8. саман̣амун̣д̣икасуттам̣

260. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто [саман̣аман̣д̣ика̄путто (сӣ. пӣ.)] самайаппава̄даке тиндука̄чӣре екаса̄лаке маллика̄йа а̄ра̄ме пат̣ивасати махатийа̄ парибба̄джакапариса̄йа саддхим̣ пан̃чаматтехи парибба̄джакасатехи. атха кхо пан̃чакан̇го тхапати са̄ваттхийа̄ никкхами дива̄ дивасса бхагавантам̣ дассана̄йа. атха кхо пан̃чакан̇гасса тхапатисса етадахоси – ‘‘ака̄ло кхо та̄ва бхагавантам̣ дассана̄йа; пат̣исаллӣно бхагава̄. манобха̄ванийа̄нампи бхиккхӯнам̣ асамайо дассана̄йа; пат̣исаллӣна̄ манобха̄ванийа̄ бхиккхӯ. йам̣нӯна̄хам̣ йена самайаппава̄дако тиндука̄чӣро екаса̄лако маллика̄йа а̄ра̄мо йена угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто тенупасан̇камеййа’’нти. атха кхо пан̃чакан̇го тхапати йена самайаппава̄дако тиндука̄чӣро екаса̄лако маллика̄йа а̄ра̄мо йена угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто тенупасан̇ками.

тена кхо пана самайена угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто махатийа̄ парибба̄джакапариса̄йа саддхим̣ нисинно хоти унна̄динийа̄ учча̄саддамаха̄садда̄йа анекавихитам̣ тираччха̄накатхам̣ катхентийа̄, сеййатхидам̣ – ра̄джакатхам̣ чоракатхам̣ маха̄маттакатхам̣ сена̄катхам̣ бхайакатхам̣ йуддхакатхам̣ аннакатхам̣ па̄накатхам̣ ваттхакатхам̣ сайанакатхам̣ ма̄ла̄катхам̣ гандхакатхам̣ н̃а̄тикатхам̣ йа̄накатхам̣ га̄макатхам̣ нигамакатхам̣ нагаракатхам̣ джанападакатхам̣ иттхикатхам̣ сӯракатхам̣ висикха̄катхам̣ кумбхат̣т̣ха̄накатхам̣ пуббапетакатхам̣ на̄наттакатхам̣ локаккха̄йикам̣ самуддаккха̄йикам̣ итибхава̄бхавакатхам̣ ити ва̄.

аддаса̄ кхо угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто пан̃чакан̇гам̣ тхапатим̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на сакам̣ парисам̣ сан̣т̣ха̄песи – ‘‘аппасадда̄ бхонто хонту, ма̄ бхонто саддамакаттха; айам̣ саман̣асса готамасса са̄вако а̄гаччхати пан̃чакан̇го тхапати. йа̄вата̄ кхо пана саман̣асса готамасса са̄вака̄ гихӣ ода̄тавасана̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти айам̣ тесам̣ ан̃н̃атаро пан̃чакан̇го тхапати. аппасаддака̄ма̄ кхо пана те а̄йасманто аппасаддавинӣта̄ аппасаддасса ван̣н̣ава̄дино; аппева на̄ма аппасаддам̣ парисам̣ видитва̄ упасан̇камитаббам̣ ман̃н̃еййа̄’’ти. атха кхо те парибба̄джака̄ тун̣хӣ ахесум̣.

261. атха кхо пан̃чакан̇го тхапати йена угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ угга̄хама̄нена парибба̄джакена саман̣амун̣д̣ика̄путтена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо пан̃чакан̇гам̣ тхапатим̣ угга̄хама̄но парибба̄джако саман̣амун̣д̣ика̄путто етадавоча – ‘‘чатӯхи кхо ахам̣, гахапати, дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми сампаннакусалам̣ парамакусалам̣ уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджхам̣. катамехи чатӯхи? идха, гахапати, на ка̄йена па̄пакаммам̣ кароти, на па̄пакам̣ ва̄чам̣ бха̄сати, на па̄пакам̣ сан̇каппам̣ сан̇каппети, на па̄пакам̣ а̄джӣвам̣ а̄джӣвати – имехи кхо ахам̣, гахапати, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми сампаннакусалам̣ парамакусалам̣ уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджха’’нти.

атха кхо пан̃чакан̇го тхапати угга̄хама̄насса парибба̄джакасса саман̣амун̣д̣ика̄путтасса бха̄ситам̣ нева абхинанди наппат̣иккоси. анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми – ‘‘бхагавато сантике етасса бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄нисса̄мӣ’’ти. атха кхо пан̃чакан̇го тхапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо пан̃чакан̇го тхапати йа̄ватако ахоси угга̄хама̄нена парибба̄джакена саман̣амун̣д̣ика̄путтена саддхим̣ катха̄салла̄по там̣ саббам̣ бхагавато а̄рочеси.

262. евам̣ вутте, бхагава̄ пан̃чакан̇гам̣ тхапатим̣ етадавоча – ‘‘евам̣ санте кхо, тхапати, дахаро кума̄ро мандо утта̄насеййако сампаннакусало бхависсати парамакусало уттамапаттипатто саман̣о айоджджхо, йатха̄ угга̄хама̄насса парибба̄джакасса саман̣амун̣д̣ика̄путтасса вачанам̣. дахарасса хи, тхапати, кума̄расса мандасса утта̄насеййакасса ка̄йотипи на хоти, куто пана ка̄йена па̄пакаммам̣ кариссати, ан̃н̃атра пхандитаматта̄! дахарасса хи, тхапати, кума̄расса мандасса утта̄насеййакасса ва̄ча̄типи на хоти, куто пана па̄пакам̣ ва̄чам̣ бха̄сиссати, ан̃н̃атра родитаматта̄! дахарасса хи, тхапати, кума̄расса мандасса утта̄насеййакасса сан̇каппотипи на хоти, куто пана па̄пакам̣ сан̇каппам̣ сан̇капписсати, ан̃н̃атра викӯджитаматта̄ [викуджджитаматта̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]! дахарасса хи, тхапати, кума̄расса мандасса утта̄насеййакасса а̄джӣвотипи на хоти, куто пана па̄пакам̣ а̄джӣвам̣ а̄джӣвиссати, ан̃н̃атра ма̄тутхан̃н̃а̄! евам̣ санте кхо, тхапати, дахаро кума̄ро мандо утта̄насеййако сампаннакусало бхависсати парамакусало уттамапаттипатто саман̣о айоджджхо, йатха̄ угга̄хама̄насса парибба̄джакасса саман̣амун̣д̣ика̄путтасса вачанам̣.

263. ‘‘чатӯхи кхо ахам̣, тхапати, дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми на чева сампаннакусалам̣ на парамакусалам̣ на уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджхам̣, апи чимам̣ дахарам̣ кума̄рам̣ мандам̣ утта̄насеййакам̣ самадхигайха тит̣т̣хати. катамехи чатӯхи? идха, тхапати, на ка̄йена па̄пакаммам̣ кароти, на па̄пакам̣ ва̄чам̣ бха̄сати, на па̄пакам̣ сан̇каппам̣ сан̇каппети, на па̄пакам̣ а̄джӣвам̣ а̄джӣвати – имехи кхо ахам̣, тхапати, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми на чева сампаннакусалам̣ на парамакусалам̣ на уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджхам̣, апи чимам̣ дахарам̣ кума̄рам̣ мандам̣ утта̄насеййакам̣ самадхигайха тит̣т̣хати.

‘‘дасахи кхо ахам̣, тхапати, дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми сампаннакусалам̣ парамакусалам̣ уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджхам̣. име акусала̄ сӣла̄; тамахам̣ [кахам̣ (сӣ.), тахам̣ (пӣ.)], тхапати, ведитаббанти вада̄ми. итосамут̣т̣ха̄на̄ акусала̄ сӣла̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. идха акусала̄ сӣла̄ апарисеса̄ нируджджханти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. евам̣ пат̣ипанно акусала̄нам̣ сӣла̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми.

‘‘име кусала̄ сӣла̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. итосамут̣т̣ха̄на̄ кусала̄ сӣла̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. идха кусала̄ сӣла̄ апарисеса̄ нируджджханти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. евам̣ пат̣ипанно кусала̄нам̣ сӣла̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми.

‘‘име акусала̄ сан̇каппа̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. итосамут̣т̣ха̄на̄ акусала̄ сан̇каппа̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. идха акусала̄ сан̇каппа̄ апарисеса̄ нируджджханти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. евам̣ пат̣ипанно акусала̄нам̣ сан̇каппа̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми.

‘‘име кусала̄ сан̇каппа̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. итосамут̣т̣ха̄на̄ кусала̄ сан̇каппа̄; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. идха кусала̄ сан̇каппа̄ апарисеса̄ нируджджханти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми. евам̣ пат̣ипанно кусала̄нам̣ сан̇каппа̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти; тамахам̣, тхапати, ведитаббанти вада̄ми.

264. ‘‘катаме ча, тхапати, акусала̄ сӣла̄? акусалам̣ ка̄йакаммам̣, акусалам̣ вачӣкаммам̣, па̄пако а̄джӣво – име вуччанти, тхапати, акусала̄ сӣла̄.

‘‘име ча, тхапати, акусала̄ сӣла̄ ким̣самут̣т̣ха̄на̄? самут̣т̣ха̄нампи несам̣ вуттам̣. ‘читтасамут̣т̣ха̄на̄’тисса вачанӣйам̣. катамам̣ читтам̣? читтампи хи бахум̣ анекавидхам̣ на̄наппака̄ракам̣. йам̣ читтам̣ сара̄гам̣ садосам̣ самохам̣, итосамут̣т̣ха̄на̄ акусала̄ сӣла̄.

‘‘име ча, тхапати, акусала̄ сӣла̄ кухим̣ апарисеса̄ нируджджханти? ниродхопи несам̣ вутто. идха, тхапати, бхиккху ка̄йадуччаритам̣ паха̄йа ка̄йасучаритам̣ бха̄вети, вачӣдуччаритам̣ паха̄йа вачӣсучаритам̣ бха̄вети, манодуччаритам̣ паха̄йа маносучаритам̣ бха̄вети, миччха̄джӣвам̣ паха̄йа самма̄джӣвена джӣвитам̣ каппети – еттхете акусала̄ сӣла̄ апарисеса̄ нируджджханти.

‘‘катхам̣ пат̣ипанно, тхапати, акусала̄нам̣ сӣла̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти? идха, тхапати, бхиккху ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ ануппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати; уппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати; ануппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати; уппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ асаммоса̄йа бхиййобха̄ва̄йа вепулла̄йа бха̄вана̄йа па̄рипӯрийа̄ чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. евам̣ пат̣ипанно кхо, тхапати, акусала̄нам̣ сӣла̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти.

265. ‘‘катаме ча, тхапати, кусала̄ сӣла̄? кусалам̣ ка̄йакаммам̣, кусалам̣ вачӣкаммам̣, а̄джӣвапарисуддхампи кхо ахам̣, тхапати, сӣласмим̣ вада̄ми. име вуччанти, тхапати, кусала̄ сӣла̄.

‘‘име ча, тхапати, кусала̄ сӣла̄ ким̣самут̣т̣ха̄на̄? самут̣т̣ха̄нампи несам̣ вуттам̣. ‘читтасамут̣т̣ха̄на̄’тисса вачанӣйам̣. катамам̣ читтам̣? читтампи хи бахум̣ анекавидхам̣ на̄наппака̄ракам̣. йам̣ читтам̣ вӣтара̄гам̣ вӣтадосам̣ вӣтамохам̣, итосамут̣т̣ха̄на̄ кусала̄ сӣла̄.

‘‘име ча, тхапати, кусала̄ сӣла̄ кухим̣ апарисеса̄ нируджджханти? ниродхопи несам̣ вутто. идха, тхапати, бхиккху сӣлава̄ хоти но ча сӣламайо, тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти; йаттхасса те кусала̄ сӣла̄ апарисеса̄ нируджджханти.

‘‘катхам̣ пат̣ипанно ча, тхапати, кусала̄нам̣ сӣла̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти? идха, тхапати, бхиккху ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ ануппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати; уппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа…пе… ануппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уппа̄да̄йа…пе… уппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ асаммоса̄йа бхиййобха̄ва̄йа вепулла̄йа бха̄вана̄йа па̄рипӯрийа̄ чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. евам̣ пат̣ипанно кхо, тхапати, кусала̄нам̣ сӣла̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти.

266. ‘‘катаме ча, тхапати, акусала̄ сан̇каппа̄? ка̄масан̇каппо, бйа̄па̄дасан̇каппо, вихим̣са̄сан̇каппо – име вуччанти, тхапати, акусала̄ сан̇каппа̄.

‘‘име ча, тхапати, акусала̄ сан̇каппа̄ ким̣самут̣т̣ха̄на̄? самут̣т̣ха̄нампи несам̣ вуттам̣. ‘сан̃н̃а̄самут̣т̣ха̄на̄’тисса вачанӣйам̣. катама̄ сан̃н̃а̄? сан̃н̃а̄пи хи бахӯ анекавидха̄ на̄наппака̄рака̄. ка̄масан̃н̃а̄, бйа̄па̄дасан̃н̃а̄, вихим̣са̄сан̃н̃а̄ – итосамут̣т̣ха̄на̄ акусала̄ сан̇каппа̄.

‘‘име ча, тхапати, акусала̄ сан̇каппа̄ кухим̣ апарисеса̄ нируджджханти? ниродхопи несам̣ вутто. идха, тхапати, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; еттхете акусала̄ сан̇каппа̄ апарисеса̄ нируджджханти.

‘‘катхам̣ пат̣ипанно ча, тхапати, акусала̄нам̣ сан̇каппа̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти? идха, тхапати, бхиккху ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ ануппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати; уппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа…пе… ануппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уппа̄да̄йа…пе… уппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ асаммоса̄йа бхиййобха̄ва̄йа вепулла̄йа бха̄вана̄йа па̄рипӯрийа̄ чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. евам̣ пат̣ипанно кхо, тхапати, акусала̄нам̣ сан̇каппа̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти.

267. ‘‘катаме ча, тхапати, кусала̄ сан̇каппа̄? неккхаммасан̇каппо, абйа̄па̄дасан̇каппо, авихим̣са̄сан̇каппо – име вуччанти, тхапати, кусала̄ сан̇каппа̄.

‘‘име ча, тхапати, кусала̄ сан̇каппа̄ ким̣самут̣т̣ха̄на̄? самут̣т̣ха̄нампи несам̣ вуттам̣. ‘сан̃н̃а̄самут̣т̣ха̄на̄’тисса вачанӣйам̣. катама̄ сан̃н̃а̄? сан̃н̃а̄пи хи бахӯ анекавидха̄ на̄наппака̄рака̄. неккхаммасан̃н̃а̄, абйа̄па̄дасан̃н̃а̄, авихим̣са̄сан̃н̃а̄ – итосамут̣т̣ха̄на̄ кусала̄ сан̇каппа̄.

‘‘име ча, тхапати, кусала̄ сан̇каппа̄ кухим̣ апарисеса̄ нируджджханти? ниродхопи несам̣ вутто. идха, тхапати, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; еттхете кусала̄ сан̇каппа̄ апарисеса̄ нируджджханти.

‘‘катхам̣ пат̣ипанно ча, тхапати, кусала̄нам̣ сан̇каппа̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти? идха, тхапати, бхиккху ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ ануппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати; уппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа…пе… ануппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уппа̄да̄йа…пе… уппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ асаммоса̄йа бхиййобха̄ва̄йа вепулла̄йа бха̄вана̄йа па̄рипӯрийа̄ чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. евам̣ пат̣ипанно кхо, тхапати, кусала̄нам̣ сан̇каппа̄нам̣ ниродха̄йа пат̣ипанно хоти.

268. ‘‘катамехи ча̄хам̣, тхапати, дасахи дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми сампаннакусалам̣ парамакусалам̣ уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджхам̣? идха, тхапати, бхиккху асекха̄йа самма̄дит̣т̣хийа̄ саманна̄гато хоти, асекхена самма̄сан̇каппена саманна̄гато хоти, асекха̄йа самма̄ва̄ча̄йа саманна̄гато хоти, асекхена самма̄каммантена саманна̄гато хоти, асекхена самма̄а̄джӣвена саманна̄гато хоти, асекхена самма̄ва̄йа̄мена саманна̄гато хоти, асекха̄йа самма̄сатийа̄ саманна̄гато хоти, асекхена самма̄сама̄дхина̄ саманна̄гато хоти, асекхена самма̄н̃а̄н̣ена саманна̄гато хоти, асекха̄йа самма̄вимуттийа̄ саманна̄гато хоти – имехи кхо ахам̣, тхапати, дасахи дхаммехи саманна̄гатам̣ пурисапуггалам̣ пан̃н̃апеми сампаннакусалам̣ парамакусалам̣ уттамапаттипаттам̣ саман̣ам̣ айоджджха’’нти.

идамавоча бхагава̄. аттамано пан̃чакан̇го тхапати бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.

саман̣амун̣д̣икасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ ат̣т̣хамам̣.