3. акамманийаваггаван̣н̣ана̄
21. татийасса пат̣хаме абха̄витанти саматхавипассана̄бха̄вана̄васена на бха̄витам̣ татха̄ абха̄витатта̄. тан̃хи ‘‘авад̣д̣хита’’нти вуччати пат̣ипаккха̄бхибхавена парибрӯхана̄бха̄вато. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘акамманийам̣ хотӣ’’ти.
22. дутийе вуттавипарийа̄йена аттхо ведитаббо. пат̣хамети татийаваггасса пат̣хамасутте. ват̣т̣авасена̄ти випа̄кават̣т̣авасена. тебхӯмакават̣т̣анти тебхӯмакавипа̄кават̣т̣ам̣. ват̣т̣апат̣ила̄бха̄йа камманти випа̄кават̣т̣асса пат̣ила̄бха̄йа упаниссайабхӯтам̣ каммам̣, тасса саха̄йабхӯтам̣ килесават̣т̣ампи каммаггахан̣енева сан̇гахитанти дат̣т̣хаббам̣. виват̣т̣апат̣ила̄бха̄йа камманти виват̣т̣а̄дхигамасса упаниссайабхӯтам̣ каммам̣. йам̣ пана чаримабхаваниббаттакам̣ каммам̣, там̣ виват̣т̣аппат̣ила̄бха̄йа каммам̣ хоти, на хотӣти? на хоти ват̣т̣апа̄дакабха̄вато. чаримабхавапат̣исандхи вийа пана виват̣т̣ӯпаниссайоти сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. на хи када̄чи тихетукапат̣исандхийа̄ вина̄ висеса̄дхигамо самбхавати. имесу суттесӯти имесу пана пат̣хамадутийасуттесу йатха̄ккамам̣ ват̣т̣авиват̣т̣амева катхитам̣.
23. татийе абха̄витанти еттха бха̄вана̄ на̄ма сама̄дхибха̄вана̄. са̄ йаттха а̄сан̇китабба̄, там̣ ка̄ма̄вачарапат̣хамамаха̄кусалачитта̄диабха̄витанти адхиппетанти а̄ха – ‘‘девамануссасампаттийо’’тиа̄ди.
24. чатуттхе йасма̄ читтанти виват̣т̣авасенева уппанначиттам̣ адхиппетам̣, тасма̄ джа̄тиджара̄бйа̄дхимаран̣асока̄дидуккхасса аниббаттанато махато аттха̄йа сам̣ваттатӣти йоджана̄ ведитабба̄.
25-26. пан̃чамачхат̣т̣хесу уппаннанти авигатуппа̄да̄дикхан̣аттайампи абха̄витам̣ бха̄вана̄рахитам̣ апа̄тубхӯтамева пан̣д̣итасамматасса уппаннакиччасса аса̄дханато йатха̄ ‘‘апутто’’ти. со хи саматтхо хутва̄ питу путтакиччам̣ аса̄дхенто апуттоти локе вуччати, евам̣ сампадамидам̣. тена̄ха – ‘‘касма̄’’тиа̄ди. тесу дхаммесӯти локуттарапа̄дакаджджха̄на̄дӣсу. тхеро пана маттхакаппаттамева бха̄витам̣ читтам̣ дассенто ‘‘маггачиттамева̄’’ти а̄ха.
27-28. саттамат̣т̣хамесу пунаппунам̣ акатанти бха̄вана̄бахулӣка̄равасена пунаппунам̣ на катам̣. има̄нипи двети имесу двӣсу суттесу а̄гата̄ни има̄нипи две читта̄ни.
29-30. наваме адхивахатӣти а̄нети. дуккхена̄ти киччхена. дуппесанатоти дуккхена песетаббато. маттхакаппаттам̣ випассана̄сукхам̣ па̄катикаджджха̄насукхато сантатарапан̣ӣтатарамева̄ти а̄ха – ‘‘джха̄насукхато випассана̄сукха’’нти. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘сун̃н̃а̄га̄рам̣ павит̣т̣хасса, сантачиттасса бхиккхуно;
ама̄нусӣ рати хоти, самма̄ дхаммам̣ випассато.
‘‘йато йато саммасати, кхандха̄нам̣ удайаббайам̣;
лабхатӣ пӣтипа̄моджджам̣, аматам̣ там̣ виджа̄ната’’нти. (дха. па. 374);
тан̃хи читтам̣ виссат̣т̣хаиндаваджирасадисам̣ амогхабха̄вато.
акамманийаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.