1. чаккаваттира̄джасуттам̣

997. са̄ваттхинида̄нам̣. татра кхо бхагава̄…пе… етадавоча – ‘‘кин̃ча̄пи, бхиккхаве, ра̄джа̄ чаккаваттӣ [чаккаватти (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)] чатуннам̣ дӣпа̄нам̣ иссарийа̄дхипаччам̣ раджджам̣ ка̄ретва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ сахабйатам̣, со таттха нандане ване аччхара̄сан̇гхапаривуто диббехи ча пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппито саман̇гӣбхӯто парича̄рети, со чатӯхи дхаммехи асаманна̄гато, атха кхо со апаримуттова [апаримутто ча (сйа̄. кам̣. ка.)] нирайа̄ апаримутто тираччха̄найонийа̄ апаримутто петтивисайа̄ апаримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄. кин̃ча̄пи, бхиккхаве, арийаса̄вако пин̣д̣ийа̄лопена йа̄пети, нантака̄ни ча дха̄рети, со чатӯхи дхаммехи саманна̄гато, атха кхо со паримутто [паримутто ча (сйа̄. кам̣. ка.)] нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄’’.

‘‘катамехи чатӯхи? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. дхамме авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – ‘сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо сандит̣т̣хико ака̄лико ехипассико опанеййико паччаттам̣ ведитаббо вин̃н̃ӯхӣ’ти. сан̇гхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – ‘суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, уджуппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, н̃а̄йаппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, са̄мӣчиппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, йадидам̣ – чатта̄ри пурисайуга̄ни ат̣т̣ха пурисапуггала̄, еса бхагавато са̄вакасан̇гхо а̄хунеййо па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’ти. арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи аччхиддехи асабалехи акамма̄сехи бхуджиссехи вин̃н̃уппасаттхехи апара̄мат̣т̣хехи сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи чатӯхи дхаммехи саманна̄гато хоти. йо ча, бхиккхаве, чатуннам̣ дӣпа̄нам̣ пат̣ила̄бхо, йо чатуннам̣ дхамма̄нам̣ пат̣ила̄бхо чатуннам̣ дӣпа̄нам̣ пат̣ила̄бхо чатуннам̣ дхамма̄нам̣ пат̣ила̄бхасса калам̣ на̄ггхати сол̣аси’’нти. пат̣хамам̣.