10. дутийакосаласуттаван̣н̣ана̄
30. дасаме уггантва̄ йуджджхати ета̄йа̄ти уййодхика̄, саттхаппаха̄рехи йуджджхитассетам̣ адхивачанам̣. уггантва̄ йуджджханам̣ ва̄ уййодхико, саттхаппаха̄ро. тена̄ха ‘‘йуддхато ниватто’’ти. упассутивасена йуджджхитабба̄ка̄рам̣ н̃атва̄ти джетаване кира даттаттхеро дхануггахатиссаттхероти две махаллакаттхера̄ виха̄рапаччанте пан̣н̣аса̄ла̄йа васанти. тесу дхануггахатиссаттхеро паччхимайа̄ме пабуджджхитва̄ ут̣т̣ха̄йа нисинно даттаттхерам̣ а̄мантетва̄ ‘‘айам̣ те маходаро косало бхуттабхаттамева пӯтим̣ кароти, йуддхавича̄ран̣ам̣ пана кин̃чи на джа̄на̄ти, пара̄джитотвева вада̄петӣ’’ти ватва̄ тена ‘‘ким̣ пана ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вутте – ‘‘бханте, йуддхо на̄ма падумабйӯхо чаккабйӯхо сакат̣абйӯхоти тайо бйӯха̄ хонти, аджа̄тасаттум̣ ган̣хитука̄мена асукасмим̣ на̄ма паббатакуччхисмим̣ двӣсу паббатабхиттӣсу мануссе т̣хапетва̄ пурато дуббалам̣ дассетва̄ паббатантарам̣ павит̣т̣хабха̄вам̣ джа̄нитва̄ павит̣т̣хамаггам̣ рундхитва̄ пурато ча паччхато ча убхосу паббатабхиттӣсу ваггитва̄ надитва̄ джа̄лапаккхиттамаччхам̣ вийа катва̄ сакка̄ гахету’’нти. тасмим̣ кхан̣е ‘‘бхиккхӯнам̣ катха̄салла̄пам̣ сун̣а̄тха̄’’ти ран̃н̃о песитачарапуриса̄ там̣ сутва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. там̣ сутва̄ ра̄джа̄ сан̇га̄мабхерим̣ пахара̄петва̄ гантва̄ сакат̣абйӯхам̣ катва̄ аджа̄тасаттум̣ джӣвагга̄хам̣ ган̣хи. тена вуттам̣ ‘‘упассутивасе…пе... аджа̄тасаттум̣ ган̣хӣ’’ти.
дон̣апа̄канти дон̣атан̣д̣ула̄нам̣ паккабхаттам̣. дон̣анти чатуна̄л̣ика̄наметамадхивачанам̣. мануджасса̄ти саттасса. танукасса̄ти танука̄ аппика̄ асса пуггаласса, бхуттапаччайа̄ висабха̄гаведана̄ на хонти. сан̣иканти мандам̣ мудукам̣, апариссайамева̄ти аттхо. джӣратӣти парибхутта̄ха̄ро паччати. а̄йу па̄лайанти нирого аведано джӣвитам̣ раккханто. атха ва̄ сан̣икам̣ джӣратӣти со бходжане маттан̃н̃ӯ пуггало паримита̄ха̄рата̄йа сан̣икам̣ чирена джӣрати джарам̣ па̄пун̣а̄ти джӣвитам̣ па̄лайанто.
имам̣ ова̄дам̣ ада̄сӣти екасмим̣ кира (дха. па. ат̣т̣ха. 2.203 пасенадикосалаваттху) самайе ра̄джа̄ тан̣д̣уладон̣асса оданам̣ тадупийена сӯпабйан̃джанена бхун̃джати. со екадивасам̣ бхуттапа̄тара̄со бхаттасаммадам̣ авинодетва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ килантарӯпо ито чито ча сампариваттати, нидда̄йа абхибхуййама̄нопи лахукам̣ нипаджджитум̣ асакконто екамантам̣ нисӣди. атха нам̣ саттха̄ а̄ха ‘‘ким̣, маха̄ра̄джа, ависсамитва̄ва а̄гатосӣ’’ти. а̄ма, бханте, бхуттака̄лато пат̣т̣ха̄йа ме маха̄дуккхам̣ хотӣти. атха нам̣ саттха̄, ‘‘маха̄ра̄джа, атибахубходжӣнам̣ етам̣ дуккхам̣ хотӣ’’ти ватва̄ –
‘‘миддхӣ йада̄ хоти махаггхасо ча,
нидда̄йита̄ сампариваттаса̄йӣ;
маха̄вара̄хова нива̄папут̣т̣хо,
пунаппунам̣ габбхамупети мандо’’ти. (дха. па. 325; нетти. 26, 90) –
има̄йа га̄тха̄йа овадитва̄, ‘‘маха̄ра̄джа, бходжанам̣ на̄ма матта̄йа бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, маттабходжино хи сукхам̣ хотӣ’’ти уттарипи пуна оваданто ‘‘мануджасса сада̄ сатӣмато’’ти (сам̣. ни. 1.124) имам̣ га̄тхама̄ха.
ра̄джа̄ пана га̄тхам̣ угган̣хитум̣ на̄саккхи, самӣпе т̣хитам̣ пана бха̄гинеййам̣ судассанам̣ на̄ма ма̄н̣авам̣ ‘‘имам̣ га̄тхам̣ угган̣ха та̄та̄’’ти а̄ха. со там̣ га̄тхам̣ угган̣хитва̄ ‘‘ким̣ кароми, бханте’’ти саттха̄рам̣ пуччхи. атха нам̣ саттха̄ а̄ха, ‘‘ма̄н̣ава, имам̣ га̄тхам̣ нат̣о вийа паттапаттат̣т̣ха̄не ма̄ авача, ран̃н̃о па̄тара̄сам̣ бхун̃джанат̣т̣ха̄не т̣хатва̄ пат̣хамапин̣д̣а̄дӣсупи аватва̄ аваса̄не пин̣д̣е гахите вадеййа̄си, ра̄джа̄ сутва̄ бхаттапин̣д̣ам̣ чхад̣д̣ессати. атха ран̃н̃о хаттхесу дхотесу па̄тим̣ апанетва̄ ситтха̄ни ган̣етва̄ тадупийам̣ бйан̃джанам̣ н̃атва̄ пунадивасе та̄ватаке тан̣д̣уле ха̄реййа̄си. па̄тара̄се ча ватва̄ са̄йама̄се ма̄ вадеййа̄сӣ’’ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ там̣ дивасам̣ ран̃н̃о па̄тара̄сам̣ бхутва̄ гататта̄ са̄йама̄се бхагавато анусит̣т̣хинийа̄мена га̄тхам̣ абха̄си. ра̄джа̄ дасабаласса вачанам̣ саритва̄ бхаттапин̣д̣ам̣ па̄тийам̣йева чхад̣д̣еси. ран̃н̃о хаттхесу дхотесу па̄тим̣ апанетва̄ ситтха̄ни ган̣етва̄ пунадивасе таттаке тан̣д̣уле харим̣су, сопи ма̄н̣аво дивасе дивасе татха̄гатасса сантикам̣ гаччхати. дасабаласса висса̄сико ахоси. атха нам̣ екадивасам̣ пуччхи ‘‘ра̄джа̄ киттакам̣ бхун̃джатӣ’’ти? со ‘‘на̄л̣икодана’’нти а̄ха. ват̣т̣иссати етта̄вата̄ пурисабха̄го еса, ито пат̣т̣ха̄йа га̄тхам̣ ма̄ вадӣти. ра̄джа̄ татхева сан̣т̣ха̄си. тена вуттам̣ ‘‘на̄л̣икоданапарамата̄йа сан̣т̣ха̄сӣ’’ти. раттан̃н̃ута̄йа вад̣д̣хитам̣ сӣлам̣ асса аттхӣти вад̣д̣хитасӣло. апотхуджджаникехи сӣлехӣти чатупа̄рисуддхисӣлехи сӣлам̣ арийам̣ суддхам̣. тена вуттам̣ ‘‘арийасӣло’’ти. тадекам̣ анаваджджат̣т̣хена кусалам̣. тена вуттам̣ ‘‘кусаласӣло’’ти.
дутийакосаласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
маха̄ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.