12. два̄дасамо париччхедо

пан̃н̃аттиниддесо

еттха̄ха – ‘‘ким̣ еттакамева н̃еййам̣, уда̄ху ан̃н̃ампи аттхӣ’’ти? аттхи пан̃н̃атти на̄ма̄ти. са̄ панеса̄ пан̃н̃апетаббато, пан̃н̃а̄панато ча ‘‘пан̃н̃аттӣ’’ти вуччати. тенева̄ха – ‘‘йа̄ тесам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ сан̇кха̄ саман̃н̃а̄ пан̃н̃атти воха̄ро на̄мам̣ на̄макаммам̣ на̄мадхеййам̣ нирутти бйан̃джанам̣ абхила̄по’’ти. таттха сан̇кха̄йатӣти сан̇кха̄, катхӣйатӣти аттхо. кинти катхӣйати? ‘‘аха’’нти ‘‘мама’’нти ‘‘паро’’ти ‘‘парасса̄’’ти ‘‘ман̃чо’’ти ‘‘пӣт̣ха’’нти анекехи а̄ка̄рехи катхӣйатӣти сан̇кха̄. саман̃н̃а̄йатӣти саман̃н̃а̄. пан̃н̃а̄пӣйатӣти пан̃н̃атти. вохарӣйатӣти воха̄ро. кинти вохарӣйати? ‘‘аха’’нти ‘‘мама’’нти ‘‘паро’’ти ‘‘парасса̄’’ти ‘‘ман̃чо’’ти ‘‘пӣт̣ха’’нти. евам̣ та̄ва пан̃н̃апетаббато пан̃н̃аттӣти вутта̄. ‘‘аха’’нти хи рӯпа̄дайо дхамме упа̄да̄йа пат̣ичча ка̄ран̣ам̣ катва̄ йатха̄ те рӯпа̄дайо дхамма̄ уппа̄давайаванто, на евам̣видха̄, кевалам̣ локасан̇кетена сиддха̄ йа̄ айам̣ ‘‘аха’’нти катхӣйати чева пан̃н̃а̄пӣйати ча, еса̄ пан̃н̃аттӣти аттхо.

ида̄ни пан̃н̃а̄панато пан̃н̃аттим̣ пака̄сетум̣ ‘‘на̄мам̣ на̄макамма’’нтиа̄дима̄ха. таттха на̄манти там̣ там̣ дхаммам̣ ‘‘еса иттханна̄мо на̄ма̄’’ти пан̃н̃апети, тасма̄ там̣ пан̃н̃аттӣти павуччати. на̄макаммантиа̄дӣни тасса̄ ева вевачана̄ни. айам̣ пан̃н̃а̄панато пан̃н̃атти на̄ма.

са̄ панеса̄ таджджа̄пан̃н̃атти упа̄да̄пан̃н̃атти упанидха̄пан̃н̃аттӣти тивидха̄ хоти. таттха таджджа̄пан̃н̃атти на̄ма чаккхусотарӯпасаддапатхавӣтеджова̄йотиа̄динайаппаватта̄. упа̄да̄пан̃н̃атти пана самӯха̄самӯхавасена дувидха̄ хоти. таттха самӯхапан̃н̃атти на̄ма рӯпа̄рӯпадхаммесу екасса ва̄ бахӯнам̣ ва̄ на̄мам̣ гахетва̄ самӯхамевопа̄да̄йа вуччати. катхам̣? аччхатараччхагхат̣апат̣а̄диппабхеда̄. айам̣ самӯхапан̃н̃атти на̄ма. асамӯхапан̃н̃атти пана диса̄ка̄сака̄ланимитта̄бха̄ваниродха̄дибхеда̄.

йада̄ пана са̄ виджджама̄нам̣ параматтхам̣ джотайати, тада̄ ‘‘виджджама̄напан̃н̃аттӣ’’ти павуччати. йада̄ авиджджама̄нам̣ самӯха̄самӯхабхедам̣ на̄маматтам̣ джотайати, тада̄ ‘‘авиджджама̄напан̃н̃аттӣ’’ти павуччати. дувидха̄пи панеса̄ сотадва̄раджавана̄нантарам̣ гахитапуббасан̇кетаманодва̄раджаванавин̃н̃а̄н̣ена вин̃н̃а̄йати. йа̄йа гахитапуббасан̇кетена манодва̄раджаванавин̃н̃а̄н̣ена пан̃н̃а̄пӣйати. йам̣ сандха̄йа ‘‘виджджама̄напан̃н̃атти, авиджджама̄напан̃н̃атти, виджджама̄нена авиджджама̄напан̃н̃атти, авиджджама̄нена виджджама̄напан̃н̃атти, виджджама̄нена виджджама̄напан̃н̃атти, авиджджама̄нена авиджджама̄напан̃н̃аттӣ’’ти чхакканайо вутто. таттха параматтхато виджджама̄на̄нам̣ рӯпа̄дӣнам̣ пан̃н̃а̄пана̄ виджджама̄напан̃н̃атти. татха̄ авиджджама̄на̄намиттхипуриса̄дӣнам̣ пан̃н̃а̄пана̄ авиджджама̄напан̃н̃атти. т̣хапетва̄ пана вачанаттхам̣ кеначи а̄ка̄рена анупалаббхама̄на̄нам̣ пан̃чамасачча̄дӣнам̣, титтхийапарикаппита̄нам̣ ва̄ пакатипуриса̄дӣнам̣ пан̃н̃а̄пана̄пи авиджджама̄напан̃н̃аттийева. ‘‘тевиджджо, чхал̣абхин̃н̃о’’ти евама̄динайаппаватта̄ виджджама̄нена авиджджама̄напан̃н̃атти. ‘‘иттхисаддо, пурисасаддо’’ти евама̄дика̄ авиджджама̄нена виджджама̄напан̃н̃атти. ‘‘чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣, сотавин̃н̃а̄н̣а’’нти евама̄дика̄ виджджама̄нена виджджама̄напан̃н̃атти. ‘‘кхаттийакума̄ро, бра̄хман̣акума̄ро, бхиккхукума̄ро’’ти евама̄дика̄ авиджджама̄нена авиджджама̄напан̃н̃аттӣти евам̣ вутта̄ чха пан̃н̃аттийопи еттхева сан̇гахам̣ гаччханти. айам̣ упа̄да̄пан̃н̃атти на̄ма.

упанидха̄пан̃н̃аттипи етисса̄ ева пабхеда̄, са̄ пана ‘‘дӣгхам̣ упанидха̄йа рассо, рассам̣ упанидха̄йа дӣгхо’’тиа̄динайаппаватта̄ ‘‘капан̣ам̣ ма̄нусакам̣ раджджам̣ диббасукхам̣ упанидха̄йа̄’’ти евама̄дика̄ ча, тасма̄ пан̃н̃апетаббато ча пан̃н̃а̄панато ча пан̃н̃аттӣти ведитабба̄. саман̃н̃а̄ саматта̄.

778. параматтхато ча пан̃н̃атти, татийа̄ кот̣и на виджджати;

двӣсу т̣ха̄несу кусало, парава̄десу на кампати.

ити абхидхамма̄вата̄ре пан̃н̃аттиниддесо на̄ма

два̄дасамо париччхедо.