3. дутийаисидаттасуттам̣
345. екам̣ самайам̣ самбахула̄ тхера̄ бхиккхӯ маччхика̄сан̣д̣е вихаранти амба̄т̣акаване. атха кхо читто гахапати йена тхера̄ бхиккхӯ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ тхере бхиккхӯ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо читто гахапати тхере бхиккхӯ етадавоча – ‘‘адхива̄сенту ме, бханте тхера̄, сва̄тана̄йа бхатта’’нти. адхива̄сесум̣ кхо тхера̄ бхиккхӯ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо читто гахапати тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ тхере бхиккхӯ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ тасса̄ раттийа̄ аччайена пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена читтасса гахапатисса нивесанам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣдим̣су.
атха кхо читто гахапати йена тхера̄ бхиккхӯ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ тхере бхиккхӯ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо читто гахапати а̄йасмантам̣ тхерам̣ етадавоча – ‘‘йа̄ има̄, бханте тхера, анекавихита̄ дит̣т̣хийо локе уппаджджанти – ‘сассато локоти ва̄, асассато локоти ва̄, антава̄ локоти ва̄, анантава̄ локоти ва̄, там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣранти ва̄, ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣранти ва̄, хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄. йа̄ни чима̄ни два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄ни брахмаджа̄ле бхан̣ита̄ни; има̄ ну кхо, бханте, дит̣т̣хийо кисмим̣ сати хонти, кисмим̣ асати на хонтӣ’’ти?
евам̣ вутте, а̄йасма̄ тхеро тун̣хӣ ахоси. дутийампи кхо читто гахапати…пе… татийампи кхо читто гахапати а̄йасмантам̣ тхерам̣ етадавоча – ‘‘йа̄ има̄, бханте тхера, анекавихита̄ дит̣т̣хийо локе уппаджджанти – сассато локоти ва̄, асассато локоти ва̄, антава̄ локоти ва̄, анантава̄ локоти ва̄, там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣранти ва̄, ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣранти ва̄, хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄. йа̄ни чима̄ни два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄ни брахмаджа̄ле бхан̣ита̄ни; има̄ ну кхо, бханте, дит̣т̣хийо кисмим̣ сати хонти, кисмим̣ асати на хонтӣ’’ти? татийампи кхо а̄йасма̄ тхеро тун̣хӣ ахоси.
тена кхо пана самайена а̄йасма̄ исидатто тасмим̣ бхиккхусан̇гхе саббанавако хоти. атха кхо а̄йасма̄ исидатто а̄йасмантам̣ тхерам̣ етадавоча – ‘‘бйа̄каромахам̣, бханте тхера, читтасса гахапатино етам̣ пан̃ха’’нти? ‘‘бйа̄карохи твам̣, а̄вусо исидатта, читтасса гахапатино етам̣ пан̃ха’’нти. ‘‘еван̃хи твам̣, гахапати, пуччхаси – ‘йа̄ има̄, бханте тхера, анекавихита̄ дит̣т̣хийо локе уппаджджанти – сассато локоти ва̄…пе…; има̄ ну кхо, бханте, дит̣т̣хийо кисмим̣ сати хонти, кисмим̣ асати на хонтӣ’’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘йа̄ има̄, гахапати, анекавихита̄ дит̣т̣хийо локе уппаджджанти – ‘сассато локоти ва̄, асассато локоти ва̄, антава̄ локоти ва̄ анантава̄ локоти ва̄, там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣранти ва̄, ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣранти ва̄, хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄. йа̄ни чима̄ни два̄сат̣т̣хи дит̣т̣хигата̄ни брахмаджа̄ле бхан̣ита̄ни; има̄ кхо, гахапати, дит̣т̣хийо сакка̄йадит̣т̣хийа̄ сати хонти, сакка̄йадит̣т̣хийа̄ асати на хонтӣ’’’ти.
‘‘катхам̣ пана, бханте, сакка̄йадит̣т̣хи хотӣ’’ти? ‘‘идха, гахапати, ассутава̄ путхуджджано арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо арийадхамме авинӣто, саппуриса̄нам̣ адасса̄вӣ саппурисадхаммасса аковидо саппурисадхамме авинӣто рӯпам̣ аттато саманупассати, рӯпавантам̣ ва̄ атта̄нам̣, аттани ва̄ рӯпам̣, рӯпасмим̣ ва̄ атта̄нам̣; веданам̣ аттато саманупассати…пе… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассати, вин̃н̃а̄н̣авантам̣ ва̄ атта̄нам̣, аттани ва̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣асмим̣ ва̄ атта̄нам̣. евам̣ кхо, гахапати, сакка̄йадит̣т̣хи хотӣ’’ти.
‘‘катхам̣ пана, бханте, сакка̄йадит̣т̣хи на хотӣ’’ти? ‘‘идха, гахапати, сутава̄ арийаса̄вако арийа̄нам̣ дасса̄вӣ арийадхаммасса ковидо арийадхамме сувинӣто саппуриса̄нам̣ дасса̄вӣ саппурисадхаммасса ковидо саппурисадхамме сувинӣто на рӯпам̣ аттато саманупассати, на рӯпавантам̣ ва̄ атта̄нам̣, на аттани ва̄ рӯпам̣, на рӯпасмим̣ ва̄ атта̄нам̣; на веданам̣… на сан̃н̃ам̣… на сан̇кха̄ре… на вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассати, на вин̃н̃а̄н̣авантам̣ ва̄ атта̄нам̣, на аттани ва̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, на вин̃н̃а̄н̣асмим̣ ва̄ атта̄нам̣. евам̣ кхо, гахапати, сакка̄йадит̣т̣хи на хотӣ’’ти.
‘‘куто, бханте, аййо исидатто а̄гаччхатӣ’’ти? ‘‘авантийа̄ кхо, гахапати, а̄гаччха̄мӣ’’ти. ‘‘аттхи, бханте, авантийа̄ исидатто на̄ма кулапутто амха̄кам̣ адит̣т̣хасаха̄йо паббаджито? дит̣т̣хо со а̄йасмата̄’’ти? ‘‘евам̣, гахапатӣ’’ти. ‘‘кахам̣ ну кхо со, бханте, а̄йасма̄ етарахи вихаратӣ’’ти? евам̣ вутте, а̄йасма̄ исидатто тун̣хӣ ахоси. ‘‘аййо но, бханте, исидатто’’ти? ‘‘евам̣, гахапатӣ’’ти. ‘‘абхирамату, бханте, аййо исидатто маччхика̄сан̣д̣е. раман̣ӣйам̣ амба̄т̣акаванам̣. ахам̣ аййасса исидаттасса уссуккам̣ карисса̄ми чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄ра̄на’’нти. ‘‘калйа̄н̣ам̣ вуччати, гахапатӣ’’ти.
атха кхо читто гахапати а̄йасмато исидаттасса бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ тхере бхиккхӯ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппеси сампава̄реси. атха кхо тхера̄ бхиккхӯ бхутта̄вино онӣтапаттапа̄н̣ино ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣су. атха кхо а̄йасма̄ тхеро а̄йасмантам̣ исидаттам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху кхо там̣, а̄вусо исидатта, есо пан̃хо пат̣ибха̄си. несо пан̃хо мам̣ пат̣ибха̄си. тенаха̄вусо исидатта, йада̄ ан̃н̃атха̄пи еварӯпо пан̃хо а̄гаччхеййа, тан̃н̃еветтха пат̣ибха̄сеййа̄’’ти. атха кхо а̄йасма̄ исидатто сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ паттачӣварама̄да̄йа маччхика̄сан̣д̣амха̄ пакка̄ми. йам̣ маччхика̄сан̣д̣амха̄ пакка̄ми, татха̄ паккантова ахоси, на пуна пачча̄гаччхӣти. татийам̣.