2. саччакатха̄

8. пуриманида̄нам̣. ‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве [сам̣. ни. 5.1090], татха̄ни авитатха̄ни анан̃н̃атха̄ни. катама̄ни чатта̄ри? ‘идам̣ дуккха’нти, бхиккхаве, татхаметам̣ авитатхаметам̣ анан̃н̃атхаметам̣; ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти татхаметам̣ авитатхаметам̣ анан̃н̃атхаметам̣, ‘айам̣ дуккханиродхо’ти татхаметам̣ авитатхаметам̣ анан̃н̃атхаметам̣, ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти татхаметам̣ авитатхаметам̣ анан̃н̃атхаметам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, чатта̄ри татха̄ни авитатха̄ни анан̃н̃атха̄ни’’.

1. пат̣хамасуттантаниддесо

катхам̣ дуккхам̣ татхат̣т̣хена саччам̣? чатта̄ро дуккхасса дуккхат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. дуккхасса пӣл̣анат̣т̣хо, сан̇кхатат̣т̣хо, санта̄пат̣т̣хо, випарин̣а̄мат̣т̣хо – име чатта̄ро дуккхасса дуккхат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. евам̣ дуккхам̣ татхат̣т̣хена саччам̣.

катхам̣ самудайо татхат̣т̣хена саччам̣? чатта̄ро самудайасса самудайат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. самудайасса а̄йӯханат̣т̣хо, нида̄нат̣т̣хо, сам̣йогат̣т̣хо палибодхат̣т̣хо – име чатта̄ро самудайасса самудайат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. евам̣ самудайо татхат̣т̣хена саччам̣.

катхам̣ ниродхо татхат̣т̣хена саччам̣? чатта̄ро ниродхасса ниродхат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. ниродхасса ниссаран̣ат̣т̣хо, вивекат̣т̣хо, асан̇кхатат̣т̣хо, аматат̣т̣хо – име чатта̄ро ниродхасса ниродхат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. евам̣ ниродхо татхат̣т̣хена саччам̣.

катхам̣ магго татхат̣т̣хена саччам̣? чатта̄ро маггасса маггат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. маггасса ниййа̄нат̣т̣хо, хетут̣т̣хо, дассанат̣т̣хо, а̄дхипатеййат̣т̣хо – име чатта̄ро маггасса маггат̣т̣ха̄ татха̄ авитатха̄ анан̃н̃атха̄. евам̣ магго татхат̣т̣хена саччам̣.

9. катиха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? чатӯха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. татхат̣т̣хена, анаттат̣т̣хена, саччат̣т̣хена, пат̣иведхат̣т̣хена – имехи чатӯха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? чатӯха̄ка̄рехи татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса дуккхат̣т̣хо татхат̣т̣хо, самудайасса самудайат̣т̣хо татхат̣т̣хо, ниродхасса ниродхат̣т̣хо татхат̣т̣хо, маггасса маггат̣т̣хо татхат̣т̣хо – имехи чатӯха̄ка̄рехи татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ анаттат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? чатӯха̄ка̄рехи анаттат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса дуккхат̣т̣хо анаттат̣т̣хо, самудайасса самудайат̣т̣хо анаттат̣т̣хо, ниродхасса ниродхат̣т̣хо анаттат̣т̣хо, маггасса маггат̣т̣хо анаттат̣т̣хо – имехи чатӯха̄ка̄рехи анаттат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ саччат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? чатӯха̄ка̄рехи саччат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса дуккхат̣т̣хо саччат̣т̣хо, самудайасса самудайат̣т̣хо саччат̣т̣хо, ниродхасса ниродхат̣т̣хо саччат̣т̣хо, маггасса маггат̣т̣хо саччат̣т̣хо – имехи чатӯха̄ка̄рехи саччат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ пат̣иведхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? чатӯха̄ка̄рехи пат̣иведхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса дуккхат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, самудайасса самудайат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо ниродхасса ниродхат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, маггасса маггат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо – имехи чатӯха̄ка̄рехи пат̣иведхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

10. катиха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? йам̣ аниччам̣ там̣ дуккхам̣, йам̣ дуккхам̣ там̣ аниччам̣, йам̣ аниччан̃ча дуккхан̃ча там̣ анатта̄. йам̣ аниччан̃ча дуккхан̃ча анатта̄ ча там̣ татхам̣. йам̣ аниччам̣ ча дуккхан̃ча анатта̄ ча татхан̃ча там̣ саччам̣. йам̣ аниччан̃ча дуккхан̃ча анатта̄ ча татхан̃ча саччан̃ча там̣ екасан̇гахитам̣. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катиха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? наваха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. татхат̣т̣хена, анаттат̣т̣хена, саччат̣т̣хена, пат̣иведхат̣т̣хена, абхин̃н̃ат̣т̣хена, парин̃н̃ат̣т̣хена, паха̄нат̣т̣хена, бха̄ванат̣т̣хена, саччхикирийат̣т̣хена – имехи наваха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? наваха̄ка̄рехи татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса дуккхат̣т̣хо татхат̣т̣хо, самудайасса самудайат̣т̣хо татхат̣т̣хо, ниродхасса ниродхат̣т̣хо татхат̣т̣хо, маггасса маггат̣т̣хо татхат̣т̣хо, абхин̃н̃а̄йа абхин̃н̃ат̣т̣хо татхат̣т̣хо, парин̃н̃а̄йа парин̃н̃ат̣т̣хо татхат̣т̣хо, паха̄насса паха̄нат̣т̣хо татхат̣т̣хо, бха̄вана̄йа бха̄ванат̣т̣хо татхат̣т̣хо, саччхикирийа̄йа саччхикирийат̣т̣хо татхат̣т̣хо – имехи наваха̄ка̄рехи татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ анаттат̣т̣хена… саччат̣т̣хена… пат̣иведхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? наваха̄ка̄рехи пат̣иведхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса дуккхат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, самудайасса самудайат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, ниродхасса ниродхат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, маггасса маггат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, абхин̃н̃а̄йа абхин̃н̃ат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, парин̃н̃а̄йа парин̃н̃ат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, паха̄насса паха̄нат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, бха̄вана̄йа бха̄ванат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо, саччхикирийа̄йа саччхикирийат̣т̣хо пат̣иведхат̣т̣хо – имехи наваха̄ка̄рехи пат̣иведхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

11. катиха̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? два̄дасахи а̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. татхат̣т̣хена, анаттат̣т̣хена, саччат̣т̣хена, пат̣иведхат̣т̣хена, абхиджа̄нанат̣т̣хена, париджа̄нанат̣т̣хена, дхаммат̣т̣хена, татхат̣т̣хена, н̃а̄тат̣т̣хена, саччхикирийат̣т̣хена, пхассанат̣т̣хена, абхисамайат̣т̣хена – имехи два̄дасахи а̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? сол̣асахи а̄ка̄рехи татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса пӣл̣анат̣т̣хо, сан̇кхатат̣т̣хо, санта̄пат̣т̣хо, випарин̣а̄мат̣т̣хо, татхат̣т̣хо; самудайасса а̄йӯханат̣т̣хо, нида̄нат̣т̣хо, сам̣йогат̣т̣хо, палибодхат̣т̣хо татхат̣т̣хо; ниродхасса ниссаран̣ат̣т̣хо, вивекат̣т̣хо, асан̇кхатат̣т̣хо, аматат̣т̣хо татхат̣т̣хо; маггасса ниййа̄нат̣т̣хо, хетут̣т̣хо, дассанат̣т̣хо, а̄дхипатеййат̣т̣хо татхат̣т̣хо – имехи сол̣асахи а̄ка̄рехи татхат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

катхам̣ анаттат̣т̣хена…пе… саччат̣т̣хена… пат̣иведхат̣т̣хена… абхиджа̄нанат̣т̣хена… париджа̄нанат̣т̣хена… дхаммат̣т̣хена… татхат̣т̣хена… н̃а̄тат̣т̣хена… саччхикирийат̣т̣хена… пхассанат̣т̣хена… абхисамайат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни? сол̣асахи а̄ка̄рехи абхисамайат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни. дуккхасса пӣл̣анат̣т̣хо, сан̇кхатат̣т̣хо, санта̄пат̣т̣хо, випарин̣а̄мат̣т̣хо, абхисамайат̣т̣хо; самудайасса а̄йӯханат̣т̣хо, нида̄нат̣т̣хо, сам̣йогат̣т̣хо, палибодхат̣т̣хо, абхисамайат̣т̣хо; ниродхасса ниссаран̣ат̣т̣хо, вивекат̣т̣хо, асан̇кхатат̣т̣хо, аматат̣т̣хо, абхисамайат̣т̣хо; маггасса ниййа̄нат̣т̣хо, хетут̣т̣хо, дассанат̣т̣хо, а̄дхипатеййат̣т̣хо, абхисамайат̣т̣хо – имехи сол̣асахи а̄ка̄рехи абхисамайат̣т̣хена чатта̄ри сачча̄ни екасан̇гахита̄ни. йам̣ екасан̇гахитам̣ там̣ екаттам̣. екаттам̣ екена н̃а̄н̣ена пат̣ивиджджхатӣти – чатта̄ри сачча̄ни екаппат̣иведха̄ни.

12. сачча̄нам̣ кати лаккхан̣а̄ни? сачча̄нам̣ две лаккхан̣а̄ни. сан̇кхаталаккхан̣ан̃ча, асан̇кхаталаккхан̣ан̃ча – сачча̄нам̣ има̄ни две лаккхан̣а̄ни.

сачча̄нам̣ кати лаккхан̣а̄ни? сачча̄нам̣ чха лаккхан̣а̄ни. сан̇кхата̄нам̣ сачча̄нам̣ уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хита̄нам̣ ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати асан̇кхатасса саччасса на уппа̄до пан̃н̃а̄йати, на вайо пан̃н̃а̄йати, на т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати – сачча̄нам̣ има̄ни чха лаккхан̣а̄ни.

сачча̄нам̣ кати лаккхан̣а̄ни? сачча̄нам̣ два̄даса лаккхан̣а̄ни. дуккхасаччасса уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати; самудайасаччасса уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати; маггасаччасса уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати; ниродхасаччасса на уппа̄до пан̃н̃а̄йати, на вайо пан̃н̃а̄йати, на т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йати – сачча̄нам̣ има̄ни два̄даса лаккхан̣а̄ни.

чатуннам̣ сачча̄нам̣ кати кусала̄, кати акусала̄, кати абйа̄ката̄? самудайасаччам̣ акусалам̣, маггасаччам̣ кусалам̣, ниродхасаччам̣ абйа̄катам̣. дуккхасаччам̣ сийа̄ кусалам̣, сийа̄ акусалам̣, сийа̄ абйа̄катам̣.

сийа̄ тӣн̣и сачча̄ни екасаччена сан̇гахита̄ни, екасаччам̣ тӣхи саччехи сан̇гахитам̣? ваттхувасена парийа̄йена сийа̄ти. катхан̃ча сийа̄? йам̣ дуккхасаччам̣ акусалам̣, самудайасаччам̣ акусалам̣ – евам̣ акусалат̣т̣хена две сачча̄ни екасаччена сан̇гахита̄ни, екасаччам̣ двӣхи саччехи сан̇гахитам̣. йам̣ дуккхасаччам̣ кусалам̣, маггасаччам̣ кусалам̣ – евам̣ кусалат̣т̣хена две сачча̄ни екасаччена сан̇гахита̄ни, екасаччам̣ двӣхи саччехи сан̇гахитам̣. йам̣ дуккхасаччам̣ абйа̄катам̣, ниродхасаччам̣ абйа̄катам̣ – евам̣ абйа̄катат̣т̣хена две сачча̄ни екасаччена сан̇гахита̄ни, екасаччам̣ двӣхи саччехи сан̇гахитам̣. евам̣ сийа̄ тӣн̣и сачча̄ни екасаччена сан̇гахита̄ни, екасаччам̣ тӣхи саччехи сан̇гахитам̣ ваттхувасена парийа̄йена̄ти.

2. дутийасуттантапа̄л̣и

13. ‘‘пуббе ме, бхиккхаве [сам̣. ни. 3.26], самбодха̄ анабхисамбуддхасса бодхисаттассева сато етадахоси – ‘ко ну кхо рӯпасса асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣ам̣; ко ведана̄йа асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣ам̣; ко сан̃н̃а̄йа асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣ам̣; ко сан̇кха̄ра̄нам̣ асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣ам̣; ко вин̃н̃а̄н̣асса асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣а’нти? тасса майхам̣, бхиккхаве, етадахоси – ‘йам̣ кхо рӯпам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ рӯпасса асса̄до. йам̣ рӯпам̣ аниччам̣, там̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣ – айам̣ рӯпасса а̄дӣнаво. йо рӯпасмим̣ чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ рӯпасса ниссаран̣ам̣. йам̣ веданам̣ пат̣ичча…пе… йам̣ сан̃н̃ам̣ пат̣ичча… йам̣ сан̇кха̄ре пат̣ичча… йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ вин̃н̃а̄н̣асса асса̄до. йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣ там̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣ – айам̣ вин̃н̃а̄н̣асса а̄дӣнаво. йо вин̃н̃а̄н̣асмим̣ чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ вин̃н̃а̄н̣асса ниссаран̣ам̣’’.

‘‘йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, бхиккхаве, имесам̣ пан̃чаннам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣ евам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ на̄ббхан̃н̃а̄сим̣, нева та̄ва̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣ [абхисамбуддхо паччан̃н̃а̄сим̣ (сйа̄.) сам̣. ни. 3.26 пасситабба̄] йато ча кхва̄хам̣, бхиккхаве, имесам̣ пан̃чаннам̣ упа̄да̄наккхандха̄нам̣ евам̣ асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, атха̄хам̣, бхиккхаве, ‘садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди – ‘акуппа̄ ме вимутти [четовимутти (сйа̄. ка.) сам̣. ни. 3.27 пасситабба̄]. айамантима̄ джа̄ти, наттхи да̄ни пунаббхаво’’’ти.

3. дутийасуттантаниддесо

14. йам̣ рӯпам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣, айам̣ рӯпасса асса̄доти – паха̄наппат̣иведхо самудайасаччам̣. йам̣ рӯпам̣ аниччам̣ там̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, айам̣ рӯпасса а̄дӣнавоти – парин̃н̃а̄пат̣иведхо дуккхасаччам̣. йо рӯпасмим̣ чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣, идам̣ рӯпасса ниссаран̣анти – саччхикирийа̄пат̣иведхо ниродхасаччам̣. йа̄ имесу тӣсу т̣ха̄несу дит̣т̣хи сан̇каппо ва̄ча̄ камманто а̄джӣво ва̄йа̄мо сати сама̄дхи – бха̄вана̄пат̣иведхо маггасаччам̣.

йам̣ веданам̣ пат̣ичча…пе… йам̣ сан̃н̃ам̣ пат̣ичча… йам̣ сан̇кха̄ре пат̣ичча… йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣, айам̣ вин̃н̃а̄н̣асса асса̄доти – паха̄наппат̣иведхо самудайасаччам̣. йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣ там̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, айам̣ вин̃н̃а̄н̣асса а̄дӣнавоти – парин̃н̃а̄пат̣иведхо дуккхасаччам̣. йо вин̃н̃а̄н̣асмим̣ чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣, идам̣ вин̃н̃а̄н̣асса ниссаран̣анти – саччхикирийа̄пат̣иведхо ниродхасаччам̣. йа̄ имесу тӣсу т̣ха̄несу дит̣т̣хи сан̇каппо ва̄ча̄ камманто а̄джӣво ва̄йа̄мо сати сама̄дхи – бха̄вана̄пат̣иведхо маггасаччам̣.

15. саччанти катиха̄ка̄рехи саччам̣? есанат̣т̣хена, париггахат̣т̣хена, пат̣иведхат̣т̣хена. катхам̣ есанат̣т̣хена саччам̣? джара̄маран̣ам̣ ким̣нида̄нам̣, ким̣самудайам̣, ким̣джа̄тикам̣, ким̣пабхаванти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. джара̄маран̣ам̣ джа̄тинида̄нам̣, джа̄тисамудайам̣, джа̄тиджа̄тикам̣, джа̄типпабхаванти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. джара̄маран̣ан̃ча паджа̄на̄ти, джара̄маран̣асамудайан̃ча паджа̄на̄ти, джара̄маран̣аниродхан̃ча паджа̄на̄ти, джара̄маран̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

джа̄ти ким̣нида̄на̄, ким̣самудайа̄, ким̣джа̄тика̄, ким̣пабхава̄ти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. джа̄ти бхаванида̄на̄, бхавасамудайа̄, бхаваджа̄тика̄, бхаваппабхава̄ти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. джа̄тин̃ча паджа̄на̄ти, джа̄тисамудайан̃ча паджа̄на̄ти, джа̄тиниродхан̃ча паджа̄на̄ти, джа̄тиниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

бхаво ким̣нида̄но, ким̣самудайо, ким̣джа̄тико, ким̣пабхавоти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. бхаво упа̄да̄нанида̄но, упа̄да̄насамудайо, упа̄да̄наджа̄тико, упа̄да̄наппабхавоти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. бхавам̣ ча паджа̄на̄ти, бхавасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, бхаваниродхан̃ча паджа̄на̄ти, бхаваниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

упа̄да̄нам̣ ким̣нида̄нам̣, ким̣самудайам̣, ким̣джа̄тикам̣, ким̣пабхаванти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. упа̄да̄нам̣ тан̣ха̄нида̄нам̣, тан̣ха̄самудайам̣, тан̣ха̄джа̄тикам̣, тан̣ха̄пабхаванти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. упа̄да̄нан̃ча паджа̄на̄ти, упа̄да̄насамудайан̃ча паджа̄на̄ти, упа̄да̄наниродхан̃ча паджа̄на̄ти упа̄да̄наниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

тан̣ха̄ ким̣нида̄на̄, ким̣самудайа̄, ким̣джа̄тика̄, ким̣пабхава̄ти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. тан̣ха̄ ведана̄нида̄на̄, ведана̄самудайа̄, ведана̄джа̄тика̄, ведана̄пабхава̄ти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. тан̣хан̃ча паджа̄на̄ти, тан̣ха̄самудайан̃ча паджа̄на̄ти, тан̣ха̄ниродхан̃ча паджа̄на̄ти, тан̣ха̄ниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

ведана̄ ким̣нида̄на̄, ким̣самудайа̄, ким̣джа̄тика̄, ким̣пабхава̄ти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. ведана̄ пхассанида̄на̄, пхассасамудайа̄, пхассаджа̄тика̄, пхассаппабхава̄ти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. веданан̃ча паджа̄на̄ти, ведана̄самудайан̃ча паджа̄на̄ти, ведана̄ниродхан̃ча паджа̄на̄ти, ведана̄ниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

пхассо ким̣нида̄но, ким̣самудайо, ким̣джа̄тико, ким̣пабхавоти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. пхассо сал̣а̄йатананида̄но, сал̣а̄йатанасамудайо, сал̣а̄йатанаджа̄тико, сал̣а̄йатанаппабхавоти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. пхассан̃ча паджа̄на̄ти, пхассасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, пхассаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, пхассаниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

сал̣а̄йатанам̣ ким̣нида̄нам̣, ким̣самудайам̣, ким̣джа̄тикам̣, ким̣пабхаванти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. сал̣а̄йатанам̣ на̄марӯпанида̄нам̣, на̄марӯпасамудайам̣, на̄марӯпаджа̄тикам̣, на̄марӯпаппабхаванти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. сал̣а̄йатанан̃ча паджа̄на̄ти, сал̣а̄йатанасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, сал̣а̄йатананиродхан̃ча паджа̄на̄ти, сал̣а̄йатананиродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

на̄марӯпам̣ ким̣нида̄нам̣, ким̣самудайам̣, ким̣джа̄тикам̣, ким̣пабхаванти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. на̄марӯпам̣ вин̃н̃а̄н̣анида̄нам̣, вин̃н̃а̄н̣асамудайам̣, вин̃н̃а̄н̣аджа̄тикам̣, вин̃н̃а̄н̣аппабхаванти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. на̄марӯпан̃ча паджа̄на̄ти, на̄марӯпасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, на̄марӯпаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, на̄марӯпаниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

вин̃н̃а̄н̣ам̣ ким̣нида̄нам̣, ким̣самудайам̣, ким̣джа̄тикам̣, ким̣пабхаванти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. вин̃н̃а̄н̣ам̣ сан̇кха̄ранида̄нам̣, сан̇кха̄расамудайам̣, сан̇кха̄раджа̄тикам̣, сан̇кха̄раппабхаванти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. вин̃н̃а̄н̣ан̃ча паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣асамудайан̃ча паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣аниродхан̃ча паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

сан̇кха̄ра̄ ким̣нида̄на̄, ким̣самудайа̄, ким̣джа̄тика̄, ким̣пабхава̄ти – евам̣ есанат̣т̣хена саччам̣. сан̇кха̄ра̄ авиджджа̄нида̄на̄, авиджджа̄самудайа̄, авиджджа̄джа̄тика̄, авиджджа̄пабхава̄ти – евам̣ париггахат̣т̣хена саччам̣. сан̇кха̄ре ча паджа̄на̄ти, сан̇кха̄расамудайан̃ча паджа̄на̄ти, сан̇кха̄раниродхан̃ча паджа̄на̄ти, сан̇кха̄раниродхага̄миним̣ пат̣ипадан̃ча паджа̄на̄ти – евам̣ пат̣иведхат̣т̣хена саччам̣.

16. джара̄маран̣ам̣ дуккхасаччам̣, джа̄ти самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. джа̄ти дуккхасаччам̣, бхаво самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. бхаво дуккхасаччам̣, упа̄да̄нам̣ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. упа̄да̄нам̣ дуккхасаччам̣, тан̣ха̄ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. тан̣ха̄ дуккхасаччам̣, ведана̄ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. ведана̄ дуккхасаччам̣, пхассо самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. пхассо дуккхасаччам̣, сал̣а̄йатанам̣ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. сал̣а̄йатанам̣ дуккхасаччам̣, на̄марӯпам̣ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. на̄марӯпам̣ дуккхасаччам̣, вин̃н̃а̄н̣ам̣ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. вин̃н̃а̄н̣ам̣ дуккхасаччам̣, сан̇кха̄ра̄ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. сан̇кха̄ра̄ дуккхасаччам̣, авиджджа̄ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣.

джара̄маран̣ам̣ сийа̄ дуккхасаччам̣, сийа̄ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччам̣. джа̄ти сийа̄ дуккхасаччам̣, сийа̄ самудайасаччам̣…пе… бхаво сийа̄ дуккхасаччам̣, сийа̄ самудайасаччам̣, убхиннампи ниссаран̣ам̣ ниродхасаччам̣, ниродхаппаджа̄нана̄ маггасаччанти.

бха̄н̣ава̄ро.

саччакатха̄ нит̣т̣хита̄.