13. куладӯсакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

терасаме га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ва̄ти еттха нагарампи га̄ме антогадхамева. упанисса̄йа вихаратӣтитаттха пат̣ибаддхачӣвара̄дипаччайата̄йа там̣ нисса̄йа васати. пуппхада̄на̄дӣхи манусса̄нам̣ саддхам̣ вина̄сенто кула̄ни дӯсетӣти куладӯсако. ма̄ла̄ваччхаропана̄дайо па̄пака̄ сама̄ча̄ра̄ асса̄ти па̄пасама̄ча̄ро. со бхиккхӯти со куладӯсако бхиккху. а̄йасма̄ кхо куладӯсако…пе… алам̣ те идха ва̄сена̄ти имина̄сса пабба̄джанӣйакамма̄рахатам̣ дассети. пабба̄джанӣйакаммакато панеса йасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ куладӯсакакаммам̣ катам̣, йасмин̃ча виха̄ре васати, нева тасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ чаритум̣ лабхати, на виха̄ре васитум̣. еван̃ча со бхиккхӯтиеттха соти пабба̄джанӣйакаммакато адхиппето. чхандена гаччхантӣти чхандага̄мино, еса найо сесесу. со бхиккхӯти со ‘‘чхандага̄мино’’тиа̄дӣни вадама̄но. тасса вачанасса пат̣иниссагга̄йа евам̣ вачанӣйо, на куладӯсананива̄ран̣аттха̄йа. куладӯсанакаммена хи со а̄паджджитабба̄ а̄паттийо пуббева а̄панно, евам̣ панасса висумпи сан̇гхамаджджхепи вуччама̄насса аппат̣иниссаджджато апарам̣ дуккат̣ам̣. еван̃ча сотиа̄ди ито пуббе вуттан̃ча авуттан̃ча саббам̣ утта̄наттхамева. виниччхайакатха̄пи дасаме вуттасадиса̄йева.

айам̣ пана висесо – идам̣ са̄ваттхийам̣ ассаджипунаббасуке бхиккхӯ а̄раббха чхандага̄мита̄дӣхи па̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ан̇гесу ча йатха̄ таттха параккаманам̣, евам̣ идха чханда̄дӣхи па̄панам̣ дат̣т̣хаббанти.

куладӯсакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

нигаманаван̣н̣ана̄

уддит̣т̣ха̄ кхо…пе… еваметам̣ дха̄райа̄мӣтиеттха пат̣хамам̣ а̄патти етесанти пат̣хама̄паттика̄, пат̣хамам̣ вӣтиккаманаккхан̣ейева а̄паджджитабба̄ти аттхо. итаре пана йатха̄ татийе ча чатуттхе ча дивасе хотӣти еттха ‘‘татийако, чатуттхако’’ти вуччати, евам̣ йа̄вататийе саманубха̄санакамме хонтӣти йа̄вататийака̄ти ведитабба̄. йа̄ватӣханти йаттака̄ни аха̄ни. джа̄нам̣ пат̣иччха̄детӣти джа̄нанто пат̣иччха̄дети. таттха̄йам̣ пат̣иччха̄даналаккхан̣асса ма̄тика̄ – а̄патти ча хоти, а̄паттисан̃н̃ӣ ча, пакататто ча хоти, пакататтасан̃н̃ӣ ча, анантара̄йико ча хоти, анантара̄йикасан̃н̃ӣ ча, паху ча хоти, пахусан̃н̃ӣ ча, чха̄детука̄мо ча хоти, чха̄дети ча̄ти. таттха а̄патти ча хоти, а̄паттисан̃н̃ӣ ча̄ти йам̣ а̄паттим̣ а̄панно, са̄ терасаннам̣ ан̃н̃атара̄ хоти, сопи ча таттха ваттхувасена ва̄ ‘‘идам̣ бхиккхӯнам̣ на ват̣т̣атӣ’’ти на̄маматтавасена ва̄ ‘‘айам̣ иттханна̄ма̄ а̄паттӣ’’ти а̄паттисан̃н̃ӣйева хутва̄ ‘‘на да̄ни нам̣ кассачи а̄рочесса̄мӣ’’ти евам̣ чха̄детука̄мова дхурам̣ никкхипитва̄ арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄пети, чханна̄ хоти а̄патти. саче панеттха ана̄паттисан̃н̃ӣ ва̄ хоти, ан̃н̃а̄паттиккхандхасан̃н̃ӣ ва̄, вематико ва̄, аччханна̄ва хоти. пакататтоти ануккхитто сама̄насам̣ва̄сако. со че пакататтасан̃н̃ӣ хутва̄ вуттанайенева чха̄дети, чханна̄ хоти. анантара̄йикоти йасса дасасу ра̄джачорааггиудакамануссаамануссава̄л̣асарӣсападжӣвитабрахмачарийантара̄йесу екопи наттхи, со че анантара̄йикасан̃н̃ӣ чха̄дети, чханна̄ хоти. пахӯти йо саккоти бхиккхуно сантикам̣ гантун̃чева а̄рочетун̃ча, со че пахусан̃н̃ӣ хутва̄ чха̄дети, чханна̄ хоти. чха̄детука̄мо ча хоти, чха̄дети ча̄тиидам̣ утта̄намева. сачепи хи со сабха̄гам̣ дисва̄ ‘‘айам̣ ме упаджджха̄йо ва̄ а̄чарийо ва̄’’ти ладжджа̄йа на̄рочети, чханна̄ва хоти. упаджджха̄йа̄дибха̄во хи идха аппама̄н̣ам̣, сабха̄гаматтамева пама̄н̣ам̣. айам̣ ‘‘джа̄нам̣ пат̣иччха̄детӣ’’типадасса сан̇кхепато аттхавиниччхайо.

та̄ватӣханти таттака̄ни аха̄ни, пат̣иччха̄дитадивасато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва а̄рочитадивасо, та̄ва дивасапаккхама̄сасам̣ваччхаравасена йаттако ка̄ло атикканто, таттакам̣ ка̄ланти аттхо. ака̄ма̄ париваттхаббанти на ка̄мена на васена, атха кхо ака̄мена авасена парива̄сам̣ сама̄да̄йа ваттхаббам̣. таттха пат̣иччханнапарива̄со суддхантапарива̄со самодха̄напарива̄со ча̄ти тивидхо парива̄со. таттха пат̣иччханнапарива̄со та̄ва йатха̄пат̣иччханна̄йа а̄паттийа̄ да̄таббо. кассачи хи ека̄хаппат̣иччханна̄ а̄патти хоти, кассачи двӣха̄диппат̣иччханна̄. кассачи ека̄ а̄патти хоти, кассачи две ва̄ тиссо ва̄ тадуттари ва̄. тасма̄ пат̣иччханнапарива̄сам̣ дентена пат̣хамамева вуттанайена пат̣иччханнабха̄вам̣ н̃атва̄ тато пат̣иччханнадивасе ча а̄паттийо ча саллаккхетва̄ саче ека̄ ека̄хаппат̣иччханна̄ хоти, ‘‘ахам̣, бханте, екам̣ а̄паттим̣ а̄паджджим̣ сан̃четаникам̣ суккависсат̣т̣хим̣ ека̄хаппат̣иччханна’’нти евам̣ парива̄сам̣ йа̄ча̄петва̄ кхандхаке (чӯл̣ава. 98) а̄гатанайена каммава̄чам̣ ватва̄ парива̄со да̄таббо. атха двӣхатӣха̄диппат̣иччханна̄ хоти, двӣхаппат̣иччханнам̣ тӣхаппат̣иччханнам̣ чатӯхаппат̣иччханнам̣ пан̃ча̄хаппат̣иччханнам̣…пе… чуддаса̄хаппат̣иччханнантиевам̣ йа̄ва чуддасадиваса̄ни дивасавасена йоджана̄ ка̄табба̄, пан̃чадасадивасаппат̣иччханна̄йам̣ ‘‘паккхаппат̣иччханна’’нти йоджана̄ ка̄табба̄. тато йа̄ва екӯнатим̣сатимо дивасо, та̄ва ‘‘атирекапаккхаппат̣иччханна’’нти, тато ма̄саппат̣иччханнам̣ атирекама̄саппат̣иччханнам̣ двема̄саппат̣иччханнам̣ атирекадвема̄саппат̣иччханнам̣ тема̄саппат̣иччханнам̣…пе… атирекаека̄дасама̄саппат̣иччханнанти евам̣ йоджана̄ ка̄табба̄. сам̣ваччхаре пун̣н̣е ‘‘екасам̣ваччхараппат̣иччханна’’нти, тато парам̣ атирекасам̣ваччхарам̣ двесам̣ваччхарам̣ евам̣ йа̄ва сат̣т̣хисам̣ваччхараатирекасат̣т̣хисам̣ваччхараппат̣иччханнанти, тато ва̄ бхиййопи ватва̄ йоджана̄ ка̄табба̄.

саче пана две тиссо тадуттари ва̄ а̄паттийо хонти, йатха̄ ‘‘екам̣ а̄патти’’нти вуттам̣, евам̣ ‘‘две а̄паттийо, тиссо а̄паттийо’’ти ваттаббам̣. тато парам̣ пана сатам̣ ва̄ хоту, сахассам̣ ва̄, ‘‘самбахула̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. на̄на̄ваттхука̄супи ‘‘ахам̣, бханте, самбахула̄ сан̇гха̄дисеса̄ а̄паттийо а̄паджджим̣ екам̣ суккависсат̣т̣хим̣ екам̣ ка̄йасам̣саггам̣ екам̣ дут̣т̣хуллава̄чам̣ екам̣ аттака̄мам̣ екам̣ сан̃чариттам̣ ека̄хаппат̣иччханна̄йо’’ти евам̣ ган̣анавасена ва̄, ‘‘ахам̣, бханте, самбахула̄ сан̇гха̄дисеса̄ а̄паттийо а̄паджджим̣ на̄на̄ваттхука̄йо ека̄хаппат̣иччханна̄йо’’ти евам̣ ваттхукиттанавасена ва̄, ‘‘ахам̣, бханте, самбахула̄ сан̇гха̄дисеса̄ а̄паттийо а̄паджджим̣ ека̄хаппат̣иччханна̄йо’’ти евам̣ на̄маматтавасена ва̄ йоджана̄ ка̄табба̄. таттха на̄мам̣ дувидхам̣ саджа̄тиса̄дха̄ран̣ам̣ саббаса̄дха̄ран̣ан̃ча, таттха сан̇гха̄дисесоти саджа̄тиса̄дха̄ран̣ам̣, а̄паттӣти саббаса̄дха̄ран̣ам̣, тасма̄ ‘‘самбахула̄ а̄паттийо а̄паджджим̣ ека̄хаппат̣иччханна̄йо’’ти евам̣ саббаса̄дха̄ран̣ана̄мавасена̄пи ваттум̣ ват̣т̣ати. идан̃хи парива̄са̄дивинайакаммам̣ ваттхувасена готтавасена на̄мавасена а̄паттивасена ча ка̄тум̣ ват̣т̣атийева. таттха суккависсат̣т̣хӣти ваттху чева готтан̃ча, сан̇гха̄дисесоти на̄ман̃чева а̄патти ча, таттха ‘‘суккависсат̣т̣хим̣ ка̄йасам̣сагга’’нтиа̄дивачанена̄пи ‘‘на̄на̄ваттхука̄йо’’тивачанена̄пи ваттху чева готтан̃ча гахитам̣ хоти, ‘‘сан̇гха̄дисесо’’тивачанена̄пи ‘‘а̄паттийо’’тивачанена̄пи на̄ман̃чева а̄патти ча гахита̄ хоти, тасма̄ етесу йасса кассачи васена каммава̄ча̄ ка̄табба̄.

каммава̄ча̄парийоса̄не ча саче аппабхиккхуко а̄ва̄со хоти, сакка̄ раттиччхедам̣ ана̄паджджантена васитум̣, таттхева ‘‘парива̄сам̣ сама̄дийа̄ми, ваттам̣ сама̄дийа̄мӣ’’ти тиккхаттум̣ ваттам̣ сама̄да̄таббам̣, сама̄дийитва̄ таттхева сан̇гхасса а̄рочетва̄ пуна а̄гата̄гата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ а̄рочентена ваттабхедан̃ча раттиччхедан̃ча акатва̄ париваситаббам̣. саче на сакка̄ хоти парива̄сам̣ содхетум̣, никкхиттаваттена васитука̄мо хоти, таттхева сан̇гхамаджджхе, екапуггаласса ва̄ сантике ‘‘парива̄сам̣ никкхипа̄ми, ваттам̣ никкхипа̄мӣ’’ти парива̄со никкхипитаббо, екападена̄пи четтха никкхитто хоти парива̄со, двӣхи пана суниккхиттойева, сама̄да̄непи есева найо. никкхиттака̄лато пат̣т̣ха̄йа пакататтат̣т̣ха̄не тит̣т̣хати, атха̄нена паччӯсасамайе екена бхиккхуна̄ саддхим̣ париккхиттасса виха̄расса париккхепато, апариккхиттасса париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нато две лед̣д̣упа̄те атиккамитва̄ маха̄маггато оккамма гумбена ва̄ ватийа̄ ва̄ пат̣иччханнат̣т̣ха̄не нисӣдитва̄ антоарун̣ейева ваттам̣ сама̄дийитва̄ а̄рочетаббам̣. йампи ан̃н̃ам̣ бхиккхум̣ пассати, тасса̄пи а̄рочетаббамева. арун̣е ут̣т̣хите тасса сантике ваттам̣ никкхипитва̄ виха̄рам̣ гантаббам̣. саче со пуре арун̣ейева кеначи каран̣ӣйена гато, виха̄рам̣ гантва̄ йам̣ саббапат̣хамам̣ бхиккхум̣ пассати, тасса а̄рочетва̄ никкхипитаббам̣. евам̣ саллаккхетва̄ йа̄ва раттийо пӯренти, та̄ва париваттхаббам̣, айам̣ сан̇кхепато пат̣иччханнапарива̄савиниччхайо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 97) вуттанайенева ведитаббо.

итаресу пана двӣсу ‘‘а̄паттипарийантам̣ на джа̄на̄ти, раттипарийантам̣ на джа̄на̄тӣ’’ти (чӯл̣ава. 157) имасмим̣ ваттхусмим̣ кхандхаке анун̃н̃а̄то суддхантапарива̄со на̄ма, со дувидхо чӯл̣асуддханто маха̄суддхантоти, дувидхопи чеса раттипариччхедам̣ сакалам̣ ва̄ екаччам̣ ва̄ аджа̄нантасса ча ассарантасса ча таттха вематикасса ча да̄таббо. а̄паттипарийантам̣ пана ‘‘еттика̄ ахам̣ а̄паттийо а̄панно’’ти джа̄на̄ту ва̄, ма̄ ва̄, ака̄ран̣аметам̣. тасса да̄навидхи кхандхаке а̄гато, виниччхайакатха̄ пана виттха̄рато самантапа̄са̄дика̄йам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 102) вутта̄. итаро пана самодха̄напарива̄со на̄ма, со тивидхо хоти одха̄насамодха̄но аггхасамодха̄но миссакасамодха̄ноти. таттха одха̄насамодха̄но на̄ма антара̄паттим̣ а̄паджджитва̄ пат̣иччха̄дентасса паривуттхадивасе одхунитва̄ маккхетва̄ пурима̄йа а̄паттийа̄ мӯладивасапариччхеде паччха̄ а̄паннам̣ а̄паттим̣ самодахитва̄ да̄таббапарива̄со вуччати. аггхасамодха̄но на̄ма самбахула̄су а̄паттӣсу йа̄ ека̄ ва̄ две ва̄ тиссо ва̄ самбахула̄ ва̄ а̄паттийо саббачираппат̣иччханна̄йо, та̄сам̣ аггхена самодха̄йа та̄сам̣ раттипариччхедавасена авасеса̄нам̣ ӯнатараппат̣иччханна̄нам̣ а̄паттӣнам̣ да̄таббапарива̄со вуччати. миссакасамодха̄но на̄ма на̄на̄ваттхука̄йо а̄паттийо екато катва̄ да̄таббапарива̄со вуччати, айам̣ тивидхепи самодха̄напарива̄се сан̇кхепакатха̄, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 102) вутто, идам̣ ‘‘париваттхабба’’нти падасса виниччхайакатха̄мукхам̣.

уттари чха̄раттанти парива̄сато уттари чха раттийо. бхиккхума̄натта̄йа̄ти бхиккхӯнам̣ ма̄набха̄ва̄йа, а̄ра̄дханаттха̄йа̄ти вуттам̣ хоти. пат̣ипаджджитаббанти ваттитаббам̣. бхиккхума̄наттан̃ча панетам̣ пат̣иччханна̄пат̣иччханнавасена дувидхам̣. таттха йасса аппат̣иччханна̄патти хоти, тасса парива̄сам̣ адатва̄ ма̄наттамева да̄таббам̣, идам̣ аппат̣иччханнама̄наттам̣. йасса пат̣иччханна̄ хоти, тасса парива̄сапарийоса̄не да̄таббам̣ ма̄наттам̣ пат̣иччханнама̄наттанти вуччати, идам̣ идха адхиппетам̣. убхиннампи панетесам̣ да̄навидхи виниччхайакатха̄ ча самантапа̄са̄дика̄йам̣ (чӯл̣ава. ат̣т̣ха. 102) вуттанайена ведитабба̄, айам̣ панеттха сан̇кхепо. саче айам̣ ваттам̣ никкхипитва̄ паччӯсасамайе сама̄да̄тум̣ гаччхати, саббантимена париччхедена чатӯхи бхиккхӯхи саддхим̣ парива̄се вуттаппака̄рам̣ падесам̣ гантва̄ ‘‘ма̄наттам̣ сама̄дийа̄ми, ваттам̣ сама̄дийа̄мӣ’’ти сама̄дийитва̄ несам̣ а̄рочетва̄ тато тесу гатесу ва̄ агатесу ва̄ пуриманайена пат̣ипаджджитаббам̣. йаттха сийа̄ вӣсатиган̣оти еттха вӣсатисан̇гхо ган̣о асса̄ти вӣсатиган̣о. татра̄ти йатра саббантимена париччхедена вӣсатиган̣о бхиккхусан̇гхо аттхи, таттха. аббхетабботи абхиетаббо, сампат̣иччхитаббо, аббха̄накаммавасена оса̄ретабботи вуттам̣ хоти. авха̄табботи ва̄ аттхо. аббха̄накаммам̣ пана па̄л̣ивасена кхандхаке (чӯл̣ава. 100 а̄дайо) виниччхайавасена самантапа̄са̄дика̄йам̣ вуттам̣. анаббхитоти на аббхито асампат̣иччхито, акатаббха̄накаммоти вуттам̣ хоти. анавха̄тоти ва̄ аттхо. те ча бхиккхӯ га̄райха̄ти йе ӯнабха̄вам̣ н̃атва̄ аббхенти, те бхиккхӯ ча гарахитабба̄, са̄тиса̄ра̄ садоса̄ дуккат̣ам̣ а̄паджджантӣти аттхо. айам̣ таттха са̄мӣчӣти айам̣ таттха анудхаммата̄ локуттарадхаммам̣ анугата̄ ова̄да̄нуса̄санӣ са̄мӣчи дхаммата̄. сесаметтха вуттанайамева̄ти.

кан̇кха̄витаран̣ийа̄ па̄тимоккхаван̣н̣ана̄йа

сан̇гха̄дисесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.