3. сӣлат̣т̣хитивагго

1. сӣласуттам̣

387. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ ча а̄нандо а̄йасма̄ ча бхаддо па̄т̣алипутте вихаранти куккут̣а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ бхаддо са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ а̄нандена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ бхаддо а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘йа̄нима̄ни, а̄вусо а̄нанда, кусала̄ни сӣла̄ни вутта̄ни бхагавата̄, има̄ни кусала̄ни сӣла̄ни киматтхийа̄ни вутта̄ни бхагавата̄’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху, а̄вусо бхадда! бхаддако кхо те, а̄вусо бхадда, умман̇го [уммагго (сӣ. сйа̄. кам̣.)], бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ парипуччха̄. еван̃хи твам̣, а̄вусо бхадда, пуччхаси – ‘йа̄нима̄ни а̄вусо а̄нанда, кусала̄ни сӣла̄ни вутта̄ни бхагавата̄, има̄ни кусала̄ни сӣла̄ни киматтхийа̄ни вутта̄ни бхагавата̄’’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘йа̄нима̄ни, а̄вусо бхадда, кусала̄ни сӣла̄ни вутта̄ни бхагавата̄, има̄ни кусала̄ни сӣла̄ни йа̄вадева чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄вана̄йа вутта̄ни бхагавата̄’’.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха̄вусо, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. йа̄нима̄ни, а̄вусо бхадда, кусала̄ни сӣла̄ни вутта̄ни бхагавата̄, има̄ни кусала̄ни сӣла̄ни йа̄вадева имесам̣ чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄вана̄йа вутта̄ни бхагавата̄’’ти. пат̣хамам̣.

2. чират̣т̣хитисуттам̣

388. там̣йева нида̄нам̣. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ бхаддо а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, а̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти? ко пана̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху, а̄вусо бхадда! бхаддако кхо те, а̄вусо бхадда, умман̇го, бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ парипуччха̄. еван̃хи твам̣, а̄вусо бхадда, пуччхаси – ‘ко ну кхо, а̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти? ко пана̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘чатуннам̣ кхо, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ абха̄витатта̄ абахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти. чатуннан̃ча кхо, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хоти’’.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха̄вусо, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. имесам̣ кхо, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ абха̄витатта̄ абахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти. имесан̃ча кхо, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’ти. дутийам̣.

3. париха̄насуттам̣

389. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ ча а̄нандо а̄йасма̄ ча бхаддо па̄т̣алипутте вихаранти куккут̣а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ бхаддо са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ а̄нандена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ бхаддо а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, а̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена саддхаммапариха̄нам̣ хоти? ко ну кхо, а̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена саддхаммаапариха̄нам̣ хотӣ’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху, а̄вусо бхадда! бхаддако кхо те, а̄вусо бхадда, умман̇го, бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ парипуччха̄. еван̃хи твам̣, а̄вусо бхадда, пуччхаси – ‘ко ну кхо, а̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена саддхаммапариха̄нам̣ хоти? ко пана̄вусо а̄нанда, хету, ко паччайо йена саддхаммаапариха̄нам̣ хотӣ’’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. ‘‘чатуннам̣ кхо, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ абха̄витатта̄ абахулӣкататта̄ саддхаммапариха̄нам̣ хоти. чатуннан̃ча кхо, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ саддхаммаапариха̄нам̣ хоти’’.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха̄вусо, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. имесам̣ кхо, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ абха̄витатта̄ абахулӣкататта̄ саддхаммапариха̄нам̣ хоти. имесан̃ча кхо, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ саддхаммаапариха̄нам̣ хотӣ’’ти. татийам̣.

4. суддхасуттам̣

390. са̄ваттхинида̄нам̣. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, сатипат̣т̣ха̄на̄. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су …пе… читте …пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄’’ти. чатуттхам̣.

5. ан̃н̃атарабра̄хман̣асуттам̣

391. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо ан̃н̃атаро бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету, ко паччайо йена татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти? ко пана, бхо готама, хету, ко паччайо йена татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’ти?

‘‘чатуннам̣ кхо, бра̄хман̣а, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ абха̄витатта̄ абахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти. чатуннан̃ча кхо, бра̄хман̣а, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хоти.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха, бра̄хман̣а, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. имесам̣ кхо, бра̄хман̣а, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ абха̄витатта̄ абахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо на чират̣т̣хитико хоти. имесан̃ча кхо, бра̄хман̣а, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ татха̄гате париниббуте саддхаммо чират̣т̣хитико хотӣ’’ти.

евам̣ вутте со бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. пан̃чамам̣.

6. падесасуттам̣

392. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ ча са̄рипутто а̄йасма̄ ча маха̄моггалла̄но а̄йасма̄ ча ануруддхо са̄кете вихаранти кан̣д̣акӣване [кан̣т̣акӣване (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. атха кхо а̄йасма̄ ча са̄рипутто а̄йасма̄ ча маха̄моггалла̄но са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хита̄ йена̄йасма̄ анируддхо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ ануруддхена саддхим̣ саммодим̣су. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ етадавоча – ‘‘‘секхо, секхо’ти [секкхо секкхоти (сйа̄. кам̣.)], а̄вусо ануруддха, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, секхо хотӣ’’ти? ‘‘чатуннам̣ кхо, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ падесам̣ бха̄витатта̄ секхо хоти’’.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха̄вусо, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. имесам̣ кхо, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ падесам̣ бха̄витатта̄ секхо хотӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. саматтасуттам̣

393. там̣йева нида̄нам̣. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ етадавоча – ‘‘‘асекхо, асекхо’ти, а̄вусо ануруддха, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, асекхо хотӣ’’ти? ‘‘чатуннам̣ кхо, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ саматтам̣ бха̄витатта̄ асекхо хоти’’.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха̄вусо, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. имесам̣ кхо, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ саматтам̣ бха̄витатта̄ асекхо хотӣ’’ти. саттамам̣.

8. локасуттам̣

394. там̣йева нида̄нам̣. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ етадавоча – ‘‘катамесам̣, а̄вусо ануруддха, дхамма̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ маха̄бхин̃н̃атам̣ [маха̄бхин̃н̃а̄там̣ (пӣ.)] патто’’ти? ‘‘чатуннам̣, а̄вусо, сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ маха̄бхин̃н̃атам̣ патто’’.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? идха̄хам̣, а̄вусо, ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихара̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихара̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. имесам̣ кхва̄хам̣, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ маха̄бхин̃н̃атам̣ патто. имесан̃ча пана̄хам̣, а̄вусо, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣ бха̄витатта̄ бахулӣкататта̄ сахассам̣ локам̣ абхиджа̄на̄мӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. сиривад̣д̣хасуттам̣

395. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ а̄нандо ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена сиривад̣д̣хо [сирӣвад̣д̣хо (ка.)] гахапати а̄ба̄дхико хоти дуккхито ба̄л̣хагила̄но. атха кхо сиривад̣д̣хо гахапати ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, амбхо пуриса, йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇кама; упасан̇камитва̄ мама вачанена а̄йасмато а̄нандасса па̄де сираса̄ ванда – ‘сиривад̣д̣хо, бханте, гахапати а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но. со а̄йасмато а̄нандасса па̄де сираса̄ вандатӣ’ти. еван̃ча вадехи – ‘са̄дху кира, бханте, а̄йасма̄ а̄нандо йена сиривад̣д̣хасса гахапатисса нивесанам̣ тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо со пурисо сиривад̣д̣хасса гахапатисса пат̣иссутва̄ йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со пурисо а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘сиривад̣д̣хо, бханте, гахапати а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но, со а̄йасмато а̄нандасса па̄де сираса̄ вандати. еван̃ча вадети – ‘са̄дху кира, бханте, а̄йасма̄ а̄нандо йена сиривад̣д̣хасса гахапатисса нивесанам̣ тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’’ти. адхива̄сеси кхо а̄йасма̄ а̄нандо тун̣хӣбха̄вена.

атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена сиривад̣д̣хасса гахапатисса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо а̄йасма̄ а̄нандо сиривад̣д̣хам̣ гахапатим̣ етадавоча – ‘‘каччи те, гахапати, кхаманӣйам̣ каччи йа̄панӣйам̣, каччи дуккха̄ ведана̄ пат̣иккаманти, но абхиккаманти; пат̣иккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но абхиккамо’’ти? ‘‘на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамо’’ти.

‘‘тасма̄тиха те, гахапати, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарисса̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарисса̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманасса’нти. еван̃хи те, гахапати, сиккхитабба’’нти.

‘‘йеме, бханте, бхагавата̄ чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ десита̄ сам̣виджджанти, те дхамма̄ [сам̣виджджанте ратанадхамма̄ (сӣ.)] майи, ахан̃ча тесу дхаммесу сандисса̄ми. ахан̃хи, бханте, ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихара̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихара̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. йа̄ни чима̄ни, бханте, бхагавата̄ пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни десита̄ни, на̄хам̣, бханте, тесам̣ кин̃чи аттани аппахӣнам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘ла̄бха̄ те, гахапати, суладдхам̣ те, гахапати! ана̄га̄мипхалам̣ тайа̄, гахапати, бйа̄ката’’нти. навамам̣.

10. ма̄надиннасуттам̣

396. там̣йева нида̄нам̣. тена кхо пана самайена ма̄надинно гахапати а̄ба̄дхико хоти дуккхито ба̄л̣хагила̄но. атха кхо ма̄надинно гахапати ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, амбхо пуриса…пе… на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамоти. еварӯпа̄йа ча̄хам̣, бханте, дуккха̄йа ведана̄йа пхут̣т̣хо сама̄но ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихара̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… читте…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихара̄ми а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. йа̄ни чима̄ни, бханте, бхагавата̄ пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни десита̄ни, на̄хам̣, бханте, тесам̣ кин̃чи аттани аппахӣнам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘ла̄бха̄ те, гахапати, суладдхам̣ те, гахапати! ана̄га̄мипхалам̣ тайа̄, гахапати, бйа̄ката’’нти. дасамам̣.

сӣлат̣т̣хитивагго татийо.

тассудда̄нам̣ –

сӣлам̣ т̣хити париха̄нам̣, суддхам̣ бра̄хман̣ападесам̣;

саматтам̣ локо сиривад̣д̣хо, ма̄надиннена те даса̄ти.