2. дутийавагго
1. мохапарин̃н̃а̄суттам̣
11. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘мохам̣, бхиккхаве, анабхиджа̄нам̣ апариджа̄нам̣ таттха читтам̣ авира̄джайам̣ аппаджахам̣ абхаббо дуккхаккхайа̄йа. мохан̃ча кхо, бхиккхаве, абхиджа̄нам̣ париджа̄нам̣ таттха читтам̣ вира̄джайам̣ паджахам̣ бхаббо дуккхаккхайа̄йа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘йена мохена мӯл̣ха̄се, сатта̄ гаччханти дуггатим̣;
там̣ мохам̣ саммадан̃н̃а̄йа, паджаханти випассино;
паха̄йа на пуна̄йанти, имам̣ локам̣ куда̄чана’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пат̣хамам̣.
2. кодхапарин̃н̃а̄суттам̣
12. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘кодхам̣, бхиккхаве, анабхиджа̄нам̣ апариджа̄нам̣ таттха читтам̣ авира̄джайам̣ аппаджахам̣ абхаббо дуккхаккхайа̄йа. кодхан̃ча кхо, бхиккхаве, абхиджа̄нам̣ париджа̄нам̣ таттха читтам̣ вира̄джайам̣ паджахам̣ бхаббо дуккхаккхайа̄йа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘йена кодхена куддха̄се, сатта̄ гаччханти дуггатим̣;
там̣ кодхам̣ саммадан̃н̃а̄йа, паджаханти випассино;
паха̄йа на пуна̄йанти, имам̣ локам̣ куда̄чана’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дутийам̣.
3.маккхапарин̃н̃а̄суттам̣
13. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘маккхам̣, бхиккхаве, анабхиджа̄нам̣ апариджа̄нам̣ таттха читтам̣ авира̄джайам̣ аппаджахам̣ абхаббо дуккхаккхайа̄йа. маккхан̃ча кхо, бхиккхаве, абхиджа̄нам̣ париджа̄нам̣ таттха читтам̣ вира̄джайам̣ паджахам̣ бхаббо дуккхаккхайа̄йа̄’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘йена маккхена маккха̄се, сатта̄ гаччханти дуггатим̣;
там̣ маккхам̣ саммадан̃н̃а̄йа, паджаханти випассино;
паха̄йа на пуна̄йанти, имам̣ локам̣ куда̄чана’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. татийам̣.
4. авиджджа̄нӣваран̣асуттам̣
14. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, ан̃н̃ам̣ еканӣваран̣ампи саманупасса̄ми йена [йеневам̣ (?)] нӣваран̣ена нивута̄ паджа̄ дӣгхараттам̣ сандха̄ванти сам̣саранти йатхайидам̣, бхиккхаве, авиджджа̄нӣваран̣ам̣ [авиджджа̄нӣваран̣ена (?)]. авиджджа̄нӣваран̣ена хи, бхиккхаве, нивута̄ паджа̄ дӣгхараттам̣ сандха̄ванти сам̣сарантӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘наттхан̃н̃о екадхаммопи, йеневам̣ [йенева (сӣ. пӣ. ка.)] нивута̄ паджа̄;
сам̣саранти ахораттам̣, йатха̄ мохена а̄вута̄.
‘‘йе ча мохам̣ пахантва̄на, тамокхандхам̣ [тамоккхандхам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] пада̄лайум̣;
на те пуна сам̣саранти, хету тесам̣ на виджджатӣ’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чатуттхам̣.
5. тан̣ха̄сам̣йоджанасуттам̣
15. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, ан̃н̃ам̣ екасам̣йоджанампи саманупасса̄ми йена [йеневам̣ (сйа̄.)] сам̣йоджанена сам̣йутта̄ сатта̄ дӣгхараттам̣ сандха̄ванти сам̣саранти йатхайидам̣, бхиккхаве, тан̣ха̄сам̣йоджанам̣ [тан̣ха̄сам̣йоджанена (?)]. тан̣ха̄сам̣йоджанена хи, бхиккхаве, сам̣йутта̄ сатта̄ дӣгхараттам̣ сандха̄ванти сам̣сарантӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘тан̣ха̄дутийо пурисо, дӣгхамаддха̄на сам̣сарам̣;
иттхабха̄ван̃н̃атха̄бха̄вам̣ [иттхамбха̄ван̃н̃атха̄бха̄вам̣ (сйа̄.)], сам̣са̄рам̣ на̄тиваттати.
‘‘етама̄дӣнавам̣ [евама̄дӣнавам̣ (сӣ. пӣ. ка.)] н̃атва̄, тан̣хам̣ [тан̣ха̄ (сӣ. ка.)] дуккхасса самбхавам̣;
вӣтатан̣хо ана̄да̄но, сато бхиккху париббадже’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. пан̃чамам̣.
6. пат̣хамасекхасуттам̣
16. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘секхасса, бхиккхаве, бхиккхуно аппаттама̄насасса ануттарам̣ йогаккхемам̣ паттхайама̄насса вихарато аджджхаттикам̣ ан̇ганти каритва̄ на̄н̃н̃ам̣ екан̇гампи саманупасса̄ми йам̣ евам̣ бахӯпака̄рам̣ йатхайидам̣, бхиккхаве, йонисо манасика̄ро. йонисо, бхиккхаве, бхиккху манаси каронто акусалам̣ паджахати, кусалам̣ бха̄ветӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘йонисо манасика̄ро, дхаммо секхасса бхиккхуно;
наттхан̃н̃о евам̣ бахука̄ро, уттаматтхасса паттийа̄;
йонисо падахам̣ бхиккху, кхайам̣ дуккхасса па̄пун̣е’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. чхат̣т̣хам̣.
7. дутийасекхасуттам̣
17. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘секхасса, бхиккхаве, бхиккхуно аппаттама̄насасса ануттарам̣ йогаккхемам̣ паттхайама̄насса вихарато ба̄хирам̣ ан̇ганти каритва̄ на̄н̃н̃ам̣ екан̇гампи саманупасса̄ми йам̣ евам̣ бахӯпака̄рам̣ йатхайидам̣, бхиккхаве, калйа̄н̣амиттата̄. калйа̄н̣амитто, бхиккхаве, бхиккху акусалам̣ паджахати, кусалам̣ бха̄ветӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘калйа̄н̣амитто йо бхиккху, саппатиссо сага̄раво;
карам̣ митта̄нам̣ вачанам̣, сампаджа̄но патиссато;
па̄пун̣е анупуббена, саббасам̣йоджанаккхайа’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. саттамам̣.
8. сан̇гхабхедасуттам̣
18. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘екадхаммо, бхиккхаве, локе уппаджджама̄но уппаджджати бахуджана̄хита̄йа бахуджана̄сукха̄йа бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣. катамо екадхаммо? сан̇гхабхедо. сан̇гхе кхо пана, бхиккхаве, бхинне ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бхан̣д̣ана̄ни чева хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ парибха̄са̄ ча хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париккхепа̄ ча хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париччаджана̄ ча хонти. таттха аппасанна̄ чева наппасӣданти, пасанна̄нан̃ча екачча̄нам̣ ан̃н̃атхаттам̣ хотӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘а̄па̄йико нерайико, каппат̣т̣хо сан̇гхабхедако;
вагга̄ра̄мо адхаммат̣т̣хо, йогаккхема̄ падхам̣сати [йогаккхемато дхам̣сати (сйа̄. пӣ.), йогаккхема̄ вимам̣сати (сӣ. ка.)];
сан̇гхам̣ самаггам̣ бхетва̄на [бхитва̄на (сӣ. ка.), бхиндитва̄ (чӯл̣ава. 354; а. ни. 10.39)], каппам̣ нирайамхи паччатӣ’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. ат̣т̣хамам̣.
9. сан̇гхаса̄маггӣсуттам̣
19. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘екадхаммо, бхиккхаве, локе уппаджджама̄но уппаджджати бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа бахуно джанасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄нам̣. катамо екадхаммо? сан̇гхаса̄маггӣ. сан̇гхе кхо пана, бхиккхаве, самагге на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бхан̣д̣ана̄ни хонти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ парибха̄са̄ хонти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париккхепа̄ хонти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париччаджана̄ хонти. таттха аппасанна̄ чева пасӣданти, пасанна̄нан̃ча бхиййобха̄во хотӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘сукха̄ сан̇гхасса са̄маггӣ, самагга̄нан̃чануггахо;
самаггарато дхаммат̣т̣хо, йогаккхема̄ на дхам̣сати;
сан̇гхам̣ самаггам̣ катва̄на, каппам̣ саггамхи модатӣ’’ти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. навамам̣.
10. падут̣т̣хачиттасуттам̣
20. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄, вуттамарахата̄ти ме сутам̣ –
‘‘идха̄хам̣, бхиккхаве, екаччам̣ пуггалам̣ падут̣т̣хачиттам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘имамхи ча̄йам̣ самайе пуггало ка̄лан̇кареййа йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе’. там̣ кисса хету? читтам̣ хисса, бхиккхаве, падут̣т̣хам̣. четопадосахету кхо пана, бхиккхаве, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти. етаматтхам̣ бхагава̄ авоча. таттхетам̣ ити вуччати –
‘‘падут̣т̣хачиттам̣ н̃атва̄на, екаччам̣ идха пуггалам̣;
етаматтхан̃ча бйа̄ка̄си, буддхо бхиккхӯна сантике.
‘‘имамхи ча̄йам̣ самайе, ка̄лам̣ кайира̄тха пуггало;
нирайам̣ упападжджеййа, читтам̣ хисса падӯситам̣.
‘‘йатха̄ харитва̄ никкхипеййа, евамева татха̄видхо;
четопадосахету хи, сатта̄ гаччханти дуггати’’нти.
айампи аттхо вутто бхагавата̄, ити ме сутанти. дасамам̣.
дутийо вагго нит̣т̣хито.
тассудда̄нам̣ –
мохо кодхо атха маккхо, виджджа̄ тан̣ха̄ секхадуве ча;
бхедо са̄маггипуггало [мохакодха атха маккха̄гато, мӯха̄ ка̄масеккхадуве; бхедаса̄маггапуггало ча (сӣ. ка.) мохакодха̄ атха маккхо мохака̄ма̄ секкха̄ дуве; бхедамода̄ пуггало ча (сйа̄. пӣ.)], ваггама̄ху дутийанти вуччатӣти.