(10) 5. ба̄лаваггаван̣н̣ана̄
99. пан̃чамасса пат̣хаме ана̄гатам̣ бха̄рам̣ вахатӣти аттано асампаттам̣ бха̄рам̣ вахати. атхерова сама̄но тхерехи вахитаббам̣ бӣджанагга̄хадхаммаджджхесана̄дибха̄рам̣ вахатӣти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. ат̣т̣хакатха̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 159-160) пана йасма̄ саммаджджана̄динававидхам̣ пуббакиччам̣ а̄н̣аттенева ка̄таббам̣, па̄тимоккхан̃ча а̄н̣аттенева уддиситаббам̣, тасма̄ там̣ саббам̣ вина̄ а̄н̣аттийа̄ каронто ана̄гатам̣ бха̄рам̣ вахати на̄ма̄ти дассетум̣ ‘‘саммаджджанӣ падӣпо’’тиа̄ди вуттам̣. йан̃хи ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, упосатха̄га̄рам̣ саммаджджиту’’нтиа̄дина̄ найена па̄л̣ийам̣ а̄гатам̣. ат̣т̣хакатха̄су ча –
‘‘саммаджджанӣ падӣпо ча, удакам̣ а̄санена ча;
упосатхасса ета̄ни, ‘пуббакаран̣а’нти вуччати.
‘‘чхандапа̄рисуддхиутуккха̄нам̣, бхиккхуган̣ана̄ ча ова̄до;
упосатхасса ета̄ни, ‘пуббакичча’нти вуччатӣ’’ти. (маха̄ва. ат̣т̣ха 168) –
евам̣ двӣхи на̄мехи нававидхам̣ пуббакиччам̣ дасситам̣, там̣ акатва̄ упосатхам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. тасма̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхерена бхиккхуна̄ навам̣ бхиккхум̣ а̄н̣а̄пету’’нти вачанато тхерена а̄н̣аттена агила̄нена бхиккхуна̄ упосатха̄га̄рам̣ саммаджджитаббам̣, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣хапетаббам̣, а̄санам̣ пан̃н̃а̄петаббам̣, падӣпо ка̄таббо, акаронто дуккат̣ам̣ а̄паджджати.
тхеренапи патирӯпам̣ н̃атва̄ а̄н̣а̄петаббам̣, а̄н̣а̄пентенапи йам̣ кин̃чи каммам̣ каронто ва̄ сада̄ ка̄ламева еко ва̄ бха̄раниттхаран̣ако ва̄ сарабха̄н̣акадхаммакатхика̄дӣсу ва̄ ан̃н̃атаро на упосатха̄га̄расаммаджджанаттхам̣ а̄н̣а̄петаббо, авасеса̄ пана ва̄рена а̄н̣а̄петабба̄. саче а̄н̣атто саммаджджаним̣ та̄вака̄ликампи на лабхати, са̄кха̄бхан̇гам̣ каппийам̣ ка̄ретва̄ саммаджджитаббам̣, тампи алабхантасса ладдхакаппийам̣ хоти. падӣпакаран̣епи вуттанайенева а̄н̣а̄петаббо, а̄н̣а̄пентена ча ‘‘амукасмим̣ на̄ма ока̄се телам̣ ва̄ капаллика̄ ва̄ аттхи, там̣ гахетва̄ карохӣ’’ти ваттаббо. саче тела̄дӣни наттхи, парийеситабба̄ни. парийеситва̄ алабхантасса ладдхакаппийам̣ хоти. апи ча капа̄ле агги джа̄летаббо. а̄санапан̃н̃а̄пана̄н̣аттийампи вуттанайенева а̄н̣а̄петаббо, а̄н̣аттена ча саче упосатха̄га̄ре а̄сана̄ни наттхи, сан̇гхика̄ва̄сато а̄харитва̄ пан̃н̃а̄петва̄ пуна а̄харитабба̄ни, а̄санесу асати кат̣аса̄ракепи тат̣т̣ика̄йопи пан̃н̃а̄петум̣ ват̣т̣ати, та̄супи асати са̄кха̄бхан̇га̄ни каппийам̣ ка̄ретва̄ пан̃н̃а̄петабба̄ни. каппийака̄ракам̣ алабхантасса ладдхакаппийам̣ хоти.
чхандапа̄рисуддхӣти еттха упосатхакаран̣аттхам̣ саннипатите сан̇гхе бахи упосатхам̣ катва̄ а̄гатена саннипа̄тат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ ка̄йаса̄маггим̣ адентена чхандо да̄таббо. йопи гила̄но ва̄ киччаппасуто ва̄, тена па̄рисуддхим̣ дентена чхандо да̄таббо. катхам̣ да̄таббо? екасса бхиккхуно сантике ‘‘чхандам̣ дамми, чхандам̣ ме хара, чхандам̣ ме а̄рочехӣ’’ти айаматтхо ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ убхайена ва̄ вин̃н̃а̄петаббо. евам̣ динно хоти чхандо. акатӯпосатхена пана гила̄нена ва̄ киччаппасутена ва̄ па̄рисуддхи да̄табба̄. катхам̣ да̄табба̄? екасса бхиккхуно сантике ‘‘па̄рисуддхим̣ дамми, па̄рисуддхим̣ ме хара, па̄рисуддхим̣ ме а̄рочехӣ’’ти айаматтхо ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ убхайена ва̄ вин̃н̃а̄петаббо. евам̣ динна̄ хоти па̄рисуддхи. там̣ пана дентена чхандопи да̄таббо. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тадахупосатхе па̄рисуддхим̣ дентена чхандампи да̄тум̣, санти сан̇гхасса каран̣ӣйа’’нти. таттха па̄рисуддхида̄нам̣ сан̇гхассапи аттанопи упосатхакаран̣ам̣ сампа̄дети, на авасесам̣ сан̇гхакиччам̣. чхандада̄нам̣ сан̇гхассева упосатхакаран̣ан̃ча сесакиччан̃ча сампа̄дети, аттано пана упосатхо акатойева хоти, тасма̄ па̄рисуддхим̣ дентена чхандопи да̄таббо.
утуккха̄нанти ‘‘хеманта̄дӣнам̣ утӯнам̣ еттакам̣ атиккантам̣, еттакам̣ авасит̣т̣ха’’нти евам̣ утӯнам̣ а̄чиккханам̣. бхиккхуган̣ана̄ти ‘‘еттака̄ бхиккхӯ упосатхагге саннипатита̄’’ти бхиккхӯнам̣ ган̣ана̄. идампи убхайам̣ катва̄ва упосатхо ка̄таббо. ова̄доти бхиккхунова̄до. на хи бхиккхӯнӣхи йа̄читам̣ ова̄дам̣ ана̄рочетва̄ упосатхам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. бхиккхунийо хи ‘‘све упосатхо’’ти а̄гантва̄ ‘‘айам̣ упосатхо ча̄туддасо, паннарасо’’ти пуччхитва̄ пуна упосатхадивасе а̄гантва̄ ‘‘бхиккхунисан̇гхо, аййа, бхиккхусан̇гхасса па̄де вандати, ова̄дӯпасан̇каманан̃ча йа̄чати, лабхату кира, аййа, бхиккхунисан̇гхо ова̄дӯпасан̇камана’’нти евам̣ ова̄дам̣ йа̄чанти. там̣ т̣хапетва̄ ба̄лагила̄нагамийе ан̃н̃о сачепи а̄ран̃н̃ако хоти, аппат̣иггахетум̣ на лабхати, тасма̄ йена со пат̣иггахито, тена бхиккхуна̄ упосатхагге па̄тимоккхуддесако бхиккху евам̣ ваттаббо ‘‘бхиккхунисан̇гхо, бханте, бхиккхусан̇гхасса па̄де вандати, ова̄дӯпасан̇каманан̃ча йа̄чати, лабхату кира, бханте, бхиккхунисан̇гхо ова̄дӯпасан̇камана’’нти.
па̄тимоккхуддесакена ваттаббам̣ – ‘‘аттхи кочи бхиккху бхиккхунова̄дако саммато’’ти. саче хоти кочи бхиккху бхиккхунова̄дако саммато, тато тена со ваттаббо – ‘‘иттханна̄мако бхиккху бхиккхунова̄дако саммато, там̣ бхиккхунисан̇гхо упасан̇каматӯ’’ти. саче наттхи, тато тена пуччхитаббам̣ – ‘‘ко а̄йасма̄ уссахати бхиккхунийо овадиту’’нти. саче кочи уссахати, сопи ча ат̣т̣хахи ан̇гехи саманна̄гато, там̣ таттхева самманнитва̄ ова̄даппат̣игга̄хако ваттаббо – ‘‘иттханна̄мо бхиккху бхиккхунова̄дако саммато, там̣ бхиккхунисан̇гхо упасан̇каматӯ’’ти. саче пана на кочи уссахати, па̄тимоккхуддесакена ваттаббам̣ – ‘‘наттхи кочи бхиккху бхиккхунова̄дако саммато, па̄са̄дикена бхиккхунисан̇гхо сампа̄детӯ’’ти. етта̄вата̄ хи сиккхаттайасан̇гахитам̣ сакалам̣ са̄санам̣ а̄рочитам̣ хоти. тена бхиккхуна̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхитва̄ па̄т̣ипаде бхиккхунӣнам̣ а̄рочетаббам̣. па̄тимоккхампи ‘‘на, бхиккхаве, анаджджхит̣т̣хена па̄тимоккхам̣ уддиситаббам̣, йо уддисеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти вачанато ана̄н̣аттена на уддиситаббам̣. ‘‘тхера̄дхеййам̣ па̄тимоккха’’нти хи вачанато сан̇гхаттхеро ва̄ па̄тимоккхам̣ уддисеййа, ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йо таттха бхиккху бйатто пат̣ибало, тасса̄дхеййам̣ па̄тимоккха’’нти вачанато навакатаро ва̄ тхерена а̄н̣атто. дутийа̄дӣни утта̄наттха̄нева.
109. ека̄дасаме на куккучча̄йитаббам̣ куккучча̄йатӣти на куккучча̄йитум̣ йуттакам̣ куккучча̄йати. сӯкарамам̣сам̣ лабхитва̄ ‘‘аччхамам̣са’’нти куккучча̄йати, ‘‘сӯкарамам̣са’’нти джа̄нантопи ‘‘аччхамам̣са’’нти куккучча̄йати, на парибхун̃джатӣти вуттам̣ хоти. евам̣ мигамам̣сам̣ ‘‘дӣпимам̣са’’нти, ка̄ле сантейева ‘‘ка̄ло наттхӣ’’ти, аппава̄ретва̄ ‘‘пава̄ритомхӣ’’ти, патте раджасмим̣ апатитейева ‘‘патита’’нти, атта̄нам̣ уддисса маччхамам̣се акатейева ‘‘мам̣ уддисса ката’’нти куккучча̄йати. куккучча̄йитаббам̣ на куккучча̄йатӣти куккучча̄йитум̣ йуттам̣ на куккучча̄йати. аччхамам̣сам̣ лабхитва̄ ‘‘сӯкарамам̣са’’нти на куккучча̄йати, ‘‘аччхамам̣са’’нти джа̄нантопи ‘‘сӯкарамам̣са’’нти на куккучча̄йати, маддитва̄ вӣтиккаматӣти вуттам̣ хоти. евам̣ дӣпимам̣сам̣ мигамам̣санти…пе… атта̄нам̣ уддисса маччхамам̣се кате ‘‘мам̣ уддисса ката’’нти на куккучча̄йатӣти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘на куккучча̄йитаббанти сан̇гхабхогасса апат̣т̣хапанам̣ авича̄ран̣ам̣ на куккучча̄йитаббам̣ на̄ма, там̣ куккучча̄йати. куккучча̄йитаббанти тассева пат̣т̣хапанам̣ вича̄ран̣ам̣, там̣ на куккучча̄йатӣ’’ти еттакамева вуттам̣. таттха сан̇гхабхогасса̄ти сан̇гхасса чатупаччайапарибхогаттха̄йа диннакхеттаваттхутал̣а̄ка̄дикасса, тато уппаннадхан̃н̃ахиран̃н̃а̄дикасса ча сан̇гхасса бхогасса. апат̣т̣хапананти асам̣видаханам̣. тена̄ха ‘‘авича̄ран̣а’’нти. тассева̄ти йатха̄вуттассева сан̇гхабхогасса.
ба̄лаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дутийапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.