2. дуканипа̄то
1. пат̣хамавагго
1. дуккхавиха̄расуттам̣
28. (две дхамме ануккат̣и) [( ) сйа̄мапоттхаке наттхи] вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме дуккхам̣ вихарати савигха̄там̣ саупа̄йа̄сам̣ сапарил̣а̄хам̣; ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ дуггати па̄т̣икан̇кха̄. катамехи двӣхи? индрийесу агуттадва̄рата̄йа [агуттадва̄ро (ат̣т̣ха.)] ча, бходжане аматтан̃н̃ута̄йа [аматтан̃н̃ӯ (ат̣т̣ха.)] ча. имехи кхо, бхиккхаве, двӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме дуккхам̣ вихарати савидха̄там̣ саупа̄йа̄сам̣ сапарил̣а̄хам̣; ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ дуггати па̄т̣икан̇кха̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘чаккху сотан̃ча гха̄нан̃ча, дживха̄ ка̄йо татха̄ мано;
ета̄ни йасса два̄ра̄ни, агутта̄нидха [агутта̄ни ча (сйа̄.)] бхиккхуно.
‘‘бходжанамхи аматтан̃н̃ӯ, индрийесу асам̣вуто;
ка̄йадуккхам̣ четодуккхам̣, дуккхам̣ со адхигаччхати.
‘‘д̣айхама̄нена ка̄йена, д̣айхама̄нена четаса̄;
дива̄ ва̄ йади ва̄ раттим̣, дуккхам̣ вихарати та̄дисо’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пат̣хамам̣.
2. сукхавиха̄расуттам̣
29. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме сукхам̣ вихарати авигха̄там̣ анупа̄йа̄сам̣ апарил̣а̄хам̣; ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугати па̄т̣икан̇кха̄. катамехи двӣхи? индрийесу гуттадва̄рата̄йа ча, бходжане маттан̃н̃ута̄йа ча. имехи кхо, бхиккхаве, двӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме сукхам̣ вихарати авигха̄там̣ анупа̄йа̄сам̣ апарил̣а̄хам̣; ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугати па̄т̣икан̇кха̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘чаккху сотан̃ча гха̄нан̃ча, дживха̄ ка̄йо татха̄ [атхо (сӣ. сйа̄. ка.)] мано;
ета̄ни йасса два̄ра̄ни, сугутта̄нидха бхиккхуно.
‘‘бходжанамхи ча маттан̃н̃ӯ, индрийесу ча сам̣вуто;
ка̄йасукхам̣ четосукхам̣, сукхам̣ со адхигаччхати.
‘‘ад̣айхама̄нена ка̄йена, ад̣айхама̄нена четаса̄;
дива̄ ва̄ йади ва̄ раттим̣, сукхам̣ вихарати та̄дисо’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дутийам̣.
3. тапанӣйасуттам̣
30. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ тапанӣйа̄. катаме две? идха, бхиккхаве, екаччо акатакалйа̄н̣о хоти, акатакусало, акатабхӣрутта̄н̣о, катапа̄по, каталуддо, катакиббисо. со ‘акатам̣ ме калйа̄н̣а’нтипи таппати, ‘катам̣ ме па̄па’нтипи таппати. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ тапанӣйа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘ка̄йадуччаритам̣ катва̄, вачӣдуччарита̄ни ча;
манодуччаритам̣ катва̄, йан̃чан̃н̃ам̣ досасан̃хитам̣.
‘‘акатва̄ кусалам̣ каммам̣, катва̄на̄кусалам̣ бахум̣;
ка̄йасса бхеда̄ дуппан̃н̃о, нирайам̣ сопападжджатӣ’’ти [нирайам̣ со упападжджатӣти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)].
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. татийам̣.
4. атапанӣйасуттам̣
31. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ атапанӣйа̄. катаме две? идха, бхиккхаве, екаччо катакалйа̄н̣о хоти, катакусало, катабхӣрутта̄н̣о, акатапа̄по, акаталуддо, акатакиббисо. со ‘катам̣ ме калйа̄н̣а’нтипи на таппати, ‘акатам̣ ме па̄па’нтипи на таппати. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ атапанӣйа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘ка̄йадуччаритам̣ хитва̄, вачӣдуччарита̄ни ча;
манодуччаритам̣ хитва̄, йан̃чан̃н̃ам̣ досасан̃хитам̣.
‘‘акатва̄кусалам̣ каммам̣, катва̄на кусалам̣ бахум̣;
ка̄йасса бхеда̄ саппан̃н̃о, саггам̣ со упападжджатӣ’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чатуттхам̣.
5. пат̣хамасӣласуттам̣
32. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато пуггало йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе. катамехи двӣхи? па̄пакена ча сӣлена, па̄пика̄йа ча дит̣т̣хийа̄. имехи кхо, бхиккхаве, двӣхи дхаммехи саманна̄гато пуггало йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘па̄пакена ча сӣлена, па̄пика̄йа ча дит̣т̣хийа̄;
етехи двӣхи дхаммехи, йо саманна̄гато наро;
ка̄йасса бхеда̄ дуппан̃н̃о, нирайам̣ сопападжджатӣ’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пан̃чамам̣.
6. дутийасӣласуттам̣
33. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато пуггало йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге. катамехи двӣхи? бхаддакена ча сӣлена, бхаддика̄йа ча дит̣т̣хийа̄. имехи кхо, бхиккхаве, двӣхи дхаммехи саманна̄гато пуггало йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘бхаддакена ча сӣлена, бхаддика̄йа ча дит̣т̣хийа̄;
етехи двӣхи дхаммехи, йо саманна̄гато наро;
ка̄йасса бхеда̄ саппан̃н̃о, саггам̣ со упападжджатӣ’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чхат̣т̣хам̣.
7. а̄та̄пӣсуттам̣
34. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘ана̄та̄пӣ, бхиккхаве, бхиккху анотта̄пӣ [аноттаппӣ (бахӯсу) ат̣т̣хакатха̄ пасситабба̄] абхаббо самбодха̄йа, абхаббо нибба̄на̄йа, абхаббо ануттарасса йогаккхемасса адхигама̄йа. а̄та̄пӣ ча кхо, бхиккхаве, бхиккху отта̄пӣ [оттаппӣ (бахӯсу)] бхаббо самбодха̄йа, бхаббо нибба̄на̄йа, бхаббо ануттарасса йогаккхемасса адхигама̄йа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘ана̄та̄пӣ анотта̄пӣ, кусӣто хӣнавӣрийо;
йо тхӣнамиддхабахуло, ахирӣко ана̄даро;
абхаббо та̄дисо бхиккху, пхут̣т̣хум̣ самбодхимуттамам̣.
‘‘йо ча сатима̄ нипако джха̄йӣ, а̄та̄пӣ отта̄пӣ ча аппаматто;
сам̣йоджанам̣ джа̄тиджара̄йа чхетва̄, идхева самбодхимануттарам̣ пхусе’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. саттамам̣.
8. пат̣хаманакуханасуттам̣
35. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘найидам̣, бхиккхаве, брахмачарийам̣ вуссати джанакуханаттхам̣, на джаналапанаттхам̣, на ла̄бхасакка̄расилока̄нисам̣саттхам̣, на ‘ити мам̣ джано джа̄на̄тӯ’ти. атха кхо идам̣, бхиккхаве, брахмачарийам̣ вуссати сам̣вараттхан̃чева паха̄наттхан̃ча̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘сам̣вараттхам̣ паха̄наттхам̣, брахмачарийам̣ анӣтихам̣;
адесайи со бхагава̄, нибба̄ногадхага̄минам̣.
‘‘еса магго махаттехи [махантехи (сӣ. ка.), махаттхехи (сйа̄.)], ануйа̄то махесибхи [махесино (сӣ. ка.)];
йе йе там̣ пат̣ипаджджанти, йатха̄ буддхена деситам̣;
дуккхассантам̣ кариссанти, саттхуса̄санака̄рино’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. ат̣т̣хамам̣.
9. дутийанакуханасуттам̣
36. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘найидам̣, бхиккхаве, брахмачарийам̣ вуссати джанакуханаттхам̣, на джаналапанаттхам̣, на ла̄бхасакка̄расилока̄нисам̣саттхам̣, на ‘ити мам̣ джано джа̄на̄тӯ’ти. атха кхо идам̣, бхиккхаве, брахмачарийам̣ вуссати абхин̃н̃аттхан̃чева парин̃н̃аттхан̃ча̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘абхин̃н̃аттхам̣ парин̃н̃аттхам̣, брахмачарийам̣ анӣтихам̣;
адесайи со бхагава̄, нибба̄ногадхага̄минам̣.
‘‘еса магго махаттехи, ануйа̄то махесибхи;
йе йе там̣ пат̣ипаджджанти, йатха̄ буддхена деситам̣;
дуккхассантам̣ кариссанти, саттхуса̄санака̄рино’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. навамам̣.
10. соманассасуттам̣
37. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме сукхасоманассабахуло вихарати, йони часса [йонисо (сӣ. сйа̄. пӣ.), йонисса (ка.)] а̄раддха̄ хоти а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа. катамехи двӣхи? сам̣веджанӣйесу т̣ха̄несу сам̣веджанена, сам̣виггасса ча йонисо падха̄нена. имехи кхо, бхиккхаве, двӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме сукхасоманассабахуло вихарати, йони часса а̄раддха̄ хоти а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘сам̣веджанӣйат̣т̣ха̄несу [сам̣веджанӣйесу т̣ха̄несу (сйа̄. пӣ.)], сам̣виджджетхева пан̣д̣ито;
а̄та̄пӣ нипако бхиккху, пан̃н̃а̄йа самавеккхийа.
‘‘евам̣ виха̄рӣ а̄та̄пӣ, сантавутти ануддхато;
четосаматхамануйутто, кхайам̣ дуккхасса па̄пун̣е’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дасамам̣.
пат̣хамо вагго нит̣т̣хито.
тассудда̄нам̣ –
две ча бхиккхӯ тапанӣйа̄, тапанӣйа̄ параттхехи;
а̄та̄пӣ [две па̄да̄ (ка.), две а̄та̄пӣ (сӣ.)] накухана̄ две [на кухана̄ ча (саббаттха)], соманассена те даса̄ти.
2. дутийавагго
1. витаккасуттам̣
38. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘татха̄гатам̣, бхиккхаве, арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ две витакка̄ бахулам̣ самуда̄чаранти – кхемо ча витакко, павивеко ча [вивеко ча (сйа̄.)]. абйа̄паджджха̄ра̄мо [абйа̄паджджа̄ра̄мо (ка.), абйа̄баджджха̄ра̄мо (?)], бхиккхаве, татха̄гато абйа̄паджджхарато. таменам̣, бхиккхаве, татха̄гатам̣ абйа̄паджджха̄ра̄мам̣ абйа̄паджджхаратам̣ есева витакко бахулам̣ самуда̄чарати – ‘има̄йа̄хам̣ ирийа̄йа на кин̃чи бйа̄ба̄дхеми тасам̣ ва̄ тха̄варам̣ ва̄’ти.
‘‘павивека̄ра̄мо, бхиккхаве, татха̄гато павивекарато. таменам̣, бхиккхаве, татха̄гатам̣ павивека̄ра̄мам̣ павивекаратам̣ есева витакко бахулам̣ самуда̄чарати – ‘йам̣ акусалам̣ там̣ пахӣна’нти.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, тумхепи абйа̄паджджха̄ра̄ма̄ вихаратха абйа̄паджджхарата̄. тесам̣ во, бхиккхаве, тумха̄кам̣ абйа̄паджджха̄ра̄ма̄нам̣ вихаратам̣ абйа̄паджджхарата̄нам̣ есева витакко бахулам̣ самуда̄чариссати – ‘има̄йа майам̣ ирийа̄йа на кин̃чи бйа̄ба̄дхема тасам̣ ва̄ тха̄варам̣ ва̄’ти.
‘‘павивека̄ра̄ма̄, бхиккхаве, вихаратха павивекарата̄. тесам̣ во, бхиккхаве, тумха̄кам̣ павивека̄ра̄ма̄нам̣ вихаратам̣ павивекарата̄нам̣ есева витакко бахулам̣ самуда̄чариссати – ‘ким̣ акусалам̣, ким̣ аппахӣнам̣, ким̣ паджаха̄ма̄’’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘татха̄гатам̣ буддхамасайхаса̄хинам̣, дуве витакка̄ самуда̄чаранти нам̣;
кхемо витакко пат̣хамо удӣрито, тато вивеко дутийо пака̄сито.
‘‘тамонудам̣ па̄рагатам̣ махесим̣, там̣ паттипаттам̣ васимам̣ ана̄савам̣;
висантарам̣ [весантарам̣ (сӣ. ка.), виссантарам̣ (пӣ.)] тан̣хаккхайе вимуттам̣, там̣ ве муним̣ антимадехадха̄рим̣;
ма̄ран̃джахам̣ [ма̄раджахам̣ (сйа̄.), ма̄наджахам̣ (сӣ. ка.), ма̄нам̣ джахам̣ (пӣ.)] брӯми джара̄йа па̄рагум̣.
‘‘селе йатха̄ паббатамуддханит̣т̣хито, йатха̄пи пассе джанатам̣ самантато;
татхӯпамам̣ дхаммамайам̣ сумедхо, па̄са̄дама̄руйха самантачаккху;
сока̄ватин̣н̣ам̣ джанатамапетасоко, авеккхати джа̄тиджара̄бхибхӯта’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пат̣хамам̣.
2. десана̄суттам̣
39. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘татха̄гатасса, бхиккхаве, арахато самма̄самбуддхасса две дхаммадесана̄ парийа̄йена бхаванти. катама̄ две? ‘па̄пам̣ па̄пакато пассатха̄’ти – айам̣ пат̣хама̄ дхаммадесана̄; ‘па̄пам̣ па̄пакато дисва̄ таттха ниббиндатха вираджджатха вимуччатха̄’ти – айам̣ дутийа̄ дхаммадесана̄. татха̄гатасса, бхиккхаве, арахато самма̄самбуддхасса има̄ две дхаммадесана̄ парийа̄йена бхавантӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘татха̄гатасса буддхасса, саббабхӯта̄нукампино;
парийа̄йавачанам̣ пасса, две ча дхамма̄ пака̄сита̄.
‘‘па̄пакам̣ пассатха четам̣ [чекам̣ (сӣ. пӣ.), чхека̄ (сйа̄.)], таттха ча̄пи вираджджатха;
тато вираттачитта̄се, дуккхассантам̣ кариссатха̄’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дутийам̣.
3. виджджа̄суттам̣
40. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘авиджджа̄, бхиккхаве, пуббан̇гама̄ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄ анвадева ахирикам̣ аноттаппам̣; виджджа̄ ча кхо, бхиккхаве, пуббан̇гама̄ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄ анвадева хироттаппа’’нти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘йа̄ ка̄чима̄ дуггатийо, асмим̣ локе парамхи ча;
авиджджа̄мӯлика̄ сабба̄, иччха̄лобхасамуссайа̄.
‘‘йато ча хоти па̄пиччхо, ахирӣко ана̄даро;
тато па̄пам̣ пасавати, апа̄йам̣ тена гаччхати.
‘‘тасма̄ чхандан̃ча лобхан̃ча, авиджджан̃ча вира̄джайам̣;
виджджам̣ уппа̄дайам̣ бхиккху, сабба̄ дуггатийо джахе’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. татийам̣.
4. пан̃н̃а̄парихӣнасуттам̣
41. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘те, бхиккхаве, сатта̄ супарихӣна̄ йе арийа̄йа пан̃н̃а̄йа парихӣна̄. те дит̣т̣хева дхамме дуккхам̣ вихаранти савигха̄там̣ саупа̄йа̄сам̣ сапарил̣а̄хам̣; ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ дуггати па̄т̣икан̇кха̄. те [те ча кхо (?)], бхиккхаве, сатта̄ апарихӣна̄ йе арийа̄йа пан̃н̃а̄йа апарихӣна̄. те дит̣т̣хева дхамме сукхам̣ вихаранти авигха̄там̣ анупа̄йа̄сам̣ апарил̣а̄хам̣; ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугати па̄т̣икан̇кха̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘пан̃н̃а̄йа париха̄нена, пасса локам̣ садевакам̣;
нивит̣т̣хам̣ на̄марӯпасмим̣, идам̣ саччанти ман̃н̃ати.
‘‘пан̃н̃а̄ хи сет̣т̣ха̄ локасмим̣, йа̄йам̣ ниббедхага̄минӣ;
йа̄йа самма̄ паджа̄на̄ти, джа̄тибхавапариккхайам̣.
‘‘тесам̣ дева̄ манусса̄ ча, самбуддха̄нам̣ сатӣматам̣;
пихайанти ха̄сапан̃н̃а̄нам̣ [ха̄супан̃н̃а̄нам̣ (сӣ. ат̣т̣ха.)], сарӣрантимадха̄рина’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чатуттхам̣.
5. суккадхаммасуттам̣
42. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘двеме, бхиккхаве, сукка̄ дхамма̄ локам̣ па̄ленти. катаме две? хирӣ [хири (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ча, оттаппан̃ча. име че, бхиккхаве, две сукка̄ дхамма̄ локам̣ на па̄леййум̣, найидха пан̃н̃а̄йетха ма̄та̄ти ва̄ ма̄туччха̄ти ва̄ ма̄тула̄нӣти ва̄ а̄чарийабхарийа̄ти ва̄ гарӯнам̣ да̄ра̄ти ва̄. самбхедам̣ локо агамисса йатха̄ аджел̣ака̄ куккут̣асӯкара̄ сон̣асин̇га̄ла̄ [сон̣асига̄ла̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, име две сукка̄ дхамма̄ локам̣ па̄ленти тасма̄ пан̃н̃а̄йати ма̄та̄ти ва̄ ма̄туччха̄ти ва̄ ма̄тула̄нӣти ва̄ а̄чарийабхарийа̄ти ва̄ гарӯнам̣ да̄ра̄ти ва̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘йесам̣ че хириоттаппам̣, саббада̄ ча на виджджати;
вокканта̄ суккамӯла̄ те, джа̄тимаран̣ага̄мино.
‘‘йесан̃ча хириоттаппам̣, сада̄ самма̄ упат̣т̣хита̄;
вирӯл̣хабрахмачарийа̄ те, санто кхӣн̣апунаббхава̄’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пан̃чамам̣.
6. аджа̄тасуттам̣
43. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘аттхи, бхиккхаве, аджа̄там̣ абхӯтам̣ акатам̣ асан̇кхатам̣. но четам̣, бхиккхаве, абхависса аджа̄там̣ абхӯтам̣ акатам̣ асан̇кхатам̣, найидха джа̄тасса бхӯтасса катасса сан̇кхатасса ниссаран̣ам̣ пан̃н̃а̄йетха. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, аттхи аджа̄там̣ абхӯтам̣ акатам̣ асан̇кхатам̣, тасма̄ джа̄тасса бхӯтасса катасса сан̇кхатасса ниссаран̣ам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘джа̄там̣ бхӯтам̣ самуппаннам̣, катам̣ сан̇кхатамаддхувам̣;
джара̄маран̣асан̇гха̄т̣ам̣, роганӣл̣ам̣ [роганид̣д̣хам̣ (сӣ.)] пабхан̇гурам̣ [пабхан̇гунам̣ (ка. сӣ. ка.), пабхан̇гун̣ам̣ (сйа̄.)].
‘‘а̄ха̄ранеттиппабхавам̣, на̄лам̣ тадабхинандитум̣;
тасса ниссаран̣ам̣ сантам̣, атакка̄вачарам̣ дхувам̣.