1. суттантабха̄джанӣйаван̣н̣ана̄
390. ка̄ран̣аппадха̄на̄ти ‘‘ануппаннапа̄пака̄нуппа̄да̄диаттха̄’’ти гахита̄ татхева те хонтӣти там̣ аттхам̣ са̄дхентийева̄ти етасса аттхасса дӣпако самма̄-саддоти йатха̄дхиппетаттхасса ануппаннапа̄пака̄нуппа̄да̄дино ка̄ран̣абхӯта̄, падха̄нака̄ран̣абхӯта̄ти аттхо. самма̄саддасса упа̄йайонисоаттхадӣпакатам̣ сандха̄йа ‘‘упа̄йаппадха̄на̄ йонисопадха̄на̄’’ти вуттам̣. пат̣ипаннакоти бха̄ванамануйутто. бхусам̣ його пайого, пайогова параккамо пайогапараккамо. ета̄нӣти ‘‘ва̄йаматӣ’’тиа̄дӣни ‘‘а̄севама̄но ва̄йаматӣ’’тиа̄дина̄ йоджетабба̄ни.
ануппанна̄ти аваттаббатам̣ а̄панна̄нанти бхӯмиладдха̄рамман̣а̄дхиггахита̄виккхамбхита̄самуггха̄титуппанна̄нам̣.
391. дхаммаччхандоти тан̣ха̄дит̣т̣хивӣрийаччханда̄ вийа на ан̃н̃о дхаммо, атха кхо чханданийасабха̄во ева̄ти дассенто а̄ха ‘‘сабха̄ваччхандо’’ти. таттха ‘‘йо ка̄месу ка̄маччхандо’’тиа̄дӣсу (дха. са. 1103) тан̣ха̄ чхандоти вутта̄ти ведитаббо, ‘‘саббева ну кхо, ма̄риса, саман̣абра̄хман̣а̄ екантава̄да̄ екантасӣла̄ екантачханда̄ екантааджджхоса̄на̄’’ти (дӣ. ни. 2.366) еттха дит̣т̣хи, пама̄даниддесе ‘‘никкхиттачхандата̄ никкхиттадхурата̄’’ти вӣрийанти ван̣н̣ети.
394. ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхатӣти пададвайассапи ниддесо вӣрийаниддесойева̄ти адхиппа̄йена̄ха ‘‘вӣрийаниддесе’’ти.
406. саббапуббабха̄гети саббамагга̄нам̣ пуббабха̄ге. пуримасминти ‘‘ануппанна̄ ме кусала̄ дхамма̄ ануппаджджама̄на̄ анаттха̄йа сам̣ваттеййу’’нти еттха̄пи ‘‘саматхавипассана̄ва гахетабба̄’’ти вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣, там̣ пана магга̄нуппанната̄йа бха̄вато ануппаджджама̄не ча тасмим̣ ват̣т̣а̄наттхасам̣ваттанато на йуттанти пат̣иккхипати.
махантам̣ га̄равам̣ хоти, тасма̄ ‘‘сан̇гхага̄равена йатха̄ручи виндитум̣ на сакка̄’’ти сан̇гхена саха на никкхами. атиманда̄ни ноти нану атиманда̄нӣти аттхо. сантасама̄паттито ан̃н̃ам̣ сантхамбханака̄ран̣ам̣ балавам̣ наттхӣти ‘‘тато парихӣна̄ сантхамбхитум̣ на сакконтӣ’’ти а̄ха. на хи маха̄раджджумхи чхинне суттатантӯ сандха̄ретум̣ сакконтӣти. саматхе ваттхум̣ дассетва̄ тена сама̄нагатика̄ випассана̄ ча̄ти имина̄ адхиппа̄йена̄ха ‘‘евам̣ уппанна̄ саматхавипассана̄…пе… сам̣ваттантӣ’’ти.
таттха ануппанна̄нанти еттха таттха дувидха̄йа саммаппадха̄накатха̄йа, таттха ва̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘ануппанна̄на’’нти етасса айам̣ виниччхайоти адхиппа̄йо. етейева̄ти анаматагге сам̣са̄ре уппанна̄йева.
чуддаса маха̄ватта̄ни кхандхаке вутта̄ни а̄гантукаа̄ва̄сикагамикаанумодана бхаттагга пин̣д̣ача̄рика а̄ран̃н̃ика сена̄сана джанта̄гхараваччакут̣и а̄чарийаупаджджха̄йасаддхивиха̄рикаантева̄сикаватта̄ни чуддаса. тато ан̃н̃а̄ни пана када̄чи таджджанӣйакаммаката̄дика̄ле па̄рива̄сика̄дика̄ле ча чаритабба̄ни два̄сӣти кхуддакаватта̄нӣти катхита̄ни дат̣т̣хабба̄ни. на хи та̄ни сабба̄су аваттха̄су чаритабба̄ни, тасма̄ маха̄ватте аган̣ита̄ни. таттха ‘‘па̄рива̄сика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃а̄песса̄мӣ’’ти а̄рабхитва̄ ‘‘на упасампа̄детаббам̣…пе… на чхама̄йам̣ чан̇каманте чан̇каме чан̇камитабба’’нти (чӯл̣ава. 76) вутта̄ни пакататте чаритаббаватта̄васа̄на̄ни чхасат̣т̣хи, тато парам̣ ‘‘на, бхиккхаве, па̄рива̄сикена бхиккхуна̄ па̄рива̄сикавуд̣д̣хатарена бхиккхуна̄ саддхим̣, мӯла̄йапат̣икассана̄рахена, ма̄натта̄рахена, ма̄наттача̄рикена, аббха̄на̄рахена бхиккхуна̄ саддхим̣ екаччханне а̄ва̄се ваттхабба’’нтиа̄дӣни (чӯл̣ава. 82) пакататте чаритаббехи анан̃н̃атта̄ висум̣ висум̣ аган̣етва̄ па̄рива̄сикавуд̣д̣хатара̄дӣсу пуггалантаресу чаритаббатта̄ тесам̣ васена сампин̣д̣етва̄ екекам̣ катва̄ ган̣етабба̄ни пан̃ча̄ти екасаттати ватта̄ни, уккхепанӣйакаммакатаваттесу ваттапан̃н̃а̄панавасена вуттам̣ ‘‘на пакататтасса бхиккхуно абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣…пе… наха̄не пит̣т̣хипарикаммам̣ са̄дитабба’’нти (чӯл̣ава. 75) идам̣ абхива̄дана̄дӣнам̣ асса̄дийанам̣ екам̣, ‘‘на пакататто бхиккху сӣлавипаттийа̄ ануддхам̣сетаббо’’тиа̄дӣни (чӯл̣ава. 51) ча даса̄ти евам̣ два̄сӣти хонти. етесвева ка̄ничи таджджанӣйакаммаката̄диватта̄ни, ка̄ничи па̄рива̄сика̄диватта̄нӣти аггахитаггахан̣ена два̄сӣтиваттанти дат̣т̣хаббам̣.
идха випа̄ка̄нубхаванавасена тада̄рамман̣ам̣, авипаккавипа̄касса саббатха̄ авигататта̄ бхавитва̄ вигатаматтавасена камман̃ча ‘‘бхутва̄ вигатуппанна’’нти вуттам̣, на ат̣т̣хаса̄линийам̣ (дха. са. ат̣т̣ха. 1) вийа раджджана̄дивасена анубхутва̄пагатам̣ джаванам̣, уппаджджитва̄ нируддхата̄васена бхӯта̄пагатасан̇кха̄там̣ сесасан̇кхатан̃ча ‘‘бхӯта̄пагатуппанна’’нти, тасма̄ идха ока̄сакатуппаннам̣ випа̄камева вадати, на таттха вийа каммампӣти. анусайитакилеса̄ти аппахӣна̄ маггена паха̄табба̄ адхиппета̄. тена̄ха ‘‘атӣта̄ ва̄…пе… на ваттабба̄’’ти. тесан̃хи амбатарун̣опама̄йа ваттама̄на̄дита̄ на ваттабба̄ти.
а̄хатакхӣраруккхо вийа нимиттагга̄хавасена адхигатам̣ а̄рамман̣ам̣, ана̄хатакхӣраруккхо вийа авиккхамбхитата̄йа антогадхакилесам̣ а̄рамман̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣, нимиттагга̄хака̄виккхамбхитакилеса̄ ва̄ пуггала̄ а̄хата̄на̄хатакхӣраруккхасадиса̄. пуриманайенева̄ти авиккхамбхитуппанне вийа ‘‘имасмим̣ на̄ма т̣ха̄не нуппаджджиссантӣти на ваттабба̄ асамуггха̄т̣итатта̄’’ти йоджетва̄ виттха̄ретаббам̣.
па̄л̣ийанти пат̣исамбхида̄па̄л̣ийам̣ (пат̣и. ма. 3.21). маггена пахӣнакилеса̄намева тидха̄ наваттаббатам̣ апа̄кат̣ам̣ па̄кат̣ам̣ ка̄тум̣ аджа̄тапхаларуккхо а̄бхато, атӣта̄дӣнам̣ аппахӣната̄дассанаттхампи ‘‘джа̄тапхаларуккхена дӣпетабба’’нти а̄ха. таттха йатха̄ аччхинне руккхе ниббаттираха̄ни пхала̄ни чхинне ануппаджджама̄на̄ни на када̄чи сасабха̄ва̄ни ахесум̣ хонти бхависсанти ча̄ти атӣта̄дибха̄вена на ваттабба̄ни, евам̣ маггена пахӣнакилеса̄ ча дат̣т̣хабба̄. йатха̄ ча чхеде асати пхала̄ни уппаджджиссанти, сати ча нуппаджджиссантӣти чхедасса са̄ттхаката̄, евам̣ маггабха̄вана̄йа ча са̄ттхаката̄ йоджетабба̄.
суттантабха̄джанӣйаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.