15. вӣсатинипа̄то
497. ма̄тан̇гаджа̄такам̣ (1)
1. куто ну а̄гаччхаси думмава̄сӣ [руммава̄сӣ (сӣ. пӣ.)], оталлако пам̣суписа̄чакова;
сан̇ка̄рачол̣ам̣ пат̣имун̃ча [пат̣имучча (сӣ. пӣ.)] кан̣т̣хе, ко ре тувам̣ хоси [хохиси (сӣ. пӣ.)] адаккхин̣еййо.
2. аннам̣ таведам̣ [тава идам̣ (ка. сӣ. пӣ.), тавайидам̣ (сйа̄.)] пакатам̣ йасасси, там̣ кхаджджаре бхун̃джаре пиййаре ча;
джа̄на̄си мам̣ твам̣ парадаттӯпаджӣвим̣, уттит̣т̣хапин̣д̣ам̣ лабхатам̣ сапа̄ко.
3. аннам̣ мамедам̣ [мама идам̣ (ка. сӣ. пӣ.), мамайидам̣ (сйа̄.)] пакатам̣ бра̄хман̣а̄нам̣, аттаттха̄йа саддахато мамедам̣ [мама идам̣ (ка. сӣ. пӣ.), мамайидам̣ (сйа̄.)];
апехи етто кимидхат̣т̣хитоси, на ма̄диса̄ туйхам̣ даданти джамма.
4. тхале ча нинне ча вапанти бӣджам̣, анӯпакхетте пхалама̄сама̄на̄ [ма̄саса̄на̄ (сӣ. пӣ.), ма̄сим̣ сама̄на̄ (сйа̄.)];
ета̄йа саддха̄йа дада̄хи да̄нам̣, аппева а̄ра̄дхайе даккхин̣еййе.
5. кхетта̄ни майхам̣ видита̄ни локе, йеса̄хам̣ бӣджа̄ни патит̣т̣хапеми;
йе бра̄хман̣а̄ джа̄тимантӯпапанна̄, та̄нӣдха кхетта̄ни супесала̄ни.
6. джа̄тимадо ча атима̄нита̄ ча, лобхо ча досо ча мадо ча мохо;
ете агун̣а̄ йесу ча санти [йесу васанти (сӣ. пӣ.)] саббе, та̄нӣдха кхетта̄ни апесала̄ни.
7. джа̄тимадо ча атима̄нита̄ ча, лобхо ча досо ча мадо ча мохо;
ете агун̣а̄ йесу на санти саббе, та̄нӣдха кхетта̄ни супесала̄ни.
8. кветтха гата̄ [кваттха гата̄ (сйа̄.), каттхева бхат̣т̣ха̄ (пӣ.)] упаджотийо ча, упаджджха̄йо ча атхава̄ ган̣д̣акуччхи [ан̣д̣акуччхи (сӣ. сйа̄. пӣ.)];
имасса дан̣д̣ан̃ча вадхан̃ча датва̄, гале гахетва̄ кхалайа̄тха [галайа̄тха (ка.)] джаммам̣.
9. гирим̣ накхена кхан̣аси, айо дантехи [дантена (сӣ. пӣ.)] кха̄даси;
джа̄таведам̣ падахаси, йо исим̣ парибха̄саси.
10. идам̣ ватва̄на ма̄тан̇го, иси саччапараккамо;
анталиккхасмим̣ пакка̄ми [пакками (ка.)], бра̄хман̣а̄нам̣ удиккхатам̣.
11. а̄веллитам̣ [авет̣хитам̣ (сӣ. пӣ.)] пит̣т̣хито уттаман̇гам̣, ба̄хум̣ [ба̄хам̣ (сӣ. пӣ.)] паса̄рети акамманеййам̣ [акампанеййам̣ (ка.)];
сета̄ни аккхӣни йатха̄ матасса, ко ме имам̣ путтамака̄си евам̣.
12. идха̄гама̄ саман̣о думмава̄сӣ, оталлако пам̣суписа̄чакова;
сан̇ка̄рачол̣ам̣ пат̣имун̃ча кан̣т̣хе, со те имам̣ путтамака̄си евам̣.
13. катамам̣ дисам̣ агама̄ бхӯрипан̃н̃о, аккха̄тха ме ма̄н̣ава̄ етаматтхам̣;
гантва̄на там̣ пат̣икарему аччайам̣, аппева нам̣ путта лабхему джӣвитам̣.
14. веха̄йасам̣ агама̄ бхӯрипан̃н̃о, патхаддхуно паннарасева чандо;
апи ча̄пи со пуримадисам̣ агаччхи, саччаппат̣ин̃н̃о иси са̄дхурӯпо.
15. а̄веллитам̣ пит̣т̣хито уттаман̇гам̣, ба̄хум̣ паса̄рети акамманеййам̣;
сета̄ни аккхӣни йатха̄ матасса, ко ме имам̣ путтамака̄си евам̣.
16. йаккха̄ хаве санти маха̄нубха̄ва̄, анва̄гата̄ исайо са̄дхурӯпа̄;
те дут̣т̣хачиттам̣ купитам̣ видитва̄, йаккха̄ хи те путтамакам̣су евам̣.
17. йаккха̄ ча ме путтамакам̣су евам̣, тван̃н̃ева ме ма̄ куддхо [куддха (ка.)] брахмача̄ри;
тумхева [туйхева (ка.)] па̄де саран̣ам̣ гата̄сми, анва̄гата̄ путтасокена бхиккху.
18. тадева хи етарахи ча майхам̣, манопадосо на маматтхи [мама наттхи (пӣ.)] кочи;
путто ча те ведамадена матто, аттхам̣ на джа̄на̄ти адхичча веде.
19. аддха̄ хаве бхиккху мухуттакена, саммуйхатева пурисасса сан̃н̃а̄;
ека̄пара̄дхам̣ [ета̄пара̄дхам̣ (ка.)] кхама бхӯрипан̃н̃а, на пан̣д̣ита̄ кодхабала̄ бхаванти.
20. идан̃ча майхам̣ уттит̣т̣хапин̣д̣ам̣, тава [наттхи сӣ. пӣ. поттхакесу] ман̣д̣абйо бхун̃джату аппапан̃н̃о;
йаккха̄ ча те нам̣ [те путтам̣ (сйа̄.)] на вихет̣хайеййум̣, путто ча те хессати [хохити (сӣ. пӣ.)] со арого.
21. ман̣д̣абйа ба̄лоси париттапан̃н̃о, йо пун̃н̃акхетта̄намаковидоси;
махаккаса̄весу дада̄си да̄нам̣, килит̣т̣хакаммесу асан̃н̃атесу.
22. джат̣а̄ ча кеса̄ аджина̄ ниваттха̄, джарӯдапа̄нам̣ва мукхам̣ парӯл̣хам̣;
паджам̣ имам̣ пассатха думмарӯпам̣ [руммарӯпим̣ (сӣ. пӣ.)], на джат̣а̄джинам̣ та̄йати аппапан̃н̃ам̣.
23. йесам̣ ра̄го ча досо ча, авиджджа̄ ча вира̄джита̄;
кхӣн̣а̄сава̄ араханто, тесу диннам̣ махаппхаланти.
ма̄тан̇гаджа̄такам̣ пат̣хамам̣.
498. читтасамбхӯтаджа̄такам̣ (2)
24. саббам̣ нара̄нам̣ сапхалам̣ сучин̣н̣ам̣, на каммуна̄ кин̃чана могхаматтхи;
пасса̄ми самбхӯтам̣ маха̄нубха̄вам̣, сакаммуна̄ пун̃н̃апхалӯпапаннам̣.
25. саббам̣ нара̄нам̣ сапхалам̣ сучин̣н̣ам̣, на каммуна̄ кин̃чана могхаматтхи;
каччинну читтассапи евамевам̣, иддхо мано тасса йатха̄пи майхам̣.
26. саббам̣ нара̄нам̣ сапхалам̣ сучин̣н̣ам̣, на каммуна̄ кин̃чана могхаматтхи;
читтампи джа̄на̄хи [читтам̣ виджа̄на̄хи (сӣ. пӣ.)] татхева дева, иддхо мано тасса йатха̄пи туйхам̣.
27. бхавам̣ ну читто сутаман̃н̃ато те, уда̄ху те кочи нам̣ етадаккха̄;
га̄тха̄ сугӣта̄ на маматтхи кан̇кха̄, дада̄ми те га̄маварам̣ сатан̃ча.
28. на ча̄хам̣ читто сутаман̃н̃ато ме, исӣ ча ме етаматтхам̣ асам̣си;
‘‘гантва̄на ран̃н̃о пат̣ига̄хи [пат̣ига̄йи (сйа̄. ка.), пат̣ига̄йа (?)] га̄тхам̣, апи те варам̣ аттамано дадеййа’’ [апи ну те варам̣ аттамано дадеййа (сйа̄.), апи ну те аттамано варам̣ даде (ка.)].
29. йодженту ве ра̄джаратхе, сукате читтасиббане;
каччхам̣ на̄га̄нам̣ бандхатха, гӣвеййам̣ пат̣имун̃чатха.
30. а̄хан̃н̃анту [а̄хан̃н̃аре (сйа̄.)] бхеримудин̇гасан̇кхе [сан̇кха̄ (сйа̄.)], сӣгха̄ни йа̄на̄ни ча йоджайанту;
аджджевахам̣ ассамам̣ там̣ гамиссам̣, йаттхева даккхиссамисим̣ нисиннам̣.
31. суладдхала̄бхо вата ме ахоси, га̄тха̄ сугӣта̄ париса̄йа маджджхе;
сва̄хам̣ исим̣ сӣлаватӯпапаннам̣, дисва̄ патӣто суманохамасми.
32. а̄санам̣ удакам̣ паджджам̣, пат̣игган̣ха̄ту но бхавам̣;
аггхе бхавантам̣ пуччха̄ма, аггхам̣ куруту но бхавам̣.
33. рамман̃ча те а̄васатхам̣ каронту, на̄рӣган̣ехи парича̄райассу;
карохи ока̄самануггаха̄йа, убхопи мам̣ иссарийам̣ карома.
34. дисва̄ пхалам̣ дуччаритасса ра̄джа, атхо сучин̣н̣асса маха̄випа̄кам̣;
атта̄намева пат̣исам̣йамиссам̣, на паттхайе путта [путтам̣ (сӣ. пӣ.)] пасум̣ дханам̣ ва̄.
35. дасевима̄ вассадаса̄, мачча̄нам̣ идха джӣвитам̣;
апаттан̃н̃ева там̣ одхим̣, нал̣о чхиннова суссати.
36. таттха ка̄ нанди ка̄ кхид̣д̣а̄, ка̄ ратӣ ка̄ дханесана̄;
ким̣ ме путтехи да̄рехи, ра̄джа муттосми бандхана̄.
37. сохам̣ евам̣ паджа̄на̄ми [со ахам̣ суппаджа̄на̄ми (сӣ. пӣ.)], маччу ме наппамаджджати;
антакена̄дхипаннасса, ка̄ ратӣ ка̄ дханесана̄.
38. джа̄ти нара̄нам̣ адхама̄ джанинда, чан̣д̣а̄лайони двипада̄канит̣т̣ха̄ [дипада̄канит̣т̣ха̄ (сӣ. пӣ.)];
сакехи каммехи супа̄пакехи, чан̣д̣а̄лагаббхе [чан̣д̣а̄лигаббхе (сйа̄.)] авасимха пуббе.
39. чан̣д̣а̄ла̄хумха авантӣсу, мига̄ неран̃джарам̣ пати;
уккуса̄ наммада̄тӣре [раммада̄тӣре (сйа̄. ка.)], тйаджджа бра̄хман̣акхаттийа̄.
40. упанӣйати джӣвитамаппама̄йу, джарӯпанӣтасса на санти та̄н̣а̄;
карохи пан̃ча̄ла мамета [мамева (сйа̄. ка.)] ва̄кйам̣, ма̄ка̄си камма̄ни дуккхудрайа̄ни.
41. упанӣйати джӣвитамаппама̄йу, джарӯпанӣтасса на санти та̄н̣а̄;
карохи пан̃ча̄ла мамета ва̄кйам̣, ма̄ка̄си камма̄ни дуккхаппхала̄ни.
42. упанӣйати джӣвитамаппама̄йу, джарӯпанӣтасса на санти та̄н̣а̄;
карохи пан̃ча̄ла мамета ва̄кйам̣, ма̄ка̄си камма̄ни раджассира̄ни.
43. упанӣйати джӣвитамаппама̄йу, ван̣н̣ам̣ джара̄ ханти нарасса джиййато;
карохи пан̃ча̄ла мамета ва̄кйам̣, ма̄ка̄си каммам̣ нирайӯпапаттийа̄.
44. аддха̄ хи саччам̣ вачанам̣ таветам̣, йатха̄ исӣ бха̄саси еваметам̣;
ка̄ма̄ ча ме санти анаппарӯпа̄, те дуччаджа̄ ма̄дисакена бхиккху.
45. на̄го йатха̄ пан̇камаджджхе бйасанно, пассам̣ тхалам̣ на̄бхисамбхоти гантум̣;
евампахам̣ [евамахам̣ (сйа̄.)] ка̄мапан̇ке бйасанно, на бхиккхуно маггамануббаджа̄ми.
46. йатха̄пи ма̄та̄ ча пита̄ ча путтам̣, ануса̄саре кинти сукхӣ бхавеййа;
евампи мам̣ твам̣ ануса̄са бханте, йатха̄ чирам̣ [йама̄чарам̣ (сӣ. пӣ. ка. ат̣т̣ха.)] печча сукхӣ бхавеййам̣.
47. но че тувам̣ уссахасе джанинда, ка̄ме име ма̄нусаке паха̄тум̣;
дхаммим̣ [дхаммам̣ (сӣ. пӣ.)] балим̣ пат̣т̣хапайассу ра̄джа, адхаммака̄ро тава [адхаммака̄ро ча те (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ма̄ху рат̣т̣хе.
48. дӯта̄ видха̄ванту диса̄ чатассо, нимантака̄ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣;
те аннапа̄нена упат̣т̣хахассу, ваттхена сена̄санапаччайена ча.
49. аннена па̄нена пасанначитто, сантаппайа саман̣абра̄хман̣е ча;
датва̄ ча бхутва̄ ча йатха̄нубха̄вам̣, аниндито саггамупехи [мупети (пӣ. ка.)] т̣ха̄нам̣.
50. саче ча там̣ ра̄джа мадо сахеййа, на̄рӣган̣ехи парича̄райантам̣;
имамева га̄тхам̣ манасӣ карохи, бха̄сеси [бха̄сехи (сйа̄. пӣ. ка.)] ченам̣ париса̄йа маджджхе.
51. аббхока̄сасайо джанту, ваджантйа̄ кхӣрапа̄йито;
парикин̣н̣о сува̄нехи [супинехи (сӣ. пӣ.)], сва̄джджа ра̄джа̄ти вуччатӣти.
читтасамбхӯтаджа̄такам̣ дутийам̣.
499. сивиджа̄такам̣ (3)
52. дӯре апассам̣ тхерова, чаккхум̣ йа̄читума̄гато;
еканетта̄ бхависса̄ма, чаккхум̣ ме дехи йа̄чито.
53. кена̄нусит̣т̣хо идха ма̄гатоси, ваниббака [ван̣иббака (сӣ.)] чаккхупатха̄ни йа̄читум̣;
судуччаджам̣ йа̄часи уттаман̇гам̣, йама̄ху неттам̣ пурисена дуччаджам̣.
54. йама̄ху девесу суджампатӣти, магхава̄ти нам̣ а̄ху мануссалоке;
тена̄нусит̣т̣хо идха ма̄гатосми, ваниббако чаккхупатха̄ни йа̄читум̣.
55. ваниббато [ваниббако (сйа̄. пӣ.)] майха ваним̣ [ванам̣ (ка.), ван̣им̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ануттарам̣, дада̄хи те чаккхупатха̄ни йа̄чито;
дада̄хи ме чаккхупатхам̣ ануттарам̣, йама̄ху неттам̣ пурисена дуччаджам̣.
56. йена аттхена а̄гаччхи [а̄ган̃чхи (сӣ. пӣ.)], йаматтхамабхипаттхайам̣;
те те иджджханту сан̇каппа̄, лабха чаккхӯни бра̄хман̣а.
57. екам̣ те йа̄чама̄насса, убхайа̄ни дада̄махам̣;
са чаккхума̄ гаччха джанасса пеккхато, йадиччхасе твам̣ тадате самиджджхату.
58. ма̄ но дева ада̄ чаккхум̣, ма̄ но саббе пара̄кари [параккари (сйа̄. ка. ат̣т̣ха.), париккари (ка.) пари + а̄ + кари = пара̄кари];
дханам̣ дехи маха̄ра̄джа, мутта̄ вел̣урийа̄ бахӯ.
59. йутте дева ратхе дехи, а̄джа̄нӣйе чалан̇кате;
на̄ге дехи маха̄ра̄джа, хемакаппанава̄сасе.
60. йатха̄ там̣ сивайо [сӣвийо (сйа̄.)] саббе, сайогга̄ саратха̄ сада̄;
саманта̄ парикиреййум̣ [парикареййум̣ (сйа̄. пӣ.)], евам̣ дехи ратхесабха.
61. йо ве дассанти ватва̄на, ада̄не куруте мано;
бхӯмйам̣ [бхӯмйа̄ (сӣ. пӣ.)] со патитам̣ па̄сам̣, гӣва̄йам̣ пат̣имун̃чати.
62. йо ве дассанти ватва̄на, ада̄не куруте мано;
па̄па̄ па̄патаро хоти, сампатто йамаса̄дханам̣.
63. йан̃хи йа̄че тан̃хи даде, йам̣ на йа̄че на там̣ даде;
сва̄хам̣ тамева дасса̄ми, йам̣ мам̣ йа̄чати бра̄хман̣о.
64. а̄йум̣ ну ван̣н̣ам̣ ну сукхам̣ балам̣ ну, ким̣ паттхайа̄но ну джанинда деси;
катхан̃хи ра̄джа̄ сивинам̣ ануттаро, чаккхӯни даджджа̄ паралокахету.
65. на ва̄хаметам̣ йасаса̄ дада̄ми, на путтамиччхе на дханам̣ на рат̣т̣хам̣;
сатан̃ча дхаммо чарито пура̄н̣о, иччева да̄не рамате мано мама [мамам̣ (сӣ. пӣ.)].
66. сакха̄ ча митто ча мама̄си сӣвика [сӣвака (сӣ. пӣ.)], сусиккхито са̄дху карохи ме вачо;
уддхаритва̄ [уддхатва (сӣ.), ладдха твам̣ (пӣ.)] чаккхӯни мамам̣ джигӣсато, хаттхесу т̣хапехи [а̄веси (сӣ.)] ваниббакасса.
67. чодито сивира̄джена, сивико вачанан̇каро;
ран̃н̃о чаккхӯнуддхаритва̄ [чаккхӯни уддхатва̄ (сӣ. пӣ.)], бра̄хман̣ассӯпана̄майи;
сачаккху бра̄хман̣о а̄си, андхо ра̄джа̄ упа̄виси.
68. тато со катипа̄хасса, упарӯл̣хесу чаккхусу;
сӯтам̣ а̄мантайӣ ра̄джа̄, сивӣнам̣ рат̣т̣хавад̣д̣хано.
69. йоджехи са̄ратхи йа̄нам̣, йуттан̃ча пат̣иведайа;
уййа̄набхӯмим̣ гаччха̄ма, поккхаран̃н̃о вана̄ни ча.
70. со ча поккхаран̣ӣтӣре [поккхаран̣ийа̄ тӣре (сӣ. пӣ.)], паллан̇кена упа̄виси;
тасса сакко па̄тураху, девара̄джа̄ суджампати.
71. саккохамасми девиндо, а̄гатосми тавантике;
варам̣ варассу ра̄джӣси, йам̣ кин̃чи манасиччхаси.
72. пахӯтам̣ ме дханам̣ сакка, балам̣ косо чанаппако;