1. девадахасуттам̣

1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати девадахам̣ на̄ма сакйа̄нам̣ нигамо. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’ти. евам̣ва̄дино, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄.

‘‘евам̣ва̄да̄хам̣, бхиккхаве, ниган̣т̣хе упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’ти? те ча ме, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄ евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄ма̄’ти пат̣иджа̄нанти.

‘‘тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе, на на̄хувамха̄’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.

‘‘‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣, на на̄карамха̄’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.

‘‘‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.

‘‘‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’ти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.

‘‘‘ким̣ пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄на̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.

2. ‘‘ити кира тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, на джа̄на̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе, на на̄хувамха̄ти, на джа̄на̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣, на на̄карамха̄ти, на джа̄на̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄ти, на джа̄на̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣти, на джа̄на̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампадам̣; евам̣ санте а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ на калламасса веййа̄каран̣а̄йа – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’’ти.

‘‘саче пана тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, джа̄неййа̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе, на на̄хувамха̄ти, джа̄неййа̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣, на на̄карамха̄ти, джа̄неййа̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄ти, джа̄неййа̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣти, джа̄неййа̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампадам̣; евам̣ санте а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ калламасса веййа̄каран̣а̄йа – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’’ти.

3. ‘‘сеййатха̄пи, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, пурисо саллена виддхо асса сависена га̄л̣хӯпалепанена [га̄л̣хапалепанена (ка.)]; со саллассапи ведханахету [ведана̄хету (сӣ. пӣ. ка.)] дуккха̄ тибба̄ [типпа̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] кат̣ука̄ ведана̄ ведийеййа. тасса митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ бхисаккам̣ саллакаттам̣ упат̣т̣ха̄пеййум̣. тасса со бхисакко саллакатто саттхена ван̣амукхам̣ парикантеййа; со саттхенапи ван̣амукхасса парикантанахету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийеййа. тасса со бхисакко саллакатто есанийа̄ саллам̣ есеййа; со есанийа̄пи салласса есана̄хету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийеййа. тасса со бхисакко саллакатто саллам̣ аббухеййа [аббуйхеййа (сӣ.), аббхӯн̣хеййа (сйа̄. кам̣.)]; со саллассапи аббуханахету [аббуйханахету (сӣ.), аббхӯн̣ханахету (сйа̄. кам̣.)] дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийеййа. тасса со бхисакко саллакатто агадан̇га̄рам̣ ван̣амукхе одахеййа; со агадан̇га̄рассапи ван̣амукхе одаханахету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийеййа. со апарена самайена рӯл̣хена ван̣ена сан̃чхавина̄ арого асса сукхӣ серӣ сайам̣васӣ йена ка̄ман̇гамо. тасса евамасса – ахам̣ кхо пуббе саллена виддхо ахосим̣ сависена га̄л̣хӯпалепанена. сохам̣ саллассапи ведханахету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийим̣. тасса ме митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ бхисаккам̣ саллакаттам̣ упат̣т̣хапесум̣. тасса ме со бхисакко саллакатто саттхена ван̣амукхам̣ париканти; сохам̣ саттхенапи ван̣амукхасса парикантанахету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийим̣. тасса ме со бхисакко саллакатто есанийа̄ саллам̣ еси; со ахам̣ есанийа̄пи салласса есана̄хету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийим̣. тасса ме со бхисакко саллакатто саллам̣ аббухи [аббуйхи (сӣ.), аббхӯн̣хи (сйа̄. кам̣.)]; сохам̣ саллассапи аббуханахету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийим̣. тасса ме со бхисакко саллакатто агадан̇га̄рам̣ ван̣амукхе одахи; сохам̣ агадан̇га̄рассапи ван̣амукхе одаханахету дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийим̣. сомхи етарахи рӯл̣хена ван̣ена сан̃чхавина̄ арого сукхӣ серӣ сайам̣васӣ йена ка̄ман̇гамо’’ти.

‘‘евамева кхо, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, саче тумхе джа̄неййа̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе, на на̄хувамха̄ти, джа̄неййа̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣, на на̄карамха̄ти, джа̄неййа̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄ти, джа̄неййа̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣти, джа̄неййа̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампадам̣; евам̣ санте а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ калламасса веййа̄каран̣а̄йа – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо тумхе, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, на джа̄на̄тха – ахувамхева майам̣ пуббе, на на̄хувамха̄ти, на джа̄на̄тха – акарамхева майам̣ пуббе па̄пакаммам̣, на на̄карамха̄ти, на джа̄на̄тха – еварӯпам̣ ва̄ еварӯпам̣ ва̄ па̄пакаммам̣ акарамха̄ти, на джа̄на̄тха – еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣, еттакам̣ ва̄ дуккхам̣ ниджджӣретаббам̣, еттакамхи ва̄ дуккхе ниджджин̣н̣е саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣти, на джа̄на̄тха – дит̣т̣хева дхамме акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампадам̣; тасма̄ а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ на калламасса веййа̄каран̣а̄йа – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’’ти.

4. ‘‘евам̣ вутте, бхиккхаве, те ниган̣т̣ха̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘ниган̣т̣хо, а̄вусо, на̄т̣апутто [на̄тхапутто (сӣ.)] саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ, апарисесам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ пат̣иджа̄на̄ти. чарато ча ме тит̣т̣хато ча суттасса ча джа̄гарасса ча сататам̣ самитам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ паччупат̣т̣хита’нти. со евама̄ха – ‘аттхи кхо во, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, пуббева па̄пакаммам̣ катам̣, там̣ има̄йа кат̣ука̄йа дуккарака̄рика̄йа ниджджӣретха, йам̣ панеттха етарахи ка̄йена сам̣вута̄ ва̄ча̄йа сам̣вута̄ манаса̄ сам̣вута̄ там̣ а̄йатим̣ па̄пакаммасса акаран̣ам̣. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’ти. тан̃ча панамха̄кам̣ руччати чева кхамати ча, тена чамха̄ аттамана̄’’ти.

5. ‘‘евам̣ вутте ахам̣, бхиккхаве, те ниган̣т̣хе етадавочам̣ – ‘пан̃ча кхо име, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, дхамма̄ дит̣т̣хева дхамме двидха̄випа̄ка̄. катаме пан̃ча? саддха̄, ручи, ануссаво, а̄ка̄рапаривитакко, дит̣т̣хиниджджха̄наккханти – име кхо, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, пан̃ча дхамма̄ дит̣т̣хева дхамме двидха̄випа̄ка̄. татра̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ ка̄ атӣтам̣се саттхари саддха̄, ка̄ ручи, ко ануссаво, ко а̄ка̄рапаривитакко, ка̄ дит̣т̣хиниджджха̄наккхантӣ’ти. евам̣ва̄дӣ [евам̣ва̄дӣсу (ка.)] кхо ахам̣, бхиккхаве, ниган̣т̣хесу на кан̃чи [кин̃чи (сӣ. пӣ. ка.)] сахадхаммикам̣ ва̄дапат̣иха̄рам̣ саманупасса̄ми.

‘‘пуна чапара̄хам̣ [пуна ча пана̄хам̣ (сӣ. пӣ. ка.)], бхиккхаве, те ниган̣т̣хе евам̣ вада̄ми – ‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха, а̄вусо ниган̣т̣ха̄. йасмим̣ во самайе тиббо [типпо (пӣ.)] упаккамо хоти тиббам̣ падха̄нам̣, тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха; йасмим̣ пана во самайе на тиббо упаккамо хоти на тиббам̣ падха̄нам̣, на тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха̄’ти? ‘йасмим̣ но, а̄вусо готама, самайе тиббо упаккамо хоти тиббам̣ падха̄нам̣, тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийа̄ма; йасмим̣ пана но самайе на тиббо упаккамо хоти на тиббам̣ падха̄нам̣, на тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийа̄ма̄’’’ти.

6. ‘‘ити кира, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, йасмим̣ во самайе тиббо упаккамо хоти тиббам̣ падха̄нам̣, тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха; йасмим̣ пана во самайе на тиббо упаккамо хоти на тиббам̣ падха̄нам̣, на тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха. евам̣ санте а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ на калламасса веййа̄каран̣а̄йа – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣти. саче, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, йасмим̣ во самайе тиббо упаккамо хоти тиббам̣ падха̄нам̣, на тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха; йасмим̣ пана во самайе на тиббо упаккамо хоти на тиббам̣ падха̄нам̣, тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха [падха̄нам̣, тит̣т̣хеййева тасмим̣ самайе… ведана̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]; евам̣ санте а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ калламасса веййа̄каран̣а̄йа – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’’ти.

‘‘‘йасма̄ ча кхо, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, йасмим̣ во самайе тиббо упаккамо хоти тиббам̣ падха̄нам̣, тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха; йасмим̣ пана во самайе на тиббо упаккамо хоти на тиббам̣ падха̄нам̣, на тибба̄ тасмим̣ самайе опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийетха; те тумхе са̄мам̣йева опаккамика̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведайама̄на̄ авиджджа̄ ан̃н̃а̄н̣а̄ саммоха̄ випаччетха – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄, саббам̣ там̣ пуббекатахету. ити пура̄н̣а̄нам̣ камма̄нам̣ тапаса̄ бйантӣбха̄ва̄, нава̄нам̣ камма̄нам̣ акаран̣а̄, а̄йатим̣ анавассаво; а̄йатим̣ анавассава̄ каммаккхайо; каммаккхайа̄ дуккхаккхайо; дуккхаккхайа̄ ведана̄ккхайо; ведана̄ккхайа̄ саббам̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ бхависсатӣ’ти. евам̣ва̄дӣпи [евам̣ва̄дӣсупи (ка.)] кхо ахам̣, бхиккхаве, ниган̣т̣хесу на кан̃чи сахадхаммикам̣ ва̄дапат̣иха̄рам̣ саманупасса̄ми.

7. ‘‘пуна чапара̄хам̣, бхиккхаве, те ниган̣т̣хе евам̣ вада̄ми – ‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, йамидам̣ каммам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ сампара̄йаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘йам̣ панидам̣ каммам̣ сампара̄йаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, йамидам̣ каммам̣ сукхаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ дуккхаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘йам̣ панидам̣ каммам̣ дуккхаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ сукхаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, йамидам̣ каммам̣ парипаккаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ апарипаккаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘йам̣ панидам̣ каммам̣ апарипаккаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ парипаккаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, йамидам̣ каммам̣ бахуведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ аппаведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘йам̣ панидам̣ каммам̣ аппаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ бахуведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘там̣ ким̣ ман̃н̃атха̄вусо ниган̣т̣ха̄, йамидам̣ каммам̣ саведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ аведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’. ‘йам̣ панидам̣ каммам̣ аведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ саведанӣйам̣ хотӯти лаббхамета’нти? ‘но хидам̣, а̄вусо’.

8. ‘‘ити кира, а̄вусо ниган̣т̣ха̄, йамидам̣ каммам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ сампара̄йаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йам̣ панидам̣ каммам̣ сампара̄йаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ сукхаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ дуккхаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ дуккхаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ сукхаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ парипаккаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ апарипаккаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ апарипаккаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ парипаккаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ бахуведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ аппаведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ аппаведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ бахуведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ саведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ аведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣, йамидам̣ каммам̣ аведанӣйам̣ там̣ упаккамена ва̄ падха̄нена ва̄ саведанӣйам̣ хотӯти алаббхаметам̣; евам̣ санте а̄йасманта̄нам̣ ниган̣т̣ха̄нам̣ апхало упаккамо хоти, апхалам̣ падха̄нам̣’’.

‘‘евам̣ва̄дӣ, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄. евам̣ва̄дӣнам̣, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄нам̣ даса сахадхаммика̄ ва̄да̄нува̄да̄ га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччханти.

9. ‘‘саче, бхиккхаве, сатта̄ пуббекатахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄ пуббе дуккат̣акаммака̄рино йам̣ етарахи еварӯпа̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийанти. саче, бхиккхаве, сатта̄ иссаранимма̄нахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄ па̄пакена иссарена ниммита̄ йам̣ етарахи еварӯпа̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийанти. саче, бхиккхаве, сатта̄ сан̇гатибха̄вахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄ па̄пасан̇гатика̄ йам̣ етарахи еварӯпа̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийанти. саче, бхиккхаве, сатта̄ абхиджа̄тихету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄ па̄па̄бхиджа̄тика̄ йам̣ етарахи еварӯпа̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийанти. саче, бхиккхаве, сатта̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккамахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄ еварӯпа̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккама̄ йам̣ етарахи еварӯпа̄ дуккха̄ тибба̄ кат̣ука̄ ведана̄ ведийанти.

‘‘саче, бхиккхаве, сатта̄ пуббекатахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄; но че сатта̄ пуббекатахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄. саче, бхиккхаве, сатта̄ иссаранимма̄нахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄; но че сатта̄ иссаранимма̄нахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄. саче, бхиккхаве, сатта̄ сан̇гатибха̄вахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄; но че сатта̄ сан̇гатибха̄вахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄. саче, бхиккхаве, сатта̄ абхиджа̄тихету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄; но че сатта̄ абхиджа̄тихету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄. саче, бхиккхаве, сатта̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккамахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄; но че сатта̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккамахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, га̄райха̄ ниган̣т̣ха̄. евам̣ва̄дӣ, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄. евам̣ва̄дӣнам̣, бхиккхаве, ниган̣т̣ха̄нам̣ име даса сахадхаммика̄ ва̄да̄нува̄да̄ га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччханти. евам̣ кхо, бхиккхаве, апхало упаккамо хоти, апхалам̣ падха̄нам̣.

10. ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху на хева анаддхабхӯтам̣ атта̄нам̣ дуккхена аддхабха̄вети, дхаммикан̃ча сукхам̣ на париччаджати, тасмин̃ча сукхе анадхимуччхито хоти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘имасса кхо ме дуккханида̄насса сан̇кха̄рам̣ падахато сан̇кха̄раппадха̄на̄ вира̄го хоти, имасса пана ме дуккханида̄насса аджджхупеккхато упеккхам̣ бха̄вайато вира̄го хотӣ’ти. со йасса хи кхва̄сса [йасса кхо панасса (сӣ.), йасса кхва̄сса (пӣ.)] дуккханида̄насса сан̇кха̄рам̣ падахато сан̇кха̄раппадха̄на̄ вира̄го хоти, сан̇кха̄рам̣ таттха падахати. йасса панасса дуккханида̄насса аджджхупеккхато упеккхам̣ бха̄вайато вира̄го хоти, упеккхам̣ таттха бха̄вети. тасса тасса дуккханида̄насса сан̇кха̄рам̣ падахато сан̇кха̄раппадха̄на̄ вира̄го хоти – евамписса там̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ хоти. тасса тасса дуккханида̄насса аджджхупеккхато упеккхам̣ бха̄вайато вира̄го хоти – евамписса там̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ хоти.

11. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо иттхийа̄ са̄ратто пат̣ибаддхачитто тиббаччхандо тибба̄пеккхо. со там̣ иттхим̣ пассеййа ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну тасса пурисасса амум̣ иттхим̣ дисва̄ ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассӯпа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘аму хи, бханте, пурисо амусса̄ иттхийа̄ са̄ратто пат̣ибаддхачитто тиббаччхандо тибба̄пеккхо. тасма̄ там̣ иттхим̣ дисва̄ ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассӯпа̄йа̄са̄’’ти. ‘‘атха кхо, бхиккхаве, тасса пурисасса евамасса – ‘ахам̣ кхо амусса̄ иттхийа̄ са̄ратто пат̣ибаддхачитто тиббаччхандо тибба̄пеккхо. тасса ме амум̣ иттхим̣ дисва̄ ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣ уппаджджанти сокапаридевадуккхадоманассӯпа̄йа̄са̄. йам̣нӯна̄хам̣ йо ме амусса̄ иттхийа̄ чхандара̄го там̣ паджахеййа’нти. со йо амусса̄ иттхийа̄ чхандара̄го там̣ паджахеййа. со там̣ иттхим̣ пассеййа апарена самайена ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну тасса пурисасса амум̣ иттхим̣ дисва̄ ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣ уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассӯпа̄йа̄са̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘аму хи, бханте, пурисо амусса̄ иттхийа̄ вира̄го. тасма̄ там̣ иттхим̣ дисва̄ ан̃н̃ена пурисена саддхим̣ сантит̣т̣хантим̣ саллапантим̣ сан̃джаггхантим̣ сам̣хасантим̣ на уппаджджеййум̣ сокапаридевадуккхадоманассӯпа̄йа̄са̄’’ти.

‘‘евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху на хева анаддхабхӯтам̣ атта̄нам̣ дуккхена аддхабха̄вети, дхаммикан̃ча сукхам̣ на париччаджати, тасмин̃ча сукхе анадхимуччхито хоти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘имасса кхо ме дуккханида̄насса сан̇кха̄рам̣ падахато сан̇кха̄раппадха̄на̄ вира̄го хоти, имасса пана ме дуккханида̄насса аджджхупеккхато упеккхам̣ бха̄вайато вира̄го хотӣ’ти. со йасса хи кхва̄сса дуккханида̄насса сан̇кха̄рам̣ падахато сан̇кха̄раппадха̄на̄ вира̄го хоти, сан̇кха̄рам̣ таттха падахати; йасса панасса дуккханида̄насса аджджхупеккхато упеккхам̣ бха̄вайато вира̄го хоти, упеккхам̣ таттха бха̄вети. тасса тасса дуккханида̄насса сан̇кха̄рам̣ падахато сан̇кха̄раппадха̄на̄ вира̄го хоти – евамписса там̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ хоти. тасса тасса дуккханида̄насса аджджхупеккхато упеккхам̣ бха̄вайато вира̄го хоти – евамписса там̣ дуккхам̣ ниджджин̣н̣ам̣ хоти. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

12. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄сукхам̣ кхо ме вихарато акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти; дуккха̄йа пана ме атта̄нам̣ падахато акусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, кусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти. йам̣нӯна̄хам̣ дуккха̄йа атта̄нам̣ падахеййа’нти. со дуккха̄йа атта̄нам̣ падахати. тасса дуккха̄йа атта̄нам̣ падахато акусала̄ дхамма̄ париха̄йанти кусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти. со на апарена самайена дуккха̄йа атта̄нам̣ падахати. там̣ кисса хету? йасса хи со, бхиккхаве, бхиккху аттха̄йа дуккха̄йа атта̄нам̣ падахеййа сва̄сса аттхо абхиниппханно хоти. тасма̄ на апарена самайена дуккха̄йа атта̄нам̣ падахати. сеййатха̄пи, бхиккхаве, усука̄ро теджанам̣ двӣсу ала̄тесу а̄та̄пети парита̄пети уджум̣ кароти камманийам̣. йато кхо, бхиккхаве, усука̄расса теджанам̣ двӣсу ала̄тесу а̄та̄питам̣ хоти парита̄питам̣ уджум̣ катам̣ [уджум̣ катам̣ хоти (сӣ.)] камманийам̣, на со там̣ апарена самайена усука̄ро теджанам̣ двӣсу ала̄тесу а̄та̄пети парита̄пети уджум̣ кароти камманийам̣. там̣ кисса хету? йасса хи со, бхиккхаве, аттха̄йа усука̄ро теджанам̣ двӣсу ала̄тесу а̄та̄пеййа парита̄пеййа уджум̣ кареййа камманийам̣ сва̄сса аттхо абхиниппханно хоти. тасма̄ на апарена самайена усука̄ро теджанам̣ двӣсу ала̄тесу а̄та̄пети парита̄пети уджум̣ кароти камманийам̣. евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йатха̄сукхам̣ кхо ме вихарато акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти; дуккха̄йа пана ме атта̄нам̣ падахато акусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, кусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти. йам̣нӯна̄хам̣ дуккха̄йа атта̄нам̣ падахеййа’нти. со дуккха̄йа атта̄нам̣ падахати. тасса дуккха̄йа атта̄нам̣ падахато акусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, кусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти. со на апарена самайена дуккха̄йа атта̄нам̣ падахати. там̣ кисса хету? йасса хи со, бхиккхаве, бхиккху аттха̄йа дуккха̄йа атта̄нам̣ падахеййа сва̄сса аттхо абхиниппханно хоти. тасма̄ на апарена самайена дуккха̄йа атта̄нам̣ падахати. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

13. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, идха татха̄гато локе уппаджджати арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄. со имам̣ локам̣ садевакам̣ сама̄ракам̣ сабрахмакам̣ сассаман̣абра̄хман̣им̣ паджам̣ садевамануссам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети. со дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣, кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети. там̣ дхаммам̣ сун̣а̄ти гахапати ва̄ гахапатипутто ва̄ ан̃н̃атарасмим̣ ва̄ куле пачча̄джа̄то. со там̣ дхаммам̣ сутва̄ татха̄гате саддхам̣ пат̣илабхати. со тена саддха̄пат̣ила̄бхена саманна̄гато ити пат̣исан̃чиккхати – ‘самба̄дхо гхара̄ва̄со раджа̄патхо, аббхока̄со паббаджджа̄. найидам̣ сукарам̣ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄ екантапарипун̣н̣ам̣ екантапарисуддхам̣ сан̇кхаликхитам̣ брахмачарийам̣ чаритум̣. йам̣нӯна̄хам̣ кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджеййа’нти. со апарена самайена аппам̣ ва̄ бхогаккхандхам̣ паха̄йа махантам̣ ва̄ бхогаккхандхам̣ паха̄йа, аппам̣ ва̄ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа махантам̣ ва̄ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати.

14. ‘‘со евам̣ паббаджито сама̄но бхиккхӯнам̣ сиккха̄са̄джӣвасама̄панно па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти нихитадан̣д̣о нихитасаттхо, ладжджӣ дайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихарати. адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти динна̄да̄йӣ диннапа̄т̣икан̇кхӣ, атхенена сучибхӯтена аттана̄ вихарати. абрахмачарийам̣ паха̄йа брахмача̄рӣ хоти а̄ра̄ча̄рӣ вирато метхуна̄ га̄мадхамма̄. муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти саччава̄дӣ саччасандхо тхето паччайико ависам̣ва̄дако локасса. писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти; ито сутва̄ на амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ на имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа – ити бхинна̄нам̣ ва̄ сандха̄та̄ сахита̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ самагга̄ра̄мо самаггарато самагганандӣ самаггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти. пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти; йа̄ са̄ ва̄ча̄ нела̄ кан̣н̣асукха̄ пеманӣйа̄ хадайан̇гама̄ порӣ бахуджанаканта̄ бахуджанамана̄па̄ татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ хоти. сампхаппала̄пам̣ паха̄йа сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ, нидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ ка̄лена са̄падесам̣ парийантаватим̣ аттхасам̣хитам̣. со бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбха̄ пат̣ивирато хоти. екабхаттико хоти раттӯпарато вирато вика̄лабходжана̄. наччагӣтава̄дитависӯкадассана̄ пат̣ивирато хоти. ма̄ла̄гандхавилепанадха̄ран̣аман̣д̣анавибхӯсанат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти. учча̄сайанамаха̄сайана̄ пат̣ивирато хоти. джа̄тарӯпараджатапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. а̄макадхан̃н̃апат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. а̄макамам̣сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. иттхикума̄рикапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. да̄сида̄сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. аджел̣акапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. куккут̣асӯкарапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. хаттхигавассавал̣авапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. кхеттаваттхупат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато хоти. дӯтеййапахин̣агамана̄нуйога̄ пат̣ивирато хоти. кайавиккайа̄ пат̣ивирато хоти. тула̄кӯт̣акам̣сакӯт̣ама̄накӯт̣а̄ пат̣ивирато хоти. уккот̣анаван̃чананикатиса̄чийога̄ [са̄вийога̄ (сйа̄. кам̣. ка.) еттха са̄чисаддо кут̣илапарийа̄йо] пат̣ивирато хоти. чхеданавадхабандханавипара̄мосаа̄лопасахаса̄ка̄ра̄ пат̣ивирато хоти [пасса ма. ни. 1.293 чӯл̣ахаттхипадопаме].

‘‘со сантут̣т̣хо хоти ка̄йапариха̄рикена чӣварена, куччхипариха̄рикена пин̣д̣апа̄тена. со йена йенева паккамати сама̄да̄йева паккамати. сеййатха̄пи на̄ма паккхӣ сакун̣о йена йенева д̣ети сапаттабха̄рова д̣ети, евамева бхиккху сантут̣т̣хо хоти ка̄йапариха̄рикена чӣварена, куччхипариха̄рикена пин̣д̣апа̄тена; со йена йенева паккамати сама̄да̄йева паккамати. со имина̄ арийена сӣлаккхандхена саманна̄гато аджджхаттам̣ анаваджджасукхам̣ пат̣исам̣ведети.

15. ‘‘со чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ на нимиттагга̄хӣ хоти на̄нубйан̃джанагга̄хӣ. йатва̄дхикаран̣аменам̣ чаккхундрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣ тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджати, раккхати чаккхундрийам̣, чаккхундрийе сам̣варам̣ а̄паджджати. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа на нимиттагга̄хӣ хоти на̄нубйан̃джанагга̄хӣ. йатва̄дхикаран̣аменам̣ маниндрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣ тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджати, раккхати маниндрийам̣, маниндрийе сам̣варам̣ а̄паджджати. со имина̄ арийена индрийасам̣варена саманна̄гато аджджхаттам̣ абйа̄секасукхам̣ пат̣исам̣ведети.

‘‘со абхикканте пат̣икканте сампаджа̄нака̄рӣ хоти, а̄локите вилоките сампаджа̄нака̄рӣ хоти, самин̃джите [саммин̃джите (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] паса̄рите сампаджа̄нака̄рӣ хоти, сан̇гха̄т̣ипаттачӣварадха̄ран̣е сампаджа̄нака̄рӣ хоти, асите пӣте кха̄йите са̄йите сампаджа̄нака̄рӣ хоти, учча̄рапасса̄вакамме сампаджа̄нака̄рӣ хоти, гате т̣хите нисинне сутте джа̄гарите бха̄сите тун̣хӣбха̄ве сампаджа̄нака̄рӣ хоти.

16. ‘‘со имина̄ ча арийена сӣлаккхандхена саманна̄гато, (има̄йа ча арийа̄йа сантут̣т̣хийа̄ саманна̄гато,) [пасса ма. ни. 1.296 чӯл̣ахаттхипадопаме] имина̄ ча арийена индрийасам̣варена саманна̄гато, имина̄ ча арийена сатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато вивиттам̣ сена̄санам̣ бхаджати аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ паббатам̣ кандарам̣ гиригухам̣ суса̄нам̣ ванапаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джам̣. со паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто нисӣдати паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄, уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа, паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄. со абхиджджхам̣ локе паха̄йа вигата̄бхиджджхена четаса̄ вихарати, абхиджджха̄йа читтам̣ парисодхети. бйа̄па̄дападосам̣ паха̄йа абйа̄панначитто вихарати саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ, бйа̄па̄дападоса̄ читтам̣ парисодхети. тхинамиддхам̣ паха̄йа вигататхинамиддхо вихарати а̄локасан̃н̃ӣ сато сампаджа̄но, тхинамиддха̄ читтам̣ парисодхети. уддхаччакуккуччам̣ паха̄йа ануддхато вихарати аджджхаттам̣ вӯпасантачитто, уддхаччакуккучча̄ читтам̣ парисодхети. вичикиччхам̣ паха̄йа тин̣н̣авичикиччхо вихарати акатхам̣катхӣ кусалесу дхаммесу, вичикиччха̄йа читтам̣ парисодхети.

‘‘со име пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихарати сато ча сампаджа̄но, сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети. йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄, пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄, адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

17. ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄мети. со анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ [сеййатхӣдам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄лӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи анекепи сам̣ват̣т̣акаппе анекепи виват̣т̣акаппе анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

18. ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте сатта̄нам̣ чутӯпапа̄тан̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄мети. со диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти – ‘име вата бхонто сатта̄ ка̄йадуччаритена саманна̄гата̄ вачӣдуччаритена саманна̄гата̄ манодуччаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ упава̄дака̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна̄. име ва̄ пана бхонто сатта̄ ка̄йасучаритена саманна̄гата̄ вачӣсучаритена саманна̄гата̄ маносучаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ анупава̄дака̄ самма̄дит̣т̣хика̄ самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна̄’ти. ити диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти. евампи, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣.

19. ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте а̄сава̄нам̣ кхайан̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄мети. со ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘айам̣ дуккханиродхо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти; ‘име а̄сава̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘айам̣ а̄савасамудайо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘айам̣ а̄саваниродхо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘айам̣ а̄саваниродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. тасса евам̣ джа̄нато евам̣ пассато ка̄ма̄сава̄пи читтам̣ вимуччати, бхава̄сава̄пи читтам̣ вимуччати, авиджджа̄сава̄пи читтам̣ вимуччати. вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти. евампи кхо, бхиккхаве, сапхало упаккамо хоти, сапхалам̣ падха̄нам̣. евам̣ва̄дӣ, бхиккхаве, татха̄гата̄. евам̣ва̄дӣнам̣, бхиккхаве, татха̄гата̄нам̣ [татха̄гато, евам̣ва̄дим̣ бхиккхаве татха̄гатам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] даса сахадхаммика̄ па̄сам̣сат̣т̣ха̄на̄ а̄гаччханти.

20. ‘‘саче, бхиккхаве, сатта̄ пуббекатахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, татха̄гато пуббе сукатакаммака̄рӣ йам̣ етарахи еварӯпа̄ ана̄сава̄ сукха̄ ведана̄ ведети. саче, бхиккхаве, сатта̄ иссаранимма̄нахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, татха̄гато бхаддакена иссарена ниммито йам̣ етарахи еварӯпа̄ ана̄сава̄ сукха̄ ведана̄ ведети. саче, бхиккхаве, сатта̄ сан̇гатибха̄вахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, татха̄гато калйа̄н̣асан̇гатико йам̣ етарахи еварӯпа̄ ана̄сава̄ сукха̄ ведана̄ ведети. саче, бхиккхаве, сатта̄ абхиджа̄тихету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, татха̄гато калйа̄н̣а̄бхиджа̄тико йам̣ етарахи еварӯпа̄ ана̄сава̄ сукха̄ ведана̄ ведети. саче, бхиккхаве, сатта̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккамахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти; аддха̄, бхиккхаве, татха̄гато калйа̄н̣адит̣т̣хадхаммӯпаккамо йам̣ етарахи еварӯпа̄ ана̄сава̄ сукха̄ ведана̄ ведети.

‘‘саче, бхиккхаве, сатта̄ пуббекатахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато; но че сатта̄ пуббекатахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато. саче, бхиккхаве, сатта̄ иссаранимма̄нахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато; но че сатта̄ иссаранимма̄нахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато. саче, бхиккхаве, сатта̄ сан̇гатибха̄вахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато; но че сатта̄ сан̇гатибха̄вахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато. саче, бхиккхаве, сатта̄ абхиджа̄тихету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато; но че сатта̄ абхиджа̄тихету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато. саче, бхиккхаве, сатта̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккамахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато; но че сатта̄ дит̣т̣хадхаммӯпаккамахету сукхадуккхам̣ пат̣исам̣веденти, па̄сам̣со татха̄гато. евам̣ва̄дӣ, бхиккхаве, татха̄гата̄. евам̣ва̄дӣнам̣, бхиккхаве, татха̄гата̄нам̣ име даса сахадхаммика̄ па̄сам̣сат̣т̣ха̄на̄ а̄гаччхантӣ’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

девадахасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.