(11) 1. вала̄хакавагго

1-2. вала̄хакасуттадвайаван̣н̣ана̄

101-2. татийапан̣н̣а̄сакасса пат̣хаме гаджджита̄ти тханита̄. таттха гаджджитва̄ новассанабха̄во на̄ма па̄пако. манусса̄ хи йада̄ дево гаджджати, тада̄ ‘‘сувут̣т̣хита̄ бхависсатӣ’’ти бӣджа̄ни нӣхаритва̄ вапанти. атха деве авассанте кхетте бӣджа̄ни кхеттейева нассанти, гехе бӣджа̄ни гехейева нассантӣти дуббхиккхам̣ хоти. ногаджджитва̄ вассанабха̄вопи па̄пако. манусса̄ хи имасмим̣ ка̄ле ‘‘дуббут̣т̣хика̄ бхависсатӣ’’ти ниннат̣т̣ха̄несуйева ваппам̣ каронти. атха дево васситва̄ саббабӣджа̄ни маха̄самуддам̣ па̄пети, дуббхиккхамева хоти. гаджджитва̄ вассанабха̄во пана бхаддако. тада̄ хи субхиккхам̣ хоти. ногаджджитва̄ новассанабха̄во екантапа̄пакова. бха̄сита̄ хоти но катта̄ти ‘‘ида̄ни гантхадхурам̣ пӯресса̄ми, ва̄садхурам̣ пӯресса̄мӣ’’ти катхетийева, на уддесам̣ ган̣ха̄ти, на каммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄вети.

катта̄ хоти но бха̄сита̄ти ‘‘гантхадхурам̣ пӯресса̄ми, ва̄садхурам̣ ва̄’’ти на бха̄сати, сампатте пана ка̄ле саматтам̣ сампа̄дети. имина̄ найена итарепи ведитабба̄. атха ва̄ саббам̣ панетам̣ паччайада̄йакехева катхитам̣. еко хи ‘‘асукадивасе на̄ма да̄нам̣ дасса̄мӣ’’ти сан̇гхам̣ нимантети, сампатте ка̄ле но кароти. айам̣ пуггало пун̃н̃ена париха̄йати, бхиккхусан̇гхо пана ла̄бхена париха̄йати. апаро сан̇гхам̣ анимантетва̄ сакка̄рам̣ катва̄ ‘‘бхиккхӯ а̄несса̄мӣ’’ти на лабхи, саббе ан̃н̃аттха нимантита̄ хонти. айампи пун̃н̃ена париха̄йати, сан̇гхопи ла̄бхена париха̄йати. апаро пат̣хамам̣ сан̇гхам̣ нимантетва̄ паччха̄ сакка̄рам̣ катва̄ да̄нам̣ дети, айам̣ киччака̄рӣ хоти. апаро нева сан̇гхам̣ нимантети, на да̄нам̣ дети, айам̣ па̄папуггалоти ведитаббо. дутийам̣ утта̄намева.

вала̄хакасуттадвайаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. кумбхасуттаван̣н̣ана̄

103. татийе риттакоти анто ритто. пихитамукхоти пидахитва̄ т̣хапито. апа̄рутамукхоти виваритва̄ т̣хапито, упамитапуггалесу панеттха антогун̣аса̄равирахито ча туччхо, ба̄хирасобханата̄йа пихито пуггалоти ведитаббо. сесесупи есева найо.

кумбхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. удакарахадасуттаван̣н̣ана̄

104. чатуттхе удакарахадо джан̣н̣укаматтепи удаке сати пан̣н̣арасасамбхиннаван̣н̣атта̄ ва̄ бахалатта̄ ва̄ удакасса апан̃н̃а̄йама̄натало утта̄но гамбхӣробха̄со на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘пура̄н̣апан̣н̣араса…пе… гамбхӣробха̄со на̄ма̄’’ти. типорисачатупорисе пана удаке сати аччхатта̄ удакасса пан̃н̃а̄йама̄натало гамбхӣро утта̄нобха̄со на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘аччхавиппасаннаман̣иван̣н̣аудако утта̄нобха̄со на̄ма̄’’ти. убхайака̄ран̣асамбхавато пана итаре две ведитабба̄. пуггалепи килесуссадабха̄вато гун̣агамбхӣрата̄йа ча абха̄вато гун̣агамбхӣра̄нам̣ садисехи абхиккамана̄дӣхи йутто утта̄но гамбхӣробха̄со на̄ма. имина̄ найена сеса̄ ведитабба̄.

удакарахадасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5-6. амбасутта̄диван̣н̣ана̄

105-6. пан̃чаме а̄макам̣ хутва̄ти анто а̄мам̣ хутва̄. паккам̣ а̄маван̣н̣ӣти анто паккам̣ бахи а̄масадисам̣. таттха йатха̄ амбе апаккабха̄во а̄мата̄ хоти, евам̣ пуггалепи путхуджджаната̄. йатха̄ ча таттха паккасадисата̄ паккаван̣н̣ита̄, евам̣ пуггалепи арийа̄нам̣ абхиккамана̄дисадисата̄ паккаван̣н̣ита̄ти имина̄ найена сеса̄ ведитабба̄. чхат̣т̣хам̣ утта̄намева.

амбасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. мӯсикасуттаван̣н̣ана̄

107. саттаме а̄ва̄т̣ам̣ кханатӣти аттано а̄сайам̣ билакӯпам̣ кханати. на ча таттха васатӣти таттха аваситва̄ кисмин̃чидева т̣ха̄не васати, евам̣ бил̣а̄ра̄диамиттавасам̣ гаччхати. васита̄ но га̄дхам̣ катта̄ти сайам̣ на кханати, парена кате биле васати, евам̣ джӣвитам̣ раккхати. татийа̄ двепи каронтӣ джӣвитам̣ раккхати. чатуттхӣ двепи акаронтӣ амиттавасам̣ гаччхати. има̄йа пана упама̄йа упамитесу пуггалесу пат̣хамо йатха̄ са̄ мӯсика̄ га̄дхам̣ кханати, евам̣ наван̇гам̣ саттхуса̄санам̣ угган̣ха̄ти. йатха̄ пана са̄ таттха на васати, кисмин̃чидева т̣ха̄не васантӣ амиттавасам̣ гаччхати, татха̄ айампи парийаттивасена н̃а̄н̣ам̣ песетва̄ чатусаччадхаммам̣ на пат̣ивиджджхати, лока̄мисат̣т̣ха̄несу вичаранто маччума̄ракилесама̄радевапуттама̄расан̇кха̄та̄нам̣ васам̣ гаччхати. дутийо йатха̄ мӯсика̄ га̄дхам̣ на кханати, евам̣ наван̇гам̣ саттхуса̄санам̣ на угган̣ха̄ти. йатха̄ пана парена кханите биле васантӣ джӣвитам̣ раккхати, евам̣ парасса катхам̣ сутва̄ чатусаччадхаммам̣ пат̣ивиджджхитва̄ тин̣н̣ам̣ ма̄ра̄нам̣ васам̣ атиккамати. имина̄ найена татийачатуттхесупи опаммасам̣санданам̣ ведитаббам̣.

мӯсикасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. балӣбаддасуттаван̣н̣ана̄

108. ат̣т̣хаме балӣбаддо та̄ва йо аттано гоган̣ам̣ гхат̣т̣ети уббеджети, парагон̣е пана сӯрато сукхасӣло хоти, айам̣ сагавачан̣д̣о но парагавачан̣д̣о на̄ма. пуггалопи аттано парисам̣ гхат̣т̣енто виджджханто пхарусе самуда̄чаранто, парапариса̄йа пана сораччам̣ нива̄тавуттитам̣ а̄паджджанто сагавачан̣д̣о на̄ма̄ти имина̄ найена сеса̄пи ведитабба̄.

балӣбаддасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. руккхасуттаван̣н̣ана̄

109. наваме руккхо та̄ва пхеггу са̄рапарива̄роти ванаджет̣т̣хакаруккхо сайам̣ пхеггу хоти, парива̄раруккха̄ панасса са̄ра̄ хонти. имина̄ найена сеса̄ ведитабба̄. пуггалесу пана сӣласа̄равирахитато пхеггута̄, сӣла̄ча̄расаманна̄гамена ча са̄рата̄ ведитабба̄.

руккхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. а̄сӣвисасуттаван̣н̣ана̄

110. дасаме йасса висам̣ паджджалитатин̣укка̄йа агги вийа сӣгхам̣ абхирухитва̄ аккхӣни гахетва̄ кхандхам̣ гахетва̄ сӣсам̣ гахетва̄ т̣хитанти ваттаббатам̣ а̄паджджати ман̣исаппа̄дӣнам̣ висам̣ вийа, мантам̣ пана париваттетва̄ кан̣н̣ава̄там̣ датва̄ дан̣д̣акена пахат̣аматте отаритва̄ дат̣т̣хат̣т̣ха̄нейева тит̣т̣хати, айам̣ а̄гатависо на гхорависо на̄ма. йасса пана висам̣ сан̣икам̣ абхирухати, а̄рул̣ха̄рул̣хат̣т̣ха̄не пана а̄ситтаудакам̣ вийа хоти удакасаппа̄дӣнам̣ вийа, два̄дасавассаччайенапи кан̣н̣авиддхакхандхапит̣т̣хика̄дӣсу пан̃н̃а̄йати, мантапариваттана̄дӣсу ча карийама̄несу сӣгхам̣ на отарати, айам̣ гхорависо на а̄гатависо на̄ма. йасса пана висам̣ сӣгхам̣ абхирухати, на сӣгхам̣ отарати анел̣акасаппа̄дӣнам̣ висам̣ вийа, айам̣ а̄гатависо ча гхорависо ча. анел̣акасаппо на̄ма маха̄а̄сӣвисо. йасса висам̣ мандам̣ хоти, оха̄рийама̄нампи сукхенева отарати нӣласаппадхаманисаппа̄дӣнам̣ висам̣ вийа, айам̣ нева а̄гатависо на гхорависо. нӣласаппо на̄ма са̄кхаван̣н̣о руккхагга̄дӣсу вичаран̣асаппо.

а̄сӣвисасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

вала̄хакаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.