8. маха̄дит̣т̣хисуттам̣

213. са̄ваттхинида̄нам̣. ‘‘кисмим̣ ну кхо, бхиккхаве, сати, ким̣ упа̄да̄йа, ким̣ абхинивисса евам̣ дит̣т̣хи уппаджджати – ‘саттиме ка̄йа̄ акат̣а̄, акат̣авидха̄, аниммита̄, анимма̄та̄, ван̃джха̄, кӯт̣ат̣т̣ха̄, есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хита̄; те на ин̃джанти, на випарин̣аманти [на випарин̣а̄менти (пӣ. ка.)], на ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бйа̄ба̄дхенти; на̄лам̣ ан̃н̃аман̃н̃асса сукха̄йа ва̄ дуккха̄йа ва̄ сукхадуккха̄йа ва̄. катаме сатта? патхавӣка̄йо, а̄пока̄йо, теджока̄йо, ва̄йока̄йо, сукхе, дуккхе, джӣве саттаме. име сатта [джӣве. саттиме (бахӯсу)] ка̄йа̄ акат̣а̄, акат̣авидха̄, аниммита̄, анимма̄та̄, ван̃джха̄, кӯт̣ат̣т̣ха̄ есикат̣т̣ха̄йит̣т̣хита̄; те на ин̃джанти, на випарин̣аманти, на ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бйа̄ба̄дхенти; на̄лам̣ ан̃н̃аман̃н̃асса сукха̄йа ва̄ дуккха̄йа ва̄ сукхадуккха̄йа ва̄. йопи тин̣хена саттхена сӣсам̣ чхиндати, на сопи кан̃чи [на кочи кан̃чи (сӣ. сйа̄. кам̣.), на кочи там̣ (пӣ. ка.)] джӣвита̄ воропети; саттаннам̣твева ка̄йа̄намантарена саттхам̣ вивараманупависати [вивараманупатати (каттхачи) дӣгхамаджджхимесупи]. чуддаса кхо панима̄ни йонипамукхасатасахасса̄ни сат̣т̣хи ча сата̄ни чха ча сата̄ни пан̃ча ча каммуно сата̄ни пан̃ча ча камма̄ни, тӣн̣и ча камма̄ни, камме ча ад̣д̣хакамме ча дват̣т̣хипат̣ипада̄, дват̣т̣хантаракаппа̄, чхал̣а̄бхиджа̄тийо, ат̣т̣хапурисабхӯмийо, екӯнапан̃н̃а̄са а̄джӣвакасате, екӯнапан̃н̃а̄са парибба̄джакасате, екӯнапан̃н̃а̄са на̄гава̄сасате, вӣсе индрийасате, тим̣се нирайасате, чхаттим̣сараджодха̄туйо, сатта сан̃н̃ӣгаббха̄, сатта асан̃н̃ӣгаббха̄, сатта ниган̣т̣хигаббха̄, сатта дева̄, сатта ма̄нуса̄, сатта песа̄ча̄, сатта сара̄, сатта павут̣а̄ [сапут̣а̄ (ка.), павудха̄ (пӣ.)], сатта папа̄та̄, сатта ча папа̄тасата̄ни, сатта супина̄, сатта супинасата̄ни, чулла̄сӣти маха̄каппино [маха̄каппуно (сӣ. пӣ.)] сатасахасса̄ни, йа̄ни ба̄ле ча пан̣д̣ите ча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кариссанти. таттха наттхи имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ апарипаккам̣ ва̄ каммам̣ парипа̄чесса̄ми; парипаккам̣ ва̄ каммам̣ пхусса пхусса бйантӣкарисса̄мӣти хевам̣ наттхи дон̣амите сукхадуккхе парийантакате сам̣са̄ре, наттхи ха̄йанавад̣д̣хане, наттхи уккам̣са̄вакам̣се. сеййатха̄пи на̄ма суттагул̣е кхитте ниббет̣хийама̄намева палети; евамева ба̄ле ча пан̣д̣ите ча ниббет̣хийама̄на̄ сукхадуккхам̣ палентӣ’’’ти?

бхагавам̣мӯлака̄ но, бханте, дхамма̄…пе… ‘‘рӯпе кхо, бхиккхаве, сати, рӯпам̣ упа̄да̄йа, рӯпам̣ абхинивисса евам̣ дит̣т̣хи уппаджджати – ‘саттиме ка̄йа̄ акат̣а̄, акат̣авидха̄…пе… сукхадуккхам̣ палентӣ’ти. ведана̄йа сати…пе… сан̃н̃а̄йа сати… сан̇кха̄ресу сати… вин̃н̃а̄н̣е сати, вин̃н̃а̄н̣ам̣ упа̄да̄йа, вин̃н̃а̄н̣ам̣ абхинивисса евам̣ дит̣т̣хи уппаджджати – ‘саттиме ка̄йа̄ акат̣а̄, акат̣авидха̄…пе… сукхадуккхам̣ палентӣ’’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, рӯпам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’…пе… ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, апи ну там̣ анупа̄да̄йа евам̣ дит̣т̣хи уппаджджеййа – ‘саттиме ка̄йа̄ акат̣а̄ акат̣авидха̄…пе… сукхадуккхам̣ палентӣ’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘йампидам̣ дит̣т̣хам̣ сутам̣ мутам̣ вин̃н̃а̄там̣ паттам̣ парийеситам̣ анувичаритам̣ манаса̄ тампи ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте…пе… апи ну там̣ анупа̄да̄йа евам̣ дит̣т̣хи уппаджджеййа – ‘саттиме ка̄йа̄ акат̣а̄ акат̣авидха̄…пе… ниббет̣хийама̄на̄ сукхадуккхам̣ палентӣ’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вакасса имесу ча т̣ха̄несу кан̇кха̄ пахӣна̄ хоти, дуккхеписса кан̇кха̄ пахӣна̄ хоти…пе… дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йаписса кан̇кха̄ пахӣна̄ хоти – айам̣ вуччати, бхиккхаве, арийаса̄вако сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йано’’ти. ат̣т̣хамам̣.