1. пат̣хамапеййа̄лавагго
1. ма̄туга̄масуттам̣
280. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато ма̄туга̄мо екантаамана̄по хоти пурисасса. катамехи пан̃чахи? на ча рӯпава̄ хоти, на ча бхогава̄ хоти, на ча сӣлава̄ хоти, аласо ча хоти, паджан̃часса на лабхати – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато ма̄туга̄мо екантаамана̄по хоти пурисасса. пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато ма̄туга̄мо екантамана̄по хоти пурисасса. катамехи пан̃чахи? рӯпава̄ ча хоти, бхогава̄ ча хоти, сӣлава̄ ча хоти, даккхо ча хоти аналасо, паджан̃часса лабхати – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато ма̄туга̄мо екантамана̄по хоти пурисасса̄’’ти. пат̣хамам̣.
2. пурисасуттам̣
281. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато пурисо екантаамана̄по хоти ма̄туга̄масса. катамехи пан̃чахи? на ча рӯпава̄ хоти, на ча бхогава̄ хоти, на ча сӣлава̄ хоти, аласо ча хоти, паджан̃часса на лабхати – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато пурисо екантаамана̄по хоти ма̄туга̄масса. пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато пурисо екантамана̄по хоти ма̄туга̄масса. катамехи пан̃чахи? рӯпава̄ ча хоти, бхогава̄ ча хоти, сӣлава̄ ча хоти, даккхо ча хоти аналасо, паджан̃часса лабхати – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато пурисо екантамана̄по хоти ма̄туга̄масса̄’’ти. дутийам̣.
3. а̄вен̣икадуккхасуттам̣
282. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, ма̄туга̄масса а̄вен̣ика̄ни дуккха̄ни, йа̄ни ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехи. катама̄ни пан̃ча? идха, бхиккхаве, ма̄туга̄мо дахарова сама̄но патикулам̣ гаччхати, н̃а̄такехи вина̄ хоти. идам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄масса пат̣хамам̣ а̄вен̣икам̣ дуккхам̣, йам̣ ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехи. пуна чапарам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄мо утунӣ хоти. идам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄масса дутийам̣ а̄вен̣икам̣ дуккхам̣, йам̣ ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехи. пуна чапарам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄мо габбхинӣ хоти. идам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄масса татийам̣ а̄вен̣икам̣ дуккхам̣, йам̣ ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехи. пуна чапарам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄мо виджа̄йати. идам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄масса чатуттхам̣ а̄вен̣икам̣ дуккхам̣, йам̣ ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехи. пуна чапарам̣, бхиккхаве, ма̄туга̄мо пурисасса па̄ричарийам̣ упети. идам̣ кхо, бхиккхаве, ма̄туга̄масса пан̃чамам̣ а̄вен̣икам̣ дуккхам̣, йам̣ ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехи. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча ма̄туга̄масса а̄вен̣ика̄ни дуккха̄ни, йа̄ни ма̄туга̄мо паччанубхоти, ан̃н̃атрева пурисехӣ’’ти. татийам̣.
4. тӣхидхаммехисуттам̣
283. ‘‘тӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо йебхуййена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, ма̄туга̄мо пуббан̣хасамайам̣ маччхерамалапарийут̣т̣хитена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати. маджджханхикасамайам̣ исса̄парийут̣т̣хитена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати. са̄йанхасамайам̣ ка̄мара̄гапарийут̣т̣хитена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо йебхуййена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. чатуттхам̣.
5. кодханасуттам̣
284. атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ ануруддхо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха̄хам̣, бханте, ма̄туга̄мам̣ пасса̄ми диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантам̣. катӣхи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти?
‘‘пан̃чахи кхо, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, кодхано ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. пан̃чамам̣.
6. упана̄хӣсуттам̣
285. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, упана̄хӣ ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. иссукӣсуттам̣
286. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, иссукӣ ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. саттамам̣.
8. маччхарӣсуттам̣
287. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, маччхарӣ ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. атича̄рӣсуттам̣
288. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, атича̄рӣ ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… упападжджатӣ’’ти. навамам̣.
10. дуссӣласуттам̣
289. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, дуссӣло ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. дасамам̣.
11. аппассутасуттам̣
290. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, аппассуто ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. ека̄дасамам̣.
12. кусӣтасуттам̣
291. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, кусӣто ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. два̄дасамам̣.
13. мут̣т̣хассатисуттам̣
292. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? ассаддхо ча хоти, ахирико ча хоти, аноттаппӣ ча хоти, мут̣т̣хассати ча хоти, дуппан̃н̃о ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. терасамам̣.
14. пан̃чаверасуттам̣
293. ‘‘пан̃чахи, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо…пе… нирайам̣ упападжджати. катамехи пан̃чахи? па̄н̣а̄типа̄тӣ ча хоти, адинна̄да̄йӣ ча хоти, ка̄месумиччха̄ча̄рӣ ча хоти, муса̄ва̄дӣ ча хоти, сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄йӣ ча хоти – имехи кхо, ануруддха, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’’ти. чуддасамам̣.
пат̣хамапеййа̄лавагго.
тассудда̄нам̣ –
ма̄туга̄мо пурисо ча, а̄вен̣ика̄ тидхаммо ча [две мана̄па̄мана̄па̄ча, а̄вен̣ика̄ тӣхи ануруддхо (саббаттха)];
кодхано упана̄хӣ ча, иссукӣ маччхарена ча;
атича̄рӣ ча дуссӣло, аппассуто ча кусӣто;
мут̣т̣хассати пан̃чаверам̣, кан̣хапаккхе пака̄сито.