1. на̄наттавагго
1. дха̄туна̄наттасуттам̣
85. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣ во, бхиккхаве, десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄ту рӯпадха̄ту чаккхувин̃н̃а̄н̣адха̄ту, сотадха̄ту саддадха̄ту сотавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, гха̄надха̄ту гандхадха̄ту гха̄навин̃н̃а̄н̣адха̄ту, дживха̄дха̄ту расадха̄ту дживха̄вин̃н̃а̄н̣адха̄ту, ка̄йадха̄ту пхот̣т̣хаббадха̄ту ка̄йавин̃н̃а̄н̣адха̄ту, манодха̄ту дхаммадха̄ту мановин̃н̃а̄н̣адха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄натта’’нти. пат̣хамам̣.
2. пхассана̄наттасуттам̣
86. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄ту сотадха̄ту гха̄надха̄ту дживха̄дха̄ту ка̄йадха̄ту манодха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣? чаккхудха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассо. сотадха̄тум̣ пат̣ичча… гха̄надха̄тум̣ пат̣ичча … дживха̄дха̄тум̣ пат̣ичча… ка̄йадха̄тум̣ пат̣ичча… манодха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассо. евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄натта’’нти. дутийам̣.
3. нопхассана̄наттасуттам̣
87. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄ту…пе… манодха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассо, но чаккхусампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати чаккхудха̄ту…пе… манодха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассо, но маносампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати манодха̄ту. евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄натта’’нти. татийам̣.
4. ведана̄на̄наттасуттам̣
88. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄ту …пе… манодха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣? чаккхудха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассо, чаккхусампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассаджа̄ ведана̄…пе… манодха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассо, маносампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассаджа̄ ведана̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄натта’’нти. чатуттхам̣.
5. дутийаведана̄на̄наттасуттам̣
89. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣, но ведана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄ту…пе… манодха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣, но ведана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣? чаккхудха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассо, чаккхусампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассаджа̄ ведана̄, но чаккхусампхассаджам̣ веданам̣ пат̣ичча уппаджджати чаккхусампхассо, но чаккхусампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати чаккхудха̄ту…пе… манодха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассо, маносампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассаджа̄ ведана̄, но маносампхассаджам̣ веданам̣ пат̣ичча уппаджджати маносампхассо, но маносампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати манодха̄ту. евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣, но ведана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄натта’’нти. пан̃чамам̣.
6. ба̄хирадха̄туна̄наттасуттам̣
90. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣ во, бхиккхаве, десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха…пе… катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? рӯпадха̄ту саддадха̄ту гандхадха̄ту расадха̄ту пхот̣т̣хаббадха̄ту дхаммадха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄натта’’нти. чхат̣т̣хам̣.
7. сан̃н̃а̄на̄наттасуттам̣
91. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? рӯпадха̄ту…пе… дхаммадха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣?
‘‘рӯпадха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати рӯпасан̃н̃а̄, рӯпасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпасан̇каппо, рӯпасан̇каппам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпаччхандо, рӯпаччхандам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпапарил̣а̄хо, рӯпапарил̣а̄хам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпапарийесана̄…пе… дхаммадха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̃н̃а̄, дхаммасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̇каппо, дхаммасан̇каппам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммаччхандо, дхаммаччхандам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарил̣а̄хо, дхаммапарил̣а̄хам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарийесана̄.
‘‘евам̣, кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄натта’’нти. саттамам̣.
8. нопарийесана̄на̄наттасуттам̣
92. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣; но парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, но парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, но чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, но сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, но сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? рӯпадха̄ту…пе… дхаммадха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… парийесана̄на̄наттам̣; но парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, но парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, но чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, но сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, но сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣?
‘‘рӯпадха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати рӯпасан̃н̃а̄…пе… дхаммадха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̃н̃а̄, дхаммасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… дхаммапарийесана̄; но дхаммапарийесанам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарил̣а̄хо, но дхаммапарил̣а̄хам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммаччхандо, но дхаммаччхандам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̇каппо, но дхаммасан̇каппам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̃н̃а̄, но дхаммасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммадха̄ту.
‘‘евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… парийесана̄на̄наттам̣; но парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, но парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, но чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, но сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, но сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄натта’’нти. ат̣т̣хамам̣.
9. ба̄хирапхассана̄наттасуттам̣
93. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣, ведана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣, парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ла̄бхана̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? рӯпадха̄ту…пе… дхаммадха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… ла̄бхана̄наттам̣?
‘‘рӯпадха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати рӯпасан̃н̃а̄, рӯпасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпасан̇каппо, рӯпасан̇каппам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпасампхассо, рӯпасампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпасампхассаджа̄ ведана̄, рӯпасампхассаджам̣ веданам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпаччхандо, рӯпаччхандам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпапарил̣а̄хо, рӯпапарил̣а̄хам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпапарийесана̄, рӯпапарийесанам̣ пат̣ичча уппаджджати рӯпала̄бхо…пе… дхаммадха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̃н̃а̄, дхаммасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̇каппо, дхаммасан̇каппам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасампхассо, дхаммасампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасампхассаджа̄ ведана̄, дхаммасампхассаджам̣ веданам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммаччхандо, дхаммаччхандам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарил̣а̄хо, дхаммапарил̣а̄хам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарийесана̄, дхаммапарийесанам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммала̄бхо.
‘‘евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… парийесана̄на̄наттам̣, парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ла̄бхана̄натта’’нти. навамам̣.
10. дутийаба̄хирапхассана̄наттасуттам̣
94. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘дха̄туна̄наттам̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, пхасса… ведана̄… чханда… парил̣а̄ха… парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ла̄бхана̄наттам̣; но ла̄бхана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣, но парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, но парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… чханда… ведана̄… пхасса… сан̇каппа… сан̃н̃а̄на̄наттам̣, но сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣? рӯпадха̄ту…пе… дхаммадха̄ту – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣’’.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣? пхасса… ведана̄… чханда… парил̣а̄ха… парийесана̄… ла̄бха… но ла̄бхана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣, но парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄ха… чханда… ведана̄… пхасса… но сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, но сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄наттам̣?
‘‘рӯпадха̄тум̣, бхиккхаве, пат̣ичча уппаджджати рӯпасан̃н̃а̄…пе… дхаммадха̄тум̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̃н̃а̄, дхаммасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… дхаммапарийесана̄, дхаммапарийесанам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммала̄бхо; но дхаммала̄бхам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарийесана̄, но дхаммапарийесанам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммапарил̣а̄хо, но дхаммапарил̣а̄хам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммаччхандо, но дхаммаччхандам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасампхассаджа̄ ведана̄, но дхаммасампхассаджам̣ веданам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасампхассо, но дхаммасампхассам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̇каппо, но дхаммасан̇каппам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммасан̃н̃а̄, но дхаммасан̃н̃ам̣ пат̣ичча уппаджджати дхаммадха̄ту.
‘‘евам̣ кхо, бхиккхаве, дха̄туна̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати…пе… сан̇каппа… пхасса… ведана̄… чханда… парил̣а̄ха… парийесана̄… ла̄бха… но ла̄бхана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парийесана̄на̄наттам̣, но парийесана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати парил̣а̄хана̄наттам̣, но парил̣а̄хана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати чхандана̄наттам̣, но чхандана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати ведана̄на̄наттам̣, но ведана̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати пхассана̄наттам̣, но пхассана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̇каппана̄наттам̣, но сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати сан̃н̃а̄на̄наттам̣, но сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча уппаджджати дха̄туна̄натта’’нти. дасамам̣.
на̄наттавагго пат̣хамо.
тассудда̄нам̣ –
дха̄тупхассан̃ча но четам̣, ведана̄ апаре дуве;
етам̣ аджджхаттапан̃чакам̣, дха̄тусан̃н̃ан̃ча но четам̣;
пхассасса апаре дуве, етам̣ ба̄хирапан̃чаканти.