6. чхакканипа̄то

1. ава̄рийавагго

376. ава̄рийаджа̄такам̣ (6-1-1)

1. ма̄су куджджха бхӯмипати, ма̄су куджджха ратхесабха;

куддхам̣ аппат̣икуджджханто, ра̄джа̄ рат̣т̣хасса пӯджито.

2. га̄ме ва̄ йади ва̄ран̃н̃е, нинне ва̄ йади ва̄ тхале;

саббаттха ануса̄са̄ми, ма̄су куджджха [ма̄ссу куджджхи (сӣ. пӣ.)] ратхесабха.

3. ава̄рийапита̄ на̄ма, аху ган̇га̄йа на̄вико;

пуббе джанам̣ та̄ретва̄на, паччха̄ йа̄чати ветанам̣;

тенасса бхан̣д̣анам̣ хоти, на ча бхогехи вад̣д̣хати.

4. атин̣н̣ам̣йева йа̄чассу, апа̄рам̣ та̄та на̄вика;

ан̃н̃о хи тин̣н̣асса мано, ан̃н̃о хоти па̄ресино [таресино (сӣ. пӣ.), тиресино (сйа̄.)].

5. га̄ме ва̄ йади ва̄ран̃н̃е, нинне ва̄ йади ва̄ тхале;

саббаттха ануса̄са̄ми, ма̄су куджджхиттха на̄вика.

6. йа̄йева̄нуса̄санийа̄, ра̄джа̄ га̄маварам̣ ада̄;

та̄йева̄нуса̄санийа̄, на̄вико пахарӣ мукхам̣.

7. бхаттам̣ бхиннам̣ хата̄ бхарийа̄, габбхо ча патито чхама̄;

мигова джа̄тарӯпена, на тенаттхам̣ абандхи сӯти [авад̣д̣хитунти (сӣ. сйа̄.), авад̣д̣хи сӯти (?)].

ава̄рийаджа̄такам̣ пат̣хамам̣.

377. сетакетуджа̄такам̣ (6-1-2)

8. ма̄ та̄та куджджхи на хи са̄дху кодхо, бахумпи те адит̣т̣хамассутан̃ча;

ма̄та̄ пита̄ дисата̄ [диса̄ та̄та (сйа̄.), диса̄ та̄ (пӣ.)] сетакету, а̄чарийама̄ху дисатам̣ пасаттха̄.

9. ага̄рино аннадапа̄наваттхада̄ [аннапа̄наваттхада̄ (сйа̄. ка.)], авха̄йика̄ тампи дисам̣ ваданти;

еса̄ диса̄ парама̄ сетакету, йам̣ патва̄ дуккхӣ сукхино бхаванти.

10. кхара̄джина̄ джат̣ила̄ пан̇каданта̄, думмаккхарӯпа̄ [думуккхарӯпа̄ (сӣ. сйа̄.), думмуккхарӯпа̄ (пӣ. ка.)] йеме джаппанти манте;

каччи ну те ма̄нусаке пайоге, идам̣ видӯ паримутта̄ апа̄йа̄.

11. па̄па̄ни камма̄ни катва̄на ра̄джа, бахуссуто че на [бахуссуто нева (сӣ. сйа̄.)] чареййа дхаммам̣;

сахассаведопи на там̣ пат̣ичча, дуккха̄ памун̃че чаран̣ам̣ апатва̄.

12. сахассаведопи на там̣ пат̣ичча, дуккха̄ памун̃че чаран̣ам̣ апатва̄;

ман̃н̃а̄ми веда̄ апхала̄ бхаванти, сасам̣йамам̣ чаран̣амева [чаран̣ан̃н̃ева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] саччам̣.

13. на хева веда̄ апхала̄ бхаванти, сасам̣йамам̣ чаран̣амева саччам̣;

киттин̃хи паппоти адхичча веде, сантим̣ пун̣ети [сантам̣ пуне’ти (сӣ. пӣ.)] чаран̣ена дантоти.

сетакетуджа̄такам̣ дутийам̣.

378. дарӣмукхаджа̄такам̣ (6-1-3)

14. пан̇ко ча ка̄ма̄ палипо ча ка̄ма̄, бхайан̃ча метам̣ тимӯлам̣ павуттам̣;

раджо ча дхӯмо ча майа̄ пака̄сита̄, хитва̄ тувам̣ паббаджа брахмадатта.

15. гадхито [гатхито (сӣ.)] ча ратто ча адхимуччхито ча, ка̄месвахам̣ бра̄хман̣а бхим̣сарӯпам̣;

там̣ нуссахе джӣвикаттхо паха̄тум̣, ка̄ха̄ми пун̃н̃а̄ни анаппака̄ни.

16. йо аттхака̄масса хита̄нукампино, оваджджама̄но на кароти са̄санам̣;

идамева сеййо ити ман̃н̃ама̄но, пунаппунам̣ габбхамупети мандо.

17. со гхорарӯпам̣ нирайам̣ упети, субха̄субхам̣ муттакарӣсапӯрам̣;

сатта̄ сака̄йе на джаханти гиддха̄, йе хонти ка̄месу авӣтара̄га̄.

18. мӣл̣хена литта̄ рухирена маккхита̄, семхена литта̄ упаниккхаманти;

йам̣ йан̃хи ка̄йена пхусанти та̄ваде, саббам̣ аса̄там̣ дукхамева кевалам̣.

19. дисва̄ вада̄ми на хи ан̃н̃ато савам̣, пуббенива̄сам̣ бахукам̣ сара̄ми;

читра̄хи га̄тха̄хи субха̄сита̄хи, дарӣмукхо ниджджха̄пайи сумедханти.

дарӣмукхаджа̄такам̣ татийам̣.

379. неруджа̄такам̣ (6-1-4)

20. ка̄кола̄ ка̄касан̇гха̄ ча, майан̃ча пататам̣ вара̄ [вара (ка.) майантипадасса хи висесанам̣];

саббева садиса̄ хома, имам̣ а̄гамма паббатам̣.

21. идха сӣха̄ ча бйаггха̄ ча, син̇га̄ла̄ ча мига̄дхама̄;

саббева садиса̄ хонти, айам̣ ко на̄ма паббато.

22. имам̣ нерӯти [нерунти (сӣ. сйа̄.)] джа̄нанти, манусса̄ паббатуттамам̣;

идха ван̣н̣ена сампанна̄, васанти саббапа̄н̣ино.

23. ама̄нана̄ йаттха сийа̄, санта̄нам̣ ва̄ вима̄нана̄;

хӣнасамма̄нана̄ ва̄пи, на таттха васатим̣ васе [васатӣ васе (сйа̄.), васа дивасе (пӣ.)].

24. йаттха̄ласо ча даккхо ча, сӯро бхӣру ча пӯджийа̄;

на таттха санто васанти, ависесакаре наре [наге (сӣ. сйа̄. пӣ.)].

25. на̄йам̣ неру вибхаджати, хӣнауккат̣т̣хамаджджхиме;

ависесакаро неру, ханда нерум̣ джаха̄масети.

неруджа̄такам̣ чатуттхам̣.

380. а̄сан̇каджа̄такам̣ (6-1-5)

26. а̄са̄ватӣ на̄ма лата̄, джа̄та̄ читталата̄ване;

тасса̄ вассасахассена, екам̣ ниббаттате пхалам̣.

27. там̣ дева̄ пайирупа̄санти, та̄ва дӯрапхалам̣ сатим̣;

а̄сӣсева [а̄сим̣сева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] тувам̣ ра̄джа, а̄са̄ пхалаватӣ сукха̄.

28. а̄сӣсатева [а̄сим̣сетхева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] со паккхӣ, а̄сӣсатева [а̄сим̣сетхева (сӣ. сйа̄. пӣ.)] со диджо;

тасса ча̄са̄ [тассева̄са̄ (сйа̄.)] самиджджхати, та̄ва дӯрагата̄ сатӣ;

а̄сӣсева тувам̣ ра̄джа, а̄са̄ пхалаватӣ сукха̄.

29. сампеси кхо мам̣ ва̄ча̄йа, на ча сампеси [сам̣сеси (ка.)] каммуна̄;

ма̄ла̄ сереййакассева, ван̣н̣аванта̄ агандхика̄.

30. апхалам̣ мадхурам̣ ва̄чам̣, йо миттесу пакуббати;

ададам̣ ависсаджам̣ бхогам̣, сандхи тенасса джӣрати.

31. йан̃хи кайира̄ тан̃хи ваде, йам̣ на кайира̄ на там̣ ваде;

акаронтам̣ бха̄сама̄нам̣, париджа̄нанти пан̣д̣ита̄.

32. балан̃ча вата ме кхӣн̣ам̣, па̄тхеййан̃ча на виджджати;

сан̇ке па̄н̣ӯпародха̄йа, ханда да̄ни ваджа̄махам̣.

33. етадева хи ме на̄мам̣, йам̣ на̄масми ратхесабха;

а̄гамехи маха̄ра̄джа, питарам̣ а̄мантайа̄маханти.

а̄сан̇каджа̄такам̣ пан̃чамам̣.

381. мига̄лопаджа̄такам̣ (6-1-6)

34. на ме руччи мига̄лопа, йасса те та̄дисӣ гатӣ;

атуччам̣ та̄та патаси, абхӯмим̣ та̄та севаси.

35. чатуккан̣н̣ам̣ва кеда̄рам̣, йада̄ те патхавӣ сийа̄;

тато та̄та ниваттассу, ма̄ссу етто парам̣ гами.

36. санти ан̃н̃епи сакун̣а̄, паттайа̄на̄ вихан̇гама̄;

аккхитта̄ ва̄тавегена, нат̣т̣ха̄ те сассатӣсама̄.

37. акатва̄ апанандасса [апаран̣н̣асса (сӣ. сйа̄. пӣ.)], питу вуддхасса са̄санам̣;

ка̄лава̄те атиккамма, верамбха̄нам̣ васам̣ ага̄ [гато (сӣ.)].

38. тасса путта̄ ча да̄ра̄ ча, йе чан̃н̃е ануджӣвино;

саббе бйасанама̄па̄дум̣, анова̄дакаре дидже.

39. евампи идха вуддха̄нам̣, йо ва̄кйам̣ на̄вабуджджхати;

атисӣмачаро [атисӣмам̣ чаро (сӣ. сйа̄. ка.)] дитто, гиджджхова̄тӣтаса̄сано;

саббе бйасанам̣ паппонти, акатва̄ буддхаса̄сананти.

мига̄лопаджа̄такам̣ чхат̣т̣хам̣.

382. сирика̄л̣акан̣н̣иджа̄такам̣ (6-1-7)

40. ка̄ ну ка̄л̣ена ван̣н̣ена, на ча̄пи [на ча̄си (сӣ.)] пийадассана̄;

ка̄ ва̄ твам̣ касса ва̄ дхӣта̄, катхам̣ джа̄нему там̣ майам̣.

41. маха̄ра̄джассахам̣ дхӣта̄, вирӯпаккхасса чан̣д̣ийа̄;

ахам̣ ка̄л̣ӣ алаккхика̄, ка̄л̣акан̣н̣ӣти мам̣ видӯ;

ока̄сам̣ йа̄чито дехи, васему тава сантике.

42. ким̣сӣле ким̣сама̄ча̄ре, пурисе нивисасе тувам̣;

пут̣т̣ха̄ ме ка̄л̣и аккха̄хи, катхам̣ [йатха̄ (сӣ. пӣ.)] джа̄нему там̣ майам̣.

43. маккхӣ пал̣а̄сӣ са̄рамбхӣ, иссукӣ маччхарӣ сат̣хо;

со майхам̣ пурисо канто, ладдхам̣ йасса винассати.

44. кодхано упана̄хӣ ча, писун̣о ча вибхедако;

кан̣д̣акава̄чо [ан̣д̣акава̄чо (ка. сӣ. пӣ.)] пхарусо, со ме кантатаро тато.

45. аджджа сувети пурисо, садаттхам̣ на̄вабуджджхати;

оваджджама̄но куппати, сеййам̣ со атиман̃н̃ати.

46. даваппалуддхо [деваппалуддхо (ка.), даваппаладдхо (пӣ.)] пурисо, саббамиттехи дхам̣сати;

со майхам̣ пурисо канто, тасмим̣ хоми ана̄майа̄.

47. апехи етто твам̣ ка̄л̣и, нетам̣ амхесу виджджати;

ан̃н̃ам̣ джанападам̣ гаччха, нигаме ра̄джадха̄нийо.

48. ахампи кхо там̣ [четам̣ (сӣ.)] джа̄на̄ми, нетам̣ тумхесу виджджати;

санти локе алаккхика̄, сан̇гхаранти бахум̣ дханам̣;

ахам̣ дево ча ме бха̄та̄, убхо нам̣ видхама̄масе.

49. ка̄ ну диббена ван̣н̣ена, патхабйа̄ супатит̣т̣хита̄;

ка̄ ва̄ твам̣ касса ва̄ дхӣта̄, катхам̣ джа̄нему там̣ майам̣.

50. маха̄ра̄джассахам̣ дхӣта̄, дхатарат̣т̣хасса сирӣмато [дхатарат̣т̣хасирӣмато (сйа̄. ка.)];

ахам̣ сирӣ ча лаккхӣ ча, бхӯрипан̃н̃а̄ти мам̣ видӯ;

ока̄сам̣ йа̄чито дехи, васему тава сантике.

51. ким̣сӣле ким̣сама̄ча̄ре, пурисе нивисасе тувам̣;

пут̣т̣ха̄ ме лаккхи аккха̄хи, катхам̣ [йатха̄ (сӣ. пӣ.)] джа̄нему там̣ майам̣.

52. йо ча̄пи сӣте атхава̄пи ун̣хе, ва̄та̄тапе д̣ам̣сасарӣсапе ча;

кхудхам̣ [кхуддам̣ (сйа̄. ка.), кхудам̣ (пӣ.)] пипа̄сам̣ абхибхуййа саббам̣, раттинтивам̣ йо сататам̣ нийутто;

ка̄ла̄гатан̃ча на ха̄пети аттхам̣, со ме мана̄по нивисе ча тамхи.

53. аккодхано миттава̄ ча̄гава̄ ча, сӣлӯпапанно асат̣ходжубхӯто [асат̣хо уджджубхӯто (пӣ.)];

сан̇га̄хако сакхило сан̣хава̄чо, махаттапаттопи нива̄тавутти;

тасмим̣хам̣ [тасма̄хам̣ (сӣ. пӣ.)] посе випула̄ бхава̄ми, ӯми самуддасса йатха̄пи ван̣н̣ам̣.

54. йо ча̄пи митте атхава̄ амитте, сет̣т̣хе сариккхе атха ва̄пи хӣне;

аттхам̣ чарантам̣ атхава̄ анаттхам̣, а̄вӣ рахо сан̇гахамева ватте [ватто (сйа̄. ка.)].

ва̄чам̣ на ваджджа̄ пхарусам̣ када̄чи, матасса джӣвасса ча тасса хоми.

55. етесам̣ йо ан̃н̃атарам̣ лабхитва̄, канта̄ сирӣ [кантасирим̣ (каттхачи), кантам̣ сирим̣ (сйа̄.) ат̣т̣хакатха̄йам̣ дутийататийапа̄т̣хантара̄ни] маджджати аппапан̃н̃о;

там̣ диттарӯпам̣ висамам̣ чарантам̣, карӣсат̣ха̄нам̣ва [карӣсаджа̄там̣ ва (сӣ. сйа̄.)] виваджджайа̄ми.

56. аттана̄ куруте лаккхим̣, алаккхим̣ курутаттана̄;

на хи лаккхим̣ алаккхим̣ ва̄, ан̃н̃о ан̃н̃асса ка̄ракоти.

сирика̄л̣акан̣н̣иджа̄такам̣ саттамам̣.

383. куккут̣аджа̄такам̣ (6-1-8)

57. сучиттапаттачхадана, тамбачӯл̣а вихан̇гама;

ороха думаса̄кха̄йа, мудха̄ бхарийа̄ бхава̄ми те.

58. чатуппадӣ твам̣ калйа̄н̣и, двипада̄хам̣ манораме;

мигӣ паккхӣ асан̃н̃утта̄, ан̃н̃ам̣ парийеса са̄микам̣.

59. кома̄рика̄ те хесса̄ми, ман̃джука̄ пийабха̄н̣инӣ;

винда мам̣ арийена ведена, са̄вайа мам̣ йадиччхаси.

60. кун̣апа̄дини лохитапе, чори куккут̣апотхини;

на твам̣ арийена ведена, мамам̣ бхатта̄рамиччхаси.

61. евампи чатура̄ [ча̄тура̄ (сйа̄. ка.)] на̄рӣ, дисва̄на садханам̣ [паварам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] нарам̣;

ненти сан̣ха̄хи ва̄ча̄хи, бил̣а̄рӣ вийа куккут̣ам̣.

62. йо ча уппатитам̣ аттхам̣, на кхиппаманубуджджхати;

амиттавасаманвети, паччха̄ ча анутаппати.