддхапа̄читтийаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.