7. ра̄хуласам̣йуттам̣
1. пат̣хамавагго
1. чаккхусуттам̣
188. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ ра̄хуло йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ ра̄хуло бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету, йамахам̣ бхагавато дхаммам̣ сутва̄ еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихареййа’’нти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, чаккхум̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘сотам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’…пе…. ‘‘гха̄нам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’…пе… ‘‘дживха̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘ка̄йо ниччо ва̄ аниччо ва̄’’ти? ‘‘аниччо, бханте’’ …пе… ‘‘мано ниччо ва̄ аниччо ва̄’’ти? ‘‘аниччо, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусмимпи ниббиндати …пе… сотасмимпи ниббиндати… гха̄насмимпи ниббиндати… дживха̄йапи ниббиндати… ка̄йасмимпи ниббиндати… манасмимпи ниббиндати; ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти. пат̣хамам̣.
2. рӯпасуттам̣
189. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, рӯпа̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако рӯпесупи ниббиндати… саддесупи ниббиндати… гандхесупи ниббиндати… расесупи ниббиндати… пхот̣т̣хаббесупи ниббиндати… дхаммесупи ниббиндати; ниббиндам̣ вираджджати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. дутийам̣.
3. вин̃н̃а̄н̣асуттам̣
190. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’…пе… ‘‘сотавин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣… дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣… мановин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’ …пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако чаккхувин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати…пе… сотавин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати… гха̄навин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати… дживха̄вин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати… ка̄йавин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати… мановин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати; ниббиндам̣ вираджджати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. татийам̣.
4. сампхассасуттам̣
191. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, чаккхусампхассо ниччо ва̄ аниччо ва̄’’ти? ‘‘аниччо, бханте’’…пе… ‘‘сотасампхассо…пе… гха̄насампхассо… дживха̄сампхассо… ка̄йасампхассо… маносампхассо ниччо ва̄ аниччо ва̄’’ти? ‘‘аниччо, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусампхассасмимпи ниббиндати…пе… сотасампхассасмимпи ниббиндати… гха̄насампхассасмимпи ниббиндати… дживха̄сампхассасмимпи ниббиндати… ка̄йасампхассасмимпи ниббиндати… маносампхассасмимпи ниббиндати; ниббиндам̣ вираджджати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. чатуттхам̣.
5. ведана̄суттам̣
192. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, чаккхусампхассаджа̄ ведана̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘сотасампхассаджа̄ ведана̄…пе… гха̄насампхассаджа̄ ведана̄… дживха̄сампхассаджа̄ ведана̄… ка̄йасампхассаджа̄ ведана̄… маносампхассаджа̄ ведана̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусампхассаджа̄йа ведана̄йапи ниббиндати…пе… сота… гха̄на… дживха̄… ка̄йа… маносампхассаджа̄йа ведана̄йапи ниббиндати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. пан̃чамам̣.
6. сан̃н̃а̄суттам̣
193. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, рӯпасан̃н̃а̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘саддасан̃н̃а̄…пе… гандхасан̃н̃а̄… расасан̃н̃а̄… пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄… дхаммасан̃н̃а̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасан̃н̃а̄йапи ниббиндати…пе… саддасан̃н̃а̄йапи ниббиндати… гандхасан̃н̃а̄йапи ниббиндати… расасан̃н̃а̄йапи ниббиндати… пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄йапи ниббиндати… дхаммасан̃н̃а̄йапи ниббиндати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. сан̃четана̄суттам̣
194. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, рӯпасан̃четана̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘саддасан̃четана̄…пе… гандхасан̃четана̄… расасан̃четана̄ … пхот̣т̣хаббасан̃четана̄… дхаммасан̃четана̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасан̃четана̄йапи ниббиндати…пе… саддасан̃четана̄йапи ниббиндати… гандхасан̃четана̄йапи ниббиндати… расасан̃четана̄йапи ниббиндати… пхот̣т̣хаббасан̃четана̄йапи ниббиндати… дхаммасан̃четана̄йапи ниббиндати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. саттамам̣.
8. тан̣ха̄суттам̣
195. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, рӯпатан̣ха̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘саддатан̣ха̄…пе… гандхатан̣ха̄… расатан̣ха̄… пхот̣т̣хаббатан̣ха̄… дхамматан̣ха̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако рӯпатан̣ха̄йапи ниббиндати…пе… саддатан̣ха̄йапи ниббиндати… гандхатан̣ха̄йапи ниббиндати… расатан̣ха̄йапи ниббиндати… пхот̣т̣хаббатан̣ха̄йа ниббиндати… дхамматан̣ха̄йапи ниббиндати …пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. дха̄тусуттам̣
196. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, патхавӣдха̄ту ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘а̄подха̄ту…пе… теджодха̄ту… ва̄йодха̄ту… а̄ка̄садха̄ту… вин̃н̃а̄н̣адха̄ту ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако патхавӣдха̄туйа̄пи ниббиндати…пе… а̄подха̄туйа̄пи ниббиндати… теджодха̄туйа̄пи ниббиндати… ва̄йодха̄туйа̄пи ниббиндати… а̄ка̄садха̄туйа̄пи ниббиндати… вин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄пи ниббиндати…пе… паджа̄на̄тӣ’’ти. навамам̣.
10. кхандхасуттам̣
197. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, рӯпам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’…пе… ‘‘ведана̄…пе… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’…пе… ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасмимпи ниббиндати…пе… ведана̄йапи ниббиндати… сан̃н̃а̄йапи ниббиндати… сан̇кха̄ресупи ниббиндати… вин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати; ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти. дасамам̣.
пат̣хамо вагго.
тассудда̄нам̣ –
чаккху рӯпан̃ча вин̃н̃а̄н̣ам̣, сампхассо ведана̄йа ча;
сан̃н̃а̄ сан̃четана̄ тан̣ха̄, дха̄ту кхандхена те даса̄ти.
2. дутийавагго
1. чаккхусуттам̣
198. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати. атха кхо а̄йасма̄ ра̄хуло йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ ра̄хулам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, чаккхум̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣, дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘сотам̣…пе… гха̄нам̣… дживха̄… ка̄йо… мано ниччо ва̄ аниччо ва̄’’ти? ‘‘аниччо, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣, дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘евам̣ пассам̣, ра̄хула, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусмимпи ниббиндати…пе… сотасмимпи ниббиндати… гха̄насмимпи ниббиндати … дживха̄йапи ниббиндати… ка̄йасмимпи ниббиндати… манасмимпи ниббиндати; ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти. етена пеййа̄лена даса суттанта̄ ка̄табба̄. пат̣хамам̣.
2-10. рӯпа̄дисуттанавакам̣
199. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, ра̄хула, рӯпа̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄….
‘‘чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… сотавин̃н̃а̄н̣ам̣… гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣… дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣… ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣… мановин̃н̃а̄н̣ам̣….
‘‘чаккхусампхассо…пе… сотасампхассо… гха̄насампхассо… дживха̄сампхассо… ка̄йасампхассо… маносампхассо….
‘‘чаккхусампхассаджа̄ ведана̄…пе… сотасампхассаджа̄ ведана̄… гха̄насампхассаджа̄ ведана̄… дживха̄сампхассаджа̄ ведана̄… ка̄йасампхассаджа̄ ведана̄… маносампхассаджа̄ ведана̄….
‘‘рӯпасан̃н̃а̄…пе… саддасан̃н̃а̄… гандхасан̃н̃а̄… расасан̃н̃а̄… пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄… дхаммасан̃н̃а̄….
‘‘рӯпасан̃четана̄…пе… саддасан̃четана̄… гандхасан̃четана̄… расасан̃четана̄… пхот̣т̣хаббасан̃четана̄… дхаммасан̃четана̄….
‘‘рӯпатан̣ха̄ …пе… саддатан̣ха̄… гандхатан̣ха̄… расатан̣ха̄… пхот̣т̣хаббатан̣ха̄… дхамматан̣ха̄….
‘‘патхавӣдха̄ту…пе… а̄подха̄ту… теджодха̄ту… ва̄йодха̄ту… а̄ка̄садха̄ту … вин̃н̃а̄н̣адха̄ту….
‘‘рӯпам̣ …пе… ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? аниччам̣, бханте…пе… евам̣ пассам̣ ра̄хула…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣти. дасамам̣.
11. анусайасуттам̣
200. са̄ваттхийам̣ вихарати. атха кхо а̄йасма̄ ра̄хуло йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ ра̄хуло бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катхам̣ ну кхо, бханте, джа̄нато катхам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄нусайа̄ на хонтӣ’’ти? ‘‘йам̣ кин̃чи, ра̄хула, рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа пассати. йа̄ ка̄чи ведана̄…пе… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄… йе кечи сан̇кха̄ра̄… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа пассати. евам̣ кхо, ра̄хула, джа̄нато евам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄нусайа̄ на хонтӣ’’ти. ека̄дасамам̣.
12. апагатасуттам̣
201. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо а̄йасма̄ ра̄хуло йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ ра̄хуло бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катхам̣ ну кхо, бханте, джа̄нато катхам̣ пассато имасмим̣ ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти видха̄ саматиккантам̣ сантам̣ сувимутта’’нти? ‘‘йам̣ кин̃чи, ра̄хула, рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄ саббам̣ рӯпам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дисва̄ анупа̄да̄ вимутто хоти’’.
‘‘йа̄ ка̄чи ведана̄…пе… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄… йе кечи сан̇кха̄ра̄… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дисва̄ анупа̄да̄ вимутто хоти. евам̣ кхо, ра̄хула, джа̄нато евам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти видха̄ саматиккантам̣ сантам̣ сувимутта’’нти. два̄дасамам̣.
дутийо вагго.
тассудда̄нам̣ –
чаккху рӯпан̃ча вин̃н̃а̄н̣ам̣, сампхассо ведана̄йа ча;
сан̃н̃а̄ сан̃четана̄ тан̣ха̄, дха̄ту кхандхена те даса;
анусайам̣ апагатан̃чева, вагго тена павуччатӣти.
ра̄хуласам̣йуттам̣ саматтам̣.