7. селасуттам̣
евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ан̇гуттара̄песу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ ад̣д̣хател̣асехи бхиккхусатехи йена а̄пан̣ам̣ на̄ма ан̇гуттара̄па̄нам̣ нигамо тадавасари. ассоси кхо кен̣ийо джат̣ило ‘‘саман̣о кхалу, бхо, готамо сакйапутто сакйакула̄ паббаджито ан̇гуттара̄песу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ ад̣д̣хател̣асехи бхиккхусатехи а̄пан̣ам̣ ануппатто. там̣ кхо пана бхавантам̣ готамам̣ евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти [бхагава̄ (сйа̄. пӣ.)]. со имам̣ локам̣ садевакам̣ сама̄ракам̣ сабрахмакам̣ сассаман̣абра̄хман̣им̣ паджам̣ садевамануссам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведети. со дхаммам̣ десати а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣, кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети. са̄дху кхо пана татха̄рӯпа̄нам̣ арахатам̣ дассанам̣ хотӣ’’ти.
атха кхо кен̣ийо джат̣ило йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо кен̣ийам̣ джат̣илам̣ бхагава̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. атха кхо кен̣ийо джат̣ило бхагавата̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассито сама̄дапито самуттеджито сампахам̣сито бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме бхавам̣ готамо сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. евам̣ вутте, бхагава̄ кен̣ийам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘маха̄ кхо, кен̣ийа, бхиккхусан̇гхо ад̣д̣хател̣аса̄ни бхиккхусата̄ни; тван̃ча бра̄хман̣есу абхиппасанно’’ти.
дутийампи кхо кен̣ийо джат̣ило бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘кин̃ча̄пи, бхо готама, маха̄ бхиккхусан̇гхо ад̣д̣хател̣аса̄ни бхиккхусата̄ни, ахан̃ча бра̄хман̣есу абхиппасанно; адхива̄сету ме бхавам̣ готамо сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. дутийампи кхо бхагава̄ кен̣ийам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘маха̄ кхо, кен̣ийа, бхиккхусан̇гхо ад̣д̣хател̣аса̄ни бхиккхусата̄ни; тван̃ча бра̄хман̣есу абхиппасанно’’ти.
татийампи кхо кен̣ийо джат̣ило бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘кин̃ча̄пи, бхо готама, маха̄ бхиккхусан̇гхо ад̣д̣хател̣аса̄ни бхиккхусата̄ни, ахан̃ча бра̄хман̣есу абхиппасанно, адхива̄сету [адхива̄сетвева (сӣ.)] ме бхавам̣ готамо сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо кен̣ийо джат̣ило бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ йена сако ассамо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ митта̄мачче н̃а̄тиса̄лохите а̄мантеси – ‘‘сун̣анту ме бхаванто митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄, саман̣о ме готамо нимантито сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена, йена ме ка̄йавеййа̄ват̣икам̣ кареййа̄тха̄’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо кен̣ийасса джат̣иласса митта̄мачча̄ н̃а̄тиса̄лохита̄ кен̣ийасса джат̣иласса пат̣иссутва̄ аппекачче уддхана̄ни кхан̣анти, аппекачче кат̣т̣ха̄ни пха̄ленти, аппекачче бха̄джана̄ни дхованти, аппекачче удакаман̣икам̣ патит̣т̣ха̄пенти, аппекачче а̄сана̄ни пан̃н̃а̄пенти. кен̣ийо пана джат̣ило са̄мам̣йева ман̣д̣алама̄л̣ам̣ пат̣ийа̄дети.
тена кхо пана самайена село бра̄хман̣о а̄пан̣е пат̣ивасати, тин̣н̣ам̣ веда̄нам̣ па̄рагӯ санигхан̣д̣укет̣убха̄нам̣ са̄ккхараппабхеда̄нам̣ итиха̄сапан̃чама̄нам̣ падако веййа̄каран̣о лока̄йатамаха̄пурисалаккхан̣есу анавайо, тӣн̣и ча ма̄н̣авакасата̄ни манте ва̄чети.
тена кхо пана самайена кен̣ийо джат̣ило селе бра̄хман̣е абхиппасанно хоти. атха кхо село бра̄хман̣о тӣхи ма̄н̣авакасатехи паривуто джан̇гха̄виха̄рам̣ анучан̇камама̄но анувичарама̄но йена кен̣ийасса джат̣иласса ассамо тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо село бра̄хман̣о кен̣ийасса джат̣иласса ассаме [кен̣иссамийе джат̣иле (сӣ. пӣ.)] аппекачче уддхана̄ни кхан̣анте…пе… аппекачче а̄сана̄ни пан̃н̃апенте, кен̣ийам̣ пана джат̣илам̣ са̄мам̣йева ман̣д̣алама̄л̣ам̣ пат̣ийа̄дентам̣. дисва̄на кен̣ийам̣ джат̣илам̣ етадавоча – ‘‘ким̣ ну кхо бхото кен̣ийасса а̄ва̄хо ва̄ бхависсати, вива̄хо ва̄ бхависсати, маха̄йан̃н̃о ва̄ паччупат̣т̣хито, ра̄джа̄ ва̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро нимантито сва̄тана̄йа саддхим̣ балака̄йена̄’’ти?
‘‘на ме, бхо села, а̄ва̄хо ва̄ бхависсати вива̄хо ва̄, на̄пи ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро нимантито сва̄тана̄йа саддхим̣ балака̄йена; апи ча кхо ме маха̄йан̃н̃о паччупат̣т̣хито. аттхи саман̣о готамо сакйапутто сакйакула̄ паббаджито ан̇гуттара̄песу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ ад̣д̣хател̣асехи бхиккхусатехи а̄пан̣ам̣ ануппатто. там̣ кхо пана бхавантам̣ готамам̣…пе… буддхо бхагава̄ти. со ме нимантито сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. ‘‘буддхоти, бхо кен̣ийа, вадеси’’? ‘‘буддхоти, бхо села, вада̄ми’’. ‘‘буддхоти, бхо кен̣ийа, вадеси’’? ‘‘буддхоти, бхо села, вада̄мӣ’’ти.
атха кхо селасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘гхосопи кхо есо дуллабхо локасмим̣ йадидам̣ буддхоти. а̄гата̄ни кхо панамха̄кам̣ мантесу дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣а̄ни, йехи саманна̄гатасса маха̄пурисасса двева гатийо бхаванти анан̃н̃а̄. саче ага̄рам̣ аджджха̄васати ра̄джа̄ хоти чаккаватти дхаммико дхаммара̄джа̄ ча̄туранто виджита̄вӣ джанападаттха̄варийаппатто саттаратанасаманна̄гато. тассима̄ни сатта ратана̄ни бхаванти, сеййатхидам̣ – чаккаратанам̣, хаттхиратанам̣, ассаратанам̣, ман̣иратанам̣, иттхиратанам̣, гахапатиратанам̣, парин̣а̄йакаратанамева саттамам̣. паросахассам̣ кхо панасса путта̄ бхаванти сӯра̄ вӣран̇гарӯпа̄ парасенаппамаддана̄. со имам̣ патхавим̣ са̄гарапарийантам̣ адан̣д̣ена асаттхена дхаммена абхивиджийа аджджха̄васати. саче кхо пана ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджати, арахам̣ хоти самма̄самбуддхо локе виват̣т̣аччхадо [виваттаччхаддо (сӣ. пӣ.)]. кахам̣ пана, бхо кен̣ийа, етарахи со бхавам̣ готамо вихарати арахам̣ самма̄самбуддхо’’ти?
евам̣ вутте, кен̣ийо джат̣ило даккхин̣ам̣ ба̄хум̣ паггахетва̄ селам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча – ‘‘йенеса̄, бхо села, нӣлаванара̄джӣ’’ти. атха кхо село бра̄хман̣о тӣхи ма̄н̣авакасатехи саддхим̣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками. атха кхо село бра̄хман̣о те ма̄н̣аваке а̄мантеси – ‘‘аппасадда̄ бхонто а̄гаччханту, паде падам̣ никкхипанта̄. дура̄сада̄ хи те бхагаванто [бхаванто (сйа̄. ка.)] сӣха̄ва екачара̄. йада̄ ча̄хам̣, бхо, саман̣ена готамена саддхим̣ мантеййум̣, ма̄ ме бхонто антарантара̄ катхам̣ опа̄тетха; катха̄парийоса̄нам̣ ме бхаванто а̄гаментӯ’’ти.
атха кхо село бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо село бра̄хман̣о бхагавато ка̄йе дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣а̄ни саманнеси [самманнеси (сӣ. сйа̄.)]. аддаса̄ кхо село бра̄хман̣о бхагавато ка̄йе дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣а̄ни йебхуййена т̣хапетва̄ две. двӣсу маха̄пурисалаккхан̣есу кан̇кхати вичикиччхати на̄дхимуччати на сампасӣдати – косохите ча ваттхагуйхе, пахӯтадживхата̄йа ча̄ти.
атха кхо бхагавато етадахоси – ‘‘пассати кхо ме айам̣ село бра̄хман̣о дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣а̄ни йебхуййена т̣хапетва̄ две. двӣсу маха̄пурисалаккхан̣есу кан̇кхати вичикиччхати на̄дхимуччати на сампасӣдати – косохите ча ваттхагуйхе, пахӯтадживхата̄йа ча̄’’ти. атха кхо бхагава̄ татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кха̄си [абхисан̇кха̄реси (сйа̄. ка.)], йатха̄ аддаса село бра̄хман̣о бхагавато косохитам̣ ваттхагуйхам̣. атха кхо бхагава̄ дживхам̣ нинна̄метва̄ убхопи кан̣н̣асота̄ни анумаси пат̣имаси, убхопи на̄сикасота̄ни анумаси пат̣имаси, кевалампи нала̄т̣аман̣д̣алам̣ дживха̄йа чха̄деси.
атха кхо селасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘саманна̄гато кхо саман̣о готамо дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи парипун̣н̣ехи, но апурипун̣н̣ехи. но ча кхо нам̣ джа̄на̄ми буддхо ва̄ но ва̄. сутам̣ кхо пана метам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ вуд̣д̣ха̄нам̣ махаллака̄нам̣ а̄чарийапа̄чарийа̄нам̣ бха̄сама̄на̄нам̣ – ‘йе те бхаванти араханто самма̄самбуддха̄, те саке ван̣н̣е бхан̃н̃ама̄не атта̄нам̣ па̄тукаронтӣ’ти. йам̣нӯна̄хам̣ саман̣ам̣ готамам̣ саммукха̄ са̄руппа̄хи га̄тха̄хи абхиттхавеййа’’нти. атха кхо село бра̄хман̣о бхагавантам̣ саммукха̄ са̄руппа̄хи га̄тха̄хи абхиттхави –
553. ‘‘парипун̣н̣ака̄йо суручи, суджа̄то ча̄рудассано;
суван̣н̣аван̣н̣оси бхагава̄, сусуккада̄т̣хоси вӣрийава̄.
554. ‘‘нарасса хи суджа̄тасса, йе бхаванти вийан̃джана̄;
саббе те тава ка̄йасмим̣, маха̄пурисалаккхан̣а̄.
555. ‘‘пасаннанетто сумукхо, браха̄ уджу пата̄пава̄;
маджджхе саман̣асан̇гхасса, а̄диччова вирочаси.
556. ‘‘калйа̄н̣адассано бхиккху, кан̃чанасаннибхаттачо;
ким̣ те саман̣абха̄вена, евам̣ уттамаван̣н̣ино.
557. ‘‘ра̄джа̄ арахаси бхавитум̣, чаккаваттӣ ратхесабхо;
ча̄туранто виджита̄вӣ, джамбусан̣д̣асса [джамбуман̣д̣асса (ка.)] иссаро.
558. ‘‘кхаттийа̄ бхогира̄джа̄но [бходжара̄джа̄но (сӣ. сйа̄.)], ануйанта̄ [ануйутта̄ (сӣ.)] бхаванту те;
ра̄джа̄бхира̄джа̄ мануджиндо, раджджам̣ ка̄рехи готама’’.
559. ‘‘ра̄джа̄хамасми села̄ти, (бхагава̄) дхаммара̄джа̄ ануттаро;
дхаммена чаккам̣ ваттеми, чаккам̣ аппат̣иваттийам̣’’.
560. ‘‘самбуддхо пат̣иджа̄на̄си, (ити село бра̄хман̣о) дхаммара̄джа̄ ануттаро;
‘дхаммена чаккам̣ ваттеми’, ити бха̄саси готама.
561. ‘‘ко ну сена̄пати бхото, са̄вако саттхуранвайо;
ко те тамануваттети, дхаммачаккам̣ паваттитам̣’’.
562. ‘‘майа̄ паваттитам̣ чаккам̣, (села̄ти бхагава̄) дхаммачаккам̣ ануттарам̣;
са̄рипутто ануваттети, ануджа̄то татха̄гатам̣.
563. ‘‘абхин̃н̃еййам̣ абхин̃н̃а̄там̣, бха̄ветаббан̃ча бха̄витам̣;
паха̄таббам̣ пахӣнам̣ ме, тасма̄ буддхосми бра̄хман̣а.
564. ‘‘винайассу майи кан̇кхам̣, адхимуччассу бра̄хман̣а;
дуллабхам̣ дассанам̣ хоти, самбуддха̄нам̣ абхин̣хасо.
565. ‘‘йесам̣ ве [йесам̣ во (пӣ.), йасса ве (сйа̄.)] дуллабхо локе, па̄тубха̄во абхин̣хасо;
сохам̣ бра̄хман̣а самбуддхо, саллакатто ануттаро.
566. ‘‘брахмабхӯто атитуло, ма̄расенаппамаддано;
сабба̄митте васӣкатва̄, мода̄ми акутобхайо’’.
567. ‘‘имам̣ бхаванто ниса̄метха, йатха̄ бха̄сати чаккхума̄;
саллакатто маха̄вӣро, сӣхова надатӣ ване.
568. ‘‘брахмабхӯтам̣ атитулам̣, ма̄расенаппамадданам̣;
ко дисва̄ наппасӣдеййа, апи кан̣ха̄бхиджа̄тико.
569. ‘‘йо мам̣ иччхати анвету, йо ва̄ ниччхати гаччхату;
идха̄хам̣ паббаджисса̄ми, варапан̃н̃асса сантике’’.
570. ‘‘еван̃че [етан̃че (сӣ. пӣ.)] руччати бхото, самма̄самбуддхаса̄сане [самма̄самбуддхаса̄санам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)];
майампи паббаджисса̄ма, варапан̃н̃асса сантике’’.
571. ‘‘бра̄хман̣а̄ тисата̄ име, йа̄чанти пан̃джалӣката̄;
брахмачарийам̣ чарисса̄ма, бхагава̄ тава сантике’’.
572. ‘‘сва̄ккха̄там̣ брахмачарийам̣, (села̄ти бхагава̄) сандит̣т̣хикамака̄ликам̣;
йаттха амогха̄ паббаджджа̄, аппаматтасса сиккхато’’ти.
алаттха кхо село бра̄хман̣о сапарисо бхагавато сантике паббаджджам̣, алаттха упасампадам̣. атха кхо кен̣ийо джат̣ило тасса̄ раттийа̄ аччайена саке ассаме пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘‘ка̄ло, бхо готама, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена кен̣ийасса джат̣иласса ассамо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена.
атха кхо кен̣ийо джат̣ило буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппеси сампава̄реси. атха кхо кен̣ийо джат̣ило бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ ан̃н̃атарам̣ нӣчам̣ а̄санам̣ гахетва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо кен̣ийам̣ джат̣илам̣ бхагава̄ има̄хи га̄тха̄хи анумоди –
573. ‘‘аггихуттамукха̄ йан̃н̃а̄, са̄виттӣ чхандасо мукхам̣;
ра̄джа̄ мукхам̣ манусса̄нам̣, надӣнам̣ са̄гаро мукхам̣.
574. ‘‘наккхатта̄нам̣ мукхам̣ чандо, а̄диччо тапатам̣ мукхам̣;
пун̃н̃ам̣ а̄кан̇кхама̄на̄нам̣, сан̇гхо ве йаджатам̣ мукха’’нти.
атха кхо бхагава̄ кен̣ийам̣ джат̣илам̣ има̄хи га̄тха̄хи анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо а̄йасма̄ село сапарисо еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихаранто начирассе …пе… ан̃н̃атаро кхо пана̄пасма̄ село сапарисо арахатам̣ ахоси.
атха кхо а̄йасма̄ село сапарисо йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ чӣварам̣ катва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –
575. ‘‘йам̣ там̣ саран̣ама̄гамха [ма̄гамма (сӣ. сйа̄. ка.)], ито ат̣т̣хами чаккхума;
саттараттена бхагава̄, дантамха тава са̄сане.
576. ‘‘тувам̣ буддхо тувам̣ саттха̄, тувам̣ ма̄ра̄бхибхӯ муни;
тувам̣ анусайе чхетва̄, тин̣н̣о та̄ресимам̣ паджам̣.
577. ‘‘упадхӣ те саматикканта̄, а̄сава̄ те пада̄лита̄;
сӣхоси [сӣхова (ма. ни. 2.401)] анупа̄да̄но, пахӣнабхайабхераво.
578. ‘‘бхиккхаво тисата̄ име, тит̣т̣ханти пан̃джалӣката̄;
па̄де вӣра паса̄рехи, на̄га̄ ванданту саттхуно’’ти.
селасуттам̣ саттамам̣ нит̣т̣хитам̣.