10. векханасасуттам̣

278. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо векханасо [векханассо (сӣ. пӣ.)] парибба̄джако йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо векханасо парибба̄джако бхагавато сантике уда̄нам̣ уда̄неси – ‘‘айам̣ парамо ван̣н̣о, айам̣ парамо ван̣н̣о’’ти.

‘‘ким̣ пана твам̣, качча̄на, евам̣ вадеси – ‘айам̣ парамо ван̣н̣о, айам̣ парамо ван̣н̣о’ти? катамо, качча̄на, со парамо ван̣н̣о’’ти?

‘‘йасма̄, бхо готама, ван̣н̣а̄ ан̃н̃о ван̣н̣о уттаритаро ва̄ пан̣ӣтатаро ва̄ наттхи со парамо ван̣н̣о’’ти.

‘‘катамо пана со, качча̄на, ван̣н̣о йасма̄ ван̣н̣а̄ ан̃н̃о ван̣н̣о уттаритаро ва̄ пан̣ӣтатаро ва̄ наттхӣ’’ти?

‘‘йасма̄, бхо готама, ван̣н̣а̄ ан̃н̃о ван̣н̣о уттаритаро ва̄ пан̣ӣтатаро ва̄ наттхи со парамо ван̣н̣о’’ти.

‘‘дӣгха̄пи кхо те еса̄, качча̄на, пхареййа – ‘йасма̄, бхо готама, ван̣н̣а̄ ан̃н̃о ван̣н̣о уттаритаро ва̄ пан̣ӣтатаро ва̄ наттхи со парамо ван̣н̣о’ти вадеси, тан̃ча ван̣н̣ам̣ на пан̃н̃апеси. сеййатха̄пи, качча̄на, пурисо евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ йа̄ имасмим̣ джанападе джанападакалйа̄н̣ӣ, там̣ иччха̄ми там̣ ка̄мемӣ’ти. таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ джанападакалйа̄н̣им̣ иччхаси ка̄меси, джа̄на̄си там̣ джанападакалйа̄н̣им̣ – кхаттийӣ ва̄ бра̄хман̣ӣ ва̄ вессӣ ва̄ суддӣ ва̄’ти? ити пут̣т̣хо ‘но’ти вадеййа. таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ джанападакалйа̄н̣им̣ иччхаси ка̄меси, джа̄на̄си там̣ джанападакалйа̄н̣им̣ ‘евам̣на̄ма̄ евам̣готта̄ти ва̄ти…пе… дӣгха̄ ва̄ расса̄ ва̄ маджджхима̄ ва̄ ка̄л̣ӣ ва̄ са̄ма̄ ва̄ ман̇гураччхавӣ ва̄ти… амукасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ нагаре ва̄’ти? ити пут̣т̣хо ‘но’ти вадеййа. таменам̣ евам̣ вадеййум̣ – ‘амбхо пуриса, йам̣ твам̣ на джа̄на̄си на пассаси, там̣ твам̣ иччхаси ка̄месӣ’’’ти? ити пут̣т̣хо ‘а̄ма̄’ти вадеййа.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, нану евам̣ санте тасса пурисасса аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти? ‘‘аддха̄ кхо, бхо готама, евам̣ санте тасса пурисасса аппа̄т̣ихӣракатам̣ бха̄ситам̣ сампаджджатӣ’’ти. ‘‘евамева кхо твам̣, качча̄на, ‘йасма̄, бхо готама, ван̣н̣а̄ ан̃н̃о ван̣н̣о уттаритаро ва̄ пан̣ӣтатаро ва̄ наттхи со парамо ван̣н̣о’ти вадеси; тан̃ча ван̣н̣ам̣ на пан̃н̃апесӣ’’ти. ‘‘сеййатха̄пи, бхо готама, ман̣и вел̣урийо субхо джа̄тима̄ ат̣т̣хам̣со супарикаммакато пан̣д̣укамбале никкхитто бха̄сате ча тапате ча вирочати ча, евам̣ ван̣н̣о атта̄ хоти арого парам̣ маран̣а̄’’ти.

279. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, йо ва̄ ман̣и вел̣урийо субхо джа̄тима̄ ат̣т̣хам̣со супарикаммакато пан̣д̣укамбале никкхитто бха̄сате ча тапате ча вирочати ча, йо ва̄ раттандхака̄ратимиса̄йа кими кхаджджопанако имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ катамо ван̣н̣о абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти? ‘‘йва̄йам̣, бхо готама, раттандхака̄ратимиса̄йа кими кхаджджопанако, айам̣ имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, йо ва̄ раттандхака̄ратимиса̄йа кими кхаджджопанако, йо ва̄ раттандхака̄ратимиса̄йа телаппадӣпо, имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ катамо ван̣н̣о абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти? ‘‘йва̄йам̣, бхо готама, раттандхака̄ратимиса̄йа телаппадӣпо, айам̣ имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, йо ва̄ раттандхака̄ратимиса̄йа телаппадӣпо, йо ва̄ раттандхака̄ратимиса̄йа маха̄аггиккхандхо, имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ катамо ван̣н̣о абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти? ‘‘йва̄йам̣, бхо готама, раттандхака̄ратимиса̄йа маха̄аггиккхандхо, айам̣ имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, йо ва̄ раттандхака̄ратимиса̄йа маха̄аггиккхандхо, йа̄ ва̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ виддхе вигатавала̄хаке деве осадхита̄рака̄, имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ катамо ван̣н̣о абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти? ‘‘йва̄йам̣, бхо готама, раттийа̄ паччӯсасамайам̣ виддхе вигатавала̄хаке деве осадхита̄рака̄, айам̣ имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, йа̄ ва̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ виддхе вигатавала̄хаке деве осадхита̄рака̄, йо ва̄ тадахупосатхе паннарасе виддхе вигатавала̄хаке деве абхидо ад̣д̣хараттасамайам̣ чандо, имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ катамо ван̣н̣о абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти? ‘‘йва̄йам̣, бхо готама, тадахупосатхе паннарасе виддхе вигатавала̄хаке деве абхидо ад̣д̣хараттасамайам̣ чандо, айам̣ имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, качча̄на, йо ва̄ тадахупосатхе паннарасе виддхе вигатавала̄хаке деве абхидо ад̣д̣хараттасамайам̣ чандо, йо ва̄ васса̄нам̣ паччхиме ма̄се сарадасамайе виддхе вигатавала̄хаке деве абхидо маджджханхикасамайам̣ сӯрийо, имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ катамо ван̣н̣о абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти? ‘‘йва̄йам̣, бхо готама, васса̄нам̣ паччхиме ма̄се сарадасамайе виддхе вигатавала̄хаке деве абхидо маджджханхикасамайам̣ сӯрийо – айам̣ имесам̣ убхиннам̣ ван̣н̣а̄нам̣ абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча̄’’ти. ‘‘ато кхо те, качча̄на, бахӯ хи бахутара̄ дева̄ йе имесам̣ чандимасӯрийа̄нам̣ а̄бха̄ на̄нубхонти, тйа̄хам̣ паджа̄на̄ми. атха ча пана̄хам̣ на вада̄ми – ‘йасма̄ ван̣н̣а̄ ан̃н̃о ван̣н̣о уттаритаро ча пан̣ӣтатаро ча наттхӣ’ти. атха ча пана твам̣, качча̄на, ‘йва̄йам̣ ван̣н̣о кимина̄ кхаджджопанакена нихӣнатаро ча патикит̣т̣хатаро ча со парамо ван̣н̣о’ти вадеси; тан̃ча ван̣н̣ам̣ на пан̃н̃апеси’’.

280. ‘‘пан̃ча кхо име, качча̄на, ка̄магун̣а̄. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄, сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄ – име кхо, качча̄на, пан̃ча ка̄магун̣а̄. йам̣ кхо, качча̄на, име пан̃ча ка̄магун̣е пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ идам̣ вуччати ка̄масукхам̣. ити ка̄мехи ка̄масукхам̣, ка̄масукха̄ ка̄маггасукхам̣ таттха аггамаккха̄йатӣ’’ти.

евам̣ вутте, векханасо парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аччхарийам̣, бхо готама, аббхутам̣, бхо готама! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣ бхота̄ готамена – ‘ка̄мехи ка̄масукхам̣, ка̄масукха̄ ка̄маггасукхам̣ таттха аггамаккха̄йатӣ’ти. (‘ка̄мехи, бхо готама, ка̄масукхам̣, ка̄масукха̄ ка̄маггасукхам̣, таттха аггамаккха̄йатӣ’ти) [( ) сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ. поттхакесу наттхи] – ‘‘дуджджа̄нам̣ кхо етам̣, качча̄на, тайа̄ ан̃н̃адит̣т̣хикена ан̃н̃акхантикена ан̃н̃аручикена ан̃н̃атрайогена ан̃н̃атра̄чарийакена – ка̄ма̄ [ка̄мам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ва̄ ка̄масукхам̣ ва̄ ка̄маггасукхам̣ ва̄. йе кхо те, качча̄на, бхиккхӯ араханто кхӣн̣а̄сава̄ вуситаванто катакаран̣ӣйа̄ охитабха̄ра̄ ануппаттасадаттха̄ париккхӣн̣абхавасам̣йоджана̄ саммадан̃н̃а̄ вимутта̄ те кхо етам̣ джа̄неййум̣ – ка̄ма̄ ва̄ ка̄масукхам̣ ва̄ ка̄маггасукхам̣ ва̄’’ти.

281. евам̣ вутте, векханасо парибба̄джако купито анаттамано бхагавантам̣йева кхум̣сенто бхагавантам̣йева вамбхенто бхагавантам̣йева вадама̄но ‘‘саман̣о [саман̣о ча (сӣ. пӣ.)] готамо па̄пито бхависсатӣ’’ти бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘евамева панидхекачче [панидхеке (сӣ. пӣ.), панимеке (упарисубхасутте)] саман̣абра̄хман̣а̄ аджа̄нанта̄ пуббантам̣, апассанта̄ апарантам̣ атха ча пана ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти – паджа̄на̄ма̄’ти – пат̣иджа̄нанти [иттхатта̄йа̄ти пат̣иджа̄нанти (пӣ.)]. тесамидам̣ бха̄ситам̣ хассакам̣йева сампаджджати, на̄макам̣йева сампаджджати, риттакам̣йева сампаджджати, туччхакам̣йева сампаджджатӣ’’ти. ‘‘йе кхо те, качча̄на, саман̣абра̄хман̣а̄ аджа̄нанта̄ пуббантам̣, апассанта̄ апарантам̣, ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти – паджа̄на̄ма̄’ти – пат̣иджа̄нанти; тесам̣ сойева [тесам̣ теса̄йам̣ (сӣ.), тесам̣йева со (?)] сахадхаммико ниггахо хоти. апи ча, качча̄на, тит̣т̣хату пуббанто, тит̣т̣хату апаранто. ету вин̃н̃ӯ пурисо асат̣хо ама̄йа̄вӣ уджуджа̄тико, ахамануса̄са̄ми ахам̣ дхаммам̣ десеми. йатха̄нусит̣т̣хам̣ татха̄ пат̣ипаджджама̄но [йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджама̄но (?)] начирассева са̄ман̃н̃ева н̃ассати са̄мам̣ даккхити – евам̣ кира самма̄ [евам̣ кира̄йасма̄ (сйа̄. ка.)] бандхана̄ виппамоккхо хоти, йадидам̣ авиджджа̄ бандхана̄. сеййатха̄пи, качча̄на, дахаро кума̄ро мандо утта̄насеййако кан̣т̣хапан̃чамехи бандханехи баддхо асса суттабандханехи; тасса вуддхиманва̄йа индрийа̄нам̣ парипа̄каманва̄йа та̄ни бандхана̄ни муччеййум̣; со моккхомхӣти кхо джа̄неййа но ча бандханам̣. евамева кхо, качча̄на, ету вин̃н̃ӯ пурисо асат̣хо ама̄йа̄вӣ уджуджа̄тико, ахамануса̄са̄ми, ахам̣ дхаммам̣ десеми; йатха̄нусит̣т̣хам̣ татха̄ пат̣ипаджджама̄но начирассева са̄ман̃н̃е н̃ассати, са̄мам̣ даккхити – ‘евам̣ кира самма̄ бандхана̄ виппамоккхо хоти, йадидам̣ авиджджа̄ бандхана̄’’’ти.

евам̣ вутте, векханасо парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

векханасасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дасамам̣.

парибба̄джакавагго нит̣т̣хито татийо.