14. чуддасамо париччхедо

рӯпа̄вачарасама̄дхибха̄вана̄ниддесаван̣н̣ана̄

789-93. хита̄найанти хита̄вахам̣. ма̄насан̃ча сугатанти сут̣т̣ху паваттама̄насан̃ча. мадхура̄ аттхаван̣н̣ана̄ етасса̄ти мадхураттхаван̣н̣анам̣. уттарам̣ ту манусса̄нам̣, дхаммато н̃а̄н̣адассананти манусса̄нам̣ локийадхаммато уттарибхӯтан̃а̄н̣адассаналокуттарам̣. сан̇кассарасама̄ча̄рети сан̇ка̄йа кан̇кха̄йа саритаббасама̄ча̄ре. аччхиддам̣ аккхан̣д̣ам̣ акамма̄сам̣. аттхака̄мена̄ти аттано хитака̄мена.

797. дувидхалаккхан̣ам̣ ча̄риттава̄ритталаккхан̣ам̣.

805. тесам̣ чарита̄нам̣ вомиссаканайа̄.

807. саван̣н̣акасин̣а̄ти нӣлапӣтаода̄талохитаван̣н̣акасин̣а̄.

808. там̣ екакам̣ а̄на̄па̄нам̣ асса̄сапасса̄со.

809-10. маран̣ӯпасама̄йутта̄ сатӣти маран̣а̄нуссати упасама̄нуссати. а̄ха̄ранисситасан̃н̃а̄ти а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄. дха̄туваваттха̄нанти чатудха̄туваваттха̄нам̣.

811-2. анукӯла̄ име сабба-чарита̄нанти ван̣н̣ита̄ти йам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ саддха̄чаритасса анукӯлам̣, тамева пан̃н̃а̄чаритасса анукӯланти адхиппа̄йо. идам̣ саббам̣ пана вачанам̣ екантавипаччанӣкабха̄вато екантапат̣ипаккхабха̄вато атисаппа̄йато вуттам̣, ити вибха̄вина̄ н̃еййам̣.

835. випассана̄бхавасампатти-сукха̄нам̣ паччайа̄ сийум̣ випассана̄сампаттисукха̄нам̣ бхавасампаттисукха̄нам̣ паччайа̄ сийум̣.

838. саммат̣т̣ха̄нам̣ манобхуноти манобхухадайо тасса хадайасса саммат̣т̣ха̄нам̣.

844. паттука̄мена дхӣмата̄ касин̣ам̣ каттаббам̣.

845. сам̣ха̄риманти ито чито ча харитаббакасин̣ам̣. татрат̣т̣хаканти тасмим̣ т̣ха̄не т̣хитам̣ ито чито ча ана̄харитаббам̣ касин̣ам̣.

849. виват̣т̣ам̣ пана миччхата̄ти нибба̄нам̣ иччхантена видаттхичатуран̇гулам̣ ват̣т̣ам̣ ка̄тум̣ там̣ касин̣ам̣ ват̣т̣ати.

851-2. хаттхапа̄саппама̄н̣асмим̣, тамха̄ касин̣аман̣д̣ала̄ти тато касин̣аман̣д̣алато хаттхапа̄саппама̄н̣асмим̣ падесе видаттхичатуран̇гуле учче. паримукхам̣ сатинти каммат̣т̣ха̄на̄бхимукхам̣ сатим̣.

853-4. неккхамманти джха̄нам̣. кхемато дат̣т̣хум̣ дисва̄ ахам̣ има̄йа пат̣ипаттийа̄ аддха̄ екантена павивекасукхасса нибба̄насукхасса бха̄гӣ ассам̣ бхавеййам̣.

856. со касин̣асса ван̣н̣о тена йогина̄ на пеккхитаббо, касин̣асса лаккхан̣ам̣ на пеккхитаббам̣ уссадасса васена ван̣н̣ам̣ амун̃читва̄.

860. евам̣ имина̄ вуттаппака̄рена екаггачетасо екаггачиттасса йогино нимӣлетва̄ а̄ваджджантасса йатха̄ йена пака̄рена каммат̣т̣ха̄нам̣ хоти уммӣлите ка̄лепи, татха̄ тена пака̄рена там̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ а̄па̄тхам̣ йа̄ти че йади а̄гаччхати, уггахамева уггаханимиттам̣.

864. па̄да̄нам̣ дховане папан̃чапариха̄раттхам̣. екаталика̄ти екаталаматта̄.

865. там̣ сам̣ха̄римам̣ касин̣ама̄да̄йа.

866. саманна̄харитаббанти каммат̣т̣ха̄нам̣ суманена а̄харитаббам̣, манасика̄таббанти аттхо. такка̄хат̣анти витаккена а̄хат̣ам̣ пхуситам̣ каре кареййа.

868. танти там̣ нимиттам̣.

871-4. имасса̄ти пат̣ибха̄ганимиттасса. пуримасса̄ти уггаханимиттасса. ко пана айам̣ висесо? тхавика̄ нӣхаритам̣ а̄да̄саман̣д̣алам̣ маджджитам̣ вийа. тойаде ка̄л̣амегхе сетабала̄ка̄ вийа. тада̄ там̣ уггаханимиттам̣ пада̄летва̄ва ниггатам̣ пат̣ибха̄ганимиттам̣. тато уггаханимиттато. танти там̣ пат̣ибха̄ганимиттам̣. сан̣т̣ха̄навантан̃ча ван̣н̣авантан̃ча на ча упат̣т̣ха̄ка̄раматтам̣. пан̃н̃аджанти пан̃н̃а̄йа джа̄там̣.

877-8. упача̄раккхан̣е тасса̄ти тасса сама̄дхино упача̄раккхан̣е. нӣваран̣аппаха̄нена сама̄дхино пат̣ила̄бхаккхан̣е пана ан̇га̄нам̣ витакка̄дӣнам̣ па̄тубха̄вена ити двӣхи а̄ка̄рехи.

879. двиннам̣ сама̄дхӣнанти упача̄раппана̄сама̄дхӣнам̣.

882. чаккаваттийагаббхова ратанам̣ вийа асса анена судуллабхам̣.

884. айанти пат̣исандхисантха̄ро.

891-2. саматам̣ вӣрийассева̄ти вӣрийасамабха̄вам̣. лайам̣ лӣнабха̄вам̣ ӣсакампи йантам̣ гаччхантам̣ ма̄насам̣ а̄ваджджаначиттам̣.

895-9. бхаван̇гам̣ пана паччхиджджа уччхиндитва̄ тадева патхавӣкасин̣ам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ йогино манодва̄рамхи джа̄йати. татоти а̄ваджджанато татрева̄рамман̣е тасмим̣ патхавӣкасин̣асан̇кха̄те а̄рамман̣е тасса йогино джавана̄ни чатта̄ри ва̄ пан̃ча ва̄ джа̄йанте. аваса̄не екам̣ джаванама̄насам̣ рӯпа̄вачарикам̣ хоти, тасмим̣ рӯпа̄вачарике витакка̄дайо ан̇га̄. ан̃н̃ехи ан̃н̃есам̣ читта̄нам̣ ан̃н̃ехи витакка̄дӣхи балаватара̄ хонти. та̄ни аппана̄бха̄вам̣ аппатта̄ни аппана̄четасо парикаммопача̄рато парикаммабха̄вато парикамма̄нӣти вуччанте, упача̄рабха̄вато упача̄ра̄нӣти ча вуччанте. та̄ни джавана̄ни аппана̄йа̄нуломатта̄ анулома̄ни ева ча вуччанти. еттха ануломакесу йам̣ саббантимам̣ джаванам̣, там̣ готрабхӯти павуччати.

901. готрабху дит̣т̣ханти готрабху на̄ма уддит̣т̣хам̣.

904-5. пуримехи джаванехи йам̣ а̄севанам̣, там̣ балавапаччайам̣ ладдха̄ лабхитва̄ чхат̣т̣хам̣ джаванам̣, саттамам̣ ва̄ джаванам̣ аппети. ити вачанам̣ павуччати, еттха ва̄де годатто на̄ма а̄бхидхаммико а̄чарийо а̄ха. чхиннатат̣е мукхам̣ йасса чхиннатат̣амукхо.

908. паччавеккхан̣а̄ хету йасса а̄ваджджанасса̄ти паччавеккхан̣ахетукам̣.

911-2. ка̄маччхандасса на̄на̄висайе палуддхасса. четасо екасмим̣ висайе сама̄дха̄нена сама̄дхи.

915. сайан̃ча атисантато сукхам̣ авӯпасантасабха̄васса уддхаччакуккуччадвайасса пат̣ипаккхато вуттам̣.

917. пан̃чан̇гавиппайуттанти пан̃чанӣваран̣авиппайуттам̣. пан̃чан̇гасам̣йутанти витакка̄дӣхи йуттам̣.

920-1. вепулланти каммат̣т̣ха̄насса випулабха̄вам̣. тан̃ча пат̣ибха̄ганимиттам̣ упача̄рам̣ вича̄ретва̄ вад̣д̣хетум̣ ват̣т̣ати.

928-31. пама̄дайогиноти пама̄давасена йогисампаннасса ка̄масахагата̄ сан̃н̃а̄манакка̄ра̄ манасика̄ра̄ че чаранти, тасса йогино там̣ джха̄нам̣ ха̄набха̄гийам̣ хоти. сати сантит̣т̣хате тасмим̣, санта̄ таданудхаммата̄ тасмим̣ пат̣хамаджджха̄не таданудхаммата̄ тасса пат̣хамаджджха̄насса анурӯпа̄ сати никанти санта̄ сам̣виджджама̄на̄ сантит̣т̣хате сантит̣т̣хати, там̣ джха̄нам̣ мандасса йогино т̣хитибха̄гийам̣ хоти, т̣хитим̣ бхаджати. висесабха̄гийам̣ хоти, висесам̣ дутийа̄дибха̄ванам̣ па̄пун̣а̄тӣти аттхо. ниббида̄сам̣йута̄ сан̃н̃а̄, манакка̄ра̄ти ниббида̄випассана̄сам̣йутта̄ сан̃н̃а̄манакка̄ра̄. ниббедхабха̄гийанти локуттарабха̄гийам̣, локуттарамаггабха̄гийанти аттхо.

933. айам̣ сама̄патти а̄санна̄кусала̄райо а̄санна̄кусала̄рика̄ йасма̄ таккача̄ра̄нам̣ тхӯлатта̄ ча, тасма̄ ка̄ран̣а̄ айам̣ сама̄патти ан̇гадуббала̄.

935. никантинти тан̣хам̣. парийа̄да̄йа̄ти соса̄петва̄.

936. видхина̄ти пуббе вуттавидхина̄. сатасса̄ти сатисампаннасса.

938. нимиттам̣ ту тадева ча̄ти тамева пат̣хаманимиттам̣ ‘‘патхавӣ патхавӣ’’ити евам̣ манаса̄ каронтасса.

943. сампаса̄дананти саддха̄. маджджхаттанти татрамаджджхаттата̄.

944. дуван̇гахӣнанти витаккавича̄рахӣнам̣.

948. пӣти на̄ма четасо читтасса уппила̄панам̣ уппила̄питаттам̣ йато йасма̄ ка̄ран̣а̄.

961-2. а̄саннапӣтидоса̄ти пӣтийева доса̄. еттха етасмим̣ татийаджджха̄не йадева йам̣ ева сукхам̣ ити евам̣ сукхам̣ четасо а̄бхого манасика̄ро. евам̣ имина̄ пака̄рена сукхасса тхӯлатта̄ айам̣ сама̄патти ан̇гадуббала̄ хоти.

974-5. сукхам̣ упеккха̄йа а̄севанам̣ пана на хоти йасма̄ упеккха̄йа а̄севанам̣ пана на хоти, йасма̄ упеккха̄сахагата̄ни джавана̄ни джаванти, тасма̄ чатуттхаджджха̄нам̣ упеккха̄сахагатам̣ самудӣритам̣.

976. дутийаджджха̄нам̣ двидха̄ двӣхи кот̣т̣ха̄сехи т̣хитам̣.

979. айам̣ абхидхамма̄вата̄ро сумадхураваратаравачано кам̣ ну джанам̣ нева ран̃джайати, атиниситависадо буддхиппача̄ро йасса со атиниситависадабуддхиппача̄ро, со тена джанена веданӣйо джа̄нитаббо.

ити абхидхамма̄вата̄рат̣ӣка̄йа

рӯпа̄вачарасама̄дхибха̄вана̄ниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

чуддасамо париччхедо.