6. кун̣д̣алийасуттам̣

187. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄кете вихарати ан̃джанаване мигада̄йе. атха кхо кун̣д̣алийо парибба̄джако йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо кун̣д̣алийо парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахамасми, бхо готама, а̄ра̄маниссайӣ [а̄ра̄маниса̄дӣ (сӣ.), а̄ра̄манийа̄дӣ (сйа̄.)] париса̄вачаро. тасса майхам̣, бхо готама, паччха̄бхаттам̣ бхуттапа̄тара̄сасса айама̄ча̄ро [айама̄ха̄ро (сйа̄. ка.)] хоти – а̄ра̄мена а̄ра̄мам̣ уййа̄нена уййа̄нам̣ анучан̇кама̄ми анувичара̄ми. со таттха пасса̄ми еке саман̣абра̄хман̣е итива̄даппамоккха̄нисам̣сан̃чева катхам̣ катхенте упа̄рамбха̄нисам̣сан̃ча – ‘бхавам̣ пана готамо кима̄нисам̣со вихаратӣ’’’ти? ‘‘виджджа̄вимуттипхала̄нисам̣со кхо, кун̣д̣алийа, татха̄гато вихаратӣ’’ти.

‘‘катаме пана, бхо готама, дхамма̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ виджджа̄вимуттим̣ парипӯрентӣ’’ти? ‘‘сатта кхо, кун̣д̣алийа, боджджхан̇га̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ виджджа̄вимуттим̣ парипӯрентӣ’’ти. ‘‘катаме пана, бхо готама, дхамма̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ сатта боджджхан̇ге парипӯрентӣ’’ти? ‘‘чатта̄ро кхо, кун̣д̣алийа, сатипат̣т̣ха̄на̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ сатта боджджхан̇ге парипӯрентӣ’’ти. ‘‘катаме пана, бхо готама, дхамма̄ бха̄вита̄, бахулӣката̄ чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не парипӯрентӣ’’ти? ‘‘тӣн̣и кхо, кун̣д̣алийа, сучарита̄ни бха̄вита̄ни бахулӣката̄ни чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не парипӯрентӣ’’ти. ‘‘катаме пана, бхо готама, дхамма̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ тӣн̣и сучарита̄ни парипӯрентӣ’’ти? ‘‘индрийасам̣варо кхо, кун̣д̣алийа, бха̄вито бахулӣкато тӣн̣и сучарита̄ни парипӯретӣ’’ти.

‘‘катхам̣ бха̄вито ча, кун̣д̣алийа, индрийасам̣варо катхам̣ бахулӣкато тӣн̣и сучарита̄ни парипӯретӣти? идха, кун̣д̣алийа, бхиккху чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ мана̄пам̣ на̄бхиджджхати на̄бхихам̣сати, на ра̄гам̣ джанети. тасса т̣хито ча ка̄йо хоти, т̣хитам̣ читтам̣ аджджхаттам̣ сусан̣т̣хитам̣ сувимуттам̣. чаккхуна̄ кхо панева рӯпам̣ дисва̄ амана̄пам̣ на ман̇ку хоти аппатит̣т̣хитачитто адӣнама̄насо абйа̄панначетасо. тасса т̣хито ча ка̄йо хоти т̣хитам̣ читтам̣ аджджхаттам̣ сусан̣т̣хитам̣ сувимуттам̣.

‘‘пуна чапарам̣, кун̣д̣алийа, бхиккху сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа мана̄пам̣ на̄бхиджджхати на̄бхихам̣сати, на ра̄гам̣ джанети. тасса т̣хито ча ка̄йо хоти, т̣хитам̣ читтам̣ аджджхаттам̣ сусан̣т̣хитам̣ сувимуттам̣. манаса̄ кхо панева дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа амана̄пам̣ на ман̇ку хоти аппатит̣т̣хитачитто адӣнама̄насо абйа̄панначетасо. тасса т̣хито ча ка̄йо хоти, т̣хитам̣ читтам̣ аджджхаттам̣ сусан̣т̣хитам̣ сувимуттам̣.

‘‘йато кхо, кун̣д̣алийа, бхиккхуно чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ мана̄па̄мана̄песу рӯпесу т̣хито ча ка̄йо хоти, т̣хитам̣ читтам̣ аджджхаттам̣ сусан̣т̣хитам̣ сувимуттам̣. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа мана̄па̄мана̄песу дхаммесу т̣хито ча ка̄йо хоти, т̣хитам̣ читтам̣ аджджхаттам̣ сусан̣т̣хитам̣ сувимуттам̣. евам̣ бха̄вито кхо, кун̣д̣алийа, индрийасам̣варо евам̣ бахулӣкато тӣн̣и сучарита̄ни парипӯрети.

‘‘катхам̣ бха̄вита̄ни ча, кун̣д̣алийа, тӣн̣и сучарита̄ни катхам̣ бахулӣката̄ни чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не парипӯренти? идха, кун̣д̣алийа, бхиккху ка̄йадуччаритам̣ паха̄йа ка̄йасучаритам̣ бха̄вети, вачӣдуччаритам̣ паха̄йа вачӣсучаритам̣ бха̄вети, манодуччаритам̣ паха̄йа маносучаритам̣ бха̄вети. евам̣ бха̄вита̄ни кхо, кун̣д̣алийа, тӣн̣и сучарита̄ни евам̣ бахулӣката̄ни чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не парипӯренти.

‘‘катхам̣ бха̄вита̄ ча, кун̣д̣алийа, чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ катхам̣ бахулӣката̄ сатта боджджхан̇ге парипӯренти? идха, кун̣д̣алийа, бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣; ведана̄су…пе… дхаммесу дхамма̄нупассӣ вихарати а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄, винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. евам̣ бха̄вита̄ кхо, кун̣д̣алийа, чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ евам̣ бахулӣката̄ сатта боджджхан̇ге парипӯренти.

‘‘катхам̣ бха̄вита̄ ча, кун̣д̣алийа, сатта боджджхан̇га̄ катхам̣ бахулӣката̄ виджджа̄вимуттим̣ парипӯренти? идха, кун̣д̣алийа, бхиккху сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ воссаггапарин̣а̄мим̣…пе… упеккха̄самбоджджхан̇гам̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ воссаггапарин̣а̄мим̣. евам̣ бха̄вита̄ кхо, кун̣д̣алийа, сатта боджджхан̇га̄ евам̣ бахулӣката̄ виджджа̄вимуттим̣ парипӯрентӣ’’ти.

евам̣ вутте кун̣д̣алийо парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа, чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти; евамева бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. чхат̣т̣хам̣.