2. ведана̄ккхандханиддесаван̣н̣ана̄

8. чаккха̄дайо паса̄да̄ ол̣а̄рикаманомайаттабха̄вапарийа̄панна̄ ка̄йавоха̄рам̣ арахантӣти таббаттхука̄ адуккхамасукха̄ ‘‘ка̄йика̄’’ти парийа̄йена вутта̄, на ка̄йапаса̄даваттхукатта̄. на хи чаккха̄дайо ка̄йапаса̄да̄ хонтӣти. сантативасена кхан̣а̄дивасена ча̄ти еттха аддха̄самайавасена атӣта̄дибха̄васса авачанам̣ сукха̄дивасена бхинна̄йа атӣта̄дибха̄вавачанато. на хи сукха̄йева аддха̄васена самайавасена ча атӣта̄дика̄ хоти, татха̄ дуккха̄ адуккхамасукха̄ ча ка̄йикачетасика̄дибха̄вена бхинна̄. тена ведана̄самудайо аддха̄самайавасена атӣта̄дибха̄вена ваттаббатам̣ арахати самуда̄йасса техи париччхиндитаббатта̄, веданекадеса̄ пана еттха гахита̄ти те сантатикхан̣ехи париччхедам̣ араханти таттха татха̄париччхиндитабба̄нам̣ гахитатта̄ти. екасантатийам̣ пана сукха̄дианекабхедасаббха̄вена тесу йо бхедо париччхиндитаббабха̄вена гахито, тасса екаппака̄расса па̄кат̣асса париччхедика̄ там̣сахитадва̄ра̄ламбанаппаватта̄, авиччхедена тадуппа̄дакекавидхависайасама̄йогаппаватта̄ ча сантати бхавитум̣ арахатӣти тасса бхедантарам̣ ана̄маситва̄ париччхедакабха̄вена гахан̣ам̣ катам̣. лахупариваттино ва̄ дхамма̄ париваттаненева париччхедам̣ арахантӣти сантатикхан̣авасена париччхедо вутто. пуббанта̄парантамаджджхагата̄ти етена хетупаччайакиччавасена вуттанайам̣ дассети.

11. килесаггисампайогато садаратха̄. етена сабха̄вато ол̣а̄рикатам̣ дассети, дуккхавипа̄кат̣т̣хена̄ти етена ол̣а̄рикавипа̄каниппха̄данена киччато. каммавегаккхитта̄ каммапат̣ибаддхабхӯта̄ ча ка̄йакамма̄дибйа̄па̄равирахато нирусса̄ха̄ випа̄ка̄, саусса̄ха̄ ча кирийа̄ авипа̄ка̄. савипа̄ка̄ ча сагаббха̄ вийа ол̣а̄рика̄ти таббипаккхато авипа̄ка̄ сукхума̄ти вутта̄.

аса̄тат̣т̣хена̄ти амадхурат̣т̣хена. тена са̄тапат̣ипаккхам̣ анит̣т̣хасабха̄вам̣ дассети. дуккхат̣т̣хена̄ти дуккхамат̣т̣хена. тена дуккха̄нам̣ санта̄панакиччам̣ дассети. ‘‘йа̄йам̣, бханте, адуккхамасукха̄ ведана̄, сантасмим̣ еса̄ пан̣ӣте сукхе вутта̄ бхагавата̄’’ти (ма. ни. 2.88; сам̣. ни. 4.267) вачанато адуккхамасукха̄ пхаран̣асабха̄вавирахато асанта̄нам̣ ка̄мара̄гапат̣игха̄нусайа̄нам̣ анусайанасса ат̣т̣ха̄натта̄ санта̄, сукхе никантим̣ парийа̄да̄йа адхигантаббатта̄ падха̄набха̄вам̣ нӣта̄ти пан̣ӣта̄ти. татха̄ анадхигантабба̄ ча ка̄ма̄вачараджа̄тиа̄дисан̇карам̣ акатва̄ сама̄наджа̄тийам̣ н̃а̄н̣асампайуттавиппайутта̄дике сама̄набхеде сукхато пан̣ӣта̄ти йоджетабба̄. упабрӯхита̄нам̣ дха̄тӯнам̣ паччайабха̄вена сукха̄ кхобхети виба̄дхита̄нам̣ паччайабха̄вена дуккха̄ ча. убхайампи ка̄йам̣ бйа̄пентам̣ вийа уппаджджатӣти пхарати. мадайама̄нанти мадам̣ каронтам̣. чха̄дайама̄нанти иччхам̣ уппа̄дентам̣, аваттхарама̄нам̣ ва̄. гхамма̄бхитаттасса сӣтодакагхат̣ена а̄ситтасса йатха̄ ка̄йо упабрӯхито хоти, евам̣ сукхасаман̇гинопӣти катва̄ ‘‘а̄син̃чама̄нам̣ вийа̄’’ти вуттам̣. екаттанимиттейева̄ти патхавӣкасин̣а̄дике екасабха̄ве ева нимитте. чаратӣти на̄на̄ваджджане джаване ведана̄ вийа виппханданарахитатта̄ сукхума̄.

адхиппа̄йе акусалата̄йа аковидо. кусалаттике…пе… а̄гататта̄ти ‘‘кусала̄кусала̄ ведана̄ ол̣а̄рика̄, абйа̄ката̄ ведана̄ сукхума̄’’ти евам̣ а̄гататта̄. бхӯмантарабхеде дассетум̣ ‘‘йампӣ’’тиа̄ди а̄раддхам̣. имина̄ нӣха̄рена̄ти етена ‘‘ка̄ма̄вачарасукхато ка̄ма̄вачарупеккха̄ сукхума̄’’тиа̄дина̄ сабха̄ва̄дибхедена ча ол̣а̄рикасукхумабха̄вам̣ татра татрева катхенто на бхиндатӣти найам̣ дассети.

локийалокуттарамиссака̄ катхита̄, тасма̄ екантапан̣ӣте хӣнапан̣ӣта̄нам̣ уддхат̣атта̄ евамева екантахӣне ча йатха̄самбхавам̣ хӣнапан̣ӣтата̄ уддхаритабба̄ти анун̃н̃а̄там̣ хотӣти убхайаттха тадуддхаран̣е на куккучча̄йитаббанти аттхо.

акусала̄нам̣ кусала̄дӣхи сукхуматта̄бха̄вато па̄л̣ийа̄ а̄гатасса апариваттанӣйабха̄вена ‘‘хет̣т̣химанайо на олокетаббо’’ти вуттанти ваданти, там̣там̣ва̄панавасена катханепи париваттанам̣ наттхӣти на париваттанам̣ сандха̄йа ‘‘хет̣т̣химанайо на олокетаббо’’ти вуттам̣, хет̣т̣химанайасса пана вуттатта̄ авуттанайам̣ гахетва̄ ‘‘там̣ там̣ ва̄ пана̄’’ти ваттум̣ йуттанти ‘‘хет̣т̣химанайо на олокетаббо’’ти вуттанти ведитаббо. бахувипа̄ка̄ акусала̄ досуссанната̄йа ол̣а̄рика̄, татха̄ аппавипа̄ка̄ кусала̄. мандадосатта̄ аппавипа̄ка̄ акусала̄ сукхума̄, татха̄ бахувипа̄ка̄ кусала̄ ча. ол̣а̄рикасукхуманикантиваттхубха̄вато ка̄ма̄вачара̄дӣнам̣ ол̣а̄рикасукхумата̄. са̄пӣти бха̄вана̄майа̄йа бхеданена да̄намайасӣламайа̄нан̃ча паччекам̣ бхеданам̣ найато дасситанти ведитаббам̣. са̄пӣти ва̄ тивидха̄пӣти йоджетаббам̣.

13. джа̄тиа̄дивасена асама̄накот̣т̣ха̄сата̄ висабха̄гат̣т̣хо. дуккхавипа̄ката̄дивасена асадисакиччата̄, асадисасабха̄вата̄ ва̄ висам̣сат̣т̣хо, на асампайого. йади сийа̄, дӯравипарийа̄йена сантикам̣ хотӣти сам̣сат̣т̣хат̣т̣хена сантиката̄ а̄паджджати, на ча ведана̄йа ведана̄сампайого аттхи. сантикападаван̣н̣ана̄йа ча ‘‘сабха̄гат̣т̣хена сариккхат̣т̣хена ча̄’’ти ваккхатӣти вуттанайенева аттхо ведитаббо.

на дӯрато сантикам̣ уддхаритаббанти касма̄ вуттам̣, ким̣ йатха̄ сантикато акусалато акусала̄ дӯрети уддхарӣйати, татха̄ тато дӯрато кусалато кусала̄ сантикети уддхаритум̣ на сакка̄ти? на сакка̄. татха̄ хи сати кусала̄ кусала̄йа сантикети катва̄ сантикато сантиката̄ ева уддхарита̄ сийа̄, татха̄ ча сати сантикасантикатарата̄вачанамева а̄паджджати, упа̄да̄йупа̄да̄йа дӯрасантиката̄ва идха вуччати, тасма̄ дӯрато дӯруддхаран̣ам̣ вийа сантикато сантикуддхаран̣ан̃ча на сакка̄ ка̄тум̣ дӯрадӯратарата̄йа вийа сантикасантикатарата̄йа ча анадхиппетатта̄. атха пана вадеййа ‘‘на кусала̄ кусала̄йа ева сантикети уддхаритабба̄, атха кхо йато са̄ дӯре, тасса̄ акусала̄йа̄’’ти, тан̃ча наттхи. на хи акусала̄йа кусала̄ када̄чи сантике аттхӣти. атха̄пи вадеййа ‘‘йа̄ акусала̄ кусала̄йа сантике, са̄ тато дӯрато кусалато уддхаритабба̄’’ти, тадапи наттхи. на хи кусале акусала̄ аттхи, йа̄ тато сантикети уддхарийеййа, тасма̄ идха вуттасса дӯрасса дӯрато аччантависабха̄гатта̄ дӯре сантикам̣ наттхӣти на сакка̄ дӯрато сантикам̣ уддхаритум̣, сантике панидха вутте бхинне таттхева дӯрам̣ лаббхатӣти а̄ха ‘‘сантикато пана дӯрам̣ уддхаритабба’’нти.

упа̄да̄йупа̄да̄йа дӯрато ча сантикам̣ на сакка̄ уддхаритум̣. лобхасахагата̄йа досасахагата̄ дӯре лобхасахагата̄ сантикети хи вуччама̄не сантикатова сантикам̣ уддхаритам̣ хоти. татха̄ досасахагата̄йа лобхасахагата̄ дӯре досасахагата̄ сантикети еттха̄пи сабха̄гато сабха̄гантарасса уддхат̣атта̄, на ча сакка̄ ‘‘лобхасахагата̄йа досасахагата̄ дӯре са̄ ева ча сантике’’ти ваттум̣ досасахагата̄йа сантикабха̄васса ака̄ран̣атта̄, тасма̄ висабха̄гата̄ бхедам̣ аггахетва̄ на паваттатӣти сабха̄га̄бйа̄пакатта̄ дӯрата̄йа дӯрато сантикуддхаран̣ам̣ на сакка̄ ка̄тум̣. на хи досасахагата̄ акусаласабха̄гам̣ саббам̣ бйа̄петва̄ паваттатӣти. сабха̄гата̄ пана бхедам̣ антогадхам̣ катва̄ паваттатӣти висабха̄габйа̄пакатта̄ сантиката̄йа сантикато дӯруддхаран̣ам̣ сакка̄ ка̄тум̣. акусалата̄ хи лобхасахагата̄дисаббависабха̄габйа̄пика̄ти. тена̄ха ‘‘на дӯрато сантикам̣ уддхаритабба’’нтиа̄ди.

ведана̄ккхандханиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.